Gương Thánh nhân: Nếu xét vá» phương diện bá»n lòng chịu khổ vì Chúa, có thể công nháºn Thánh Si-mon Hòa là má»™t trong số các Thánh TỠđạo Việt Nam . Trong thá»i gian 08 tháng bị giam ở Quảng Trị, thánh nhân phải chịu tra tấn trên 20 lần, khi thì bị đánh đòn, lúc chịu ká»m kẹp, lúc bị những thanh sắt nung đỠdà và o da thịt cháy khét, Ä‘au đớn dữ dá»™i, nhưng ngà i vẫn cố sức chịu đựng, trung thà nh bá»n đỗ tin theo Chúa. NhỠđó mà Chúa thương ban cho ngà i phúc tỠđạo trưá»ng sinh, đúng như lá»i Chúa phán:
“Vì danh Thầy, anh em sẽ bị má»i ngưá»i thù ghét bách hại. Nhưng ai bá»n chà đến cùng sẽ được cứu thoát” (Mt. 10,23).
Phan Äắc Hòa sinh năm 1774, tại là ng Mai VÄ©nh tỉnh Thừa Thiên, trong má»™t gia đình ngoại giáo, nhưng hiá»n lương chất phác. Chẳng may ngưá»i cha mất sá»›m, bà mẹ phải đùm bá»c chị em cáºu đến giúp việc cho má»™t gia đình Công giáo ở xứ Như Lý, tỉnh Quảng Trị. Nhá» gương sáng đạo đức cá»§a gia đình nầy, cáºu cảm thấy mến má»™ đạo. Khi má»i ngưá»i trong nhà đá»c kinh sáng tối, cáºu thưá»ng lắng nghe, há»c há»i, và cuối cùng xin mẹ cho gia nháºp đạo. Sau má»™t thá»i gian há»c giáo lý, cáºu được lãnh Bà tÃch Rá»a tá»™i, chá»n thánh Si-mon là m bổn mạng.
Từ đó được gần gÅ©i tiếp xúc vá»›i các cha trong hỠđạo, cáºu ước muốn Ä‘i tu giúp việc Chúa. Cáºu đến xin cha sở, và được ngà i hướng dẫn má»™t thá»i gian rồi gởi và o chá»§ng viện. Nhưng trong lúc tu há»c ở đây, cáºu nháºn thấy ý Chúa muốn cáºu là m chứng nhân cho Chúa ở giữa Ä‘á»i hÆ¡n, nên sau khi bà n há»i cha linh hướng, cáºu xin trở lại gia đình, theo há»c nghá» thuốc vá»›i má»™t danh y trong vùng. Nhá» có năng khiếu nhất là nhá» Chúa thuÆ¡ng, cáºu há»c hà nh giá»i giắn; và khi ra hà nh nghá» lương y, Si-mon Hòa chữa bệnh tháºt kết quả. Bệnh nhân khắp nÆ¡i tuôn đến nhỠông chữa trị, và ông chữa được hết. Do đó, danh tiếng ông ngà y cà ng lan rá»™ng, ông được dịp giúp đỡ nhiá»u ngưá»i, nhất là những ngưá»i nghèo khó, già yếu cô thân.
Lúc đó, ông thấy cần có ngưá»i trợ lá»±c, để vừa là m bạn Ä‘á»i vừa phục vụ bệnh nhân. Ông láºp gia đình, sinh được 12 ngưá»i con. Ông bà táºn tụy lo giáo dục con cái, trong khi vẫn nhiệt thà nh chăm sóc những ngưá»i bệnh. Dù báºn bịu vá»›i bao nhiêu công việc như thế, ông bà luôn chu toà n bổn pháºn đối vá»›i Chúa, sống Ä‘á»i đạo đức, kÃnh mến thá» phượng Chúa hết lòng. Giáo dân thấy váºy thì chá»n ông là m trùm há», để cá»™ng tác vá»›i cha sở, phục vụ các linh hồn.
Từ ngà y nháºn chức trùm trong há», ông cà ng cố gắng sống đạo đức sốt sắng hÆ¡n, để là m gương cho má»i ngưá»i. Thấy ai nguá»™i lạnh bê tha, ông khuyên lÆ¡n an á»§i. Những ngưá»i nghèo khó bệnh táºt, ông táºn tình giúp đỡ chăm sóc. Äối vá»›i việc nhà chung, ông nhiệt thà nh lo lắng. Trong thá»i buổi cấm đạo, nhà ông là nÆ¡i trú ẩn an toà n cho các Linh mục. Năm 1839, vua Minh Mạng ra chiếu chỉ bách hại Công giáo ác liệt. Mặc dầu biết việc chứa chấp các Äạo trưởng là nguy hiểm đến tÃnh mạng, ông vẫn can đảm cho các ngà i ẩn náu trong nhà . Khi thấy nhà mình không được an toà n, ông tìm cách đưa các ngà i đến chá»— ở bảo đảm hÆ¡n. Äêm 13 tháng tư năm 1840, ông dùng thuyá»n chở Äức Cha Y đến là ng Hòa Ninh ẩn trốn. Thuyá»n ông bị phát hiện, quân lÃnh Ä‘uổi theo bắt ông và Äức Cha, giải ná»™p vá» Huế.
Trong thá»i gian tám tháng bị giam ở đây, quân lÃnh Ä‘iệu ông ra tra tấn trên 20 lần, bằng đủ má»i cá»±c hình Ä‘au đớn ghê tởm. Nà o là đòn vá»t, ká»m kẹp, nung lá»a. Nhiá»u lần ông kiệt sức ngã gục, nhưng đức tin ông không gục ngã. Ông vẫn cương quyết trung thà nh bá»n đỗ theo Chúa, dù phải khổ đến đâu, phải chết cách nà o ông cÅ©ng sẵn sà ng chấp nháºn, miá»…n là là m chứng Chúa là Chúa Cả trá»i đất và đạo Chúa là đạo tháºt.
Và Chúa đã thưởng lòng bá»n đỗ chịu khổ cá»§a ông . Ngà y 20 tháng 12 năm 1840, quân lÃnh dẫn ông ra pháp trưá»ng An Hòa tại Huế. Äến nÆ¡i quan còn cố bảo ông quá khóa, đạp lên thánh giá bỠđạo. Ông đáp:
– Tôiđã cố gắng tin Chúa đến giá» nầy, đã hÆ¡n 20 lần bị tra tấn hà nh khổ, lẽ nà o đến giây phút sắp được chết vì Chúa mà tôi lại chối Chúa bỠđạo. Xin quan cứ y án thi hà nh.
Thế là sau hồi chiêng trống báo hiệu, đầu vị anh hùng đức tin rÆ¡i xuống, linh hồn vá» nÆ¡i cá»±c lạc muôn Ä‘á»i.
Ngà y 27 tháng 05 năm 1900, Äức Thánh Cha Lê-ô 13 tôn phong Chân phước cho ngà i và ngà y 19 tháng 06 năm 1988, Äức Gioan Phaolô 2 suy tôn ngà i lên báºc Hiển Thánh.
Quyết tâm: Hết lòng kÃnh mến thá» phượng Chúa, yêu thương giúp đỡ má»i ngưá»i, và bá»n lòng chịu khổ chịu cá»±c là m chứng cho Chúa đến giây phút cuối cùng, theo gương thánh Si-mon Hòa tỠđạo!
Lá»i nguyện:Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo há»™i Việt Nam nhiá»u chứng nhân anh dÅ©ng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dà o trên quê hương đất nước chúng con. Xin nháºn lá»i các ngà i chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngà i để lại, luôn can đảm là m chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.

