Ngà i là ngưá»i con út trong 3 ngưá»i con cá»§a ông Karol WojtyÅ‚a và bà Emilia Kaczorowska, qua Ä‘á»i và o năm 1929. Ngưá»i anh cả cá»§a ngà i là Edmund, bác sÄ©, qua Ä‘á»i năm 1932 và thân sinh cá»§a Ngà i, má»™t sÄ© qua quân đội qua Ä‘á»i và o năm 1941. Trong khi chị cá»§a Ngà i, Olga, qua Ä‘á»i trước khi Ngà i được sinh ra.
ÄÆ°á»£c rá»a tá»™i và o ngà y 20.06.1920 tại nhà thá» giáo xứ Wadowice do cha Franciszek Zak; rước lá»… lần đầu lúc 9 tuổi và lãnh nháºn bà tÃch Thêm sức lúc 18 tuổi. Sau khi há»c hết chương trình trung há»c tại Marcin Wadowita, Wadowice, năm 1938, cáºu ghi danh và o Äại há»c Jagellónica, Cracovia.
Khi quân xâm lược naziste đóng cá»a trưá»ng đại há»c và o năm 1939, cáºu Karol là m việc (1940-1944) trong má»™t hầm má», và sau đó, trong má»™t nhà máy hóa chất Solvay để kiếm sống và tránh bị đưa và o các trại táºp trung bên nước Äức.
Từ năm 1942, cảm thấy mình có Æ¡n gá»i là m linh mục, cáºu bắt đầu theo há»c tại Äại Chá»§ng viện chui tại Cracovia dưới sá»± hướng dẫn cá»§a chÃnh Tổng Giám mục Cracovia, ÄHY Adam Stefan Sapieha. Trong thá»i gian đó, thầy cÅ©ng là má»™t trong những ngưá»i tổ chức “Kịch nghệ Rapsodicoâ€, cÅ©ng dưới hình thức chui.
Sau khi chiến tranh kết thúc, thầy tiếp tục theo há»c trong Äại Chá»§ng viện Cracovia má»›i được mở cá»a lại, và tại Phân khoa Thần há»c cá»§a Viện Äại há»c Jagellónica, cho đến khi chịu chức linh mục tại Cracovia và o ngà y 11.11.1946, do sá»± đặt tay cá»§a Äức Tổng Giám mục Sapieha.
Sau đó, ngà i được gởi qua Roma để theo há»c dưới sá»± hướng dẫn cá»§a cha Dòng Äa Minh ngưá»i Pháp, cha Garrigou-Lagrange, và và o năm 1948, ngà i Ä‘áºu tiến sÄ© thần há»c vá»›i luáºn án: “Äức tin trong các tác phẩm cá»§a Thánh Gioan Thánh giáâ€(Doctrina de fide apud Sanctum Ioannem a Cruce). Trong thá»i gian nà y, và o các kỳ nghỉ hè, ngà i thưá»ng là m việc mục vụ cho ngưá»i Ba Lan tại Pháp, Bỉ và Hòa Lan.
Và o năm 1948, ngà i trở vá» Ba Lan, lúc đầu là m phó xứ Niegowić, gần Cracovia, và sau đó, là m phó xứ Thánh Floriano, trong thà nh phố. Äồng thá»i, ngà i cÅ©ng là m tuyên úy sinh viên cho đến năm 1951, vừa theo há»c triết há»c và thần há»c. Và o năm 1953, ngà i trình luáºn án tại Äại há»c Công giáo Lublino vá»›i đỠtà i: “Thẩm định khả năng thiết láºp má»™t ná»n luân lý Kitô từ hệ thống luân lý cá»§a Max Schelerâ€. Sau đó, ngà i trở thà nh giáo sư Thần há»c Luân lý trong Äại Chá»§ng viện Cracovia và tại Phân khoa Thần há»c Lublino.
Ngà y 04.07.1958, Äức Giáo hoà ng Piô XII đặt ngà i là m giám mục hiệu tòa Ombi và giám mục phụ tá Cracovia. Ngà i được thụ phong giám mục và o ngà y 28.09.1958 tại nhà thá» chánh tòa Wawel (Cracovia), do sá»± đặt tay cá»§a Äức Tổng Giám mục Eugeniusz Baziak.
Ngà y 13.01.1964, Äức Giáo hoà ng Phaolô VI đặt ngà i là m Tổng Giám mục Cracovia và rồi đỠcá» ngà i lên tước vị Hồng y và o ngà y 26..06.1967.
Ngà i tham dá»± Công đồng Vaticano II (1962-1965) vá»›i sá»± đóng góp quan trá»ng trong việc soạn thảo Hiến chế Gaudium et Spes. Vá»›i tư cách Hồng y, ngà i cÅ©ng là thà nh viên trong 5 Thượng Há»™i đồng Giám mục trước khi trở thà nh Giáo hoà ng.
Các Hồng y đã bầu chá»n ngà i là m Giáo hoà ng và o ngà y 16.10.1978. Ngà i đã chá»n danh hiệu là Gioan Phaolô II và ngà y 22.10, ngà i đã long trá»ng khởi đầu tác vụ Thánh Phêrô. Ngà i là Äấng Kế vị thứ 263. Triá»u đại cá»§a ngà i là má»™t trong những triá»u đại lâu dà i nhất trong lịch sá» cá»§a Giáo há»™i và kéo dà i đến 27 năm.
Äức Gioan Phaolô II đã thi hà nh sứ vụ cá»§a mình vá»›i tinh thần truyá»n giáo không mệt má»i, dồn má»i ná»— lá»±c lo lắng việc mục vụ đối vá»›i má»i Giáo há»™i và đức ái mục tá» mở ra cho toà n thể nhân loại. Ngà i đã thá»±c hiện 104 chuyến Ä‘i trên toà n thế giá»›i và 146 cuá»™c viếng thăm mục vụ tại nước Ã. Vá»›i tư cách là giám mục Roma, ngà i đã thăm 317 giáo xứ (trên 333 giáo xứ).
HÆ¡n má»i vị tiá»n nhiệm khác, ngà i đã gặp gỡ dân Chúa và các nhà lãnh đạo cá»§a nhiá»u nước: Các buổi triá»u yết và o ngà y thứ Tư hằng tuần (1166 lần trong suốt triá»u đại cá»§a ngà i) đã có hÆ¡n 17 triệu 600 ngà n khách hà nh hương tham dá»±, đó là chưa kể đến những buổi triá»u yết đặc biệt và các nghi lá»… tôn giáo (có hÆ¡n 8 triệu khách hà nh hương chỉ trong Äại Năm Thánh 2000), cÅ©ng chưa kể đến hà ng triệu tÃn hữu mà ngà i đã gặp gỡ trong các cuá»™c viếng thăm mục vụ tại Ã, cÅ©ng như trên khắp thế giá»›i. Rất nhiá»u nhân váºt chÃnh trị mà ngà i đã tiếp qua các buổi triá»u yết: chỉ cần nhá»› đến 38 lần viếng thăm chÃnh thức và 738 lần triá»u yết hoặc gặp gỡ vá»›i các vị nguyên thá»§ quốc gia, cÅ©ng như 246 buổi triá»u yết và gặp gỡ vá»›i các vị thá»§ tướng chÃnh phá»§.
Lòng yêu mến đối vá»›i các bạn trẻ đã hối thúc ngà i thà nh láºp những Ngà y Giá»›i trẻ Thế giá»›i kể từ năm 1985. 19 cuá»™c há»p mặt GMG đã diá»…n ra trong triá»u đại cá»§a ngà i đã quy tụ hà ng triệu bạn trẻ trên khắp thế giá»›i. CÅ©ng như ngà i đã hết lòng quan tâm đến gia đình và đã tổ chức những Äại há»™i Gia đình Thế giá»›i từ năm 1994.
Äức Gioan Phaolô II phát huy thà nh công trong việc đối thoại vá»›i ngưá»i Do Thái và đại diện cá»§a các tôn giáo, bằng việc má»i gá»i hỠđến những cuá»™c gặp gỡ cầu nguyện cho hòa bình, cách đặc biệt tại Assisi.
Dưới sá»± hướng dẫn cá»§a ngà i, Giáo há»™i tiến vá» ngà n năm thứ ba và đã cá» hà nh Äại Năm Thánh 2000, theo những đưá»ng nét đã được trình bà y trong Tông thư Tertio millennio adveniente. Và rồi Giáo há»™i đối đầu vá»›i thá»i đại má»›i, lại được lãnh nháºn những chỉ dẫn trong Tông thư Novo millennio ineunte, trong đó, ngà i cho các tÃn hữu thấy hà nh trình cá»§a thá»i tương lai.
Vá»›i các Năm Thánh Cứu độ, Năm Thánh mẫu, Năm Thánh Thể, Äức Gioan Phaolô II đã phát huy việc canh tân Ä‘á»i sống thiêng liêng cá»§a Giáo há»™i. Ngà i cÅ©ng đã tiến hà nh nhiá»u cuá»™c phong thánh và chân phước để đưa ra nhiá»u tấm gương thánh thiện cho con ngưá»i thá»i đại hôm nay: Ngà i đã cá» hà nh 147 buổi lá»… phong chân phước, gồm 1338 vị và 51 cuá»™c lá»… phong thánh, gồm 482 vị thánh. Ngà i cÅ©ng đã tuyên phong Thánh nữ Têrêsa Hà i đồng Giêsu là m Tiến sÄ© Giáo há»™i.
Ngà i đã mở rá»™ng con số cá»§a Hồng y Ä‘oà n, tấn phong đến 231 vị trong 9 máºt nghị (1 vị ẩn danh và cÅ©ng không được nêu lên trước khi ngà i qua Ä‘á»i). Ngà i cÅ©ng triệu táºp 6 Công nghị cá»§a Hồng y Ä‘oà n.
Ngà i đã chá»§ tá»a 15 Thượng Há»™i đồng Giám mục: 6 thông thưá»ng (1980, 1983, 1987, 1990, 1994 và 2001), 1 Thượng Há»™i đồng bất thưá»ng (1985) và 8 Thượng Há»™i đồng đặc biệt (1980, 1991, 1994, 1995, 1997, 1998 [2] và 1999).
Ngà i ban hà nh 14 Thông Ä‘iệp, 15 Tông huấn, 11 Tông hiến và 45 Tông thư. Ngà i cÅ©ng đã ban hà nh cuốn Giáo lý cá»§a Giáo há»™i Công giáo, dưới ánh sáng cá»§a truyá»n thống, đã được Công đồng Vaticano II giải thÃch cách có thẩm quyá»n. Ngà i đã sá»a đổi Bá»™ Giáo luáºt Tây phương và Äông phương, cÅ©ng như đã thiết láºp thêm các cÆ¡ chế má»›i và cải tổ Giáo triá»u Roma.
Äức Gioan Phaolô II, như má»™t Tiến sÄ©, đã xuất bản 5 cuốn sách: “Bước qua ngưỡng cá»a Hy vá»ng†(tháng 10.1994); “Hồng ân và Mầu nhiệm: ká»· niệm 50 linh mục†(tháng 11.1996); “Trittico romanoâ€, những bà i suy niệm dưới hình thức thÆ¡ văn (tháng 3.2003); “Hãy đứng dáºy, chúng ta cùng Ä‘i!†(tháng 5.2004); “Ký ức và Căn tÃnh†(tháng 2.2005).
Ngà i qua Ä‘á»i tại Vatican ngà y 02.04.2005, lúc 21:37, lúc gần hết ngà y thứ Bảy và đã bước và o Ngà y cá»§a Chúa, trong Tuần Bát nháºt Phục sinh và cÅ©ng là ngà y Chúa nháºt lá»… Lòng Chúa thương xót.
Từ chiá»u hôm ấy cho đến lá»… an táng cá»§a ngà i và o ngà y 08.04, đã có hÆ¡n ba triệu khách hà nh hương đến Roma để kÃnh viếng ngà i, dù phải xếp hà ng chỠđợi cả 24 giá» má»›i có thể và o được bên trong Vương cung Thánh đưá»ng Thánh Phêrô.
Ngà y 28.04 sau đó, Äức Giáo hoà ng Biển Äức XVI đã miá»…n chuẩn thá»i gian chỠđợi 5 năm sau ngà y qua Ä‘á»i để khởi sá»± thá»§ tục phong chân phước và phong thánh cho Äức Gioan Phaolô II. Thá»§ tục nà y đã được chÃnh thức khai mở và o ngà y 28.06.2005 do Äức Hồng y Camillo Ruini, Tổng Äại diện coi sóc giáo pháºn Roma.
Linh mục Augustinô
chuyển ngữ
