VƯỢT QUA T�NH CẦU TOÀN

Một phụ nữ tên Anne nhớ lại câu chuyện này từ cuộc đ�i cô năm 1945 khi mới 5 tuổi. Quá phấn khích, cô chạy xuống cầu thang lớn của ngôi nhà để gặp cha mình lần đầu tiên, sau khi ông bị giam giữ ở �ức. Ngư�i cha nhìn cô con gái nh� và nói: “Hãy sửa chiếc giày bên phải, một chiếc nút đã bật ra.� �i�u đó cho thấy kiểu của ngư�i cầu toàn: lý tưởng cao, bận tâm đến các chi tiết, khó thể hiện và khó chấp nhận tình yêu thương.

Cố gắng làm đúng… Ai sẽ phàn nàn v� đi�u đó? Nhưng những ngư�i theo chủ nghĩa cầu toàn không bao gi� hài lòng nếu h� không đạt được yêu cầu. Chẳng hạn như ngư�i đi�u hành đòi h�i mức độ công việc quá cao, hoặc ngư�i mẹ tức giận vì con mình không đạt điểm trung bình, hoặc ngư�i cha mệt m�i vì phải d�n nhà sau một ngày làm việc. Theo tâm lý gia Yves Boulvin, nhà đào tạo mối quan hệ và tư vấn: “Muốn trở nên tốt hơn thì thay đổi, khao khát làm hết sức mình là được, nhưng tin rằng mình có thể hoàn hảo sẽ tạo ra căng thẳng. Chỉ có Chúa là hoàn hảo.� Có cái bẫy trong việc ch�n sự hoàn hảo làm chương trình sống của bạn.

Bà Brigitte de Baudus, bà mẹ và nhà giáo dục tại Viện Giáo dục Gia đình (IPEF) ở Pháp, cho biết: “Ngay từ tuổi nh�, một số trẻ lo lắng không hoàn thành bài tập v� nhà vì nó không đủ gi�i. Xu hướng này thư�ng là do nhu cầu biết rằng bạn được yêu, một mong muốn vô thức được thừa nhận hoặc tương ứng với một mô hình xã hội.�

1. KHI VẤN �Ề CẦU TOÀN LÀ VẤN �Ề TRONG M�I QUAN HỆ CỦA BẠN VỚI CHÚA

Trong một chương trình của kênh truy�n hình Pháp KTO v� sự tiết chế, triết gia Chantal Delsol giải thích: “M�i thứ đ�u có giới hạn, ngay cả những đi�u tốt nhất. Chúng ta tưởng tượng rằng có sự hoàn hảo trong thế giới này và bằng cách thúc đẩy một đức tính đến cực độ, chúng ta sẽ đạt được đi�u đó, nhưng đi�u đó không hiệu quả trong thế giới loài ngư�i.� Nếu chúng ta cố gắng đạt đến sự hoàn hảo, chúng ta có nguy cơ rơi vào logic tính toán, giống như những đứa trẻ làm bất cứ đi�u gì cần thiết để nhận được phần thưởng, trở nên kiêu hãnh muốn kiểm soát m�i thứ. Trong đ�i sống tinh thần, đi�u này có thể trở thành vấn đ� đắn đo. Brigitte de Baudus nói: “Khi chúng ta xét mình, nếu nó giống như một cuốn danh mục, nếu chúng ta chỉ tập trung vào những gì đã làm hoặc chưa làm, nếu không xem xét tình yêu mà chúng ta đặt vào hành động của mình, thì có vấn đ�.�

Chúa Giêsu truy�n lệnh cho chúng ta: “Hãy nên hoàn thiện như Cha trên tr�i là �ấng hoàn thiện.� (Mt 5:48) �ó là Ngài kêu g�i chúng ta nên thánh, chứ không phải theo chủ nghĩa hoàn hảo. Yves Boulvin nhận xét: “Chính sự sám hối, mối liên hệ với tình yêu, đưa bạn vào Thiên �àng, chứ không phải bạn hoàn toàn hoàn hảo.� Ví dụ kinh điển là Thánh Phaolô, như Alek Zwitter giải thích: “Thánh Phaolô có ni�m tin sâu sắc, tin chắc rằng việc trung thành thực thi Luật sẽ đưa ngài đến sự hoàn thiện v� tâm linh. Sau khi hoán cải, sau khi trình bày sự bất toàn của mình với Thiên Chúa, ngài đã tìm thấy nguồn vô hạn của sự bình an nội tâm, ni�m vui và sức mạnh quan tr�ng.�

2. �ỪNG GIẬN BẢN THÂN VÌ �à KHÔNG HOÀN HẢO

Hành vi cầu toàn giống như một cỗ máy mà chúng ta không thể tắt cho đến khi chương trình kết thúc. Beatrice, 55 tuổi, nhận ra tính lập dị mà bà thừa hưởng từ ông nội, đã thừa nhận: “Tôi không dừng lại để nghỉ ngơi cho đến khi những gì tôi làm ở mức độ mà tôi cảm thấy thoải mái với bản thân. Với tuổi tác, tôi đã m�m đi một chút, nhưng để thoát kh�i thói quen này thì phải mất cả đ�i.� Thật vậy, những ngư�i theo chủ nghĩa hoàn hảo thư�ng bị kiệt sức. Chỉ có một câu trả l�i: chủ nghĩa hiện thực. Nó đòi h�i phải biết chính mình và đủ khiêm tốn để biết giới hạn của mình. Yves Boulvin nhớ lại: “Tôi thư�ng bị các phụ nữ khác mắng vì giận chồng con.� Tôi h�i h�: “Hằng ngày bạn có dành th�i gian nào cho bản thân không?� Cho phép mình dành th�i gian cho bản thân, h�c cách giao phó và cầu nguyện, đó là những yêu cầu không thể thiếu để có thể ngắt kết nối.

Nhận biết kỳ v�ng của ngư�i khác cho phép bạn làm dịu những yêu cầu nhất định. Beatrice cho biết: “Tôi gửi bản báo cáo cho sếp. Theo tiêu chí của tôi, hầu như nó không thể hiện được. Nhưng sếp lại nghĩ nó rất xuất sắc. Tôi đã không mong đi�u đó!� Những ngư�i khác hiếm khi đo lư�ng tất cả những nỗ lực cần thiết để tạo ra một bữa ăn ngon, h� không quan tâm một chút bụi trên đồ đạc và h� thích vui đùa với một đứa trẻ đi đôi vớ không phù hợp. Chủ nghĩa hoàn hảo đặc biệt khó khăn đối với bản thân h�. Không thể đạt được các mục tiêu quá cao, lòng tự tr�ng của chúng ta thư�ng kết thúc bằng nỗi khổ. Vì vậy, tốt hơn là áp dụng l�i khuyên khôn ngoan của Thánh Phanxicô Salê: “Một trong những bài tập tốt nhất v� sự lịch thiệp mà chúng ta có thể thực hiện là khi đối tượng là chính mình, để chúng ta không nổi giận với bản thân cũng như không băn khoăn v� sự không hoàn hảo của chính mình.�

3. CẦU NGUYỆN �Ể THO�T KHỎI CHỦ NGHĨA CẦU TOÀN

Khi xu hướng đó làm bản thân mệt m�i, ngư�i cầu toàn cũng khiến ngư�i khác mệt m�i bằng cách áp đặt các tiêu chí cầu toàn của h� lên ngư�i khác. Felicity, 47 tuổi, nói: “Một ngày n�, các con tôi đã làm một bài hát nh�, ý nói rằng ‘Mẹ đừng căng thẳng, Mẹ chớ nổi điên.’ L�i bài hát cứ ám ảnh tôi vào những lúc tôi quá bận rộn. Tôi nhận ra rằng tôi đang làm cho cuộc sống của các con trở nên khốn khổ, và tôi bắt đầu dành nhi�u khoảng sống riêng và làm m�i việc theo ý muốn của mình.�

Một lưu ý nghiêm túc hơn, Patricia nói: “Chủ nghĩa cầu toàn khiến bạn trở nên lạnh lùng, khó ưa, khó tiếp cận. Không có chỗ cho ngư�i khác trong sự hoàn hảo. �ể bản thân được yêu mến, bạn phải chấp nhận sự thật rằng BẠN KHÔNG HOÀN HẢO.�

Giải thoát chính mình kh�i chủ nghĩa hoàn hảo là con đư�ng dài bao gồm việc tự kiểm điểm và cầu nguyện: “Lạy Chúa, xin dạy con chấp nhận bản thân như hiện tại!� Brigitte de Baudus nói: “Chúng ta không bao gi� ngừng nói đi�u này, nhưng đó là khi chúng ta yếu đuối, và đó là lúc Chúa đến.�

TRẦM THIÊN THU (chuyển ngữ từ Aleteia.org)