Ông Angelo Gugel (ngưá»i đầu tiên bên trái) trong má»™t lần Ä‘i núi vá»›i Äức Gioan-Phaolô II trong những năm cuối triá»u giáo hoà ng cá»§a ngà i.
Ông Angelo Gugel, quản gia cá»§a giáo hoà ng kể lá»i cầu bà u cá»§a Thánh Gioan-Phaolô II đã giúp ông có được đứa con gái thứ tư. Ông cÅ©ng nói đến việc trừ quá»· ở quảng trưá»ng Thánh Phêrô.
Ôn Angelo Gugel, bây giỠở ngưỡng tuổi 83, ông kể các giai Ä‘oạn trong cuá»™c Ä‘á»i dà i cá»§a ông bên cạnh các giáo hoà ng. Ông ngưá»i gốc Venetia, cá»±u hiến binh dưới triá»u Äức Piô XII, là m việc vá»›i Äức Phaolô VI, năm 1978 là quản gia cho Äức Gioan-Phaolô I, sau đó là m việc liên tục vá»›i Äức Gioan-Phaolô II trong vòng 27 năm, trong các tháng đầu cá»§a Äức Bênêđictô XVI ông vẫn còn tại chức dù đã ở tuổi hưu. Ngưá»i thay ông là quản gia Paolo Gabriele, nhân váºt chÃnh trong vụ rò rỉ Vatileak đầu tiên. Trong những năm tháng khó khăn, nhiá»u ngưá»i nhá»› đến phong cách là m việc hoà n hảo cá»§a ông Gugel, ông trả lá»i cuá»™c phá»ng vấn dà i vá»›i báo à Corriere della Sera, ông kể nhiá»u giai Ä‘oạn sống bên cạnh các giáo hoà ng, bắt đầu cuá»™c phá»ng vấn ông kể câu chuyện gia đình ông nháºn được on nhá» lá»i cầu nguyện cá»§a Thánh Giáo hoà ng Gioan-Phaolô II.
“Phép lạ†ông Gugel nháºn được là phép lạ cá»§a vợ ông, bà Maria Luisa Dell’Arche, hai ngưá»i láºp gia đình năm 1964. Ông Gugel kể: “Con đầu lòng cá»§a chúng tôi chết khi má»›i sinh. Chúng tôi hứa đặt tên đệm Maria cho tất cả các đứa con mà Äức Mẹ ban cho chúng tôi. Chúng tôi lần lượt có ba đứa con: Raffaella, Flaviana và Guido. Äứa thứ tư có tên là Carla Luciana Maria để vinh danh Äức Karol và giáo hoà ng Luciani, Äức Gioan-Phaolô I. Carla sinh năm 1980 nhá» lá»i cầu bà u cá»§a Äức Wojtylaâ€. Ông Gugel giải thÃch: “Trong khi mang thai vợ tôi bị vấn đỠnặng. Các bác sÄ© sản khoa Bompiani, Forleo và Villani cá»§a bệnh viện Äa khoa Gemelli khuyên vợ tôi không nên giữ thai tiếp tục. Má»™t ngà y ná», Äức Gioan-Phaolô II nói vá»›i tôi: “Hôm nay cha sẽ dâng thánh lá»… cầu nguyện cho vợ cá»§a conâ€. Ngà y 9 tháng 4, Maria Luisa được đưa và o phòng mổ để sinh em bé. Khi ra phòng mổ, bác sÄ© Villani nói: “Có ai đã cầu nguyện rất nhiá»uâ€. Trên giấy khai sinh, ông viết giá» sinh “7h15â€, cÅ©ng là giá» Äức Gioan-Phaolô II Ä‘á»c kinh Sanctus trong thánh lá»…. Äến giỠăn sáng, nữ tu Tobiana Sobotka là m việc ở Tông tòa báo cho Äức Giáo hoà ng biết em bé gái Carla Luciana Maria vừa chà o Ä‘á»i. Äức Wojtyla nói: “Tạ Æ¡n Chúaâ€. Và ngà y 27 tháng 4 ngà i rá»a tá»™i cho em bé ở má»™t nhà nguyện riêngâ€.
Sau đó ông Gugel kể chuyện vì sao ông được chá»n là m “quản gia†cho Äức Gioan-Phaolô I: “Ngà i là giám mục cá»§a tôi ở Vittorio Veneto. Ngà i biết mẹ tôi và vợ tôi. Trước Máºt nghị, tôi đến chà o ngà i. Ngà i nói vá»›i tôi: ‘Con có muốn cứu tâm hồn cha không?’â€Â Nhưng ông Gugel không nghÄ© ngà i sẽ là giáo hoà ng trong lần máºt nghị năm1978. Và ngà y 26 tháng 8 – 1978 là ngà y ngà i được bầu chá»n. Gia đình tôi Ä‘ang nghỉ hè ở Miane. Ngà y 3 tháng 9, các nữ tu là m việc ở Tông tòa nháºn Ä‘iện thoại cá»§a ông Camillo Cibin, trưởng ban hiến binh nói: “Nhắn ông Gugel vá» Rôma ngay và nhá»› Ä‘em theo áo Ä‘enâ€. Tôi chạy đến tiệm Farra di Soligo mua má»™t cái áo và tôi đến Vatican ngay. Äức Giáo hoà ng Luciani tiếp tôi, ngà i nói: “Con là m việc cho chaâ€.
Ông Gugel còn nhá»›: “Ngà y chúa nháºt đầu tiên, sau giá» Kinh Truyá»n Tin, tôi nói vá»›i ngà i: Trá»ng kÃnh Äức Thánh Cha, cha biết có bao nhiêu ngưá»i đến quảng trưá»ng Thánh Phêrô không? Ngà i trả lá»i: ‘HỠđến vì há» biết có giáo hoà ng má»›i’. Ngà i cầm các bà i diá»…n văn trong tay. Ngà i nói: ‘Tháºt khó để nói và viết má»™t cách đơn giản’â€. Khi đêm vá», ông Gugel vá» vá»›i gia đình ở bên ngoà i Vatican. Ông kể chuyện khi ông phát hiện Äức Gioan-Phaolô I qua Ä‘á»i. Sau khi ăn tối, ngà i cho tôi vá» nhà lúc 20h30: “Chà o Angelo buổi tối, hẹn gặp con ngà y maiâ€. Sáng hôm sau tôi đến lúc 7 giá» sáng. Ngà i nằm trên giưá»ng. Tôi quỳ hôn tay ngà i. CÆ¡ thể ngà i còn ấm. Ông Gugel cho biết, ông rất buồn khi nghe nói đến âm mưu, đến giết ngưá»i: “Tháºt Ä‘iên rồ. Chiá»u hôm trước, ngà i đã không được khá»e.
ChÃnh tôi mang viên thuốc đến cho ngà i trước khi ngà i Ä‘i ngá»§. Tối hôm đó ngà i ăn rất Ãt. Tôi còn nhá»› trong bữa ăn tối, ngà i nói vá»›i các thư ký cá»§a mình vá» cái chết cá»§a Apparecchio trong quyển sách cá»§a Thánh An-phong sô Liguoriâ€.
Ngay láºp tức sau khi Äức Gioan-Phaolô II được bầu chá»n, ông Gugel được gá»i đến để phục vụ Äức Giáo hoà ng.
“Sau hai ngà y bầu chá»n, Hồng y phụ tá Phá»§ Quốc Vụ Khanh Giuseppe Caprio Ä‘iện thoại lúc 11h30: “Ông Gugel, xin ông trình diện ở phòng riêng cá»§a giáo hoà ngâ€. Tôi lên tầng cuối cá»§a Dinh tông tòa. Hai chân tôi run lẩy bẩy. Chỉ có các giám chức ngưá»i Ba Lan, tôi là ngưá»i duy nhất nói tiếng Ã, tuy là quản gia nhưng tôi kiêm luôn ngưá»i giúp giáo hoà ng phát âm tiếng à cho đúng trong các bà i diá»…n văn đầu tiên cá»§a ngà i. “Tôi bà ng hoà ng khi sáng 22 tháng 10-1978, trước khi ra Äá»n thá» Thánh Phêrô cho buổi tiếp kiến trá»ng thể đầu triá»u giáo hoà ng, ngà i kêu tôi và o văn phòng cá»§a ngà i và đá»c cho tôi Ä‘oạn mở đầu mà ngà i sẽ Ä‘á»c sau đó: ‘Xin anh chị em đừng sợ! Chúa Kitô biết những gì trong tâm hồn con ngưá»i. Chỉ có Ngà i biết!’ Ngà i nhá» tôi sá»a cách phát âm không đúng và dùng viết gạch những chá»— cần phải Ä‘á»c cho đúng giá»ng. Hai tháng sau, khi ngà i gặp các bạn đồng nghiệp hiến binh cá»§a tôi, ngà i nói má»™t câu là m tôi há miệng: ‘Nếu tôi Ä‘á»c lầm dấu, 50% là lá»—i cá»§a Angelo’, rồi ngà i cưá»i vá»›i tôiâ€.
Ông Gugel cÅ©ng kể kinh nghiệm riêng vá» việc Äức Gioan-Phaolô II trừ quá»· trong buổi tiếp kiến chung ở quảng trưá»ng Thánh Phêrô: “Khi đó tôi cÅ©ng ở đó. Má»™t cô gái Ä‘ang nguyá»n rá»§a sùi bá»t mép. Giá»ng nói như từ đáy hang. Má»™t giám mục hoảng sợ bá» trốn. Äức Giáo hoà ng cầu nguyện bằng tiếng la-tinh, và o lúc cuối ngà i để tay trên đầu và ngay láºp tức khuôn mặt cá»§a con quá»· thư giãn bình tâm. Tôi đã thấy ngà i là m má»™t nghi thức như váºy trong má»™t lá»›p há»c ở Nervi, khi nà o cÅ©ng sau má»™t buổi tiếp kiếnâ€.
Nói vá» các chuyến Ä‘i không ai biết cá»§a giáo hoà ng Wojtyla, ông Gugel cho biết: “Những việc nà y thì báo chà không đăng. Äức Gioan-Phaolô II thÃch lên miá»n núi Abruzzes. Năm 1984 khi cá»±u Thá»§ tướng à Sandro Pertini Ä‘i vá»›i chúng tôi đến vùng núi Adamello, trên chuyến bay trá»±c thăng từ Villafranca đến Trentino, chúng tôi má»›i biết ông sợ Ä‘i trá»±c thăng. Khi đến nÆ¡i, các khách nằn nì để ông nói món ăn yêu thÃch cá»§a mình cho đầu bếp, đó là món strozzapreti, nhưng ông không nói, ông không muốn thiếu tôn trá»ng đối vá»›i Äức Giáo hoà ngâ€. Ông Gugel cho biết, trong suốt 27 năm ở bên cạnh Äức Gioan-Phaolô II, ông không bao giá» nghe Äức Gioan-Phaolô II xin thêm cái gì ở bà n ăn, ngà i ăn món đã được dá»n ra. Ông cho biết, ngà i thÃch để phó mát và o xà -lách.
Giây phút ấn tượng nhất trong cuá»™c Ä‘á»i cá»§a ngưá»i quản gia là khi Äức Gioan-Phaolô II qua Ä‘á»i. “Ngà y 2 tháng 4 – 2015, cả gia đình tôi được và o thăm Äức Karol Wojtyla lu ngà i sắp chết. Ngưá»i cuối cùng và o là Carla Luciana Maria. Khi Carla và o, ngà i tỉnh dáºy, ngà i mở mắt và cưá»i vá»›i Carla như muốn nói: ‘Cha biết con, cha biết con là ai’â€.
Còn vá»›i Äức Bênêđictô XVI, ông Gugel ở lại là m quản gia cho ngà i trong vòng 9 tháng. “Tôi đã 70 tuổi, ở Vatican, tuổi đó là tuổi vá» hưu. Tôi được gá»i đến trong những dịp đặc biệt. Tôi ở vá»›i Äức Bênêđictô XVI suốt tháng 8 năm 2010 ở nhà nghỉ hè giáo hoà ng Castel Gandolfo. Và o cuối, tôi nói vá»›i ngà i tôi cảm thấy như ở trong má»™t gia đình. Ngà i trả lá»i: “Nhưng luôn là gia đình tháºt mà !†Còn vỠông Paolo Gabriele, ngưá»i quản gia là m việc sau ông, ông Gabriele là nhân váºt chÃnh trong vụ rò rỉ Vatileak đầu tiên, ông đã sao chép và phân phối má»™t số tà i liệu khổng lồ cá»§a văn phòng giáo hoà ng, ông Gugel nói: “Tôi không ngạc nhiên. Văn phòng nhá» tôi huấn luyện cho ông, nhưng tôi nghÄ© ông không thÃch há»câ€.
Và cuối cùng, ngưá»i quản gia trung thà nh và rất kÃn đáo kể chuyện ông có đến thăm giáo hoà ng Ratzinger: “Tôi thấy ngà i rất sáng suốt. Chân ngà i Ä‘i không vững. Ngà i phải ngồi dâng thánh lá»…â€.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn

