Việc tháo vạ huy�n chức cho cha Ernesto Cardenal sau 35 năm

Cha Ernesto đã bị huy�n chức, hay bình dân g�i là treo chén, bởi �ức Thánh Cha Gioan Phaolô II năm 1984 vì vi phạm giáo luật Công giáo v� việc tham gia chính trị. �i�u 285 khoản 3 viết: “Cấm các giáo sĩ giáo sĩ đảm nhận những chức vụ công quy�n bao hàm sự tham gia vào việc hành sử quy�n bính dân sự�. Giáo hội giải thích việc “hành sử quy�n bình dân sự� là những vị trí chính trị liên quan đến hệ thống lập pháp, tư pháp và hành pháp. �i�u này không có luật trừ.

Cha Ernesto là một nhà thơ và là một nhà hoạt động tích cực của thần h�c giải phóng theo chủ nghĩa Marxist. Cha đã tích cực cộng tác với phong trào cách mạng Mặt trận Giải phóng Dân tộc Sandinista, kết thúc chế độ độc tài của tổng thống Anastasio Somoza. Cha được bổ nhiệm làm Bộ trưởng bộ Văn hoá cùng ngày đảng Sandinista chiến thắng 19/7/1979, và tiếp tục giữ chức vụ này cho đến 1987.

Trong th�i gian đó, một số linh mục khác cũng bị huy�n chức vì cùng một lý do, bao gồm cả ngư�i em là linh mục Dòng Tên Fernando. Cha Fernando r�i b� chính trị năm 1990 và được nhận lại vào Dòng Tên năm 1997.

Th�i kỳ những năm 60s tại Châu Mỹ Latinh với sự nghèo đói và khoảng cách giàu nghèo quá lớn đã làm nảy sinh trong Giáo Hội phong trào thần h�c giải phóng. Các thần h�c gia giải phóng đ�c và giải thích Thánh Kinh cũng như các chân lý đức tin từ cái nhìn của ngư�i nghèo bị áp bức, với mong m�i được giải phóng kh�i bất công xã hội.

Các thần h�c gia giải phóng đã cung cấp những cách nhìn và lối diễn giải độc đáo v� các chân lý đức tin; đóng góp lớn vào kho tàng phong phú của lịch sử thần h�c và vào truy�n thống sống động của Giáo hội.

Tuy nhiên, Toà Thánh hay lưu ý các thần h�c gia thuộc trư�ng phái này, rằng tuy quả thật �ức Kitô có thể được g�i là �ấng giải phóng, nhưng Ngài giải phóng con ngư�i cách toàn diện, nhất là v� mặt thiêng liêng, chứ không chỉ v� mặt vật chất và xã hội.

Việc áp dụng quan điểm Marxist vào trong phân tích xã hội cũng bị nghi ngại là phiếm diện, không lột tả đầy đủ thực tại xã hội loài ngư�i. Quan điểm giải phóng thiên v� đấu tranh giai cấp cũng bị nghi ngại là gây đau thương và sự dữ nhi�u hơn là mang màu sắc của ân sủng giải thoát đến từ �ức Kitô.

Trong chuyến viếng thăm đầy khó khăn tại Nicaragua, ngày 4/3/1983 tại phi trư�ng Managua, �ức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã từ chối cha Ernesto hôn nhẫn và �ức Thánh Cha đã lớn tiếng lặp lại hai lần: “cha phải lập tức tuân theo quy luật của Giáo Hội.� Bức hình chụp �ức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II nhìn, cùng với chỉ tay một cách nghiêm khắc đối với cha Ernesto, lúc đó đang quỳ và cư�i, trở nên nổi tiếng khắp thế giới. Sau nhi�u lần cảnh cáo bởi Vatican nhưng không thành công, vài tháng sau đó, vạ huy�n chức đối với cha Ernesto đã được đưa ra.

Hiện tại, cha Ernesto Cardenal 94 tuổi, bị bệnh và đang được đi�u trị tại Bệnh viện Managua. Hôm 18/2, �ức Tổng Giám mục Waldemar Sommertag, Sứ thần Toà Thánh tại Nicaragua, đã ra thông cáo viết rằng “�ức Thánh Cha Phanxicô với lòng nhân từ tháo b� những hình phạt giáo luật đối với linh mục Ernesto Cardenal, chấp nhận thỉnh nguyện được gởi gần đây qua �ại diện Tông toà tại Nicaragua để được phép thi hành lại sứ vụ linh mục.�

Tổng giám mục Sommertag không nói chính xác vạ huy�n chức được tháo gỡ khi nào. Nhưng �ức giám mục phụ tá giáo phận Manugua, Silvio Jose Baez đã nói đến đi�u này khi ngài chụp hình với cha Cardenal và đưa lên tweeter hôm 15/2. �ức giám mục Silvio viết rằng, “hôm nay tôi thăm ngư�i bạn linh mục của tôi tại bệnh viện, cha Ernesto Cardenal. Tôi đã nói chuyện với ngài vài phút trước. Sau khi cầu nguyện với ngài, tôi đã quỳ xuống bên cạnh giư�ng của ngài và xin ngài chúc lành với tư cách là một linh mục của Giáo hội Công giáo. Ngài đã vui vẻ đồng ý.�

Vào năm 2017, trong một cuộc ph�ng vấn, ông Cardenal nói rằng, việc treo chén vẫn còn đó và ông không quan tâm nó có được gỡ hay không. Tuy nhiên, thông cáo thông báo việc tháo gỡ vạ đã đ� cập đến việc thay đổi lập trư�ng của ông đã thay đổi kể từ cuộc ph�ng vấn 2017 đó.

Sứ thần Toà Thánh đã viếng thăm cha Ernesto nhi�u lần trong những tuần gần đây. �ức sứ thần tiết lộ rằng, hôm 2/2 vừa qua, tại nhà của cha Ernesto, sau một cuộc trò chuyện riêng sâu xa, chân thành và cởi mở khoảng nửa tiếng, ngài được cha Ernesto bày t� ước nguyện được tái nhận sứ vụ linh mục.

Tấm ảnh lịch sử đã được chụp hôm 18/2. Cha Ernesto già và đang trên giư�ng bệnh của bệnh viện, đeo dây stola xanh dâng lễ. �ức Tổng Giám mục Sommertag đã đồng tế trong thánh lễ đặc biệt cùng với vị linh mục dâng thánh lễ đầu tiên sau 35 năm.

Văn Yên, SJ

vatican news