Kinh “Bắt Ä�ạo”. Má»™t tài liệu quý thá»�i kỳ bách hại thế ká»· 19

Trong chuyến v� Qui Nhơn dự ngày lễ khấn và kỷ niệm ngân khánh, kim khánh của các nữ tu Dòng Mến Thánh Giá Qui Nhơn, ngày 21 tháng 8 năm 2010, tôi được linh mục quản lý Giáo phận trao cho cuốn Memorial Mission de Qui Nhơn 1917- 1919 và như thế ngài đã cung cấp cho gần như tr�n bộ “Lưu dấu� �ịa phận Qui Nhơn.

Khi lật những trang sách, tôi cảm thấy thật hạnh phúc vì quá khứ lịch sử như hiện lên qua từng con chữ. Câu chuyện của linh mục thừa sai F.M Geffroy MEP v� “Con Dần�, cô gái 13 tuổi bị bắt cùng cả gia đình vì đức tin thật là cảm động. Cô bé 13 tuổi ấy đã làm các quan tòa Khánh Hòa lúc đó tức giận đến độ trở thành những tên đao phủ khát máu. Trong khi nhi�u ngư�i kể cả ông bố của mình chối đạo thì cô bé Bình Cang đó đã kiên vững đến cùng. Nên nhớ vào th�i kỳ đó, bị bắt b� tù nếu không có ngư�i nhà cung cấp thực phẩm là kể như chết đói. Làm sao có thực phẩm khi cha , mẹ, chị cả đ�u bị bắt nhốt. Cả gia đình phải ăn xin để sống. Sau hai năm, mẹ và chị cả chịu hết xiết đã chối đạo, rồi đến lượt thân phụ cũng quyết định bước qua thánh giá. Cô bé đau đớn lắm nhưng không thể ngăn cản được. Phần mình, em quyết theo Chúa đến cùng. Qua ba đ�i quan �ỗ Phước Thịnh, một con ngư�i tàn bạo, kế tiếp là quan Phạm Hành, khoan dung hơn nhưng đến Quan án Tư�ng “ ce tr� trẹ de Huế était un véritable tigre’ ( ông quan tr� trẹ ngư�i Huế nầy quả là con hùm thật. L�i cha Geoffroy ). Quan đã buộc ngư�i cha bước qua Thánh giá mà cô gái nh� lại bất khẳng (không chịu chối đạo), Quan �n Trư�ng cho đánh đập tàn nhẫn đến nỗi cô bé ngất đi và được đem v� nhà giam mình đầy máu me. Hai ngày sau, dù các vết thương c̣òn tươi rói nhưng em Dần lại bị đưa đến công đư�ng hành hạ tiếp. Cô bé lại bất tỉnh nhân sự và bị lôi ra b� ng̣oài b� rào vì tưởng chết. Nhưng Sáu Sự, ngư�i Phú Yên không chối đạo đã ẵm cô bé vào và cho nằm sấp bất động. �au đớn nhưng cô bé không h� rên la. Sáu Sự cố gắng đem ra sân gạt ḍi b� trên các vết thương , tắm rửa và 15 ngày sau, cố bé đã chết trong nổi đau đớn tột độ. Câu chuyện khá dài kể thêm kết cục bi thảm của viên quan bất nhân…chết thối tha và xác cũng chìm mất trên biển cùng với của cải vơ vét.

Sự việc nầy xảy ra vào năm 1860, Tự �ức năm thứ 12. Quan án Tư�ng cũng cho chặt đầu bà B� Trên nhà Phước Mến Thánh Giá Chợ Mới, chú Giuse Hữu, con trai Trùm Ngữ Chợ Mới và cháu ruột của Cậu Bảo. Ông cũng chém đầu sáu giáo dân Bắc Kỳ thuộc khu vực các Giáo sĩ Tây Ban Nha. Các vị bị lưu đày đến vùng đất nầy mà nghe đâu trong số đó có một vị phó tế.

Hai trăm năm trước , vào năm 1665, cô bé Luxia Kỳ, 13 tuổi chết bị voi dày cũng vì đức tin tại Thanh Chiêm đã từng làm sững s� bao ngư�i. Rất tiếc dù được ca tụng nhi�u các em vẫn chưa được đưa lên bậc chân phước. Ước mong tấm gương các em sẽ giúp giới trẻ nữ công giáo noi theo, can đảm với thánh giá hằng ngày và sống gương mẫu giữa một thế giới sa đ�a.

Hy v�ng Giáo xứ Chợ Mới, Giáo phận Nha Trang nơi xác các vị tử đạo được cải táng vẫn c̣òn lưu giữ những thánh tích của các đấng chứng nhân đức tin kể trên.

�i�u tôi muốn không chỉ là tuyên dương cái chết của em mà còn ghi lại một kinh rất lạ. Ông Trùm Nên ở Chợ Mới một ngày h�i em, khi bị đánh, em có đau không. Em nói rằng “ Con cảm thấy đau lắm, nhưng con cố gắng không nghĩ đến chuyện đó nữa. Khi ngư�i ta bắt đầu đánh con, thì con cũng bắt đầu đ�c kinh bắt đạo và lại đ�c lại khi đến cuối kinh, và con chỉ ngừng đ�c khi ngư�i ta không c̣òn đánh con nữa�.

Kinh bắt đạo là kinh gì?

May mắn thay, linh mục Geoffroy đã cho in kinh bắt đạo nầy vào cuối câu chuyện. Kinh nầy trích từ sách thiên (sách giáo lý công giáo) chữ nôm in tại Gia Hựu năm 1864. Bốn năm sau cái chết của em Dần. Như vậy kinh nầy trước đó đă được giáo hữu xử dụng để cầu nguyện.

Tên bình dân là kinh bắt đạo nhưng tên kinh là Kinh dốc lòng giữ đạo cho tr�n ( Hễ khi bắt đạo thì hằng ngày ban hôm phải đ�c kinh sau nầy).

Lạy Chúa tôi, là �ứng ( �ấng) đã dựng tr�i đất muôn vật, và sinh ra tôi ở đ�i nầy mà th� phượng Chúa, nên chính việc tôi phải làm, là tin cậy yêu mến giữ đạo Chúa cho tr�n. Mà bởi tội lỗi tôi, nên Chúa đã lấy lòng thương xót mà cho Ngôi Hai xuống thế làm ngư�i chịu nạn chịu chết mà cứu lấy tôi, cho kh�i sa địa ngục vô cùng: mà rày tôi chẳng muốn chịu sự khó, mà báo nghĩa Chúa đă thương tôi ngần ấy sao? Ấy vậy từ nầy v� sau, dầu tôi phải chịu bắt trói, gông cùm, tù rạc, lưu giam; dầu phải đày đ�a, b� cha mẹ vợ con của cải; dầu phải gia hình ki�m khảo, chết dữ dằn độc ác thế nào vì đạo Chúa, thì tôi sẵn lòng mà chịu những sự ấy, và tin thật mỗi hình khổ mà kẻ dữ làm khổ cho tôi bây gi�, sánh chẳng bằng một chút hình khổ xưa Chúa đă chịu vì tôi. Vả lại sự dữ tôi phải chịu bây gi�, thì chóng qua chóng hết, mà phần thưởng Chúa dành cho tôi trên nước Thiên đàng, thì vô cùng vô tận. Vậy tôi xin Chúa ban ơn sức mạnh vững vàng cho tôi, đặng b�n lòng từ nầy v� sau thà chịu m�i hình khổ , dầu rất dữ thế nào cho đến chết, chẳng thà b� đạo Chúa tôi, cho đặng sống tạm đ�i nầy mà ngày sau phải chịu hình phạt vô cùng trong địa ngục. Amen.

Hội An ngày 22 tháng 8 năm 2010.

Linh mục Antôn Nguyễn Trư�ng Thăng sưu tầm.