Khi thành lập Charis, một cấu trúc tìm cách hợp nhất lại tất cả các biểu hiện của Canh tân �ặc sủng, �ức Phanxicô đã tấn công mạnh. Từ nay ngài mang đến cho các phong trào đặc sủng phương tiện để đóng một vai trò cơ bản trong toàn Giáo hội. Không còn nghi ng� gì nữa, cuộc cách mạng của Chúa Thánh Thần đang trên đà phát triển.

Vatican đã chuẩn bị cho một trận địa chấn như vậy chưa? Ở Hội trư�ng Phaolô VI  đã diễn ra một cảnh tượng khác thư�ng: một dòng các bài hát đủ thứ ngôn ngữ làm rung động các bức tư�ng. Một cơn lốc của Chúa Thánh Thần. Và cho một lý do tốt. Hơn 550 ngư�i có trách nhiệm trong phong trào canh tân h�p nhau lại để cầu nguyện. Từ bốn phương tr�i, h� đến đây để chuẩn bị ra mắt Charis vào ngày 9 tháng 6, ngày chúa nhật lễ Hiện Xuống. �ối với nhi�u ngư�i, đây là giây phút lịch sử.

Chúng ta hiểu h� vì sự mới mẻ này có tầm vóc lớn: dưới sự lãnh đạo của Bộ Giáo Dân, Gia đình và Sự Sống, Tòa Thánh chính thức công nhận Charis trong Giáo hội. Ông Jean-Luc Moens, ngư�i đi�u hành phong trào cho biết, nếu sự hỗ trợ này của Vatican đánh dấu một bước tiến nữa cho phong trào tâm linh này, thì công cụ mới này trước hết nhắm đến một “sự hiệp thông lớn hơn� giữa các thực tại đặc sủng.

Một cách cụ thể, �ức Phanxicô muốn m�i tất cả tổ chức xuất thân từ Canh tân �ặc sủng – trư�ng h�c, cộng đồng, thể chế – cùng tham gia để loan báo Tin Mừng. Nhưng không vì vậy mà phủ nhận nét phong phú và đa dạng của từng tổ chức trong số h�! Cũng vậy, các phong trào canh tân đặc sủng quốc tế đang tồn tại sẽ như�ng chỗ cho Charis.

Thổi bùng các giáo xứ trên toàn thế giới

Nhưng đối với �ức Phanxicô, l�i kêu g�i hợp nhất này có một mục đích chính xác. �ức Hồng y Kevin Farrell, bộ trưởng Bộ Giáo Dân, Gia đình và Sự Sống cho biết, với tổ chức này, �ức Phanxicô muốn m�i các tín hữu canh tân “phục vụ toàn thể Giáo hội�.

Sự công nhận này của Giáo hội khuyến khích h� chia sẻ các đặc sủng của mình với tất cả các tín hữu. Vì “dòng ân sủng� của Canh tân không thuộc v� ai nhưng phải chảy trong huyết quản của m�i tín hữu và phải trở thành di sản của Giáo hội.

�ể thổi bùng các giáo xứ trên toàn thế giới, Charis dựa sứ mạng của mình trên nhi�u điểm cơ bản. Trước hết, các thành viên Canh tân �ặc sủng được g�i để cổ động “ơn rửa tội trong Chúa Thánh Thần cho toàn Giáo hội�. Kinh nghiệm v� sự tuôn trào ơn Chúa Thánh Thần của Canh tân �ặc sủng đã có từ ngày thành lập phong trào trong những năm 60, đã được m�i ngư�i trải nghiệm và không chỉ giới hạn vào 120 triệu thành viên Canh Tân trên thế giới. Tương tự như các tông đồ đã sống trong lễ Hiện Xuống, đã được rửa tội trong Thần Khí, được tràn đầy ơn Chúa Thánh Thần.

Ngoài ra, công việc phục vụ các ngư�i nghèo nhất và tầm mức đại kết được lớn lên trong Giáo hội nh� Charis. Các đư�ng hướng này không nhắm gì khác hơn là thúc đẩy việc rao giảng Tin Mừng mới, tr�ng tâm tri�u giáo hoàng �ức Phanxicô. Một thách thức khác: hợp tác với toàn thể Giáo hội và cả những ngư�i không chia sẻ hình thức cầu nguyện này.

�ức Phanxicô, một đối tác tầm mức

Trong những năm sắp tới, Charis có kế hoạch triển khai với một phương tiện hùng hậu trên toàn thế giới, ở m�i nước các “dịch vụ hiệp thông� sẽ được thành lập. Qua mạng lưới này, dịch vụ có kế hoạch hỗ trợ tất cả các biểu hiện của Canh tân �ặc sủng: các khóa đào tạo, giúp phân định và khuyến khích h� trong sứ mạng của mình. Nhưng trên hết, các mạng lưới này sẽ thúc đẩy sự kết nối giữa các giám mục địa phương và các đại biểu quốc gia của Charis.

Ngoài ra mỗi hội đồng giám mục đã nhận thư của Tòa Thánh thông báo v� việc phát động phong trào. Như một sự chuẩn bị của Giáo hội cho một lễ Hiện Xuống. �ối với thành viên canh tân, thách thức của h� rất cao và hồng y Farrell lặp lại đi�u này: h� phải hợp tác với “tất cả các giám mục trên thế giới� và tất cả các thành viên của Giáo hội. Và đi�u này, ngay cả với những ngư�i không chia sẻ hình thức cầu nguyện của h�. Một thử thách mà chỉ có Chúa Thánh Thần mới cho phép h� hoàn thành!

�ược sinh ra dưới th�i �ức Phaolô-VI, được �ức Gioan-Phaolô II khuyến khích mạnh mẽ và được �ức Bênêđictô XVI  xác nhận, ngày nay phong trào Canh tân �ặc sủng có �ức Phanxicô là một đối tác tầm vóc. Vì nếu phong trào Charis được các vị ti�n nhiệm của ngài chuẩn bị, thì �ức Phanxicô đích thực là ngư�i sáng tạo.

Vào năm 2015, nhân dịp kỷ niệm Kim khánh của phong trào, trước sự ngạc nhiên của m�i ngư�i, �ức Phanxicô đã đưa ra l�i kêu g�i suy nghĩ v� việc tạo ra một sứ mạng như vậy. Và �ức Hồng Y Farrell cho biết, ngài không ngừng khuyến khích việc tái phát động lại phong trào Canh tân mỗi lần hồng y gặp �ức Phanxicô! �úng, từ lâu �ức Phanxicô đã có ý tưởng này trong lòng… Những ngư�i thư�ng được g�i đùa là ngư�i “thay bóng đèn� (vì cách cầu nguyện giang tay của h�) thì bây gi� được g�i để thổi bùng ng�n lửa của h� cho Giáo hội.

Và với Thần Khí thì không chuyện gì là không thể…

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn

Các tân tông đồ của Thánh Linh

Ra đ�i từ những năm 1960 và bị giáng đòn vì một số chuyện tai tiếng, ngày nay Phong Trào Canh Tân �ặc Sủng có một thế hệ mới được nhào nặn với những ước muốn và mong ch� khác nhau. Một tái Canh Tân mang một sinh khí mới nh� nhân cách của �ức Phanxicô mà rất nhi�u ngư�i xem đây là một giáo hoàng có nhi�u đặc sủng.

«Năm 2004, tôi có một kinh nghiệm thiêng liêng rất mạnh. Lúc đó tôi có nhu cầu cần v� nguồn, cần tìm một cái gì có cơ cấu, có điểm chuẩn, tôi gặp những ngư�i Công giáo khá «truy�n thống». Vừa tiếp tục đi tìm tôi vừa quay v� với những nhóm có tính đặc sủng nhất, tôi rơi vào tình trạng như ở ranh giới vực thẳm. Tôi còn nhớ tôi tham dự một buổi hòa nhạc tạ ơn, buổi hòa nhạc này chấm dứt với các bài hát trong nhi�u ngôn ngữ với một bầu khí rất lạ, chẳng giống gì với các buổi hòa nhạc tôi đã từng đi…»

Mới đầu, Amaru, khi đó làm việc cho một đài truy�n hình lớn, thật sự không tin mấy cái «chachas» này – tên lóng của những ngư�i trong Phong Trào Canh Tân �ặc Sủng, h� nhấn mạnh trên Thánh Linh, các ơn huệ, các đặc sủng của Chúa Thánh Thần. Cho đến khi anh ghi tên vào đại hội Phúc Âm hóa Anuncio. «Tôi vừa đi tới mà vừa thụt lui, tôi tự nhủ: ích gì mà đi loan báo những chuyện cho những ngư�i mà h� chẳng đòi gì?» H� giao cho anh một nhiệm vụ ở Cannes, trong dịp Liên hoan phim ở đây. Vì anh làm trong ngành truy�n thông nên anh nghĩ cũng là một kinh nghiệm thích thú nhưng dù vậy, anh cũng vừa đi tới vừa đi lui. «Buổi chi�u đầu tiên thì thật là thê thảm. Rồi tôi nhận thấy qua sự kiện, rằng đầu tiên hết trong sứ vụ là mỗi ngư�i cảm thấy mình thoải mái trong nhóm và nói lên các khó khăn của mình… đi�u này làm cho tôi rất xúc động. Nhóm này đã đặt lại nhi�u chuyện vào đúng chỗ của nó trong đ�i sống thiêng liêng của tôi. Tôi nhận ra có nhi�u phương tiện để thể hiện các đặc sủng cách rất cụ thể và hoàn toàn không làm cao…» 

Có gì mới trong canh tân?

L�i chứng của anh Amaru có ý nghĩa vì đây là một sự tái canh tân nhẹ nhàng trong Phong Trào Canh Tân. «Lâu nay ngư�i ta nghĩ các ơn của Chúa Thánh Thần là rất tuyệt v�i, ông Benjamin Pouzin, sáng lập viên nhóm Glorious phân tích, ông phụ trách các thánh lễ và các buổi chầu ở giáo xứ Thánh Blandine ở Lyon. Chẳng hạn, việc đi tìm những dấu chỉ như nghỉ ngơi trong Thần Khí trong một vài buổi canh thức cầu nguyện và bỗng nhiên, ngư�i ta làm các đặc sủng thành một thể loại, kiểu «ngư�i thay bóng đèn» (tên g�i những ngư�i theo đặc sủng vì cách cầu nguyện giang tay của h�). Vậy mà tất cả chúng ta đ�u được g�i để sống các ơn của Thần Khí: Canh Tân được g�i để đi ra kh�i Canh Tân. �ó là thách đố lớn cho ngày hôm nay. Ngày nay không thể xem Canh Tân ở một phía, còn các cấu trúc cổ điển của Giáo hội thì ở phía kia. Những ai không làm cho hàng rào cản rơi xuống thì phải bị ở một mình».

Ngoài ra, ở nhà th� thánh Blandine còn tiến hành cái g�i là ‘làm rã ra’. Vì thế cứ mỗi chúa nhật thứ hai hàng tháng, các thành viên của Hiệp hội Thánh Vinh Sơn ở Lyon đi gom các nhu yếu phẩm ở nhà th� Confluence, h� cầu nguyện bên cạnh các ngư�i «chachas»: «L�i ngợi khen không còn riêng cho các thành viên đặc sủng cũng như xã hội không còn là ch�n lựa ưu tiên của những ngư�i tiến bộ. Sống trong Thần Khí là từ chối sống cục bộ. Vì thế Canh Tân có tinh thần đại kết sâu đậm», ông Benjamin Pouzin nói tiếp.

Vì vậy danh từ g�i «đặc sủng» và «cơ cấu cổ điển của Giáo hội» thay đổi tùy theo mỗi giáo xứ, mỗi giáo phận. Các tai tiếng mà một số cộng đoàn mới như các cộng đoàn Tám Mối Phúc Thật, Anh em thánh Gioan hay Tâm �iểm bị vấp phải đã làm cho ngư�i khác khinh nên việc thành lập một nhóm đặc sủng không phải lúc nào cũng là một việc làm thoải mái. Canh Tân càng ngày càng hội nhập vào thể chế và được xem như một nguồn tu hội phong phú, linh mục François Régis Wilhelem, cựu thành viên trách nhiệm Phong Trào Canh Tân �ặc Sủng ở Pháp phân tích, cha còn là linh mục cố vấn v� mặt thần h�c và tu đức thiêng liêng cho hội Huynh �ệ Chúa Hiện Xuống tụ h�p 1200 nhóm cầu nguyện Canh Tân �ặc Sủng. Nhưng còn rất nhi�u chuyện phải làm.» Benjamin Pouzin tự nguyện chấp nhận: «Từ th�i thánh Phêrô và thánh Phaolô, đã có căng thẳng giữa những ngư�i theo đặc sủng và thể chế. Thể chế với cách quản trị nặng n� của mình không được làm cho phong trào đặc sủng bị ngộp thở nhưng nó rất cần thiết để đ� phòng các hướng đi lệch lạc». 

Phanxicô, giáo hoàng của những ngư�i «chachas»

Như thế, cùng với tất cả các thế hệ của Canh Tân, �ức Phanxicô đã tham dự vào buổi �ại hội toàn cầu của Phong Trào Canh Tân �ặc Sủng vào đầu tháng này, sự kiện này được xem như một dấu hiệu rất mạnh, đôi khi cũng mạnh như sự nâng đỡ của �ức Gioan-Phaolô II cho Phong trào. Rất nhi�u ngư�i cho �ức Phanxicô là một giáo hoàng có đặc sủng v� mặt nhân bản cũng như thiêng liêng. «Có thể như anh chị em đã biết, �ức Phanxicô nói trong bài diễn văn của mình, vào những năm đầu tiên của Phong Trào Canh Tân �ặc Sủng ở Buenos Aires, tôi không thích cho lắm. Tôi nói v� h�: “H� có vẻ như một trư�ng samba!� Tôi không chia sẻ cách h� cầu nguyện và các đi�u mới mẻ chưa từng có trong Giáo hội. Sau đó tôi bắt đầu biết h� và cuối cùng tôi hiểu, Phong Trào Canh Tân �ặc Sủng là một phần của Giáo hội», trước khi nhắc nhở những ngư�i có trách nhiệm Phong trào phải tránh nguy cơ có thể trở thành «những ngư�i ban phát ơn sủng, quyết định ai là ngư�i có thể nhận l�i cầu nguyện dào dạt hay rửa tội trong Thánh Linh và ai thì không được nhận».

�ối với các «tân tông đồ của Thánh Linh», l�i kêu g�i đi ra vùng ngoại biên của �ức Phanxicô mới đúng tầm mức của Phong trào Canh tân: «Thế hệ cha ông của chúng ta đi tìm một cộng đoàn, ông Amaru phân tích, h� muốn chia sẻ m�i chuyện với nhau trong đ�i sống cộng đồng. Thế hệ của chúng ta mang tầm mức sứ mệnh hơn vì thế hệ này bám rễ trong trong một xã hội mà không phải ai cũng là Kitô hữu. Chúng tôi muốn chia sẻ các đặc sủng, các tài năng để chúng có thể là chứng tá cho những ngư�i xa Giáo hội hay đã xa Giáo hội.»

Dù sứ mệnh đã hiện diện trong ngay trong làn sóng đầu tiên của Phong trào Canh Tân và tầm vóc cộng đoàn vẫn là đi�u quan tâm đối với các thế hệ trẻ nhưng hình như hưóng đi của h� đã bị dịch nhẹ, h� để các ng�n hải đăng chiếu đầy chỗ trên sứ mệnh. «�i�u cốt tủy của Phong trào Canh tân vẫn là sự gặp gỡ năng động với Thiên Chúa hằng sống, nơi nảy sinh ra hoa trái của Giáo hội: phụng vụ L�i Chúa, Phúc Âm hóa, yêu mến các phép bí tích và phụng vụ các đặc sủng để làm chứng! Linh mục François-Régis Wilhélem giải thích. Trong Phong trào Canh tân, khía cạnh Phúc Âm hóa, làm chứng và Tin Mừng (tuyên xưng đức tin của các tín hữu Kitô đầu tiên trong Giáo hội dựa trên ba trụ: Chúa Giêsu là con Thiên Chúa, Ngài đã sống lại và Ngài kêu g�i hoán cải) là quan tr�ng. Nếu nhóm biến thành từng nhóm nh� chỉ có tính cách mộ đạo và nếu chi�u kích làm chứng hướng v� vùng ngoại biên và đón nhận bị phai lạt thì nhóm cũng sẽ bị phai nhạt theo… Các đặc sủng không phải là những chuyện mà ngư�i ta dùng như dùng mứt ng�t».

Vì thế l�i kêu g�i của �ức Phanxicô, một Giáo hội nghèo cho ngư�i nghèo có một âm vang: «Trong những nhóm cầu nguyện của Phong trào Canh tân, có rất nhi�u ngư�i nghèo, ngư�i đơn sơ, ngư�i có đầy cả vấn đ�. H� đến vì h� cảm thấy mình không bị xét đoán, ông Benjamin Pouzin giải thích. H� không còn tin ở những l�i hứa hoa mỹ, h� không còn tin h� có thể thay đổi thế giới nhưng h� xác tín sâu xa, nếu h� thay đổi thì thế giới cũng thay đổi. Các thành viên đến trong các buổi cầu nguyện xin hai đi�u: được đón nhận và được nghe nói v� Chúa mà không mang tính cách ý thức hệ, chính trị hay xã hội.»

Và đó là nghịch lý của các tân tông đồ của Thánh Linh: h� không còn tin vào những bài diễn văn hoa mỹ cũng như tin vào các thể chế như các thế hệ đi trước của h�, h� mong làm mới Giáo hội. Bắt đầu bằng chính h�.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn