Chẳng có gì là bà máºt: chúng ta gặp khó khăn khi trao truyá»n đức tin cho chÃnh con cái mình. Nhà thá» cÅ© kỹ, vắng vẽ, con cái không có lòng tin, Ãt nhất không biểu lá»™ lòng tin ra ngoà i và không Ä‘i nhà thá» vá»›i chúng ta. Trên thế giá»›i, mãnh vưá»n truyá»n giáo khó khăn nhất là ở ná»n văn hóa phương Tây, Ä‘á»i sống thế tục, phòng khách, phòng chÆ¡i, phòng ngá»§, phòng giải trÃ, nÆ¡i chúng ta và con cái chúng ta sống, chÆ¡i, là m việc.
Tôi còn nhá»›, vừa rồi Dòng Hiến SÄ© Äức Mẹ Vô Nhiá»…m cá»§a tôi có tổ chức má»™t buổi thuyết trình ở San Antonio, Texas, vá»›i đỠtà i: “Truyá»n giáo cho Ä‘á»i thưá»ngâ€; tá»±a đỠthÃch hợp hÆ¡n có thể là : “Truyá»n giáo cho chÃnh con cái mình.†Các chuyên gia John Shea, John O’Donohue, Robert Schreiter, Robert Barron, và Mary Jo Leddy được má»i đến. Äây là mưá»i nguyên tắc chúng tôi đưa ra:
1- Äá»i sống thế tục vừa hạn chế vá» mặt ý thức mà cÅ©ng vừa mở rá»™ng và phóng khoáng vá» mặt nà y. Vá» mặt thiêng liêng, vừa hấp dẫn, vừa không biết gì như ngưá»i mù chữ, cÅ©ng không tệ hÆ¡n ngưá»i Ä‘ang ngá»§. Giảng phúc âm thì nhấn mạnh vá» mặt tỉnh thức đến má»™t thá»±c tế khác. Ngưá»i tá»± do ngưá»i bảo thá»§ Ä‘á»u thiu thiu ngá»§ theo nhiá»u cách khác nhau, lý tưởng cá»§a phe tá»± do thì quá chuá»™ng Ä‘á»i sống cá nhân, lý tưởng cá»§a phe bảo thá»§ thì quá vi phạm quyá»n uy và luáºt lệ, ngay cả ná»n văn hóa cá»§a chúng ta đã thay các lý tưởng cá»§a má»™t Ä‘á»i sống tốt bằng cái nhìn chuá»™ng cá»§a cải.
2- Là m sao có Ä‘á»i sống thiêng liêng mà không bỠđà ng sau lưng Ä‘á»i sống thể lý, xúc cảm, giá»›i tÃnh, thể xác? Äừng để ý đến nhà thá» xưa cổ nhà m chán, cÅ©ng đừng để ý đến giá»›i tu sÄ©, đừng sợ phụ nữ, đừng quá thá»§ cá»±u vá»›i thần ái tình, đừng tin cáºy sai và o quyá»n uy, nhưng tìm hiểu thêm các huyá»n bà và truyá»n thống tri thức cá»§a chúng ta.
3- Chúa Giêsu cho má»™t khuôn mẫu: Ngà i thức tỉnh chúng ta, là m cho chúng ta đừng chia trà và cÅ©ng đừng ru ngá»§ “trong ná»—i Ä‘au†cá»§a chúng ta. Phải bắt đầu nói lá»i tuyên xưng nối kết vá»›i trá»ng tâm đức tin chúng ta: Chúa Kitô đã chết và đã sống lại. Chúng ta giết Chúa, nhưng Chúa trở lại vá»›i lòng tha thứ yêu thương, mở ra cho chúng ta má»™t thế giá»›i má»›i. Äiá»u độc đáo cá»§a kitô-giáo là Chúa đến vá»›i chúng ta qua tình bằng hữu, yêu thương, tha thứ, không bạo lá»±c, thông cảm, thương xót.
4- Chúng ta phải lắng nghe các nhà chiêm nghiệm: các thi sÄ©, nghệ sÄ©, nhà huyá»n bà và các nhà truyá»n giáo cá»§a chúng ta. Há» sẽ nói cho chúng ta biết cái gì tốt nhất, cái gì xấu nhất cá»§a Ä‘á»i sống thế tục và giúp chúng ta hình thà nh nên má»™t trà tưởng tượng thay thế, thay thế cho quan niệm Thần thoại cá»§a Tiến bá»™ (Myth of Progress – quan niệm cho rằng con ngưá»i sẽ tiến bá»™ hoà i mãi mà không Ä‘i kèm vá»›i những tiêu cá»±c cá»§a nó.)
5- Có ba cấp báºc rao giảng phúc âm:
– Những ngưá»i rao giảng phúc âm tá»± canh tân.
– Kêu gá»i những ngưá»i đã được nghe Kinh Thánh, nhưng chưa nắm vững, hay má»™t cách nà o đó đã lầm đưá»ng lạc lối.
– Kêu gá»i những ngưá»i chưa từng nghe Kinh Thánh.
Äa số con cái chúng ta ở nhóm thứ hai.
6- Äá»i sống thế tục ngà y nay có má»™t số đặc Ä‘iểm sau:
– Äó là má»™t lãnh vá»±c phức tạp;
– Bạn không thể dá»±a và o số lượng sút giảm Ä‘i nhà thá», bởi vì, trong Ä‘á»i sống thế tục vẫn còn má»™t lòng tin vững mạnh, phân tán và o má»™t lá»±c siêu nhiên, má»™t lòng tin không thuá»™c vá».
– Có má»™t nổi báºt vá» tÃnh nhạy cảm tôn giáo, má»™t trong các lý do là do các cá»™ng Ä‘oà n di dân mang đến và các phong trà o tôn giáo má»c lên.
7- Sá»± suy sụp cá»§a tôn giáo trong Ä‘á»i sống thế tục, có thể là ngoại lệ chứ không phải là con đưá»ng cá»§a tương lai. Có ba hình ảnh khác nhau cá»§a Ä‘á»i sống thế tục gợi ý cho Ä‘iểm nà y:
– Äá»i sống thế tục giảm dần và xói mòn.
– Như một lớp sơn, ở bỠsâu là tấm lòng mộ đạo sâu sắc.
– Như hòn đảo trong đại dương má»™ đạo (nhìn tổng thể trên thế giá»›i) Trong ná»™i bá»™ giáo há»™i chúng ta cÅ©ng váºy, cÅ©ng không đồng bá»™. Chúng ta không cùng má»™t thế hệ, nhưng hai thế hệ rưỡi trong lòng má»™t thế hệ. Chúng ta cần quan sát cách các nhóm văn hóa khác nhau sống Ä‘á»i sống thế tục: phái chÃnh thống quá khÃch, các phong trà o năng nổ, nhóm công chÃnh xã há»™i, nhòm tân bảo thá»§. Tất cả các nhóm nà y, phe tả hay phe hữu Ä‘á»u có ba Ä‘iểm chung:
– HỠcổ động và nuôi dưỡng ý nghĩa của cộng đoà n.
– HỠcố gắng mang lại một hình thức rõ rà ng cho cuộc sống.
– Há» kêu gá»i các hoạt động có mục Ä‘Ãch rõ rà ng.
8- Chúng ta có thể không tiếp tục giữ đức tin riêng cá»§a mình. Rao giảng phúc âm cho công chúng, giống như các cuá»™c hà nh hương thá»i trung cổ và ngà y giá»›i trẻ cá»§a đức giáo hoà ng. Äức tin phải được biểu lá»™ công khai, nhiá»u sắc thái và má»™t cách nên thÆ¡. Chúng ta phải ngưng xây dá»±ng kiểu “nhà thá» u buồn†và xây nhà thá» kiểu tuyên xưng đức tin má»™t cách công khai. Chúng ta Ä‘ang chìm đắm trong cá nhân chá»§ nghÄ©a.
9- Nếu chúng ta không thể có được cái nhìn ná»™i bá»™ và vạch rõ những gì thuáºn và không thuáºn thì chúng ta tiếp tục chia rẻ nhau. Truyá»n thống ki-tô có được cái nhìn bên trong và mang ánh sáng trên lịch sá» và trên các thá»±c tế vượt cả ở đây và bây giá» và nhất là , kêu gá»i chúng ta hãy là công dân cá»§a toà n cầu, vượt ra ngoà i biên giá»›i cá»§a chúng ta.
10- Cuối cùng, có một và i câu hay được nhắc đi nhắc lại:
– Khi mặt trá»i chiếu sáng thì cả cái cây thấp nhất cÅ©ng lóng lánh. Flannery O’Connor
– Gà trống gáy khi ego cá»§a bạn chá»›m má»c. Có nhiá»u cách để thức dáºy! John Shea
– Chúng ta tốt hơn khi chúng ta biết và tệ hơn khi chúng ta nghĩ. Jo Leddy
– Chúng ta phải dám đánh đổi bất cứ gì cho tình yêu. Rumi
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

