Tòa Thánh lên tiếng v� nhân quy�n tại Liên Hiệp Quốc

Hôm thứ Hai vừa qua, tại Phiên H�p 71 �ại Hội �ồng Liên Hiệp Quốc, Nghị Trình Ủy Ban Thứ Ba, vấn đ� 68 (b,c,): Cổ Vũ và Bảo Vệ Nhân Quy�n, �ức Tổng Giám Mục Bernardito Auza, Quan Sát Viên Thư�ng Trực của Tòa Thánh cạnh Liên Hiệp Quốc đã đ� cập tới nhi�u vấn đ�, trong đó có quy�n sống của trẻ chưa sinh, của di dân đi tìm an toàn, của các nạn nhân các cuộc tranh chấp vũ trang, của ngư�i nghèo, của ngư�i cao niên và quy�n sống của những ngư�i mang án tử hình. Sau đây là nguyên văn bài phát biểu của ngài:

Thưa bà chủ tịch,

Tôi muốn bày t� sự đánh giá cao của phái đoàn tôi đối với cuộc đối thoại liên tục trong mấy tuần qua với các tư�ng trình viên đặc biệt và các vị nắm giữ Ủy Nhiệm �ặc Biệt v� việc cổ vũ và bảo vệ nhân quy�n. Phái đoàn tôi hy v�ng rằng nh� cuộc đối thoại có ý nghĩa này, chúng ta sẽ đạt được một sự hiểu biết sâu sắc hơn và một đáp ứng toàn diện đối với các thách đố nhân quy�n hoàn cầu mà chúng ta đang phải đối phó ngày nay.

Ở tâm điểm các vấn đ� nhân quy�n là việc nhìn nhận rằng m�i ngư�i sinh ra đ�u có phẩm giá và giá trị cố hữu bằng nhau và đ�u có quy�n sống căn bản cần được đ� cao và bảo vệ ở m�i giai đoạn, từ lúc tượng thai cho tới lúc chết tự nhiên.

Dù các phúc trình soạn cho phiên h�p hiện nay của Ủy Ban Thứ Ba có thừa nhận quy�n này, nhưng than ôi, quy�n này vẫn tiếp tục bị làm ngơ hoặc bị tối thiểu hóa. Quy�n sống của trẻ chưa sinh, của di dân đi tìm sự an toàn, của các nạn nhân tranh chấp vũ trang, của ngư�i nghèo, của ngư�i cao niên và quy�n sống của những ngư�i đang phải đối diện với án tử hình tiếp tục bị làm ngơ, bị bác b� và tranh luận hơn là đặt thành ưu tiên.

V� phương diện này, phái đoàn của tôi hoan nghinh phúc trình của Tư�ng Trình Viên �ặc Biệt v� nhà ở th�a đáng như là thành tố của quy�n có tiêu chuẩn sống th�a đáng, và v� quy�n không bị kỳ thị trong bối cảnh này, một quy�n vốn nhìn nhận rằng quy�n sống không chỉ liên quan tới các hành động trực tiếp hay b� sót của nhà nước nhằm tước b� sự sống của các cá nhân mà còn đòi nhà nước phải giải quyết “việc tước b� quy�n sống một cách có hệ thống, buộc ngư�i ta vào cảnh nghèo, vào những nơi cư trú và cảnh vô gia cư hết sức không th�a đáng�, do đó, khuyến cáo “một cuộc thảo luận v� sự liên quan và tầm quan tr�ng của quy�n sống của những ngư�i đang phải sống trong các đi�u kiện nhà ở hết sức không th�a đáng và của những ngươi vô gia cư�.

Việc đồng thuận ngày một có tính hoàn cầu v� nhu cầu phải loại b� việc sử dụng án tử hình cũng là một biện pháp đáng hoan nghinh đối với việc bảo vệ sự sống. Như �ức Giáo Hoàng Phanxicô từng tuyên bố trong sứ điệp video của ngài gửi cho �ại Hội Thế Giới Lần Thứ Sáu v� việc bãi b� án tử hình h�p tại Oslo, Na Uy hồi tháng Sáu vừa qua, “ngày nay án tử hình là đi�u không thể chấp nhận được, cho dù tội trạng của phạm nhân nặng đến bao nhiêu. �ây là một vi phạm tới quy�n bất khả xâm phạm vào sự sống và nhân phẩm; cũng thế, nó còn mâu thuẫn với kế hoạch của Thiên Chúa dành cho các cá nhân, xã hội và công lý thương xót của Ngư�i. Nó cũng không phù hợp với bất cứ mục đích chính đáng nào của hình phạt. Nó không đem lại công lý cho các nạn nhân, nhưng đúng hơn, nó cổ vũ sự trả thù.

Một cái hiểu toàn diện v� nhân quy�n và nhân phẩm cũng đòi phải nhìn nhận các quy�n xã hội, văn hóa, chính trị và thiêng liêng của m�i ngư�i. Một yếu tố cấu thành các quy�n này là quy�n tự do tư tưởng, tự do lương tâm và tự do tôn giáo, như đã được ghi trong �i�u 18 Hiến Chương Nhân Quy�n của Liên Hiệp Quốc. Quy�n tự do này vượt quá sự khoan dung đơn giản và không chỉ giới hạn vào lãnh vực tư. Như �i�u 18 vừa nhắc đã quả quyết, nó cũng bao gồm tự do thay đổi tôn giáo hay ni�m tin của ngư�i ta, và tự do bày t� tôn giáo hay ni�m tin của mình trong việc giảng dậy, thực hành, th� phượng và tuân giữ, bất luận một mình hay trong một cộng đoàn cùng với nhi�u ngư�i khác ở nơi công cộng hay tư riêng.

Thưa bà chủ tịch,

Như bản tư�ng trình tạm th�i của Tư�ng Trình Viên �ặc Biệt v� tự do tôn giáo hay tín ngưỡng đã nhấn mạnh,tự do tôn giáo và tự do tín ngưỡng đang bị chà đạp và chế nhạo tại nhi�u nơi trên thế giới, ngay khi chúng ta đang nói chuyện ở đây. Ngư�i ta tiếp tục bị bách hại, cầm tù và đôi khi bị giết chỉ vì các ni�m tin tôn giáo của h�. Tại một số vùng trên thế giới, việc bách hại các nhóm thiểu số sắc tộc và tôn giáo đã gia tăng tới mức tạo nên các vi phạm nghiêm tr�ng luật nhân quy�n quốc tế. Ở nhi�u vùng khác, các nhóm thiểu số tôn giáo đang bị kỳ thị vì y phục của h� hoặc buộc phải ch�n giữa tín ngưỡng của h� và công ăn việc làm của h�.

Các cộng đồng tôn giáo cũng không miễn nhiễm kh�i cơn cám dỗ vi phạm tự do tôn giáo và tín ngưỡng của ngư�i khác. Các giải thích đầy bất khoan dung một số ni�m tin tôn giáo từng dẫn đến phần lớn các cuộc bách hại tôn giáo. Tôn giáo trở thành nguồn gây kỳ thị khi nó bị sử dụng và lạm dụng để ấn định bản sắc và thống nhất quốc gia. Trong một số trư�ng hợp, tôn giáo bị giải thích sai đã trở thành đồng lõa với việc kỳ thị và bêu xấu do nhà nước chủ mưu trong các lãnh vực giáo dục, chăm sóc y tế và luật gia đình, và gợi hứng cho việc sách nhiễu và các qui định k�nh càng v� hành chánh nhằm giới hạn quy�n tự do của các nhóm tôn giáo khác.

Vì tất cả các hình thức và biểu hiện vi phạm tự do tôn giáo hay tín ngưỡng này, phái đoàn của tôi hoàn toàn nhất trí với kết luận của bản phúc trình tạm th�i của Tư�ng Trình Viên �ặc Biệt rằng “Phạm vi tr�n vẹn của tự do tư tưởng, lương tâm, tôn giáo hay tín ngưỡng thư�ng bị đánh giá thấp, kết quả là ngư�i ta chú ý không th�a đáng tới tầm cỡ bao quát của các vi phạm đang diễn ra trong lãnh vực này�.

Bởi thế, việc chú ý và hành động đổi mới và lâu dài nhằm bảo vệ và cổ vũ tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng là đi�u hết sức quan tr�ng nếu chúng ta muốn đạt được những thành quả đáng kể trong việc bảo vệ và cổ vũ nhân quy�n.

Cám ơn bà chủ tịch

Vũ Văn An