Trong chuyến vá» Qui NhÆ¡n dá»± ngà y lá»… khấn và ká»· niệm ngân khánh, kim khánh cá»§a các nữ tu Dòng Mến Thánh Giá Qui NhÆ¡n, ngà y 21 tháng 8 năm 2010, tôi được linh mục quản lý Giáo pháºn trao cho cuốn Memorial Mission de Qui NhÆ¡n 1917- 1919 và như thế ngà i đã cung cấp cho gần như trá»n bá»™ “Lưu dấu†Äịa pháºn Qui NhÆ¡n.
Khi láºt những trang sách, tôi cảm thấy tháºt hạnh phúc vì quá khứ lịch sá» như hiện lên qua từng con chữ. Câu chuyện cá»§a linh mục thừa sai F.M Geffroy MEP vỠ“Con Dầnâ€, cô gái 13 tuổi bị bắt cùng cả gia đình vì đức tin tháºt là cảm động. Cô bé 13 tuổi ấy đã là m các quan tòa Khánh Hòa lúc đó tức giáºn đến độ trở thà nh những tên Ä‘ao phá»§ khát máu. Trong khi nhiá»u ngưá»i kể cả ông bố cá»§a mình chối đạo thì cô bé Bình Cang đó đã kiên vững đến cùng. Nên nhá»› và o thá»i kỳ đó, bị bắt bá» tù nếu không có ngưá»i nhà cung cấp thá»±c phẩm là kể như chết đói. Là m sao có thá»±c phẩm khi cha , mẹ, chị cả Ä‘á»u bị bắt nhốt. Cả gia đình phải ăn xin để sống. Sau hai năm, mẹ và chị cả chịu hết xiết đã chối đạo, rồi đến lượt thân phụ cÅ©ng quyết định bước qua thánh giá. Cô bé Ä‘au đớn lắm nhưng không thể ngăn cản được. Phần mình, em quyết theo Chúa đến cùng. Qua ba Ä‘á»i quan Äá»— Phước Thịnh, má»™t con ngưá»i tà n bạo, kế tiếp là quan Phạm Hà nh, khoan dung hÆ¡n nhưng đến Quan án Tưá»ng “ ce trá» trẹ de Huế était un véritable tigre’ ( ông quan trá» trẹ ngưá»i Huế nầy quả là con hùm tháºt. Lá»i cha Geoffroy ). Quan đã buá»™c ngưá»i cha bước qua Thánh giá mà cô gái nhá» lại bất khẳng (không chịu chối đạo), Quan Ãn Trưá»ng cho đánh Ä‘áºp tà n nhẫn đến ná»—i cô bé ngất Ä‘i và được Ä‘em vá» nhà giam mình đầy máu me. Hai ngà y sau, dù các vết thương c̣òn tươi rói nhưng em Dần lại bị đưa đến công đưá»ng hà nh hạ tiếp. Cô bé lại bất tỉnh nhân sá»± và bị lôi ra bá» ngÌ£oà i bá» rà o vì tưởng chết. Nhưng Sáu Sá»±, ngưá»i Phú Yên không chối đạo đã ẵm cô bé và o và cho nằm sấp bất động. Äau đớn nhưng cô bé không há» rên la. Sáu Sá»± cố gắng Ä‘em ra sân gạt dÌ£i bá» trên các vết thương , tắm rá»a và 15 ngà y sau, cố bé đã chết trong nổi Ä‘au đớn tá»™t độ. Câu chuyện khá dà i kể thêm kết cục bi thảm cá»§a viên quan bất nhân…chết thối tha và xác cÅ©ng chìm mất trên biển cùng vá»›i cá»§a cải vÆ¡ vét.
Sá»± việc nầy xảy ra và o năm 1860, Tá»± Äức năm thứ 12. Quan án Tưá»ng cÅ©ng cho chặt đầu bà Bá» Trên nhà Phước Mến Thánh Giá Chợ Má»›i, chú Giuse Hữu, con trai Trùm Ngữ Chợ Má»›i và cháu ruá»™t cá»§a Cáºu Bảo. Ông cÅ©ng chém đầu sáu giáo dân Bắc Kỳ thuá»™c khu vá»±c các Giáo sÄ© Tây Ban Nha. Các vị bị lưu đà y đến vùng đất nầy mà nghe đâu trong số đó có má»™t vị phó tế.
Hai trăm năm trước , và o năm 1665, cô bé Luxia Kỳ, 13 tuổi chết bị voi dà y cÅ©ng vì đức tin tại Thanh Chiêm đã từng là m sững sá» bao ngưá»i. Rất tiếc dù được ca tụng nhiá»u các em vẫn chưa được đưa lên báºc chân phước. Ước mong tấm gương các em sẽ giúp giá»›i trẻ nữ công giáo noi theo, can đảm vá»›i thánh giá hằng ngà y và sống gương mẫu giữa má»™t thế giá»›i sa Ä‘á»a.
Hy vá»ng Giáo xứ Chợ Má»›i, Giáo pháºn Nha Trang nÆ¡i xác các vị tỠđạo được cải táng vẫn c̣òn lưu giữ những thánh tÃch cá»§a các đấng chứng nhân đức tin kể trên.
Äiá»u tôi muốn không chỉ là tuyên dương cái chết cá»§a em mà còn ghi lại má»™t kinh rất lạ. Ông Trùm Nên ở Chợ Má»›i má»™t ngà y há»i em, khi bị đánh, em có Ä‘au không. Em nói rằng “ Con cảm thấy Ä‘au lắm, nhưng con cố gắng không nghÄ© đến chuyện đó nữa. Khi ngưá»i ta bắt đầu đánh con, thì con cÅ©ng bắt đầu Ä‘á»c kinh bắt đạo và lại Ä‘á»c lại khi đến cuối kinh, và con chỉ ngừng Ä‘á»c khi ngưá»i ta không c̣òn đánh con nữaâ€.
Kinh bắt đạo là kinh gì?
May mắn thay, linh mục Geoffroy đã cho in kinh bắt đạo nầy và o cuối câu chuyện. Kinh nầy trÃch từ sách thiên (sách giáo lý công giáo) chữ nôm in tại Gia Há»±u năm 1864. Bốn năm sau cái chết cá»§a em Dần. Như váºy kinh nầy trước đó đă được giáo hữu xá» dụng để cầu nguyện.
Tên bình dân là kinh bắt đạo nhưng tên kinh là  Kinh dốc lòng giữ đạo cho trá»n ( Há»… khi bắt đạo thì hằng ngà y ban hôm phải Ä‘á»c kinh sau nầy).
Lạy Chúa tôi, là Äứng ( Äấng) đã dá»±ng trá»i đất muôn váºt, và sinh ra tôi ở Ä‘á»i nầy mà thá» phượng Chúa, nên chÃnh việc tôi phải là m, là tin cáºy yêu mến giữ đạo Chúa cho trá»n. Mà bởi tá»™i lá»—i tôi, nên Chúa đã lấy lòng thương xót mà cho Ngôi Hai xuống thế là m ngưá»i chịu nạn chịu chết mà cứu lấy tôi, cho khá»i sa địa ngục vô cùng: mà rà y tôi chẳng muốn chịu sá»± khó, mà báo nghÄ©a Chúa đă thương tôi ngần ấy sao? Ấy váºy từ nầy vá» sau, dầu tôi phải chịu bắt trói, gông cùm, tù rạc, lưu giam; dầu phải đà y Ä‘á»a, bá» cha mẹ vợ con cá»§a cải; dầu phải gia hình kiá»m khảo, chết dữ dằn độc ác thế nà o vì đạo Chúa, thì tôi sẵn lòng mà chịu những sá»± ấy, và tin tháºt má»—i hình khổ mà kẻ dữ là m khổ cho tôi bây giá», sánh chẳng bằng má»™t chút hình khổ xưa Chúa đă chịu vì tôi. Vả lại sá»± dữ tôi phải chịu bây giá», thì chóng qua chóng hết, mà phần thưởng Chúa dà nh cho tôi trên nước Thiên đà ng, thì vô cùng vô táºn. Váºy tôi xin Chúa ban Æ¡n sức mạnh vững và ng cho tôi, đặng bá»n lòng từ nầy vá» sau thà chịu má»i hình khổ , dầu rất dữ thế nà o cho đến chết, chẳng thà bỠđạo Chúa tôi, cho đặng sống tạm Ä‘á»i nầy mà ngà y sau phải chịu hình phạt vô cùng trong địa ngục. Amen.
Hội An ngà y 22 tháng 8 năm 2010.
Linh mục Antôn Nguyá»…n Trưá»ng Thăng sưu tầm.

