Sống trong má»™t xã há»™i đỠcao chá»§ nghÄ©a cá nhân, trong đó, cái tôi là trung tâm, thì dưá»ng như lá»i xin lá»—i chỉ dà nh cho những ngưá»i yếu thế và mất tá»± tin và o cuá»™c sống. Con ngưá»i cảm thấy má»™t sá»± xúc phạm nặng ná» khi nói lá»i xin lá»—i, và nếu có sá»± cố gì xảy ra, cÅ©ng là do hoà n cảnh, thá»i thế…chứ không phải do tôi. Rốt cuá»™c trách nhiệm qui vá» cho táºp thể hay tổ chức nà o đó. Và cứ thế, lá»i xin lá»—i mất Ä‘i đất sống trong má»™t xã há»™i đỠcao cái tôi. Thế nhưng, trong tình yêu, nÆ¡i “cái tôi†phải nhá» Ä‘i để cho “cái ta†được lá»›n lên, lá»i xin lá»—i có được má»™t chá»— đứng nà o chăng ?
Chúng ta biết rằng lá»i xin lá»—i là thà nh phần giúp xây dá»±ng con ngưá»i nhân bản. Chỉ có những ngưá»i nháºn phần trách nhiệm vá» những lá»—i phạm cá»§a mình má»›i thá»±c sá»± trưởng thà nh hầu xây dá»±ng má»™t mái ấm gia đình, nÆ¡i tình yêu ngá»± trị. Quả tháºt, lúc vui vẻ hay hạnh phúc chà o đón, nói lá»i xin lá»—i tháºt trở nên dá»… dà ng, nhưng trong lúc khó khăn hay vất vả, há» thưá»ng đổ lá»—i cho nhau, khi ấy tình yêu trở nên lạc Ä‘iệu. Có lẽ, lá»i xin lá»—i cần được thay thế bằng má»™t thái độ nhún nhưá»ng. Má»™t trong hai ngưá»i cần rút lui khá»i cuá»™c tranh luáºn, như thế cÆ¡m sôi nhá» lá»a không sợ tình yêu bị cháy. Rút lui như thế không phải là chạy trốn thá»±c tại, song là nÃu kéo má»™t cuá»™c tình lá»›n hÆ¡n.
CÅ©ng có khi miệng nói lá»i xin lá»—i nhưng lòng thì không, thoạt tiên nó có thể tạo cho ngưá»i nghe má»™t cảm giác dá»… chịu trong nhất thá»i, song từ trái tim không đến được trái tim, có má»™t rà o cản vô hình ngăn cách há»; Ä‘iá»u nà y, má»™t ngưá»i có chút nhạy bén trong tình yêu cÅ©ng có thể nháºn ra thái độ thiếu chân thà nh nÆ¡i ngưá»i kia. Khi ấy, cả hai cùng tá»± vệ cho đến khi nà o má»™t bên chấp nháºn mở lòng ra. Tình yêu sẽ nhen nhúm khi có má»™t tâm hồn thiện chà sưởi ấm tim nhau bằng má»™t thái độ chân thà nh. Tình yêu sẽ cảm thấy bị tổn thương khi má»™t ai đó sống thiếu chân thà nh. Thái độ chân thà nh không chỉ là thà nh phần cá»§a đức tÃnh nhân bản mà còn là chất xúc tác trong tình yêu.
Nếu có ngưá»i là m tổn thương tình yêu do nói lá»i xin lá»—i thiếu chân thà nh thì cÅ©ng có ngưá»i không những trong lòng mà còn ngoà i miệng muốn nói lá»i xin lá»—i. Khi ấy, thay vì ngưá»i kia nổi giáºn đùng đùng vì cuá»™c tranh luáºn gay gắt, lá»i xin lá»—i sẽ giúp hòa hoãn cÆ¡n tam bà nh Ä‘ang chá»±c chá» bùng phát. Như thế, lá»i xin lá»—i không những tạo cảm giác dá»… chịu cho má»™t ná»a kia mà còn giúp xoa dịu ná»—i Ä‘au, hà n gắn vết thương và tái kÃch hoạt tÃnh năng động trong tình yêu nữa !
Lá»i xin lá»—i có má»™t sức công phá rất lá»›n đến ná»—i đối tượng kia phải mở lòng để đón nháºn tình yêu. Äôi khi, chấp nháºn “thua cuá»™câ€, nói lá»i xin lá»—i để được tình yêu. Tháºt ra, trong tình yêu không có kẻ thua ngưá»i thắng, chỉ có cái tôi má»›i tìm sá»± thắng thua; còn cái ta thì tìm sá»± vun đắp cho tình yêu đôi lứa. Có “thua cuá»™c†trong tình yêu cÅ©ng là cách để cho cái tôi “chết Ä‘i†và cái ta lá»›n mãi.
CÅ©ng váºy, trong tình yêu, ngưá»i ta không còn khái niệm: đúng – sai nữa ! Hai ngưá»i yêu nhau không còn dùng lý luáºn hay lý sá»± để bắt chẹt nhau, vì như triết gia Pascal đã nói: Con tim có lý lẽ riêng cá»§a nó. Tháºt ra, trong hoạch định kế hoạch chung cá»§a hai ngưá»i hay những qui ước chung trong Ä‘á»i sống, hai ngưá»i cÅ©ng cần dá»±a theo má»™t chuẩn má»±c nà o đó nhưng cÅ©ng chỉ để hai bên tôn trá»ng nhau trong tình yêu chân thà nh. Bởi váºy, trong tình yêu, má»i chân lý lại trở nên bình thưá»ng hóa và tương đối hóa nhưá»ng chá»— cho hai tâm hồn nên duyên.
Chuyện kể rằng hai vợ chồng Ä‘ang tranh luáºn má»—i ngà y má»™t gây cấn, dẫn đến cuá»™c chiến leo thang, tivi đã to, hai ngưá»i cãi to hÆ¡n. Cuối cùng, ngưá»i vợ bá» Ä‘i và o trong bếp để lại chồng má»™t mình vá»›i chiếc tivi. Má»™t lát sau, vợ mang ra má»™t miếng bánh nướng đặt trước mặt chồng và nói: cho em xin lá»—i nhé ! Rồi bá» và o phòng. Ngưá»i chồng nghÄ© ngợi hồi lâu, quyết định Ä‘i và o phòng mang thêm con dao dùng để cắt bánh; chà ng cắt là m đôi đưa cho vợ má»™t ná»a và nói: cÅ©ng cho anh xin lá»—i nhé ! Cả hai cùng ăn bánh và cưá»i lá»›n tiếng.
Thế ra, ai đúng – ai sai, ai thắng – ai thua ? Phải chăng “tại anh, tại ả tại cả đôi đà ng†? Chúng ta không biết, nhưng chắc chắn tình yêu hai ngưá»i được lá»›n lên và trưởng thà nh.
EYMARD An Mai Äá»— O.Cist.
dongten

