V� Tự vẫn và Tuyệt v�ng

Trong nhi�u thế kỷ, tự vẫn bị xem là hành động tuyệt v�ng, và tuyệt v�ng tự nó bị xem là một tội nặng nhất. Trong nhi�u nhóm tôn Giáo, tuyệt v�ng bị xem là hành động tội lỗi nhất và không thể được tha thứ.

�áng buồn thay, hiện nay vẫn còn lại phần nào của tâm thức đó, khi nhi�u ngư�i xem tự vẫn là hành động tuyệt v�ng, một sự phạm thượng với Thiên Chúa và sự sống, một sự từ b� hy v�ng không thể được tha thứ. Nhi�u Giáo hội vẫn xem tự vẫn là một hành động tuyệt v�ng và là tội không thể tha thứ chống lại Thánh Thần. Nhưng đây là một sự hiểu lầm. Tự vẫn không phải là hành động tuyệt v�ng và không phải là hành động không thể được tha thứ. Các Giáo hội Kitô, và chắc chắn là Giáo hội Công Giáo La Mã, không tin cũng như dạy rằng tự vẫn là một hành động tuyệt v�ng.

Mục đích của tôi không phải là xem thư�ng những gì Giáo hội dạy v� tự vẫn hay sự tuyệt v�ng, nhưng là muốn nhấn mạnh một cách chính xác hơn v� những giáo lý này. Và với những ngư�i vẫn tin rằng tự vẫn là một hành động tuyệt v�ng và không thể tha thứ, tôi cũng không hạ thấp ni�m tin của h� nhưng chỉ muốn giải thoát h� kh�i một nỗi sợ sai lầm, dựa trên một nhận thức sai lầm, một thứ chắc chắn đã và sẽ khiến h� đau buồn và lo lắng cho ngư�i thân yêu đã chết vì tự vẫn.

Tự vẫn không phải là tuyệt v�ng. Tự điển định nghĩa tuyệt v�ng là hoàn toàn mất hết hy v�ng. Nhưng trong hầu hết các vụ tự vẫn, chuyện không phải như thế. Vậy thì là thế nào?

Ngư�i tước đi mạng sống của mình không định làm việc đó để phạm thượng Thiên Chúa hay sự sống, bởi hành động phạm thượng là hành động dựa vào sức mạnh của riêng mình mà tự vẫn thư�ng ngược lại với kiểu đó. Tự vẫn là kết quả của một thất bại khổng lồ.

Trong vở nhạc kịch Những ngư�i khốn khổ chuyển thể từ tác phẩm của Victor Hugo, có một cảnh rất xúc động. Ngư�i phụ nữ trẻ Fantine đang nằm ch� chết. Cô từng là một cô gái xinh đẹp và đầy ước mơ, nhưng gi� bị bào mòn bởi cảnh nghèo, với trái tim tan nát vì bị phụ tình, và thể xác bị dày vò vì bệnh tật, cô đã bị đánh bại và chấp nhận sự thật đau lòng rằng, “có những cơn bão chúng ta không thể vượt qua được.�

Cô nói đúng, và bất kỳ ai không chấp nhận sự thật đó, rồi sẽ có ngày hiểu ra nó một cách đau đớn và cay đắng. Trong đ�i có những chuyện sẽ nghi�n nát ta, và đầu hàng nó không phải là một hành động tuyệt v�ng, và cũng không phải là một hành động theo ý chí của ta. �ó là một thất bại đau lòng thảm thê.

Và đó là trư�ng hợp của hầu hết những ngư�i chết vì tự vẫn. Với nhi�u lý do từ suy yếu tâm thần cho đến vô số cơn tai ương có thể làm sụp đổ một ngư�i, đôi khi đến lúc nào đó trong đ�i, ngư�i ta bị khuất phục, bị đánh bại và không thể tiếp tục sống theo ý mình, cũng tương tự như những nạn nhân của thiên tai, ung thư, bệnh tim, hay Alzheimer. Khi bị nghi�n nát trước một cơn bão chết ngư�i, thì đó không phải là tội. Chúng ta có thể bị khuất phục, và có nhi�u ngư�i bị như thế, nhưng đấy không phải là sự tuyệt v�ng, bởi tuyệt v�ng là một hành động có ý chí và sự mạnh mẽ.

Chúng ta không hiểu được bệnh tật tâm thần, vốn là một thứ có thật và nghiêm tr�ng như bất kỳ bệnh tật thể lý nào. Chúng ta không đổ lỗi cho bất kỳ ai chết vì ung thư, trụy tim, hay tai nạn, nhưng lại luôn gắn một bóng tối u ám v� tinh thần cho những ngư�i chết vì các bệnh tâm thần, vốn là nguyên do chính yếu trong nhi�u vụ tự vẫn. May thay, Thiên Chúa vẫn là �ấng Tối Cao, và nhận thức còn thiếu sót của chúng ta dù có làm hoen ố hình ảnh v� ngư�i quá cố thì vẫn không tác hại đến ơn cứu độ đ�i sau của h�.

Ngoài những chứng bệnh tâm thần, chúng ta còn có thể bị đánh bại bởi nhi�u thứ khác. Những bi kịch, mất mát, những ám ảnh không l�i đáp, và nỗi hổ thẹn nhi�u lúc có thể làm tan nát con tim, đập tan ý chí, giết chết tinh thần và khiến thân xác chết đi. Và khi phán xét đi�u này, chúng ta nên phản ánh từ nhận thức của mình v� Thiên Chúa. Một Thiên Chúa nhân từ yêu thương lại có thể kết tội một ngư�i vì ngư�i đó, như Fantine trong Những ngư�i khốn khổ, không vượt qua được cơn bão hay sao? Thiên Chúa ủng hộ những quan niệm hẹp hòi của chúng ta, nghĩ rằng ơn cứu độ hầu như chỉ dành cho những ngư�i mạnh mẽ sao? Không, nếu chúng ta tin vào Chúa Giêsu, thì không.

Phải để ý khi Chúa Giêsu chỉ ra đâu là tội, Ngài không chỉ ra những lúc mà chúng ta yếu đuối và bị đánh bại, nhưng Ngài chỉ ra lúc mà chúng ta mạnh mẽ, kiêu căng, lãnh đạm, và phán xét. Hãy tìm trong Tin mừng và trả l�i câu h�i này: Chúa Giêsu gay gắt với ai nhất? Câu trả l�i rất rõ ràng: Chúa Giêsu gay gắt nhất với những ngư�i mạnh mẽ, phán xét, và không biết cảm thương những ngư�i đang chịu đựng cơn bão cuộc đ�i. Hãy để ý khi Ngài nói v� ngư�i giàu làm ngơ ngư�i nghèo trước bệ cửa nhà mình, hãy để ý l�i Ngài nói v� các tư tế và kinh sư b� mặc ngư�i bị đánh bên vệ đư�ng, và hãy để ý những l�i Ngài chỉ trích các kinh sư và Pharisiêu hấp tấp xét đoán ai là ngư�i bị Chúa trừng phạt và ai thì không.

Chỉ có một nhận thức sai lầm v� Thiên Chúa mới có thể ủng hộ một quan niệm tai hại rằng khốn cảnh trong đ�i tạo nên sự tuyệt v�ng.  (Rolheiser. 2018-05-14)

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn