Tưá»ng thuáºt ngà y đầu tiên chuyến viếng thăm Ba Lan cá»§a ÄTC Phanxicô (1/5)
Chiá»u thứ tư hôm qua 27 tháng 7 ÄTC đã lên đưá»ng viếng thăm mục vụ Ba Lan 4 ngà y để chá»§ sá»± Ngà y Năm Thánh Giá»›i Trẻ tại Cracovia. ÄTC đã có hai sinh hoạt chÃnh là gặp gỡ các giá»›i chức chÃnh quyá»n, xã há»™i dân sá»± và ngoại giao Ä‘oà n tại lâu đà i Wawel, rồi nói chuyện vá»›i các Giám Mục Ba Lan trong nhà thá» chÃnh toà Cracovia. Sau đây là chi tiết các sinh hoạt cá»§a ÄTC.
Lúc 13 giá» trưa giá» Roma ÄTC đã rá»i nhà trá» Santa Marta để Ä‘i xe ra phi trưá»ng Fiumicino lấy máy bay Ä‘i Cracovia. Như thói quen chiá»u thứ ba truá»›c đó ÄTC đã đến Ä‘á»n thá» Äức Bà Cả để cầu nguyện trước ảnh Äức Bà là sá»± cứu rá»—i cá»§a dân Roma, để phó thác chuyến tông du cho sá»± chở che cá»§a Äức Mẹ. Ngà i cÅ©ng cầu nguyện trước thi hà i thánh Gioan Phaolô II.
Tiá»…n chân ÄTC tại phi trưá»ng có ÄC Gino Reali, GM Porto-Santa Rufina, bao gồm cả phi trưá»ng Fiumicino.
Máy bay đã cất cánh lúc 14 giá» và tá»›i phi trưá»ng Gioan Phaolô II Balice (BalÃtse) sau hai giá» bay vượt Ä‘oạn đưá»ng dà i 1.100 cây số. Khi bay ngang qua không pháºn các nước Italia, Croazia, Slovenia, Ão Slovacchia ÄTC đã gá»i Ä‘iện tÃn chà o thăm các vị quốc trưởng và cầu chúc an bình thịnh vượng cho nhân dân các nước nà y.
Ba Lan rá»™ng hÆ¡n 323 ngà n cây số vuông, giáp giá»›i vá»›i biển Baltic, Nga, Lituania, Bielorussia, Ucraina, Slovacchia, Cá»™ng hoà Tcheques và Äức, có hÆ¡n 37 triệu dân, trong đó có 97,68% theo Công Giáo. Từ năm 1947 Ba Lan thuá»™c khối cá»™ng sản Varsava. Năm 1987 dưới sức đẩy cá»§a công Ä‘oà n liên đới Solidarnos Ba Lan tiến tá»›i ná»n dân chá»§ và đảng đối láºp thắng lá»›n trong các cuá»™c bầu cá» bán tá»± do ngà y mùng 4 và 18 tháng 6 năm 1989. Từ đó đến nay các chÃnh quyá»n liên minh trung hữu và trung tả thay đổi nhau cai trị nước nà y. Năm 2004 Ba Lan là quốc gia thà nh viên cá»§a Liên Hiệp Âu châu.
Giáo Há»™i công giáo đâm rá»… rất sâu trên đất Ba Lan và nắm giữ vai trò nòng cốt trong cuá»™c sống xã há»™i, khiến cho Ba Lan là trưá»ng hợp duy nhất bên Äông Âu cÅ©ng như trong toà n Âu châu. Sức sinh động ấy Ä‘uợc biểu lá»™ trong thá»i cá»™ng sản, khi nhà nước thăng tiến chá»§ thuyết vô thần, và Giáo Há»™i tá»± khẳng định như má»™t trong các cÆ¡ cấu tá»± vệ cá»§a xã há»™i dân sá»± chống lại sá»± đà n áp cá»§a chÃnh quyá»n cá»™ng sản vô thần. Các là n sóng đà n áp cá»§a nhà nước chẳng những đã không là m cho Giáo Há»™i suy yếu, mà lại cá»§ng cố Giáo Há»™i tá»›i độ nhà nước phải chấp nháºn già n xếp vá»›i Giáo Há»™i, cho phép má»™t thá»±c tại nhị nguyên duy nhất trong toà n khối cá»™ng sản Liên xô.
** Hiện nay Giáo Há»™i có 45 giáo pháºn vá»›i 10.379 giáo xứ và 786 trung tâm mục vụ. Nhân lá»±c cá»§a Giáo Há»™i gồm 156 Giám Mục, 23.656 linh mục giáo pháºn, hÆ¡n 7.000 linh mục dòng, tổng cá»™ng là 30.661 vị, 38 phó tế vÄ©nh viá»…n, 1.015 tu huynh, 20.159 nữ tu, hÆ¡n 1.075 thà nh viên các tu há»™i Ä‘á»i, 14.154 giáo lý viên, 3.388 dại chá»§ng sinh. Giáo Há»™i Ä‘iá»u khiển 1.425 cÆ¡ sở giáo dục và 5.319 trung tâm bác ái xã há»™i.
Trong 25 năm qua, từ khi chế độ cá»™ng sản sụp đổ cho tá»›i nay, Giáo Há»™i vẫn tiếp tục có uy tÃn rất lá»›n trong xã há»™i Ba Lan. Ná»n dân chá»§ đã mở ra các cÆ¡ may má»›i, nhưng cÅ©ng bao gồm các thách đố mục vụ lá»›n. Nó đã cho phép Giáo Há»™i có được các không gian và sá»± tá»± do hoạt động trong các lãnh vá»±c xã há»™i như giáo dục, bác ái xã há»™i và lên tiếng trong cuá»™c sống công cá»™ng phù hợp vá»›i nguyên tắc “tá»± trị độc láºp†và “tách biệt thân hữuâ€, được chấp thuáºn trong Thá»a hiệp má»›i ký kết vá»›i Toà Thánh năm 1993 và trong Hiến Pháp năm 1997. Ngoà i gốc rá»… công giáo sâu Ä‘áºm khiến cho Ba Lan là quốc gia duy nhất toà n Âu châu có đông tÃn hữu thá»±c hà nh đạo nhất vá»›i 91,% tổng số dân tuyên bố tin và o Thiên Chúa, và 2.9% tuyên bố mình vô thần. 48% tÃn hữu thưá»ng xuyên đến nhà thá» và 39% tham dá»± thánh lá»… Chúa Nháºt. Trong các năm 1991-2010 số tÃn hữu sống đạo sâu Ä‘áºm gia tăng tá» 10 lên 20 %. TÃn hữu Ba Lan rất có lòng sùng kÃnh Äức Mẹ. Hằng năm có 7 triệu ngưá»i hà nh hương đến các Ä‘á»n thánh Äức Mẹ đặc biệt có 4,5 triệu ngưá»i hà nh hương Ä‘á»n thánh Äức Bà Jasna Gora, và 2,5 triệu hà nh hương Ä‘á»n thánh Lòng Thương Xót Chúa Lagiewniki. Lòng đạo đức khiến cho số Æ¡n gá»i linh mục tu sÄ© tại Ba Lan cao nhất Âu châu. Tuy nhiên, cuá»™c khá»§ng hoảng dân số khiến cho số chá»§ng sinh giáo pháºn giảm sút trong hai tháºp niên qua, từ 5.436 còn 2.959 tức giảm 45%, trong khi số nam tu sÄ© giảm từ 2.636 xuống 882, tức giảm 67%. Tuy phong trà o tục hóa tại Ba Lan không mạnh như tại các quốc gia âu châu khác, nhưng cÅ©ng là má»™t thách đố đối vá»›i giá»›i trẻ, bị ảnh hưởng bởi má»™t thái độ sống không phân định, chạy theo các mốt văn hoá thá»i thượng tiêu cá»±c thịnh hà nh bên Tây phương. Vì thế Giáo Há»™i rất chú ý tá»›i mục vụ và việc giáo dục giá»›i trẻ sống đức tin. Ngoà i ra Giáo Há»™i cÅ©ng dấn thân trong ná»— lá»±c hoà giải các dân tá»™c Trung Âu và Äông Âu, chữa là nh các vết thương lịch sá», đối thoại đại kết và liên tôn.
** Balice cách thà nh phố Cracovia 11 cây số, cho tá»›i năm 1968 đã là căn cứ quân sá»±, sau đó trở thà nh phi trưá»ng dân sá»± và năm 1995 mang tên Äức Gioan Phaolô II, nguyên Tổng Giám Mục Cracovia tá» năm 1963 tá»›i 1978.
Äón tiếp ÄTC tại phi trưá»ng có ÄTGM Celestino Migliore, Sứ Thần Toà Thánh tại Ba Lan, Tổng thống Ba Lan ông Andreij Duda và phu nhân, ÄHY Stanislaw Dziwicz, TGM Cracovia, và và i giá»›i chức chÃnh quyá»n. Ngoà i ra cÅ©ng có ÄC Stanislaw Gadecki, TGM Posnan, Chá»§ tịch HÄGM Ba Lan, ÄHY Stanislaw Rylko chá»§ tịch Há»™i Äồng Toà Thánh vá» Giáo Dân, ÄHY Kazimie Nycz, TGM Varsava, ÄC Joseph Clemens Thư ký há»™i đồng, hai Äức Ông Grzegorz Mizinski và Damian Andreij Muskus, phối hợp viên Ngà y Quốc Tế Giá»›i Trẻ và má»™t nhóm tÃn hữu. Hai em bé đã tặng hoa cho ÄTC.
Lá»… nghi tiếp đón đã rất đơn sÆ¡, sau khi ban nhạc cá» quốc thiá»u Vaticăng và quốc thiá»u Ba Lan ÄTC và tổng thống duyệt qua hà ng chà o danh dá»±, rồi giá»›i thiệu phái Ä‘oà n hai bên. Tiếp đến tổng thống và phu nhân đã tháp tùng ÄTC ra xe để đến lâu đà i Wawel, nÆ¡i diá»…n ra cuá»™c gặp gỡ vá»›i các giá»›i chức chÃnh trị, xã há»™i dân sá»± và ngoại giao Ä‘oà n.
Cracovia là thá»§ đô cÅ© cá»§a Ba Lan, có hÆ¡n 762 ngà n dân, nằm bên bá» sông Vistola, trên độ cao 220 mét, và là thà nh phố nổi tiếng nhất Ba Lan, hằng năm có hÆ¡n 9 triệu du khách thăm viếng. Năm tá»›i đây thà nh phố ká»· niệm 760 năm nháºn được các quyá»n thà nh phố. Cracovia nằm trên hai con lá»™ thương mại rất cổ xưa: đó là con lá»™ Biển Äen Ä‘i ngang qua vùng Slesia và dẫn vá» hướng Tây, và con lá»™ chạy qua Cá»a Morava nối liá»n miá»n nam Âu châu vá»›i vùng Baltic. Các tà i liệu viết đầu tiên liên quan tá»›i thà nh phố có từ thế ká»· thứ X, khi Cracovia thuá»™c quáºn chúa Moravia cho tá»›i năm 990. Nhưng Kitô giáo đã được biết tá»›i từ lâu trước thá»i Ä‘iểm chÃnh xác là năm 966 ká»· niệm ngà y Ba Lan được rá»a tá»™i. Từ năm 1038 Cracovia là thá»§ đô vương quốc dưới triá»u đại nhà Piast. Và o thế ká»· XII có các cá»™ng Ä‘oà n Do thái sinh sống trong khu phố Kazimierz. Bị ngưá»i Tartari tà n phá năm 1241-1242 Cracovia hồi sinh mau chóng nhá» cư dân gốc Äức. Từ năm 1291 Cracovia rÆ¡i và o ách thống trị cá»§a Tiệp. Năm 1320 Wladislaw Lokietek được phong vương trong nhà thá» chÃnh toà Wawel và các vua Ba Lan Ä‘á»u được phong vương tại đây cho tá»›i hết thá»i quân chá»§ năm 1795. ÄÆ°á»£c ná»›i rá»™ng và có thêm nhiá»u lâu đà i dinh thá»± Cracovia trở thà nh má»™t trong các trung tâm văn hoá nổi tiếng Âu châu. Và o thế ká»· XVI chỉ riêng tại Cracovia đã có 9 nhà in trên tổng số 24 nhà in trong toà n nước Ba Lan. Äại há»c Cracovia thu hút nhiá»u giáo sư và sinh viên nổi tiếng, trong đó có Nicolò Copernico. Triá»u đình nhà Jaghelloni tiếp đón các nghệ sÄ© và thi sÄ© nhiá»u nước khác nhau. Việc triá»u đình rá»i vá» Cracovia sau khi lâu đà i Wawel bị hoả hoạn năm 1596, rồi lại trở vá» Varsava năm 1611 khiến cho thà nh phố xuống dốc. Sau đó thà nh phố bị ngưá»i Thuỵ Äiển tà n phá, Ba Lan bị phân chia, và năm 1846 bị giao cho Ão cai trị, và chỉ và o năm 1918 má»›i lại thuá»™c Ba Lan. Trong thế ká»· XIX Cracovia trở thà nh trung tâm văn hoá và nghệ thuáºt cá»§a Ba Lan. Việc khai thác các quặng má» vùng Slesia tạo ra là n sóng di cư khiến cho Cracovia có tá»›i 100 ngà n dân.
** Tháng 9 năm 1939 Äức Quốc Xã đã đầy 184 giáo sư đại há»c Jaghellonica và 68.000 ngưá»i Do thái trong trại táºp trung Sachsenhausen và 3 trại táºp trung trong thà nh phố, khiến cho 20.000 ngưá»i Ba Lan không Do thái và 34 linh mục địa phương bị chết. Trong thá»i bị Äức Quốc Xã chiếm đóng Cracovia đã mất Ä‘i rất nhiá»u tác phẩm nghệ thuáºt. Việc can thiệp cá»§a đạo bình Liên Xô đã cứu các dinh thá»± cá»§a thà nh phố khá»i bị tà n phá. Cracovia phát triển mạnh vá»›i việc xây cất thà nh phố Nova Huta gồm nhiá»u nhà máy kỹ nghệ, đặc biệt là hoá há»c, kim khÃ, thá»±c phẩm và quần áo. Ngoà i lâu đà i Wawel Cracovia có rất nhiá»u nhà thá», dinh thá»± cổ kÃnh và há»™i đưá»ng do thái thuá»™c nhiá»u thá»i đại khác nhau từ thế ká»· XI đến thế ká»· XIX. Ngoà i đại há»c Cracovia còn có 14 đại há»c khác vá»›i 85.000 sinh viên và 12 đại chá»§ng viện, má»™t thuá»™c giáo pháºn và 11 thuá»™c các dòng tu. Cracovia cÅ©ng có tá»›i 30 viện bảo tà ng và Vuá»n bách thảo cổ xưa nhất Âu châu. Năm 1978 các dinh thá»± Cracovia và má» muối Wieliczka đã được Liên Hiệp Quốc tuyên bố là Gia tà i cá»§a thế giá»›i. Cracovia cÅ©ng đã là thà nh phố cá»§a nhiá»u cuá»™c tranh tà i thể thao thể dục. Äức Gioan Phaolô II đã viếng thăm Cracovia 5 lần. ÄTC Biển Äức cÅ©ng đã viếng thăm thà nh phố năm 2006 và chá»§ sá»± thánh lá»… tại Blonia vói sá»± tham dá»± cá»§a 1 triệu ngưá»i.
Tổng giáo pháºn Cracovia có hÆ¡n 1,6 triệu dân, 97% theo công giáo. Giáo pháºn có 447 giáo xứ, 15 nhà thá» 1.174 linh mục giáo pháºn và 970 linh mục dòng, 1.556 tu sÄ©, 2.550 nữ tu khấn, 110 đại chá»§ng sinh, 121 cÆ¡ sở giáo dục và 143 trung tâm bác ái. Giáo pháºn Cracovia được thà nh láºp năm 1000, và có nhiá»u ngưá»i con nổi tiếng như thánh Stanislaw và thánh Gioan Phaolô II. Từ thế ká»· XI Cracovia là thá»§ đô cá»§a Ba Lan.
Từ phi trưá»ng ÄTC đã Ä‘i xe và o thà nh phố để đến lâu đà i Wawel gặp gỡ giá»›i chức chÃnh trị, dân sá»± và ngoại giao Ä‘oà n.
** Lâu đà i Wawel có nghÄ©a là “ngá»n đồi†là má»™t quần thể kiến trúc gồm lâu đà i nhà vua, nhà thá» chÃnh toà , toà giám quản, các khu vá»±c cá»§a những ngưá»i giúp việc. Äây là nÆ¡i ở cá»§a các vua Ba Lan trong 5 thế ká»· từ 1038 tá»›i 1596 khi dá»i thá»§ đô vá» Varsava. Lâu đà i Wawel là má»™t trong những thà dụ kiến trúc cá»§a thá»i phục hưng âu châu vá»›i các yếu tố roman và gôtÃch. Tại lâu đà i cÅ©ng có tháp Sigismundo vá»›i Zygmunt là quả chuông to nhất Ba Lan được gióng lên trong các dịp lá»… lá»›n.
Buổi gặp gỡ các giá»›i chức chÃnh trị, xã há»™i dân sá»± và ngoại giao Ä‘oà n đã diá»…n ra lúc 17 giá». Tổng thống và nhu nhân đã tiếp đón ÄTC trong sân danh dá»± cá»§a phá»§ tổng thống nÆ¡i diá»…n ra cuá»™c gặp gỡ vá»›i sá»± hiện diện cá»§a khoảng 800 ngưá»i.
Ngá» lá»i chà o hà ng lãnh đạo chÃnh trị, ngoại giao Ä‘oà n và giá»›i chức xã há»™i dân sá»±, trong đó có các viện trưởng đại há»c, ÄTC nói:
Äây là lần đầu tiên tôi viếng thăm Trung và Äông Âu châu, và tôi vui sướng bắt đầu từ Ba Lan, là quốc gia có trong các con cái mình thánh Gioan Phaolô II, ngưá»i đã đỠxướng và thăng tiến Ngà y Quốc Tế Giá»›i Trẻ. Äức Gioan Phaolô II thÃch nói tá»›i má»™t Âu châu thở bằng hai lá phổi cá»§a mình: giấc má»™ng vá» má»™t ná»n nhân bản âu châu má»›i được linh hoạt bởi hÆ¡i thở linh hứng sáng tạo và hà i hoà cá»§a hai lá phổi và bởi ná»n văn hoá chung tìm thấy gốc rá»… vững và ng nhất cá»§a nó trong Kitô giáo.
Ký ức là nét đặc thù cá»§a dân tá»™c Ba Lan. Tôi đã luôn luôn bị đánh động bởi ý thức sinh động vá» lịch sá» cá»§a Äức Giáo Hoà ng Gioan Phaolô II. Khi nói vá» các dân tá»™c ngà i đã luôn luôn khởi hà nh từ lịch sá» cá»§a chúng để nêu báºt các kho tà ng nhân bản và tinh thần. à thức vá» căn cước, tá»± do khá»i các mặc cảm tá»± tôn, là điá»u cần thiết để xây dá»±ng má»™t cá»™ng Ä‘oà n quốc gia trên ná»n tảng gia tà i nhân bản, xã há»™i, chÃnh trị, kinh tế và tôn giáo, để linh hứng xã há»™i và văn hóa, duy trì chúng trung thà nh vá»›i truyá»n thống, đồng thá»i rá»™ng mở cho việc canh tân và cho tương lai. ChÃnh trong viá»…n tượng đó mà quý vị đã cá» hà nh 1050 năm Ba Lan lãnh nháºn đức tin. Chắc chắn nó đã là má»™t thá»i Ä‘iểm mạnh mẽ cá»§a sá»± hiệp nhất quốc gia, cá»§ng cố con đưá»ng vững chắc giúp đạt công Ãch cá»§a toà n dân Ba Lan.
Cả việc cá»™ng tác trong lãnh vá»±c quốc tế và việc tôn trá»ng nhau cÅ©ng là m trưởng thà nh lương tâm và việc tôn trá»ng căn tÃnh riêng và tôn trá»ng căn tÃnh cá»§a ngưá»i khác. Không thể có đối thoại, nếu má»—i ngưá»i không khởi hà nh từ căn tÃnh riêng cá»§a mình. Tuy nhiên, trong cuá»™c sống cá nhân cÅ©ng như cuá»™c sống cá»™ng Ä‘oà n xã há»™i có hai loại ký ức tốt và xấu, tÃch cá»±c và tiêu cá»±c. Ký ức tốt là ký ức, mà Thánh Kinh chỉ cho thấy trong thánh thi Magnificat, bà i ca cá»§a Mẹ Maria chúc tụng Thiên Chúa và công trình cứu độ cá»§a Ngà i. Ký ức xấu trái lại là ký ức hướng cái nhìn cá»§a tâm trà tá»›i sá»± dữ, trước hết sá»± là dữ do ngưá»i khác sa phạm. Nhìn và o lịch sá» má»›i đây cá»§a quý vị tôi cảm tạ Thiên Chúa, vì quý vị đã biết để cho ký ức tÃch cá»±c thắng thế: chẳng hạn khi cá» hà nh 50 năm tha thứ cho nhau giữa hai HÄGM Ba Lan và Äức, sau Äệ Nhị Thế Chiến. Sáng kiến nà y ban đầu liên lụy tá»›i hai cá»™ng Ä‘oà n giáo há»™i, nhưng cÅ©ng đã tháp nháºp má»™t tiến trình xã há»™i, chÃnh trị, văn hóa và tôn giáo không thể quay trở lại đà ng sau là m thay đổi lịch sá» tương giao giữa hai dân tá»™c. Vá» việc hoà giải nà y chúng ta cÅ©ng nhá»› tá»›i Tuyên ngôn chung giữa Giáo Há»™i công giáo Ba Lan và Giáo Há»™i chÃnh thống Nga, má»™t hà nh động đã khÆ¡i dáºy má»™t tiến trình xÃch lại gần nhau và tình huynh đệ không chỉ giữa hai Giáo Há»™i, nhưng cả giữa hai dân tá»™c nữa.
Như thế, quốc gia Ba Lan cao quý cho thấy có thể là m lá»›n lên ký ức tốt và bá» rÆ¡i ký ức xấu như thế nà o. Äể được như váºy cần phải có má»™t niá»m hy vá»ng vững và ng và lòng tin tưởng nÆ¡i Äấng hướng dẫn số pháºn cá»§a các dân tá»™c, mở ra các cánh cá»a khép kÃn, biến đổi các khó khăn thà nh các cÆ¡ may, và tạo ra các khung cảnh má»›i, ở nÆ¡i xem ra không thể có được. Lịch sá» Ba Lan chứng minh cho Ä‘iá»u đó: sau các bão táp và tối tăm dân tá»™c cá»§a quý vị , được tái láºp trong phẩm giá cá»§a nó, đã có thể hát lên như ngưá»i Do thái từ Babilonia trở vá»: “Ta tưởng mình như giữa giấc mÆ¡, vang vang ngoà i miệng câu cưá»i nói, rá»™n rã trên môi khúc nhạc mừng†(Tv 126, 1-2). à thức vá» con đưá»ng đã Ä‘i qua và niá»m vui đối vá»›i các mục Ä‘Ãch đã đạt được trao ban sức mạnh và sá»± thanh thản giúp đương đầu vá»›i các thách đố cá»§a thá»i Ä‘iểm, nó đòi há»i can đảm cá»§a sá»± tháºt và má»™t dấn thân luân lý đạo đức liên tục, để cho các tiến trình quyết định và hà nh động cÅ©ng như các tương quan nhân bản luôn luôn tôn trá»ng phẩm giá con ngưá»i. Má»i hoạt động Ä‘á»u Ä‘uợc lôi cuốn: kể cả kinh tế, tương quan vá»›i môi sinh và chÃnh kiểu giải quyết hiện tượng di cư.
** Tiếp tục bà i phát biểu ÄTC nói: Vấn đỠdi cư đòi há»i má»™t bổ sung cá»§a sá»± khôn ngoan và lòng thương xót, để thắng vượt các sÆ¡ hãi và thá»±c hiện thiện Ãch lá»›n hÆ¡n. ÄTC khẳng định:
Cần nháºn diện các lý do cá»§a việc di cư từ Ba Lan, bằng cách tạo dá»… dà ng cho những ngưá»i muốn trở vá» . Äồng thá»i cÅ©ng cần sẵn sà ng tiếp đón những ngưá»i chạy trốn chiến tranh và đói khổ: tình liên đới đối vá»›i những ngưá»i bị tước Ä‘oạt các quyá»n căn bản, trong đó có quyá»n tuyên xưng đức tin trong tá»± do và an ninh. Äồng thá»i cÅ©ng phải khuyến khÃch các sá»± cá»™ng tác và cùng hoạt động trên bình diện quốc tế, hầu tìm ra các giải pháp cho các xung khắc và chiến tranh bắt buá»™c biết bao nhiêu ngưá»i rá»i bá» nhà cá»a và quê hương cá»§a há». Như váºy đây là việc là m những gì có thể để xoa dịu các khổ Ä‘au cá»§a há», không mệt má»i hoạt động vá»›i trà thông minh và sá»± liên tục cho công lý và hoà bình, bằng cách là m chứng cho các giá trị nhân bản và kitô bằng việc là m.
Dưới ánh sáng lịch sá» ngà n năm cá»§a nó, tôi kêu má»i quốc gia Ba Lan nhìn vá» tương lai và các vấn để phải đương đầu vá»›i niá»m hy vá»ng. Thái độ như thế tạo dá»… dà ng cho má»™t bầu khà tôn trá»ng giữa tất cả má»i thà nh phần xã há»™i, và má»™t đối chiếu xây dá»±ng giữa các láºp trưá»ng khác nhau. Ngoà i ra nó tạo các Ä‘iá»u kiện tốt hÆ¡n cho sá»± trưởng thà nh dân sá»±, kinh tế và cả dân số nữa, dưỡng nuôi sá»± tin tưởng cống hiến má»™t cuá»™c sống tốt cho con cái mình. Tháºt thế, há» không chỉ phải đương đầu vá»›i các vấn Ä‘á», mà cÅ©ng được hưởng các vẻ đẹp cá»§a thiên nhiên nữa, là thiện Ãch mà chúng ta phải biết thá»±c hiện và phổ biến, niá»m hy vá»ng mà chúng ta biết trao ban cho há». ChÃnh các đưá»ng lối chÃnh trị xã há»™i thăng tiến gia đình là tế bà o nòng cốt cá»§a xã há»™i, yểm trợ các gia đình yếu kém và nghèo túng nhất, nâng đỡ chúng trong việc tiếp nháºn sá»± sống có trách nhiệm, sẽ hữu hiệu hÆ¡n nữa trong cách thế nà y. Sá»± sống luôn luôn cần được tiếp nháºn và bảo vệ: cả hai tiếp nháºn và bảo vệ – từ lúc thụ thai cho tá»›i lúc chết tá»± nhiên, và chúng ta tất cả Ä‘á»u được má»i gá»i tôn trá»ng nó và lo lắng cho nó. Äà ng khác, chÃnh Nhà nước, Giáo Há»™i và xã há»™i có bổn pháºn đồng hà nh và trợ giúp bất cứ ai sống trong các hoà n cảnh khó khăn trầm trá»ng, để má»™t ngưá»i con không bao giở phải cảm thấy mình là má»™t gánh nặng, nhưng như là má»™t món qua, và để các ngưá»i yếu Ä‘uối và nghèo túng nhất không bị bá» rÆ¡i.
KÃnh thưa tổng thống, Quốc gia Ba Lan có thể tin tưởng nÆ¡i sá»± cá»™ng tác cá»§a Giáo Há»™i Công Giáo như trong suốt lịch sá» dà i cá»§a mình, để dưới ánh sáng cá»§a các nguyên tắc kitô linh hứng nó và đã rèn luyện nên lịch sá» và căn tÃnh cá»§a Ba Lan, trong các Ä‘iá»u kiện lịch sá», nó biết tiến triển trên con đưá»ng cá»§a mình, trung thà nh vá»›i các truyá»n thống tốt đẹp nhất và trà n đầy tin tưởng và hy vá»ng cả trong những lúc khó khăn nhất.
Trong khi tái bầy tá» lòng biết Æ¡n cá»§a tôi, tôi xin cầu chúc tổng thống và từng ngưá»i trong quý vị hiện diện má»™t việc phục vụ công Ãch thanh thản và phong phú.
Xin Äức Bà Czétochowa ban phúc là nh và che chở Ba Lan.
** Sau khi gặp các giá»›i chức chÃnh trị xã há»™i và ngoại giao Ä‘oà n, tổng thống đã cùng ÄTC lên tầng hai để đà m đạo riêng. Trong cùng lúc đó ÄHY Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Toà Thánh, gặp gỡ thá»§ tướng Ba Lan là bà Beata Maria Szydlo, vá»›i sá»± hiện diện cá»§a ÄTGM Phụ tá quốc vụ khanh, Äức Sứ Thần Toà Thánh và hai giá»›i chức khác cá»§a chÃnh quyá»n.
Tiếp đến tổng thống giá»›i thiệu vá»›i ÄTC gia đình ông rồi tháp tùng ngà i qua phòng bên cạnh để trao đổi quà tặng. Tổng thống Andrzej Duda sinh năm 1972 tốt nghiệp tiến sÄ© luáºt tại đại há»c Jagellonica năm 1996, thuá»™c đảng bảo thá»§ và cải cách Âu châu Quyá»n và Công lý. Ông đã là thá»§ tướng dưới thá»i tổng thống Lech Kaczynski. Năm 2010 ông là cố vấn thà nh phố Cracovia, năm 2011 được bầu là m dân biểu quốc há»™i và năm 2014 trở thà nh dân biểu Âu châu cho tá»›i khi được bầu là m tổng thống năm 2015 vá»›i nhiệm kỳ 5 năm. Ông có vợ là bà Agata Kornhauser và con gái là Kinga.
Tổng thống tặng ÄTC má» Ä‘ai ká»· niệm chuyến viếng thăm có hình Äức Bà Jasna Gora và huy hiệu Ngà y Quốc Tế Giá»›i Trẻ. ÄTC tặng tổng thống má» Ä‘ai ká»· niệm chuyến công du Ba Lan.
Tổng thống và phu nhân đã từ giã ÄTC gần cổng chÃnh cá»§a dinh. Tiếp đến xe chở ÄTC đến nhà thá» chÃnh toà cách đó 100 mét để ngà i gặp gỡ các Giám Mục Ba Lan.
** Nhà thá» chÃnh toà kÃnh hai thánh Stanislao và Venceslao tá»a lạc cạnh lâu đà i hoà ng gia đã được xây Ãt lâu sau khi giáo pháºn được thà nh láºp hồi năm 1000. Hình thù hiện nay có từ năm 1364. Äây cÅ©ng là đá»n thánh quốc gia nÆ¡i các vua Ba Lan được đội triá»u thiên trong lá»… nghi phong vương. Các vua đặt các ká»· váºt chiến thắng gần má»™ thánh Stanislao được thừa nháºn như bà n thá» tổ quốc.
Phần chÃnh giữa nhà thá» là bà n thá» tuyên xưng đức tin kiểu barốc cá»§a thánh Stanislao tỠđạo năm 1079, có cất giữ thi hà i cá»§a ngà i. Trong nhà nguyện các vua Waza có má»™ cá»§a ÄGM Giovanni Prandola qua Ä‘á»i trong hương thÆ¡m thánh thiện năm 1266. Trên bà n thá» nhà nguyện cá»§a ÄGM Pietro Tomicki có má»™t hòm bằng bạc đựng thánh tÃch cá»§a chân phước Vincenzo Kadlubek qua Ä‘á»i năm 1223. Bên cạnh nhà mặc áo có cây thánh giá thuá»™c háºu bán thế ká»· XIII. Theo truyá»n thống từ thánh giá nà y Chúa Giêsu đã nói chuyện vá»›i thánh hoà ng háºu Edvige, qua Ä‘á»i năm 1399 có má»™ bên dưới thánh giá. Hôn nhân cá»§a thánh nữ vá»›i ông hoà ng Lituani đã khiến cho Lituania theo Kitô giáo. Thánh Edvige khi còn sống đã săn sóc ngưá»i nghèo và các bệnh nhân và thà nh láºp nhiá»u nhà thương. Thánh nữ cÅ©ng giữ gìn tu sá»a các nhà thá» và rất sùng má»™ Chúa Giêsu Thánh Thể. Trong di chúc thánh nữ để lại tất cả nữ trang cá»§a mình cho việc xây cất đại há»c Cracovia năm 1400. Thánh nữ được phong chân phước và được Äức Gioan Phaolô II tôn phong hiển thánh.
Trong nhà thá» chÃnh toà nà y cÅ©ng có má»™ cá»§a nhiá»u thánh, các vua, các tướng lãnh và thi sÄ©.
Cuá»™c gặp gỡ đã diá»…n ra lúc 6 giá» rưỡi chiá»u. ÄHY TGM Cracovia và cha sở nhà thá» chÃnh toà đã đón tiếp ÄTC bên cá»a hông và giá»›i thiệu Kinh sÄ© Ä‘oà n. ÄTC dừng lại thinh lặng cầu nguyện trước má»™ thánh Stanislaw nÆ¡i cÅ©ng cất giữ thánh tÃch cá»§a thánh Gioan Phaolô II, rồi và o nhà nguyện đà ng sau Bà n thá» chÃnh để viếng Thánh Thể. ÄHY Stanislao Dziwicz, TGM Cracovia, và ÄC Stanislao Gadecki, TGM Poznan, chá»§ tịch HÄGM Ba Lan đã nhân danh 130 Giám Mục hiện diện ngá» lá»i chà o mừng ÄTC. ÄTC đã nói chuyện thân máºt vá»›i các Giám Mục.
** ÄTC đã tặng nhà thá» chÃnh toà má»™t chén thánh. Sau đó ngà i đã chà o từng Hồng Y, Tổng Giám Mục và Giám Mục rồi chụp hình lưu niệm vá»›i các vị.
Sau khi từ giã các Giám Mục lúc 7 giá» rưỡi chiá»u ÄTC đã Ä‘i xe vá» toà Tổng Giám Mục Cracovia. Dinh thá»± nà y được xây cất hồi thế ká»· XVI và được tái thiết trong các thế ká»· sau đó. ChÃnh tại đây Äức Gioan Phaolô II đã theo các lá»›p há»c cá»§a đại chá»§ng viện bà máºt và đã sống cùng các chá»§ng sinh khác trong thá»i Äệ Nhị Thế Chiến, được thụ phong linh mục và là m TGM giữa các năm 1963-1978. Trong các lần thăm viếng Ba Lan ngà i vẫn ở trong căn phòng cÅ© và ban chiá»u nhiá»u lần đã ra cá»a sổ để nói chuyện vá»›i các tÃn hữu, đặc biệt là giá»›i trẻ tụ táºp trước toà TGM để chà o ngà i. Cả ÄTC Biển Äức XVI trong chuyến thăm Ba Lan ngà y 26 tháng 5 năm 2006 cÅ©ng lấy lai truyá»n thống nà y.
Xe chở ÄTC đã tá»›i toà TGM 15 phút sau đó. Sau bữa tối ÄTC đã ra bao lÆ¡n để chà o tÃn hữu tụ táºp trước toà TGM, đặc biệt là má»™t nhóm các trẻ em tà n táºt và mồ côi, rồi nghỉ đêm kết thúc ná»a ngà y thứ nhất viếng thăm Ba Lan. ÄTC cÅ©ng ngá» lá»i chà o các bạn trẻ qua video và trả lá»i thắc mắc cá»§a ba bạn trẻ.
Thứ năm hôm nay ÄTC chỉ có hai sinh hoạt chÃnh. Ban sáng ngà i Ä‘i thăm Ä‘á»n thánh Äức Bà Jasna Gora trong tổng giáo pháºn Czétochowa cách Cracovia 100 cây số và dâng thánh lá»… cho tÃn hữu. Ban chiá»u ngà i trở vá» Cracovia và đến Blonia ( Ä‘á»c là Buonie) để gặp gỡ các bạn trẻ tham dá»± Ngà y Quốc Tế Giá»›i Trẻ tại công viên Jordan. Chúng tôi sẽ tưá»ng thuáºt các biến cố nà y trong các buổi phát ngà y mai.
Linh Tiến Khải

