Ghen tương là má»™t cảm xúc tháºt sá»± có tÃnh cách há»§y hoại. Ghen tương là lý do là m cho nhiá»u ngưá»i Ä‘au khổ. Vì loại cảm xúc tiêu cá»±c nà y là m cho mình không thể nà o vui hưởng hạnh phúc cá»§a ngưá»i khác, biến đổi thà nh công cá»§a ngưá»i khác thà nh thất bại cá»§a mình, lòng đầy cay đắng và có thể là m cho mình bị cay đắng đến táºn cùng.
Sau đây là má»™t số lá»i khuyên giúp chúng ta dần dần há»c để vượt thắng tÃnh xấu nà y.
ChÃnh yếu ghen tương gây ra do hai yếu tố: muốn má»™t cái gì mà mình không thể có được, luôn so sánh vá»›i ngưá»i khác. Thưá»ng là do thiếu tá»± tin và cảm thấy không an toà n. Thế giá»›i háºu-hiện đại trong đó thói ái ká»· thống trị và xã há»™i tiêu thụ đầy những ý tưởng không thể đạt đến được là các mảnh đất đặc biệt mà u mỡ cho thói ghen tương. Số lượng ngưá»i theo trên các trang mạng xã há»™i, con số phản hồi, lá»i khen giữa bạn bè, tất cả các lý do Ä‘á»u tốt để thèm muốn. Ghen tương cà ng có hại hÆ¡n khi nó là m cho đương sá»± không còn thấu cảm, vì má»™t ngưá»i ghen tương thì không thể đặt mình và o địa vị ngưá»i khác, há» không thể vui vá»›i ngưá»i khác nên không thể xây dá»±ng các quan hệ là nh mạnh.
Vượt lên ghen tương
Có hai lá»i khuyên để vượt lên cảm xúc có hại nà y. Lá»i khuyên thứ nhất là cố gắng xây dá»±ng lòng tá»± tin và để qua má»™t bên các bất an cá»§a mình. Chúng ta phải hiểu, giá trị ná»™i tại cá»§a chúng ta là do chÃnh bản thân mình, chứ không do những gì chúng ta có được và sá»± mến má»™ cá»§a ngưá»i khác không phải là thước Ä‘o phẩm chất tâm hồn chúng ta, dù sá»± mến má»™ nà y là má»™t tình cảm dá»… chịu.
Äể thá»±c hiện được, chúng ta phải há»c để phán xét sá»± tiến bá»™ cá»§a mình qua chÃnh mình chứ không qua ngưá»i khác. chấp nháºn mình, yêu thương mình, hạnh phúc vá»›i con ngưá»i tháºt cá»§a mình sẽ giải thoát chúng ta khá»i nhu cầu triá»n miên so sánh vá»›i ngưá»i khác. Lá»i khuyên thứ nhì là cố gắng phát triển khả năng thấu cảm. Chúng ta há»c để dần dần không tá»± cho mình là lá»— rốn cá»§a vÅ© trụ, để có thể mở lòng ra vá»›i thà nh công và vá»›i niá»m vui cá»§a ngưá»i khác, vui hưởng má»™t cách chân thà nh. Ngưỡng má»™ ngưá»i khác là bá»›t chăm chăm nhìn mình, là có thể chiêm ngắm vá»›i lòng biết Æ¡n tất cả những chuyện tÃch cá»±c bên ngoà i. Những ngưá»i hạnh phúc nhất là những ngưá»i biết hưởng hạnh phúc và biết Æ¡n vá»›i tất cả những gì tốt xảy đến, dù xảy đến cho bất cứ ai. Hà ng ngà y cố gắng chân thà nh vui hưởng vá»›i hạnh phúc cá»§a ngưá»i khác là má»™t thao luyện giúp mình Ä‘i ra khá»i con ngưá»i mình, và cứ là m như thế hoà i thì mình sẽ ngưỡng má»™ được ngưá»i khác mà không thèm muốn được như há».
Ngưỡng má»™ ngưá»i khác là m chúng ta lá»›n lên và được phong phú
Nhưng sá»± ngưỡng má»™ ngưá»i khác không được là m cho chúng ta cảm thấy tá»± ti. Ngược lại nó là phương tiện để nâng chúng ta lên, khuyến khÃch chúng ta trở thà nh những ngưá»i tốt hÆ¡n và há»c những chuyện tốt ở những ngưá»i chung quanh mình. Äể lá»›n lên vá» mặt nhân bản, Ä‘iá»u quan trá»ng là phải bá» thì giá» ra để gần vá»›i những ngưá»i cho chúng ta cảm hứng và truyá»n cho chúng ta sá»± yêu Ä‘á»i, yêu ngưá»i khác cá»§a há». Nhưng phải cẩn tháºn, ngưỡng má»™ không phải là thần tượng hóa vì thần tượng hóa chắc chắn sẽ dẫn đến thất vá»ng. Ngưỡng má»™ là nháºn thức các phẩm chất có nÆ¡i ngưá»i khác, Ä‘iá»u tốt chung quanh chúng ta và chúng ta muốn hướng vá» những chuyện nà y. Có lòng biết Æ¡n vá»›i Ä‘iá»u tốt xảy đến cho ngưá»i khác thì không còn chá»— cho ghen tương, biết rằng đôi khi chuyện nà y cÅ©ng khó nhưng vá» lâu vá» dà i nó là m cho chúng ta được hạnh phúc sâu Ä‘áºm.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn

