Ngày 19 tháng 01 TH�NH CANUTÔ HOÀNG �Ế TỬ �ẠO (+1086)

Thánh Canutô là hoàng tử thứ tám của Hoàng đế Suênông II nước �an Mạch, sinh quãng đầu thế kỷ XI.

Tuy xuất thân trong hoàng gia, nhưng thánh nhân ưa sống một cuộc đ�i khiêm tốn nghèo nàn. Ngài thương yêu kẻ nghèo khổ, giúp đỡ những ngư�i bệnh tật.

Thánh nhân thư�ng cầu nguyện cho nhi�u ngư�i trở lại theo đạo Chúa. Buổi niên thiếu, ngài rất chuyên cần h�c hành; đêm ngày mài kinh nấu sử để một ngày kia có thể kế nghiệp vua cha, đi�u khiển vận mệnh đế quốc.

Năm 1047 vua cha băng hà. Haran (Harald) là bào huynh ngài lên nối ngôi. Chẳng bao lâu sau Haran lại theo gót cha nên thánh nhân phải lên cầm quy�n cai trị.

Lễ phong vương diễn ra trong một bầu không khí trang nghiêm và cảm động trước hàng mấy chục ngàn thần dân tham dự. Sau lễ phong vương, thánh nhân r�i kh�i ngai vàng đến quỳ trước ảnh chuộc tội. Ngài ngả vương miện đầy vàng và ng�c thạch trên đầu xuống, rồi kính cẩn đặt dưới ảnh chuộc tội. Cặp mắt đẫm lệ ngài cung kính nói:

“Lạy Chúa, vì tội lỗi, con thấy con không xứng đáng đội tri�u thiên này. Vì thế, lạy Chúa, con xin đặt lại dưới chân Chúa là Hoàng đế đã bị đóng đanh�.

Thánh Canutô là một ông vua thông minh, can đảm lại thiện chiến và giầu nhân đức. Khi mới lên đi�u khiển guồng máy hành chánh, thánh nhân ra lệnh chấn hưng đ�i sống luân lý, sửa đổi phong tục và những trò chơi làm hạ phẩm giá con ngư�i. Tính lãnh đạm và nhu nhược của Haran đã gây nên trong xã hội nhi�u thói đồi phong bại tục: tửu sắc, ám sát, trộm cướp, ngoại tình, và dị đoan… Nhi�u thánh đư�ng bị b� hoang phế thành nơi hò hẹn của những cặp tình nhân và những phư�ng trộm cướp. Thánh nhân bùi ngùi cảm động và đau đớn trước tình cảnh bi đát của xã hội.

Ngài ra sắc lệnh nghiêm phạt những tội lộng ngôn, phạm thánh, trộm cướp, tội bất kính đ�n th� và các hàng giáo sĩ… v.v. Thánh nhân còn cải cách pháp luật; dùng m�i phương tiện để tăng số giáo sĩ, xây cất các thánh đư�ng, toà Giám mục và thiết lập nhi�u trư�ng h�c. Ngài như�ng quy�n tài phán những ngư�i công giáo cho các giáo sĩ. Trong cuộc trùng tu nhà th� chính toà Rôkinh (Roskild), ngài xứng đáng là một vị đại ân nhân. Tuy là vua, nhưng đối với �ức Giáo Hoàng là đấng thay mặt Chúa Giêsu, là ngư�i kế vị thánh Phêrô, là cha chung m�i giáo hữu, ngài rất mực tôn kính. �ể t� lòng vâng phục uy quy�n Giáo hội, khi lên ngai vàng, ngài đã sai sứ giả đến đặt dưới chân �ức Giáo Hoàng Grêgôriô VII một bức tâm thư bầy t� ni�m tin yêu và vâng phục của một ngư�i con trung thành.

Ngài cũng dẫn quân đi chinh phục những quân nghịch tặc thư�ng tàn phá làng mạc và cướp của dân chúng, khuất phục được h� rồi, thánh nhân cố gắng hướng dẫn h� sống theo đức tin công giáo. Nh� ngài ánh sáng đức tin đã lan toả tới các mi�n như: Aolan (Outeland), Samôgitê và Livani.

Ngoài các công việc chấn hưng xã hội và giúp dân ngoại trở v� phụng sự Chúa, vua Canutô thư�ng sống đ�i chay tịnh và cầu nguyện lâu gi� như một tu sĩ. Ngài luôn nghĩ rằng l�i cầu nguyện có giá trị hơn các việc hãm mình. Tuy thế đ�i sống ngài cũng đáng là một gương mẫu hãm mình đ�n tội. Trong bữa ăn, ngài như�ng thức ăn cao lương mỹ vị cho ngư�i đồng bàn. Ngài chỉ ăn rau và uống nước lã. Thân xác ngài mỗi ngày thêm ti�u tụy gầy còm. Các quan tri�u văn võ thư�ng phàn nàn vì ngài là vua mà hãm mình có khi hơn cả các tu sĩ và các ẩn tu. ��i sống thánh thiện đó đã lôi cuốn được nhi�u nhân vật trong hoàng cung theo gương ngài.

Vì thế vào quãng cuối đ�i thánh nhân, hoàng cung không khác gì một tu viện.

Năm 1066, Guliêmô và ngư�i Nômanđia hãnh diện tự cho h� có toàn quy�n trên lãnh thổ nước Anh. Lúc đầu h� có công truy�n bá Phúc âm làm cho những ngư�i th� dị đoan trở lại. Nhưng chẳng bao lâu h� lộng quy�n, cướp phá tài sản dân chúng. Nhi�u ngư�i phải chạy đến lánh nạn và xin viện trợ nơi thánh nhân. Rộng lòng trắc ẩn, thánh nhân quyết định can thiệp giải phóng dân bản thổ thoát sự ức hiếp của đoàn ngư�i kiêu căng bất chính.

Năm 1085, Hoàng đế khởi quân ra nghênh chiến. Ngài phong cho bào đệ ngài là Ôláp (Olaf) làm đại tướng chỉ huy thuỷ quân tiến binh theo đư�ng biển. Nhưng vì tham lam chức quy�n, muốn làm vua nên Ôláp xui ba quân nổi dậy phản đối Hoàng đế vì nhi�u luật pháp quá nghiêm ngặt. �ồng th�i Ôláp ngấm ngầm tuyên truy�n cho các sĩ quan và quân nhân đào ngũ, hoặc nổi dậy lật đổ ngai vàng. Hai ông đại diện mi�n Thôko (Thorskor) và Tôlanvipin (Tolanwipill) thấy dân túng thiếu mà lại sắp phải nộp thuế cho nhà vua nên cũng xúi dân nổi dậy phản đối Hoàng đế.

Dân chúng mi�n đó hưởng ứng l�i kêu g�i ầm ầm kéo đến Lêvic (Slewig) nơi Hoàng đế ở để phản đối. Hoàng đế đành rút quân v� mi�n Fiôníc (Fionic) rồi v� Ôđanxi (Odensee). Sau một th�i gian lưu trú ở Ôđanxi, Hoàng đế nhất định đem quân dẹp b�n phiến loạn. Nhưng nhi�u võ tướng cũng như quân nhân của Hoàng đế sợ b�n phiến loạn nên đào ngũ.

�ồng th�i ngài được tin quân địch đang tấp nập tiến tới Ôđanxi để bắt sống Hoàng đế. Thánh nhân vẫn bình tĩnh và theo như thư�ng lệ ngài đến nhà th� thánh Anban (Alban) dự thánh lễ. Sau lễ, bá tước Êric khuyên ngài lẩn trốn. Thánh nhân trả l�i: “Tôi không trốn, tôi thà bị bắt còn hơn b� những �ấng mà tôi mến yêu�. Nhất thiết thánh nhân chỉ nghĩ đến vấn đ� d�n mình chết. Ngài xưng tội rồi đến quỳ trước bàn th�, rước Mình Thánh Chúa và xin Chúa tha tội cho quân thù đang ồn ào vây quanh nhà th�.

�oàn ngư�i khát máu cố gắng phá cửa đập tư�ng để vào bắt sống thánh nhân. Nhưng vô hiệu quả, cửa nhà th� vẫn bưng kín, những bức tư�ng kiên cố vẫn đứng vững và thánh nhân vẫn giang tay quỳ cầu nguyện.

Một sĩ quan tên là Êvin Bipha (Egwind Bifra) lấy cớ xin gặp vua để cùng ngài ký kết hoà ước, ra lệnh mở cửa cho hắn vào. Êvin Bipha giả v� cúi xuống chào thánh nhân nhưng đồng th�i hắn rút giao găm đâm vào bụng thánh nhân. Bấy gi� quân thù thi nhau ném gạch vào thánh nhân. Ngài vẫn bình tĩnh cầu nguyện. Sau cùng, có một tên dữ tợn đã phóng một ng�n giáo trúng ngay giữa ngực, nên ngài trút linh hồn. Hôm đó là ngày 10 tháng 7 năm 1086.

Hoàng hậu định mai táng xác thánh nhân ở một địa điểm gần đấy. Nhưng bỗng nhiên có hào quang toả sáng bao phủ tử thi. Hoàng hậu hiểu thánh ý Chúa muốn gửi xác ngài trong nhà th� này, nên làm quan tài rất quý và an táng thánh nhân trong thánh đư�ng. Nhi�u ngư�i đến viếng mộ thánh nhân đã được kh�i bệnh.

Êríc I lên kế vị ngài là một quân vương nhân đức đã đệ lên Toà thánh Rôma các văn kiện để xin phong thánh cho cố Hoàng đế.

Năm 1100 �ức Giáo Hoàng Pascal I ra sắc lệnh kính Hoàng đế Canutô như một vị thánh, vì đã lấy cái chết để bênh vực công lý và nghĩa vụ.

tinmung