Những ngà y vừa qua, tôi Ä‘á»c lại hạnh các Äấng Tá» Äạo Việt Nam. CÅ©ng là dịp để ôn cố tri tân.
Tôi ôn lại những trang sá» hà o hùng ấy, những gương sống còn đẫm chat hùng anh vẻ vang ấy, những nhiệt huyết trung nghÄ©a ấy, những trái tim rá»±c lá»a sục sôi lòng mến ấy, những câu nói bất há»§ ấy để rút lợi Ãch cho Ä‘á»i sống hiện tại.
Ôn lại tiểu sá» cá»§a các Äấng là m tôi nhá»› lại khoảng Ä‘á»i thiếu niên cá»§a tôi, khoảng thá»i gian rất say mê Ä‘á»c gương các Äấng.
Ôn lại gương các Äấng, để lấy lại khà tiết anh dÅ©ng mà cố gắng tiến lên trong Ä‘á»i sống thiêng liêng.
Ôn lại những câu nói bất há»§ ấy, để là m sức mạnh cho Ä‘á»i sống hiện tại.
Ôn lại những cuá»™c Ä‘á»i trung nghÄ©a ấy, để cố gắng Ä‘i theo Chúa đến cùng, như các Äấng đã Ä‘i.
118 vị chỉ là tiêu biểu rất nhá» cho gần 130.000 tÃn hữu Công giáo Việt Nam chịu tỠđạo, và có lẽ con số thá»±c sá»± lại cà ng cao hÆ¡n nữa. …
TrÃch lại 1 số tư tưởng cá»§a má»™t số vị tiêu biểu, thiết tuá»ng là rất cần thiết và hữu Ãch. Tháºt sá»± nếu trÃch câu nói cá»§a từng vị thì không biết sẽ kết táºn ở đâu, nên chỉ đăng lên những câu nói nổi tiếng nhất. Má»i má»i ngưá»i cùng Ä‘á»c và suy ngẫm.
 Anđrê Trần An Dũng Lạc:
Lạc rầy đã rõ chốn quân quan.
Bút chép thÆ¡ nà y gá»i thở than.
Lòng nhớ bạn non còn vất vả.
Dạ thương khách chạy chưa yên hà n.
Äông qua tiết lại thá»i Xuân đến
Khổ trảm mai sau hưởng phúc an.
Là m kẻ anh hùng quản chi khó
Nguyện xin cùng gặp chốn thiên đà ng”
Augustinô Phan Viết Huy,
“Các ngươi dùng võ lá»±c lôi thân xác ta, các ngươi cố dùng sức lá»±c lôi chân ta, nhưng các ông có dùng sức mạnh để lung lay ý chà ta được không? Bao lâu ta không chịu, thì dù có đánh Ä‘áºp các ngưá»i cÅ©ng không đạt được mục Ä‘Ãch đâu!”
Äaminh Ãinh Ãạt
“Tôi đã chịu nhiá»u cá»±c hình vì đức tin, nay tôi sẵn sà ng chịu thêm nhiá»u hình khổ khác nữa. Hai bạn tôi đã được phúc trá»ng, quan cứ chém tôi là m tám cÅ©ng được”.
Äaminh Ninh
 “Nếu là m con cái không được phép sỉ nhục cha mẹ mình, thì là m sao ngưá»i Kitô hữu lại có thể chà đạp hình ảnh cá»§a Äấng tạo thà nh trá»i đất? Xin các quan thi hà nh Ä‘iá»u các quan muốn. Còn tôi không bao giá» xúc phạm tháºp giá Chúa tôi đâuâ€.
Äaminh Bùi Văn Úy
“Nếu tôi cả gan bước lên thánh giá, thì tôi xúc phạm đến Chúa và bất hiếu vá»›i cha mẹ. Vì song thân sinh ra tôi, đã dạy tôi trung thà nh vá»›i niá»m tin cho đến chết.”
Äaminh Nguyá»…n Văn Xuyên (Ãoà n)
“Ai Æ¡i giữ lấy túi khôn
Dẫy trà n tin cáºy đầy lòng mến yêu
Gươm Ä‘ao Ä‘e dá»a dẫu nhiá»u
Quỉ ma cám dá»— sá»›m chiá»u Ä‘e loi
Ai mà thắng được trên Ä‘á»i
Mai sau hưởng phúc cõi trá»i cao sang.”
“Thưa quan, tôi chá»n cái chết để được sống Ä‘á»i Ä‘á»i, hÆ¡n là nghe quan sống thêm Ãt lâu rồi muôn Ä‘á»i bị tiêu diệt”
̇ȩc Cha Giuse An (Maria Diaz Sanjurjo)
“Chá»› gì máu tôi hòa vá»›i máu Äức Kitô trên đồi Canvê tẩy rá»a tôi sạch muôn và n tá»™i lá»—i”.
̇ȩc Cha Clement Ignatius Y (Ignatius delgado)
“Tôi ở Annam đã 48 năm, tôi có giấy tá» cá»§a Tiên Ãế (Gia Long) cho phép giảng đạo. Xin quan cứ dẫn tôi đến triá»u đình, nếu vua muốn nướng thịt tôi mà ăn tôi cÅ©ng chịu. Xin đừng để lâu kẻo quân lÃnh phải canh coi vất vả là m gì”.
̇ȩc Cha Ph̻r̫ Cao (Pierre Rose Dumoulin Borie)
 “Xin cho con chịu Ä‘au khổ vì danh Äức Ki-tô, được đón nháºn ngà nh lá tỠđạo vá» tá»›i bến thiên đà ngâ€
“Lạy Mẹ cá»§a con, xin hãy tin nÆ¡i con, khi con trưởng thà nh, con sẽ hiến toà n thân cho việc cải hóa các ngưá»i chưa tin. Xin Mẹ giúp con theo con đưá»ng và tinh thần cá»§a Æ¡n gá»i đó. Xin cho con được Ä‘au khổ vì đức Kitô, được đón nháºn ngà nh lá Tá» Äạo và vỠđến bến vinh quang”.
̇ȩc Cha Valentin Vinh (Berrio Ochoa)
“Tôi Ä‘i để quê tôi có ngưá»i là m Thánh”.
John Ven (Jean Théophane Vénard)
“Tôi đã suốt Ä‘á»i thuyết giảng vỠđạo tháºp giá, nay tôi lại đạp lên tháºp giá thế nà o được? Tôi thiết nghÄ© sá»± sống Ä‘á»i nà y đâu quà hoá đến độ tôi phải bỠđạo mà mua!â€.
Lạy Mẹ Vô Nhiá»…m, khi đầu con rÆ¡i xuống dưới lưỡi gươm cá»§a lý hình, xin nháºn lấy tôi tá»› nhá» bé như trái nho chÃn được hái, như bông hồng nở rá»™ được ngắt vá» dâng kÃnh trên bà n thá». Ave-Maria “.
Giuse Nguyễn Văn Lựu
“Äạo đã nháºp và o xương tá»§y tôi, là m sao tôi có thể bỠđược.”
Giuse Phạm Trá»ng Tả (Cai)
“Mình quên nợ ngưá»i, Chúa quên tá»™i mình”
Giuse Nguyá»…n Ãình Uyển
“Ãá»i sống cá»§a tôi mau qua lắm! Tôi chỉ muốn dâng nó cho Thiên Chúa”.
Anê Lê Thị Thà nh (Ãệ)
“Con đừng khóc nữa, mẹ mặc áo hoa hồng đấy, mẹ vui lòng chịu khổ vì Chúa Giêsu, sao con lại khóc?”
“Con chuyển lá»i mẹ nói vá»›i các anh chị em con: Hãy coi sóc việc nhà , giữ đạo sốt sắng, Ä‘á»c kinh sáng tối, dâng lá»… má»—i ngà y, cầu nguyện cho mẹ vác thánh giá Chúa đến cùng. Chẳng bao lâu mẹ con ta sẽ Ä‘oà n tụ trên Nước Thiên đà ngâ€.
Micae Hồ Ãình Hy
“Tâu bệ hạ, đã 30 năm phục vụ dưới ba triá»u vua, lúc nà o hạ thần cÅ©ng là ngưá»i hết lòng yêu nước. Nay hạ thần cam chịu má»i cá»±c hình để nên giống Äức Kitô.”
“Tôi nghÄ© dù lấy nước cá»§a các con sông trên địa cầu, cÅ©ng không thể rá»a sạch tá»™i cá»§a tôi được, có lẽ chỉ có thể rá»a sạch chúng bằng chÃnh máu cá»§a tôi thôi”
Micae Nguyễn Huy Mỹ
“Gông đóng xiá»ng mang, dạ nguyện kinh,
Những say vỠđạo hả vỠtình
Vai mang bốn điệp tai thêm ấm
Xổng xểnh ba vòng cổ lại thanh
Phép nước đà nh lòng không oán thán
Nghĩa Thà y để dạ vẫn đinh ninh
Khiến sao nên váºy nà o lo nghÄ©
Phó mặc Hoà ng Thiên sá»± tá» sinh.”
Phanxicô KÃnh (Francois Isidore Gagelin)
Những thiếu thốn, những cá»±c nhá»c đủ thứ đến vá»›i chúng tôi, nhưng tôi dám khẳng định rằng : tôi được hạnh phúc trong túp lá»u tranh cá»§a tôi hÆ¡n vua nước Pháp trong hoà ng cung cá»§a ngà i”.
“Tôi ước mÆ¡ trở thà nh tro bụi để kết hợp vá»›i Chúa Kitô. Tôi giữ từ cõi Ä‘á»i nà y, không há» thương tiếc Ä‘iá»u gì, chỉ nhìn lên Chúa Kitô chịu đóng Ä‘inh, đủ an á»§i tôi vá» má»i Ä‘au khổ và cả cái chết nữa”.”Tất cả ước vá»ng cá»§a tôi là sá»›m thoát khá»i thân xác tá»™i lá»—i nà y, để kết hiệp cùng Chúa Giêsu trong nÆ¡i vÄ©nh phúc
Phanxicô Tế (Francois Gil de Federich)
Lạy Thánh Mẫu cao vá»i nhân ái,
Tấm lòng con điên dại đáng thương,
Ngà y đêm nung nấu can trưá»ng,
Lòng bao la Mẹ đâu phương đáp Ä‘á»n.
Trong tâm tưởng con hằng mơ ước,
Khắp muôn phương loan báo Tin Mừng,
GiỠcon gặp cảnh sầu thương,
Như thuyá»n neo bến trùng dương xa vá»i”
Phaolô Hạnh
“Sẽ là Kitô hữu cho đến chết”.
Sá» gia Rodriguez so sánh cuá»™c Ä‘á»i thánh Phaolô Hạnh vá»›i cuá»™c Ä‘á»i “CÃNH HOA TÃM NGÃT HÆ¯Æ NG”: (Martyrologio Oriental Tr. 253-255)
“Có những hoa tÃm má»c dại bên đưá»ng, cho dến ngà y có khách bá»™ hà nh Ä‘i ngang dẫm nát, nó má»›i tá»a hương thÆ¡m. Phaolô Hạnh quả là bông hoa bị che khuất bên vệ đưá»ng Giáo Há»™i, cho đến khi bị vò nát trong cuá»™c bách hại, má»›i tá»a ra hương thÆ¡m ngát khiến chúng ta phải lâng lâng ngây ngất…”.
“Giữa má»™t đô thị ô nhiá»…m đầy bon chen thấp hèn, những gian dối bất công và những ná»—i cÆ¡ cá»±c, thì má»i ngưá»i trông đợi những cánh hoa báo hiệu mùa Xuân má»›i Ä‘ang đến, Ä‘em lại bầu khà trong là nh hÆ¡n. Cánh hoa Phaolô Hạnh đã tá»a hương nhá» sức mạnh Thần Linh là m cho những ai chán ghét mùa Äông tá»™i lá»—i, lạnh giá, và khắc sâu và o tâm khảm hình ảnh mùa Xuân vÄ©nh cá»u… sẽ thấy trong mình xuất hiện má»™t niá»m vui bà ẩn và hy vá»ng trà n trá» và o tương lai…”
Â
Phaolô Lê Bảo Tịnh
 “Thân xác tôi ở trong tay quan, quan muốn là m khổ thế nà o tùy ý. Nhưng linh hồn là cá»§a Chúa, không có gì khiến tôi hy sinh nó đượcâ€
“Äức Kitô không chỉ nhìn tôi chiến đấu, mà chÃnh Ngưá»i Ä‘ang chiến đấu và chiến thắng”
“Thân xác tôi đây, các ông muốn là m gì thì là m, tôi sẵn sà ng không oán thán, nó chết Ä‘i, nhưng mai nà y sẽ sống lại vinh quang”
Phêrô Võ Ãăng Khoa
“Như xưa Mẹ đã dâng Con Yêu Quà trong Ä‘á»n thá» nay xin cÅ©ng hiến dâng chúng con trong cuá»™c tỠđạo hồng phúc”.
Phêrô Ãoà n Công Quý
“Dù trăng trói, gông cùm tù rạc
Chén ngục hình xiá»ng tá»a chi ná»
Miá»…n vui lòng cam chịu má»™t bá»
Cho trá»n đạo trung thần hiếu tá»â€
Phêrô VÅ© Văn Truáºt
“Ai khôn má»›i biết hiến mình cho chân lý, để chiếm hữu phần gia nghiệp muôn Ä‘á»i.â€
Phêrô Nguyễn Văn Tự
“Tôi kÃnh Thiên Chúa như Thượng Phụ, kÃnh vua như trung phụ, và kÃnh song thân như hạ phụ. Không thể nghe cha ruá»™t để hại vua, tôi cÅ©ng không thể vì vua mà phạm đến Thượng Phụ là Thiên Chúa được “.
Tôma Ãinh Viết Dụ
“Sức tôi tuy đã giảm, nhưng còn chịu đựng được. Chúa chúng ta đã chịu bao hình khổ để cứu độ nhân loại. Tôi cÅ©ng sẵn lòng chịu những sá»± khó nà y để nên giống Chúa Kitô phần nà o”.
Con chiên nhá»

