Tư liệu Liên hội �ồng Giám mục � Châu FABC Chương 2

CHƯƠNG 2

GẶP GỠ–HOÀ NHẬP

Phần I: Nhân diện Ngư�i nghèo

Cuộc gặp gỡ Thân mật với Ngư�i nghèo. M�i ngư�i hiểu rõ khi tham gia vào tiến trình gặp gỡ–hoà nhập không phải với tư cách du lịch, thoải mái ngắm nhìn những gì mình muốn. Và ai tham gia chương trình này đ�u ch�n cho mình cách cảm nghiệm đ�i sống của ngư�i nghèo, ngư�i túng quẫn và bị áp bức.

Quan tâm của h� là được trông thấy và cảm nhận đi�u kiện thực tế của ngư�i nghèo. H� muốn bước vào cuộc sống ngư�i nghèo; thấu cảm nỗi đau cũng như ni�m vui, và hiểu hơn v� m�i trăn trở–mơ ước của ngư�i nghèo. H� tìm kiếm nhận biết không chỉ các biến thể và hoàn cảnh sống, mà còn muốn nắm rõ ý nghĩa, sắc thái, nét tinh tế văn hoá và kể cả những thô kệch của ngư�i nghèo khi đấu tranh chống lại m�i hình thức vô nhân đạo. Các tham dự viên chương trình gặp gỡ–hoà nhập bước vào thế giới ngư�i nghèo với tâm thế rộng mở, sẵn sàng h�c biết những suy nghĩ mới và tìm hiểu các tín ngưỡng lâu đ�i.

Khi các tham dự viên gặp gỡ những ai trên ruộng đồng, h� bắt gặp khuôn mặt biến dạng do nạn đói khát và bạo lực. H� lắng nghe tiếng khóc than của sự oán h�n và nỗi tuyệt v�ng. H� nghe sự nín lặng bứt rứt của những ngư�i mà h� quan sát cũng như h� cảm nhận. H� ngửi thấy mùi hôi thối từ cặn bã, rác rưới ứ đ�ng nơi mương rãnh. H� ngửi thấy hậu quả của sự vô nhân đạo và tình trạng đói nghèo. H� chạm đến sự cay nghiệt và nhẫn tâm của nạn áp bức.

�ó là sự khởi đầu cho cuộc gặp gỡ thân mật với diện mạo ngư�i nghèo. Thông thư�ng, câu chuyện tai ương hoạn nạn và hoan hỉ chiến thắng lại liên hệ với nhau. Những cảm xúc đau thương sâu thẳm và ni�m vui cũng được sẻ chia. Các tham dự viên ghi lại cách giao tiếp với ngôn ngữ hình thể, gi�ng điệu, những l�i oán trách cũng như tiếng thở dài. H� quan sát cử chỉ và phản ứng của ngư�i nghèo. Dần dần, h� bắt đầu gỡ ra manh mối cho những ý nghĩa ẩn chứa sâu dưới l�i nói và hành động ấy.

Các tham dự viên đang gặp gỡ nhân diện ngư�i nghèo.

Ngư�i nghèo không còn được nhìn như một đám đông nữa, mà là những con ngư�i – bà mẹ, ông bố, bà cụ bệnh tật, công nhân, ngư phủ. Tham dự viên không chỉ biết ngư�i nghèo như thể những ai đang đau khổ, mà còn cảm nhận tình gắn kết với h�, được tổ chức quy cũ trong cộng đoàn, các tổ chức nông dân, phong trào phụ nữ và hội đoàn giới trẻ.

Một bước ngoặt trong thế giới của những ý nghĩa, giá trị và ni�m tin đang diễn ra.

Trong tiến trình này, các tham dự viên cũng chia sẻ đ�i sống, trăn trở và ước mơ của riêng mình. Khi được m�i ngư�i h�i, h� cũng phải trả l�i những nghi vấn này. Có lẽ nhi�u khác biệt xuất phát từ quan điểm giai cấp và định hướng, nhưng thay vì ngăn trở, chúng lại làm nổi bật tiến trình thông truy�n và sẻ chia. Sự trao đổi bộc trực v� cảm nhận cuộc sống phản chiếu thực tế ngày càng rõ ràng hơn như thể được phát hoạ cho những chi�u kích và thế giới quan khác nhau. Một cuộc đối thoại làm cuộc sống đa dạng diễn ra trong chi�u hướng của nó và suy tư v� các di sản viễn cảnh cũng như tôn giáo–văn hoá được đào sâu.

Dưới cái nhìn của Ngư�i nghèo. Trong khi tiến trình gặp gỡ–hoà nhập có thể trở nên đa dạng, phong phú thêm, thì những trải nghiệm bối rối lo âu đồng th�i cũng không thể không diễn ra được. Tiến trình thách thức nhi�u tín ngưỡng truy�n thống lâu đ�i cũng như cách nhìn v� sự nghèo nàn và ngư�i bần cùng cố nông. Các thành kiến chống lại ngư�i nghèo chầm chậm tan biến. Những quan niệm sai lệch v� nguyên nhân đói nghèo tan rã khi chính ngư�i nghèo chia sẻ lối phân tích và chiến lược thay đổi của h�. Tham dự viên khám phá không chỉ thực tế ác nghiệt của những ai bị tước đoạt tài sản và mất quy�n thừa kế, mà còn chứng kiến lòng can đảm, khôn ngoan và cảm thức công bình. Khi h� bắt đầu nhìn vào các đi�u kiện của ngư�i nghèo từ ánh mắt của chính ngư�i nghèo, thì một quá trình biện phân mới mẻ dần dần lộ diện. Nó dẫn h� đến việc suy nghĩ và đánh giá thái độ, lối sống và giá trị bản thân. Hơn nữa, nó cho h� nhìn thấy thoáng qua nhận thức tự do của ngư�i nghèo.

Sự nhận thức tươi mới không chỉ vụt lên từ việc nắm bắt trải nghiệm của nạn nghèo khổ và ách áp bức, mà đặc biệt từ chính quan điểm của ngư�i nghèo nhìn vào hoàn cảnh, vấn nạn và trăn trở của h�. Vì lẽ, cách nhìn của nạn nhân bất công khác xa với lối nhìn của kẻ đàn áp. Vị thế đặc quy�n trong xã hội của các tham dự viên tiến trình gặp gỡ–hoà nhập đã bị tiêm nhiễm quan điểm của những ngư�i được hưởng lợi từ cơ cấu xã hội bất công. Do đó, vô tình hay cố ý, h� đồng hoá chính mình với quan điểm của giai cấp thống trị. Quá trình soi xét lương tâm diễn ra qua cảm nghiệm cuộc sống của ngư�i nghèo và thấu hiểu những nguyên nhân cho các vấn nạn từ quan điểm giải phóng của chính h�.

Hơn nữa, cuộc cải hối sẽ diễn ra. �ây là sự hoán cải từ quan điểm của giai cấp thượng lưu tới tầng lớp dân thư�ng. Một biến chuyển quan điểm hệ tr�ng từ ngư�i có quy�n cố nắm giữ nguyên vẹn quy�n lực, đến quan điểm của những ai bị thiệt thòi, không quy�n hạn đấu tranh hầu thay đổi thật sự trong ngư�i dân và ngoài xã hội.

Cuộc hoán cải này giúp các tham dự viên hiểu rõ cơ cấu bất công của hệ thống xã hội thế giới. H� khám phá ra rằng ngư�i dân khốn cùng không chỉ vì “bị tước đoạt một cách có hệ thống quy�n mưu cầu hàng hoá vật chất, nhu yếu phẩm cần thiết để tạo ra cuộc sống con ngư�i thật sự, (mà còn) bị chiếm đoạt nữa, bởi vì h� sống dưới ách đàn áp, cụ thể, là các cơ cấu xã hội–kinh tế–chính trị bất công được xây đắp kiên cố nơi h�� (Truy�n Giáo tại � Châu Ngày nay, FABC, năm 1974).

Chuyển biến quan điểm này thay đổi đáng kể lối cảm nhận, cách hành động, đánh giá và tính hiện hữu của m�i ngư�i tham gia. �i�u này khiến h� ra công làm việc cho n�n công lý và hoà bình. Nó đưa h� hoà nhập vào bước tiến, con tim lẫn tâm hồn của số đông đang hướng v� sự đổi thay chân chính và phát triễn con ngư�i.

Linh đạo của Ngư�i nghèo. �ối thoại cuộc sống dẫn các tham dự viên chương trình gặp gỡ–hoà nhập tiến xa vào thế giới quan của ngư�i nghèo. Thế giới quan của h� ôm tr�n những yếu tố nhân đạo từ n�n di sản tôn giáo–văn hoá dân tộc, lối suy nghĩ và tập quán đạo đức riêng biệt của h�. �ược biết sự hoà hợp tuyệt v�i giữa cội nguồn văn hoá dạt dào và nỗi ni�m trăn trở biến động của ngư�i dân, các tham dự viên khám phá ra: chính ngư�i dân, đặc biệt ngư�i nghèo, là chủ thể và tác nhân của sự tăng triễn bản thân. H� tạo nên số mệnh của h� và là những nghệ nhân cho một nhân loại tươi mới.

Suy tư linh đạo của ngư�i nghèo chính là một cấu thành nội tại của việc hoán cải từ quan điểm b� thế ưu tuyển đến quan điểm của ngư�i nghèo.

Tính giản dị trong cuộc sống, chân thành cởi mở, quảng đại chia san, ý thức cộng đồng, mối dây liên kết gia đình trung thuỷ, nhẫn nại, tinh thần trước sau như một của h� trong cuộc tranh đấu – tất cả những đặc điểm này đ�u hoà hợp với các giá trị Tin Mừng. Qua thực tế này, chúng ta khẳng định rằng Tin Mừng Nước Thiên Chúa được định hình và được diễn tả sống động nơi thực tại cuộc sống của h�, và Thần Khí �ức Giê-su, �ấng Giải Thoát, luôn hiện hữu cũng như hoạt động giữa h�.

Thiên Chúa hoạt động qua các giá trị và thể thức tích cực, đậm nét tôn giáo-văn hoá nhân đạo nơi h�. �ây cũng là cấu thành chứa đựng những yếu tố cốt lõi của linh đạo. �ối với các tham dự viên bám rễ sâu vào đ�i sống cầu nguyện và chiêm niệm, h� ch� đợi một cuộc khám phá sâu thẳm nơi mầu nhiệm mà Thiên Chúa ưu tiên hiện diện cũng như hành động giữa h�. Qua l�i nguyện chiêm niệm, tham dự viên nhận ra tiếng khóc than của ngư�i nghèo. Quá trình hoà nhập mang lại cơ hội cho ngư�i tham gia được ngư�i nghèo rao truy�n, vì sau hết, h� là những chứng nhân Tin Mừng. Thấm đượm linh lạo của ngư�i nghèo, đương sự tin vào một vị Thiên Chúa hiện hữu. Ngư�i ấy có thể nhìn thấy Chúa qua nhân diện của ngư�i nghèo, cũng như chứng kiến Chúa giữa biết bao trăn trở tranh đấu hiện th�i của ngư�i nghèo, và qua trực cảm biết được rằng Thiên Chúa tiếp tục mặc khải chính Ngư�i ngay cả những nơi, diện mạo và biến cố không h� mong đợi.

Tình Liên đới Nhân văn. Tự bản thân có cơ hội hoà nhập sâu sắc vào trải nghiệm và quan điểm của ngư�i dân, tham dự viên được thúc giục đáp l�i. �i�u hệ tr�ng cho l�i vấn đáp này chính là thành thật xem xét bản thân. Nó bao gồm lòng khiêm tốn chấp nhận sự yếu đuối cũng như sai lầm của mình; và có thể hướng h� tới hành động thú nhận rằng quan niệm và ý niệm cá nhân của chính h� v� sự phát triễn con ngư�i thư�ng thiển cận, hay định kiến ngư�i nghèo. Một khi được triển khai, các chương trình được thực thi kể cả không có sự tham gia của ngư�i dân. Có ngư�i nhận ra những sáng kiến này chỉ ở b� nổi hoặc phản tác dụng. Và có lẽ thái độ gia trưởng và chiếu cố thực tế vẫn tồn tại. Cùng lúc chỉ ra lỗi lầm th�i dĩ vãng, hành động tự phê bình giúp tìm thấy giải đáp ngăn ngừa, mà nó có thể lội ngược dòng chảy của lòng khát khao chân thật nơi ngư�i dân. Thay vào đó, nó giúp đương sự khiêm tốn cùng đi với ngư�i nghèo và đồng hành với h� kiếm tìm một cuộc sống tươi đẹp hơn.

Tuy nhiên, xét v� nhi�u điểm trong tiến trình, nguy cơ cũng tồn tại, đó là ngư�i tham gia dễ biến vấn đ� của ngư�i nghèo thành những bộ tiểu thuyết lãng mạn. Tận mắt nhìn thấy thực tế bằng một quan điểm mới không có nghĩa: ngư�i nghèo không bao gi� sai trong l�i nói và hành động. Tham dự viên phải hiểu rằng: ngư�i nghèo là những con ngư�i như h�, cũng mắc lỗi, nhận định sai lầm và thoả hiệp. H� đã và đang là nạn nhân trong nhi�u năm tr�i; đôi khi h� bộc lộ nét phục tùng hay phó mặc cho định mệnh. H� đang sống trong nỗi sợ hãi và tính bất định; vì vậy, văn hoá của h� là văn hoá căm lặng. H� cứ lao vào thứ văn hoá bóc lột như thể bắt buộc bản thân sống quen với những giá trị cũng như cách thức của kẻ đàn áp h�. Do đó, khí cụ rao truy�n Nước Tr�i tuy không hoàn hảo, nhưng lại rất đặc biệt.

Kế đến, quan tr�ng là tham dự viên phải vượt qua chủ thuyết lãng mạn bằng chủ trương hiện thực hoá nhân bản. �ây chính là gia vị thiết yếu cho cuộc đối thoại không ngừng v� cuộc sống, và sự hoán cải có thể hướng tới tình liên đới nhân văn b�n bỉ.

Al-bert Nô-lan đã gói g�n ý nghĩa của tình liên đới như sau:

             Tình liên đới thật sự bắt đầu lúc chúng ta khám phá ra rằng ai trong chúng ta hết thảy cũng đ�u có lỗi lầm và yếu đuối. Chúng có thể khác nhau do hoàn cảnh xã hội, đi�u kiện sống cũng như vai trò của mỗi ngư�i, nhưng chung quy lại chúng ta đ�u ch�n v� phía chống lại sự áp bức, và ý thức rõ những khác biệt của ta. Chúng ta có thể cùng nhau làm việc, cùng nhau chiến đấu chống lại kẻ thù chung, những hệ thống và cơ cấu bất công bắt nguồn từ tội, không được đối xử ngư�i khác như kẻ hèn kém, nhưng tôn tr�ng lẫn nhau, đồng th�i nhìn nhận những giới hạn của đi�u kiện xã hội chúng ta. Cảm nghiệm liên đới với lẽ công bình của Thiên Chúa có thể trở thành linh nghiệm liên kết với Ngư�i trong �ức Giê-su Ki-tô. �ây là cách chúng ta hài lòng với bản thân trong mối tương quan với ngư�i khác, không ảo tưởng, không cảm thấy tự tôn, nhưng nhận ra mình tội lỗi, mang hơi hướng chủ thuyết lãng mạn, sau đó, chúng ta mở rộng tâm hồn hướng lên Chúa, hướng tới tha nhân và lẽ sống tự do của Ngư�i.

Phần II: Cảm nghiệm �ầu tiên

Luận bàn Kinh ngạc trước những Thái độ Truy�n thống. Các tham dự viên AISA I tự h� nhìn ra nhân diện ngư�i nghèo. H� đến thăm một giáo xứ mà linh mục quản nhiệm tất cả 50 ngàn giáo dân. H� chứng kiến ngài vào một ngày Chúa nhật, sau khi làm 2 Thánh lễ liên tiếp, ngài đã rửa tội cho khoảng 50 trẻ sơ sinh.

Nhìn thoáng qua cảnh linh mục quản xứ hoàn toàn dành hết th�i gian cho việc cử hình bí tích, phụng vụ và các sinh hoạt trư�ng h�c cho thấy những trở ngại mà ngài đối diện khi thể hiện quan tâm đến cảnh ngộ của ngư�i lao động. Vì vậy, không lạ gì khi một vị linh mục không biết những cuộc đình công và đóng cửa gây áp lực đang diễn ra trong giáo xứ của ngài. Mặt khác, ngư�i công nhân cảm thấy Giáo hội và cha xứ chẳng quan tâm đến cảnh ngộ và gia đình h�. Và đi�u đó khiến h� xa r�i Giáo hội như thể Giáo hội đã hoàn toàn tách kh�i m�i băn khoăn trăn trở đ�i thư�ng của h�.

Trong suốt chuyến hành trình gặp gỡ đặc thù này, một Giám mục tham dự đã hoảng hốt khi biết chỉ 10-15% giáo dân đi lễ những ngày Chúa nhật. Ngài cứ khăng khăng: “Cha phải tìm cách kêu g�i m�i ngư�i đi lễ, ngay cả phải dâng thêm nhi�u lễ Chúa nhật nữa�. Theo sau đó, một linh mục trong giáo phận giải thích: “Nhưng con chỉ có một mình, không có cha nào khác. Trong giáo phận, chúng ta đang thiếu linh mục. Nhưng dù sao đi nữa, các giáo xứ không thể chứa hết tất cả giáo dân được, nếu h� quyết định đi lễ Chúa nhật�. Vị giám mục tiếp l�i: “Nhưng Thánh lễ Chúa nhật, các bí tích rất hệ tr�ng cho việc sống đạo�.

Ngài quay sang h�i ý kiến của một tham dự viên công nhân thuộc nhóm gặp gỡ; ngư�i ấy mỉm cư�i đáp: “Thưa �ức cha, nói thẳng ra con chẳng đi lễ bao gi�. Mỗi ngày, con phải làm việc nhi�u, kể cả Chúa nhật, mà con chỉ nhận được 60 pê-sô (tương đương $2,50)/1 ngày. Nếu làm suốt không nghỉ ngày nào, thì con phải chi 800 pê-sô cho ti�n thuê nhà trong tổng số ti�n lương một tháng 1.800 pê-sô. Chỉ còn lại 1.000 pê-sô lo cơm nước, áo quần, chi phí di chuyển, việc h�c của vợ và con cái�.

“Nhưng còn nghĩa vụ đi lễ, lãnh nhận các bí tích sau gi� làm việc thì sao?� �ức giám mục h�i tiếp. Anh công nhân ấy giải thích: “Thưa �ức cha, tất cả th�i gian rảnh rỗi, con phải đi�u động m�i công nhân khác trong nhà máy. Con là chủ tịch công đoàn công ty. Sau khi hướng dẫn m�i ngư�i trong công đoàn, con phải dành ti�n và th�i gian rảnh để tổ chức các công đoàn lao động khác, cũng như hướng dẫn những khoá h�c giáo dục công nhân. Con không có th�i gian trông nom con cái và cho gia đình nữa ạ�. Tiếp ngay đó, anh h�i �ức cha: “Phải chăng con không là ngư�i Ki-tô hữu tốt lành khi con hy sinh tất cả m�i việc này cho những ngư�i công nhân khác sao?�

�ức giám mục chớp mắt không thể tin vào những gì được nghe thấy. Quan điểm của ngài v� những việc làm đúng đắn và cần thiết đối với giáo huấn của Giáo hội Công giáo truy�n thống được thách đố bởi tập quán thư�ng nhật của ngư�i lao động Ki-tô giáo. Vì thế, chương trình gặp gỡ–hoà nhập đóng vai trò như một luận bàn kinh ngạc bổ ích cho chính quy�n và các tín ngưỡng đầy dãy những quan điểm thâm căn cố đế.

Cũng giám mục ấy có cơ hội đến thăm đội trực gác công nhân của một công ty sắt thép đã bị đóng cửa suốt ba năm qua. �ược biết 11 ngư�i con của công nhân đội trực gác này đã qua đ�i vì bệnh tật và thiếu dinh dưỡng. Bất chấp những đi�u kiện kinh hoàng này, nhuệ khí của đội trực gác còn lại vẫn cao ng�i ngợi. Thậm chí, h� bắt đầu nuôi ốc sên và đã mở một trư�ng h�c nho nh� cho con cái h�.

Những công nhân đã thuyết phục được một giám mục tham dự viên cùng nghỉ ngơi với h� trong túp l�u tạm bợ nơi dải phân cách trực gác. Khác xa tiện nghi thoải mái ở toà giám mục, ngài nằm ngủ trên tấm ván gỗ với hai ngư�i công nhân, trong chiếc mùng chống muỗi, tại chiếc lán siêu vẹo được làm bằng cát-tông, gỗ và giấy mạ thiết đã rỉ sét. Vào buổi sáng hôm sau, ngài dâng lễ, vất vả với vốn từ tiếng Phi (ta-ga-log) mà ngài đã được dạy tại lán gác trực; qua đây cho thấy một dấu chỉ liên đới với khó khăn bương trải của ngư�i lao động.

�i�u chéo quoe đáng buồn cư�i của chương trình gặp gỡ là sự tiếp đón ni�m nở tự nhiên của ngư�i nghèo dành cho khách m�i, nó phá vỡ những hoạch định có vẻ tốt nhất cho một quá trình gặp gỡ–hoà nhập thật sự giữa m�i ngư�i. Do đó, một số tham dự viên hết sức thoải mái, trong khi những ngư�i khác, như các giám mục, lại cảm nhận sự khó khăn nơi cuộc sống của ngư�i nghèo. Thậm chí, vài giáo dân thuộc giáo xứ đăng cai tổ chức chương trình này có ý định rút lui ở những giây phút cuối cùng, h� đã xin lỗi cha quản xứ vì nhà h� không đủ thoải mái cho một giám mục ngoại quốc tr� lại.

Những Bản tư�ng trình Nhóm Gặp gỡ–Hoà nhập. Sau đây là tổng hợp các bản tư�ng trình của tham dự viên AISA:

1. Nơi thăm viếng:

Ma-ri-ki-na                           Gx. Thánh Phan-xi-cô

Tay-tay                                 San-tô-lan

Gx. �ức Mẹ Mân Côi            Bi-na-ngô-nan

Ca-in-ta                                 Gx. �ức Mẹ Vô Nhiễm

An-ti-pô-lô                           Gx. Thánh Phan-xi-cô Xa-vi-ê

Pa-sig

2.  Công ty/Nhà máy đăng cai:

Giày dép                     Gốm

Dây giày                     �ồ gia dụng

Túi nhựa                     Thức ăn trẻ sơ sinh

�ồ thủ công                          Dụng cụ vệ sinh

Thép                                     Ô-tô

Vải vóc                                 Máy may

�á hoa cương

Các công ty trên thuộc công ty nước ngoài đi�u hành, công ty nội địa hoặc công ty đầu tư cả hai phía nội địa hoặc nước ngoài. Chúng có thể là tập đoàn công ty đa quốc gia (MNCs), ngành công nghiệp vừa hoặc nh�. MNCs cung cấp đi�u kiện tương đối tốt hơn, các khoản lợi tức, lương bổng và những ưu đãi cao hơn các công ty nội địa. Tuy nhiên, cần phải đánh giá vai trò của MNCs tại các quốc gia như Phi-luật-tân.

3. Nhân công

1. Lương bổng – hầu hết không được nhận mức lương tối thiểu mà luật quy định.
2. Quy�n lợi – khác nhau theo từng công ty. Chỉ có hai nhóm được ghi nhận thoả mãn với các quy�n lợi lao động.
3. Th�i gian hưởng dụng – một số thuộc loại hợp đồng khế ước, nhưng đa phần vẫn thử việc dù đã làm việc nhi�u năm, và chỉ số ít là nhân viên biên chế.
4. �i�u kiện lao động – nhìn chung không thoả mãn – hệ thống thông khí và ánh sáng kém, khu vực lao động đông đúc và thiếu các biện pháp bảo hộ an toàn cho công nhân.
5. �i�u kiện sinh hoạt – một số nhân công sống trong khuôn viên công ty và trả ti�n thuê nhà. Hầu hết sống tr� gần nơi làm việc, thông thư�ng ở những khu ổ chuột hay nơi tranh chấp.
6. Th�i gian lao động – ngư�i công nhân cảm thấy làm việc quá nhi�u, ít th�i gian dành cho gia đình và giải trí, đặc biệt một số trư�ng hợp chỉ tăng ca 1 lần nhưng h� buộc phải làm quá th�i lượng đó.
7. Công đoàn – không mấy ai tham gia công đoàn. Các công ty gia đình làm chủ thư�ng cấm những sinh hoạt công đoàn, trong khi một số nơi được cho phép, h� thư�ng được g�i là “đội áo vàng� hoặc ủng hộ phương thức quản lý. Các công nhân quy cũ nh� tới đình công để tìm kiếm đi�u kiện tốt hơn qua Hiệp ước Thương lượng Tập thể (CBA). Những ai tham gia đình công đ�u nghiệm thấy sự phi�n nhiễu, bắt bớ, công đoàn tan rã, đình chỉ răn đe hoặc thậm chí thanh lý (bản thi hành tóm lược)
8. Nhận thức chính trị – không như cánh đàn ông trực gác kia, trình độ hiểu biết chính trị của ngư�i lao động tại các công xưởng khác rất thấp. Nhu cầu chủ yếu cơ bản là kinh tế.
1. Một số vấn đ� mà ngư�i lao động làm chứng, nêu ra:

1. bãi b� các viên chức công đoàn bất hợp pháp (phá b� công đoàn)
2. đình trệ CBA
3. lương bổng thấp
4. vi phạm luật lao động
5. đe doạ thuyên chuyển đến công xưởng khác
6. phương thức đối xử với công nhân gian lận và bất công

10. Hầu hết ngư�i lao động sẵn sàng tiếp tục đình công cho tới khi lợi ích của h� được giải quyết một cách thoả đáng. Cuộc đình công dài nhất đã kéo dài suốt 3 năm và bãi công gần đây nhất chỉ mới một tháng trước. Công nhân chịu m�i tứ b� khốn khó ngay làn ranh gác trực, không chỉ thiếu thức ăn, th�i gian ngủ nghỉ, mà do sự phi�n nhiễu, bắt bớ, công đoàn tan rã, đình chỉ răn đe hoặc thậm chí “thanh lý�.

Tinh thần đoàn kết, tình huynh đệ và ni�m hy v�ng được các công đoàn và những tổ chức hỗ trợ nêu lên, giúp đỡ nhau trong cuộc chiến chung này.

4. Chủ nhân/Chủ sở hữu. Hầu hết các nhà quản lý đ�u khoe có mối liên hệ tốt với nhân công và luôn tích cực mang lại lợi ích cho h�. Tuy nhiên, những đi�u này không hiện hữu dựa trên các cuộc ph�ng vấn với ngư�i lao động. Thực tế, nhân công h� thư�ng cho rằng nhi�u ông chủ/bà chủ chính là dân tư bản, chỉ muốn hưởng lợi ngay cả trên phí tổn của ngư�i lao động. Và h� cũng khẳng khái nói nhi�u chủ sở hữu lợi dụng mưu đồ đánh lừa công nhân.

5. Vai trò của Giáo hội. �a số ngư�i công nhân không có ý niệm Giáo hội giúp đỡ h� ra sao. Ngư�i khác chỉ thấy sự trợ giúp của Giáo hội bằng l�i cầu nguyện. Sự hỗ tương từ phía linh mục, dòng tu và các tổ chức có cơ sở trong Giáo hội không được coi là phận vụ/bộ phận của sứ mạng Giáo hội.

Một số giáo xứ có chương trình mục vụ lao động, nhưng ngư�i công nhân nơi đó, khó lòng cảm nhận được. H� không tham gia vào các sinh hoạt Giáo hội bởi lẽ thiếu th�i gian và năng lực, cũng như h� không tìm thấy mối tương thông.

Một nhóm đ� xuất những giải pháp có thể sau đây:

1. Trong giáo xứ, cha quản nhiệm cố gắng giữ liên lạc với công nhân. Cũng vậy, ngài có thể giao cho một giáo dân phụ trách v� mối quan tâm của ngư�i lao động.
2. Phụng vụ Chúa nhật có thể được đi�u chỉnh đặc biệt dành cho công nhân.
3. Tập trung vào tính khả thi của việc đối thoại giữa ban quản lý và công đoàn lao động dưới sự bảo trợ của giáo xứ.
4. �ưa ra kế hoạch giáo dục/đào tạo công nhân qua buổi hội thảo, hội luận, và thảo luận v� linh đạo ngư�i lao động.

6. Chính phủ. Những luật lao động thư�ng được xem như ủng hộ giới quản lý. Nhi�u đi�u lệ khác như BP 130 khiến xuất–nhập hàng hoá và vật liệu vào công xưởng tê liệt vì bãi công lại được nhìn nhận như thể phản lao động. Luật bảo vệ quy�n lợi công nhân đôi lúc cũng bị giới quản lý b� qua và vi phạm. Vì thế, ngư�i công nhân không xem Sở Lao động và Nhân công như tổ chức bảo vệ quy�n lợi cho h�.

7. Các Gia đình �ăng cai. Hầu hết h� khá nghèo nhưng rất nhiệt tình chào đón khách tr� nhà, đặc biệt ngư�i ngoại quốc. Ban tổ chức ch�n một số gia đình đăng cai cũng như hỗ trợ tài chính cho h�. Cảm nhận chung là các gia đình hết sức ni�m nở thân thiện và quảng đại chia sẻ những gì h� có, dù là ít �i. �ức tin được biểu hiện qua những cách thức truy�n thống như: lòng đạo đức, kinh nguyện tuần cửu nhật, Thánh lễ.

8. Hạn chế của Gặp gỡ. Có quá ít th�i gian cho lần gặp gỡ. �ối với một số nhóm không thể chuyện trò trực tiếp với công nhân vì ban quản lý/nhân sự lắm lúc ngăn cản. �ôi khi hồ sơ và dữ liệu được chính ban quản lý cung cấp hơn là được nghe từ ngư�i công nhân dựa trên cấp bậc–dữ kiện.

Những gia đình được ch�n có lẽ không hiểu hết công việc được giao, cho nên thay vì ở với các gia đình công nhân, thì một vài nhóm lại ở với ban quản lý.

9.  Quan sát/Bài h�c.

1. Rất cần giáo dục công nhân hiểu v� nhân quy�n của chính h� và hoàn cảnh h� bị bóc lột.
2. Công đoàn càng lớn mạnh, thì cơ hội thương lượng với giới quản lý càng tốt.
3. Chủ nhân/chủ sở hữu nhà máy là Ki-tô giáo không nên đối phó với công nhân.
4. �ể đáp ứng nhu cầu ngư�i lao động, Giáo hội phải đóng góp nhi�u hơn. Qua đây, Giáo hội mới có thể đồng cảm với khó khăn trăn trở của h� và thật sự trở nên một Giáo hội của Ngư�i nghèo.
5. Vai trò trung gian của Giáo hội trong những mâu thuẫn giữa chủ nhân–nhân công hết sức hữu ích, nếu chẳng phải quá cần thiết.

LM Xuân Hy V�ng

Thanhlinh