�ức Giáo hoàng không sợ khoa phân tâm h�c

Trong một tác phẩm gần đây, �ức Phanxicô đã thổ lộ với nhà xã hội h�c Dominique Wolton, ngài đã đi tham vấn với một nhà phân tâm h�c khi ngài 42 tuổi. �âu là những đi�u tốt đẹp của khoa trị liệu này? Ph�ng vấn Linh mục Jean-François Noel, nhà phân tâm h�c.

Pèlerin. �ức Phanxicô cho biết cách đây gần 40 năm, ngài có đi tham vấn khoa phân tâm h�c, mỗi tuần một lần trong vòng sáu tháng. �i�u này muốn nói lên gì v� ngài?

Linh mục Jean-François Noel. Lúc đó �ức Jorge Bergoglio là b� trên giám tỉnh Dòng Tên ở Argentina. Chắc chắn ngài cảm thấy mình cần được lắng nghe bởi một tiếng nói trung lập và thiện cảm, một tiếng nói ngoài khuôn khổ tôn giáo để tìm hiểu chính mình. Tôi xin nhắc lại, khoa phân tâm h�c rất được phổ biến ở Argentina, trong khi ở Pháp, trong một th�i gian nó bị cho là chống lại với đức tin. Tôi không ngạc nhiên khi thấy ngài đi tham vấn với một nữ chuyên gia phân tâm h�c để tìm hiểu chính mình. �i�u này chứng t� cho thấy, ngài hoàn toàn thoải mái với hình ảnh ngư�i khác có v� mình, với những gì ngư�i ta nghĩ v� ngài, ngài rất can đảm. �ối với tôi, đó là dấu hiệu của một ngư�i đã làm việc trên chính bản thân mình.

Làm thế nào kinh nghiệm của khoa phân tâm h�c lại có thể tác động đến đức tin của ngư�i tín hữu?

Khoa phân tâm h�c là tham vấn kín, trong đó đương sự và nhà phân tâm phân tích sự khó khăn trong tương quan của mình với ngư�i khác và với chính mình. Một chuyên gia gi�i có thể lắng nghe, và nếu thấy cần thiết, h� có thể đặt câu h�i v� Chúa với khách hàng của mình, vì đây cũng là hình thức của một mối quan hệ. Theo phân tích của linh mục phân tâm h�c Dòng Tên Denis Vasse, phân tích này có thể làm cho mối quan hệ với ngư�i khác vượt qua được sự cần thiết. Sự cần thiết phải đình chỉ việc có được một cái gì đó trong mối quan hệ. Phân tâm h�c làm lộ ra sự cần thiết mình cần đến ngư�i khác, và làm cho việc tương giao tập trung vào mong muốn được ở bên cạnh. 

�i�u gì phân biệt phân tâm h�c và tâm lý trị liệu?

Khoa phân tâm đưa ra các xung đột vô thức. Nó hoạt động theo kiểu thuốc chủng ngừa: nó là mối quan hệ với nhà phân tâm h�c giúp kích hoạt các xung đột và phát triển chúng. �ây được g�i là chuyển. Nó làm mất đi sự đồng tình mà ngư�i ta có thể có với cái chết dưới m�i hình thức. Nó giúp bệnh nhân trở nên tự do với các trói buộc của đ�i mình, để trở nên chủ động. Thêm nữa, bây gi� việc thực hành khoa phân tâm h�c ít bị cứng nhắc như trong quá khứ. Cũng như trong tâm lý trị liệu, bây gi� nó có thể có những lúc được phân tâm gia nâng đỡ, an ủi, chứ không nhất thiết h� phải im lặng như hồi xưa. Khoa tâm lý trị liệu là giải thích cho bệnh nhân hiểu chức năng tâm lý. Nó hướng ngoại hơn dù hình thức ‘chuyển giao’ cũng đóng một vai trò ở đây. Tuy nhiên có một vài khoa tâm lý trị liệu là một loại phân tích.

�âu là các lý do tốt để khởi đầu cho tham vấn phân tâm h�c?

Phân tâm h�c được thực hiện cho tất cả m�i ngư�i, khi h� đụng với một trở ngại làm cho h� không thể sống, yêu thương và làm việc. Nó giúp bạn xem lại đ�i mình  khi đứng trước một chuyên gia nghe mà không phán xét và giữ bí mật hoàn toàn cho bạn. Do đó ngư�i bệnh có thể thú nhận các tư tưởng tiêu cực, đen tối, thậm chí giết ngư�i chẳng hạn. Những ngư�i đến tham vấn mong muốn tháo gỡ một quá trình gây bệnh.

�âu là các dấu hiệu của một đau khổ tâm lý?

Có thể lấy ví dụ của ngư�i có cảm giác mình luôn lặp lại cùng một triệu chứng. Tôi lấy ví dụ ngư�i phụ nữ Samaritanô trong Kinh Thánh. Bà có năm ngư�i chồng nhưng vẫn không hài lòng. Sự lặp đi lặp lại của triệu chứng cho thấy mình bị kẹt trong một chức năng bệnh hoạn. �ã đến lúc phải nhìn lại chính mình để thấy được chức năng này, tháo gỡ nút thắt làm cản trở các quan hệ, đ�i sống, công việc, tình yêu. 

Một nhà phân tâm h�c tốt là ngư�i như thế nào?  

�ó là ngư�i thích ứng với “tôn giáo� của ngư�i kia, theo nghĩa sâu xa nhất của từ này. H� phải mang lấy, mà không phán xét các quan điểm tín ngưỡng và đức tin của ngư�i bệnh, theo nghĩa rộng nhất. H� tế nhị đặt các câu h�i đúng. H� giống như ngư�i khiêu vũ. Nhẹ nhàng lướt theo bước chân của từng ngư�i bệnh và để ngư�i kia nói. H� phải có khả năng bước vào thế giới nội tâm của mình, như đi trong một lãnh vực chưa ai khai phá, và bước đi với mình. Một nhà phân tâm h�c không tốt sẽ là ngư�i chỉ nghĩ đến các quy�n lợi của mình.

Cha có nhìn thấy các bệnh nhân trở lại với cuộc sống không?

Tất nhiên là có. Một ví dụ cho thấy, làm thế nào khoa phân tâm đã giúp h� phát triển một hội chứng: một ngư�i cảm thấy mình bị b� rơi. Khi còn nh�, ở trư�ng cô không thấy ai nói cùng thứ tiếng với mình. Khi công việc phân tích của tôi đã xong, tôi gặp cô ngoài đư�ng, cô cho tôi biết, cô dạy tiếng Pháp cho ngư�i nước ngoài. Cô biến đổi nỗi đau khổ bị b� rơi của mình bằng cách đi giúp những ngư�i cũng bị đau khổ như mình trước đây. Công việc phân tích không loại đi được chấn thương đã bị, nhưng nó có thể là dịp để trở lại, theo nghĩa v� thuật ngữ của phân tâm h�c.

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn

�ức Phanxicô và tác giả Dominique Wolton ở Vatican, năm 2017 © ServizioFotograficoOR/CPP/CIRIC