Bà i diá»…n văn cá»§a Äức Phanxicô vá»›i các phong trà o bình dân
Ngà y thứ bảy 5 tháng 11-2016, trước các tham dá»± viên lần há»p quốc tế thứ ba cá»§a các phong trà o bình dân, Äức Phanxicô khuyến khÃch há»: “Chúng ta phải đối diện vá»›i sá»± khiếp sợ bằng tình thương.†Trước 5000 ngưá»i cá»§a trên 60 nước vá» Rôma tham dá»± cuá»™c há»p, Äức Phanxicô lên án mãnh liệt nạn khá»§ng bố cá»§a tiá»n bạc và nạn khô héo đạo đức cá»§a thế giá»›i, ngà i má»i gá»i thay đổi xã há»™i tiêu thụ bằng gương.
Trong lần gặp các phong trà o bình dân ở Há»™i trưá»ng Phaolô VI và o chiá»u thứ bảy 5 tháng 11, Äức Phanxicô khuyến khÃch các thà nh viên tham dá»± “loại bá» chá»§ nghÄ©a tiêu thụ và tìm các giá trị thiết yếu ở trong tình tương trợ, tình yêu giữa nhau và sá»± tôn trá»ng thiên nhiênâ€. Có nghÄ©a là phải có “má»™t Ä‘á»i sống tốtâ€, chứ không phải có má»™t “đá»i sống cho đẹpâ€.
Nạn khá»§ng bố cá»§a tiá»n bạc
Äức Giáo hoà ng cảnh báo việc thá» thần tiá»n: “Tiá»n bạc thống trị, tiá»n bạc dùng cái roi là khiếp sợ, là bất bình đẳng, là bạo lá»±c trên các lãnh vá»±c kinh tế, xã há»™i, văn hóa và quân sá»±, đã luôn ngá»± trị, cà ng ngà y cà ng hung bạo, vá»›i vòng xoáy Ä‘i xuống có vẻ như không bao giá» chấm dứtâ€.
Ngà i nói tiếp: “Thế giá»›i chứng kiến má»™t nạn khá»§ng bố cÆ¡ bản, nó là m lệch Ä‘i sá»± kiểm soát chung vá» tiá»n bạc trên quả đất và đe dá»a toà n nhân loại. Tiếp đó, nạn khá»§ng bố cÆ¡ bản nà y nuôi dưỡng các thứ phẩm cá»§a nó như khá»§ng bố vá» ma túy, khá»§ng bố Quốc gia và má»™t và i khá»§ng bố được gá»i má»™t cách sai lầm là ‘khá»§ng bố sắc tá»™c thiểu số và tôn giáo’â€. Nhưng Äức Phanxicô tin chắc: “Không có má»™t dân tá»™c nà o, má»™t tôn giáo nà o là khá»§ng bốâ€. Nạn khá»§ng bố bắt đầu bằng “thá» tiá»n bạc, ngẫu tượng tiá»n bạc áp chế, gieo kinh hoà ng cho nhân loại thay vì phục vụ nhân loạiâ€.
Äức Giáo hoà ng ghi nháºn: “Nạn khá»§ng bố đánh và o sá»± khiếp sợ. Sợ là chuyện tốt cho những ngưá»i buôn bán vÅ© khÃ, buôn bán cái chết, nó là m cho chúng ta suy yếu, mất quân bình, há»§y hoại sá»± đỠkháng tâm lý và thiêng liêng, là m chúng ta tê liệt trước Ä‘au khổ cá»§a ngưá»i khác và cuối cùng là m cho chúng ta hung dữ (…). Äằng sau sá»± hung dữ áp đặt hà ng loạt nà y là sức thổi lạnh lùng cá»§a sá»± sợ hãi.â€
Äể chống lại sá»± sợ hãi nà y, Äức Phanxicô đỠnghị má»™t phương thuốc rất hiệu nghiệm: lòng thương xót. Phương thuốc nà y hiệu nghiệm hÆ¡n rất nhiá»u các “loại thuốc an thần, thuốc chống suy thoái, (…) các bức tưá»ng, các rà o chắn, các báo động, các vÅ© khÃâ€. Ngà i van xin: “Chúng ta đừng để bị lừa. Hãy đối diện vá»›i sá»± khiếp sợ bằng tình thương. Chống vá»›i sá»± hãi sợ, phương thuốc tốt nhất vẫn là tình thươngâ€.
Nạn khô héo đạo đức của thế giới
Äức Phanxicô cÅ©ng nhắc đến những ngưá»i “thiếu phẩm chất vì không có việc là mâ€. Ngà i công kÃch nạn teo tóp đạo đức cá»§a“hệ thống kinh tế xã há»™i thống trị, gây ra nạn thất nghiệp. Chúng ta phải giúp thế giá»›i chữa nạn teo tóp đạo đức nà y, để cổ động cho sá»± phát triển “nhân bản, toà n diện và tôn trá»ng tạo dá»±ngâ€.
Äức Phanxicô cÅ©ng nói vá» thảm trạng cá»§a những ngưá»i di dân, ngưá»i tị nạn, “má»™t tình trạng sỉ nhục, xấu hổ. Các nạn nhân cá»§a chiến tranh và cá»§a hệ thống xã há»™i-kinh tế bất công, tạo ra do nhiá»u ngưá»i từ chối đón nháºn há»â€.
Ngà i nói tiếp: “Tôi xin anh chị em tá» lòng tương trợ đặc biệt vá»›i những ai Ä‘ang Ä‘au khổ, anh chị em đã biết vá»±c dáºy các nhà máy đã phá sản, đã tái hồi những gì bị vứt bá», đã tạo ra công ăn việc là m, khai khẩn đất Ä‘ai, xây dá»±ng nhà ở, đã há»™i nháºp các khu vá»±c phân tán. Má»™t tấm gương giúp các cá»™ng Ä‘oà n quốc tế có phương cách thÃch ứng để đón nháºn ngưá»i di dân và đối diện vá»›i các nguyên do cá»§a việc di dânâ€.
Thanh đạm là lối sống
Má»™t chá»§ đỠkhác được Äức Phanxicô đỠcáºp đến trong bà i diá»…n văn dà i nà y là chá»§ đỠquan hệ giữa dân dá»™c và ná»n dân chá»§. Ngà i gá»i là “đúc chảy lại các ná»n dân chá»§ Ä‘ang Ä‘i qua má»™t cÆ¡n khá»§ng hoảng tháºt sá»±â€. Ngà i ghi nháºn “sá»± cách biệt giữa các dân tá»™c và các ná»n dân chá»§ hiện nay cà ng ngà y cà ng lá»›n do quyá»n lá»±c khổng lồ cá»§a các nhóm kinh tế và truyá»n thôngâ€.
Äức Giáo hoà ng nhấn mạnh đến hai hiểm nguy trong việc dấn thân cá»§a các phong trà o bình dân trên bình diện chÃnh trị: “Hiểm nguy bị khép kÃn trong má»™t và i lãnh vá»±c và hiểm nguy rÆ¡i và o tham nhÅ©ng. Anh chị em đừng rÆ¡i và o cạm bẫy cá»§a việc biến mình thà nh những nhân váºt phụ hay tệ hÆ¡n, chỉ là ngưá»i quản trị cho sá»± khốn cùng Ä‘ang tồn tạiâ€. Ngược lại các dân tá»™c phải là nhân váºt chÃnh cho việc tìm kiếm lợi Ãch chung.
Còn vá» cạm bẫy tham nhÅ©ng, Äức Phanxicô đỠnghị má»™t phương thuốc: sống thanh đạm. Ngà i nhấn mạnh: “Phải sống Æ¡n phục vụ vá»›i má»™t tinh thần vững mạnh cá»§a má»™t Ä‘á»i sống thanh đạm, thanh đạm là lối sống cá»§a mìnhâ€. Nhưng vá»›i những ai “quá dÃnh vá»›i cá»§a cải váºt chất, quá yêu tiá»n bạc, yến tiệc linh đình, nhà cá»a đồ sá»™, áo quần xa hoa, xe cá»™ đắt tiá»n†thì Äức Phanxicô khuyên há» không nên dấn thân và o lãnh vá»±c chÃnh trị hay xã há»™i, vì há» sẽ là m “rất nhiá»u chuyện xấuâ€.
Äức Giáo hoà ng Ä‘á»c bà i diá»…n văn bằng tiếng Tây Ban Nha và đã được vá»— tay rất nhiá»u lần, ngà i xin các ngưá»i tham dá»± hãy sống bằng gương: “Tôi xin anh chị em đừng đánh giá thấp giá trị cá»§a việc là m gương, bởi vì là m gương thì mạnh gấp ngà n lần lá»i nói, ngà n lần truyá»n đơn, ngà n lần câu ‘tôi yêu’, ngà n lần câu tweet Ä‘i tweet lại, ngà n lần video, ngà n lần youtubeâ€.
Marta An Nguyễn chuyển dịch
Phanxicovn

