Má»—i ngưá»i chúng ta Ä‘á»u khoác trên mình má»™t quá khứ. Mang trong mình những trải nghiệm vá» má»™t thá»i đã qua. Giáo pháºn Thái Bình cÅ©ng là má»™t thá»±c thể, mang trong mình những dấu ấn vá» má»™t thá»i đã qua, vá»›i những nét riêng biệt, những biến cố, những sá»± kiện và những con ngưá»i sinh sống trên nó là m nên Giáo pháºn Thái Bình hôm nay.
– Nhắc đến Giáo pháºn Thái Bình (tỉnh Thái Bình và phần lá»›n tỉnh Hưng Yên),má»™t mảnh đất yên bình, vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng vá»›i những cánh đồng lúa bao la bát ngát đượm má»™t mà u xanh dịu dà ng, những trái nhãn lồng thÆ¡m phức hay những ngôi chùa cổ kÃnh. Thế nhưng, Thái Bình không chỉ dừng lại ở đó, đây còn là nÆ¡i có gần năm trăm ngôi thánh đưá»ng vá»›i những ngá»n tháp chuông vươn mình giữa bầu trá»i xanh, minh chứng cho má»™t niá»m tin giữa thăng trầm bão tố. Äó là sức sống cá»§a niá»m tin nÆ¡i những ngưá»i tÃn hữu chất phác, hiá»n là nh. Äó cÅ©ng là hoa trái cá»§a những hy sinh nÆ¡i các báºc tiá»n nhân lưu lại. Tất cả tạo nên má»™t Giáo pháºn trà n đầy tinh thần yêu thương và hiệp nhất.
– Vá»›i biến cố năm 1638, khi cha Felice Morelli đặt chân tá»›i là ng Bồ Trang đã là m nên lịch sá» Giáo pháºn Thái Bình. Cuá»™c gặp gỡ đầu tiên giữa vị truyá»n giáo Dòng Tên ngưá»i à vá»›i cư dân nÆ¡i đây đã trở thà nh cuá»™c gặp gỡ lịch sá», Hồng ân Cứu độ đã đến vá»›i ngưá»i dân đất Chèo. Từ đây, Tin Mừng được lan rá»™ng ra các là ng khác. CÅ©ng từ đây, hạt giống Tin Mừng đã âm thầm đơm bông kết trái, là m nên Giáo pháºn Thái Bình ngà y nay.
– Ngà y 14/02/1670, Äức cha Lambert de la Motte đã triệu táºp Công đồng đầu tiên cá»§a Giáo Pháºn Äà ng Ngoà i tại Phố Hiến, là m cho tên tuổi Hưng Yên có chá»— đứng trong Ä‘á»i sống Giáo há»™i Việt Nam. Công đồng như má»™t dấu chỉ Chúa Thánh Thần Ä‘ang hướng dẫn Giáo Há»™i Việt Nam trong thá»i kỳ phôi thai. Như má»™t dấu chỉ cá»§a Ân sá»§ng Thiên Chúa đã Ä‘oái thương ban cho Chiên Ä‘oà n Việt Nam nói chung, cho Giáo pháºn Thái Bình nói riêng, niá»m tá»± hà o được ôm ấp trong mình hạt giống ân sá»§ng nà y.
– Năm 1848, khi Tòa Thánh phân chia Giáo pháºn Äông Äà ng Ngoà i thà nh Giáo pháºn Äông và Giáo pháºn Trung. Giáo pháºn Trung bao gồm phần đất Giáo pháºn Bùi Chu và Giáo pháºn Thái Bình ngà y nay. Từ trong lòng Mẹ Há»™i Thánh, Giáo pháºn Thái Bình được sinh ra như hoa trái nÆ¡i Lòng Thương Xót cá»§a Thiên Chúa. Ngà y 09 tháng 3 năm 1936, vá»›i Sắc chỉ Praecipuas inter Apostolicas cá»§a Äức Giáo Hoà ng Piô XI, Giáo pháºn Thái Bình chÃnh thức được thà nh láºp, bao gồm phần đất cá»§a tỉnh Thái Bình và má»™t phần lá»›n cá»§a tỉnh Hưng Yên.
– Dù được thà nh láºp muá»™n nhất trong Giáo tỉnh Hà Ná»™i, nhá» bé vỠđịa lý, non trẻ vá» lịch sá», nhưng Giáo pháºn Thái Bình có chung bá» dà y lịch sá» và sẻ chia những biến cố thăng trầm cá»§a Giáo Há»™i Việt Nam. Nhất là Thái Bình – Hưng Yên đã đóng góp và o Vưá»n Vạn Tuế Việt Nam hà ng ngà n Chứng Nhân anh dÅ©ng minh chứng đức tin cá»§a mình bằng máu đà o. Trong số 117 Hiển Thánh tỠđạo Việt Nam, Giáo pháºn Thái Bình có 19 Äấng. Và trong sổ bá»™ phong thánh ở Rôma còn ghi danh 510 Hiá»n phúc Ä‘ang chá» ngà y Giáo há»™i tôn vinh.
– Qua 80 năm hình thà nh và phát triển, Giáo pháºn Thái Bình được chăn dắt bởi 6 vị mục tá» tà i đức, dốc cạn tâm sức và trà lá»±c, hết mình vì Ä‘oà n chiên. Từ hình ảnh cá»§a vị giám mục tiên khởi, Äức Cha Gioan Casado Thuáºn, dong duổi ngược xuôi để xây dá»±ng ná»n móng cho Giáo pháºn non trẻ. Tháºt là má»™t Mục tá» can đảm, má»™t ngưá»i cha hết mình vá»›i Giáo pháºn. Kế đến, Äức cha Santos Ubierna Ninh đứng vững giữa những giao động cá»§a thá»i cuá»™c; Chiên Ä‘oà n Thái Bình chẳng thể nà o quên được Äức Cha Äaminh Äinh Äức Trụ – “Ngưá»i LÃnh Tốt cá»§a Chúa Kitô†(Bonus miles Christi), “là Äinh là Thép má»›i†đã đứng thắng giữa trá»i chiá»u bão tố để con Thuyá»n Giáo pháºn hiên ngang vướt qua sóng gió. Äức Cha Giuse Äinh Bỉnh, ngưá»i mục tá» hiá»n là nh đã là m cho Giáo pháºn lắng dịu và an vui. Tất cả các ngà i đã an nghỉ trong Chúa, Äấng sẽ trao phần thưởng vinh quang cho các ngà i.
– Nếu Äức cha Phanxicô Xaviê Nguyá»…n Văn Sang đã đưa Giáo pháºn Thái Bình sang má»™t trang sá» má»›i vá»›i những thay đổi lá»›n lao, thì Äức cha Phêrô Maria Nguyá»…n Văn Äệ lại tiếp tục viết lên những mốc son chói lá»i trong dòng chảy thá»i gian trên mảnh đất Thái – Hưng thân thương yêu dấu nà y.
– Hôm nay, vá»›i Năm Thánh ká»· niệm 80 năm ngà y thà nh láºp, Giáo pháºn Thái Bình được đổi má»›i, được khoác trên mình những tấm áo má»›i, tấm áo cá»§a sá»± hiệp nhất, yêu thương và phục vụ. Vá»›i tấm lòng yêu mến Ä‘oà n chiên, và nguyện ước “Hãy cho tôi các linh hồn†(Da mihi animas), Äức cha Phêrô Maria Nguyá»…n Văn Äệ, đã không ngừng ná»— lá»±c để mang đến nhiá»u lợi Ãch nhất cho tÃn hữu nÆ¡i đây. Thái Bình đã ăn sâu nÆ¡i trái tim nhân hiá»n cá»§a vị mục tá» nhiệt thà nh.
– Vá» vá»›i Giáo pháºn Thái Bình hôm nay, không ai lại không ngỡ ngà ng trước những đổi thay to lá»›n mà Äức Cha Phêrô cùng vá»›i hÆ¡n 132.000 con tim Thái Bình đã và đang thá»±c hiện. Hầu hết các nhà thỠđã được xây má»›i hay tôn tạo. Các Ä‘oà n há»™i đã được kiện toà n là m cho Ä‘á»i sống đức tin nÆ¡i các xứ há» sống động vươn lên má»™t tầm cao má»›i. Công trình Nhà Chung vươn mình sừng sững giữa trá»i xanh như má»™t minh chứng hùng hồn cho đức tin sống động. Công trình ấy là hoa trái cá»§a sá»± hiệp nhất, chung sức chung lòng cá»§a má»i thà nh phần Dân Chúa trong Giáo pháºn. Ngôi Nhà Chung Giáo pháºn đồ sá»™ tháºt, nhưng có lẽ cái đồ sá»™ cá»§a những khối váºt chất không thể nà o sánh bằng cái đồ sá»™ cá»§a tinh thần, cá»§a tình cha con đồng lòng. Cái vÄ© đại ấy không được Ä‘o bằng khối lượng bê-tông hay sắt thép; nhưng Ä‘o bằng sá»± hy sinh ná»— lá»±c cá»§a Äức Cha giáo pháºn, cá»§a quý cha và hà ng trăm ngà n anh chị em giáo dân. ChÃnh những ngưá»i nông dân cần cù ‘má»™t nắng hai sương’, chÃnh bà n tay há» chứ không phải ai khác, đã xây nên Ngôi nhà chung vÄ© đại. ChÃnh những giá»t mồ hôi cá»§a hÆ¡n 132.000 con dân Thái Bình đã viết nên trang sỠđẹp đẽ và vinh quang cho Giáo pháºn Thái Bình dấu yêu.
Linh mục Vinhsơn Ngô Thái Phong

