Ngồi trên ban công cá»§a nhà Dòng, tôi bất giác nhìn ra những giá»t mưa Ä‘ang nhẹ buông giữa buổi chiá»u buồn ảm đạm. Mưa rÆ¡i ngoà i trá»i hay trong lòng tôi mà là m cho lòng tôi ướt sÅ©ng khi hình ảnh cá»§a ngưá»i mẹ Ä‘ang tảo tần hôm sá»›m nÆ¡i quê nhà ùa vá» bất táºn. Gió cuá»™n từ nÆ¡i đâu là m cho bao ký ức vá» gia đình từ đó lÅ© lượt kéo nhau vá». Tổ ấm, tiếng gá»i thân thương mà bất kì ai sinh ra trong cuá»™c Ä‘á»i Ä‘á»u mong được á»§ ấp trong đó.
Không chỉ đơn thuần khi ta có má»™t mái nhà tháºt to và và i ba con ngưá»i sống chung trong đó chưa chắc là tổ ấm. Váºy mà chỉ là má»™t mái tranh nghèo thôi nhưng lại được sưởi ấm bằng tình cảm vợ chồng thiêng liêng và tình yêu thương, chăm sóc lại trở nên má»™t tổ ấm mà bất kì ai đã ở Ä‘á»u không muốn rá»i xa.
Tôi vẫn còn nhá»› như in những tháng ngà y mình còn sống ở quê. Căn nhà chỉ có khoảng 50m2 cho năm ngưá»i sống. Ba tôi là má»™t tà i xế lái xe. Mẹ tôi là má»™t phụ nữ tảo tần vá»›i gánh hà ng ăn để lo cho ba miệng ăn còn Ä‘ang trong tuổi chÆ¡i, tuổi há»c. Cuá»™c sống cứ thể trôi qua, gia đình tôi cÅ©ng phải cháºt váºt để kiếm từng đồng. Và o má»™t ngà y nắng đẹp hÆ¡n má»i ngà y, tôi chẳng biết lý do tại sao ba tôi lại dá»n dẹp khu bếp nÆ¡i mẹ vẫn hằng ngà y nấu nướng cho gánh hà ng cá»§a mình. Cuá»™c sống nhà tôi tuy nghèo xen lẫn vất vả nhưng tình yêu cá»§a ba và mẹ dà nh cho anh chị em chúng tôi luôn trà n trá», chan chứa. Hôm ấy, ba tôi là m má»™t bữa cÆ¡m thịnh soạn vá»›i 5 con cá mú chiên giòn cùng vá»›i má»™t chén nước mắm tá»i á»›t. Bên cạnh đó, ba tôi cÅ©ng bà y thêm má»™t dÄ©a rau muống luá»™c và má»™t tô nước luá»™c rau vá»›i chanh. Má»™t bữa cÆ¡m thịnh soạn được bà y lên bà n và nhẹ nhà ng Ä‘áºy lồng bà n lại. Tôi nà o biết rằng đó là bữa cÆ¡m cuối cùng mà ba tôi dà nh tặng cho cả nhà .
8 giá» tối, chị gái tôi gá»i Ä‘iện vá», bên đầu dây bên kia tôi chỉ nghe được má»™t câu: “Nhà lo dá»n dẹp, ba chết rồiâ€. Xung quanh tôi như tối sầm lại và dưá»ng như tai tôi hóa rè ra vá»›i những Ä‘iá»u vừa đón nháºn. Kể từ sau khi ba tôi Ä‘i, tôi vẫn dùng chÃnh chiếc chăn mà ba tôi dùng lúc còn sống để giữ ấm cho mình như thể muốn nÃu kéo chút hÆ¡i ấm cá»§a má»™t bà n tay mạnh mẽ vừa Ä‘i qua trên cuá»™c Ä‘á»i mình.
Khoảng thá»i gian sau đó tôi sống cùng vá»›i mẹ. Anh trai cá»§a tôi lại tiếp tục lên đưá»ng để hoà n tất chương trình nghÄ©a vụ quân sá»±. Chị gái tôi thì lên Sà i Gòn há»c. Tôi ở lại quê vừa Ä‘i há»c mà cÅ©ng vừa chia sẻ cuá»™c sống cùng mẹ. Dưá»ng như, má»i vất vả, khó khăn vá»›i tôi trong khoảng thá»i gian đó lại trở nên những nấc thang để tôi sống mạnh mẽ hÆ¡n. Hồi đó, tôi dà nh dùm hết số tiá»n lì xì cá»§a mình để nói mẹ dẫn tôi Ä‘i mua má»™t chiếc nhẫn và ng có khắc hình Thánh Giá. Tôi giữ chiếc nhẫn như váºt bất ly thân và coi nó như là váºt báu. Khoảng má»™t năm sau đó, gia đình tôi lâm và o cảnh khó khăn kinh tế khiến mẹ tôi không còn đủ vốn để có thể tiếp tục kinh doanh gánh hà ng ăn cá»§a mình. Má»—i buổi sáng khi Ä‘i há»c, tôi thấy mẹ nằm co ro trên giưá»ng, có vẻ như việc ngồi dáºy để nghÄ© xem ăn sáng món gì lúc ấy là má»™t Ä‘iá»u xa xỉ. Trưa Ä‘i há»c vá», tôi còn trong túi áo đúng 20.000Ä‘. Tôi dùng số tiá»n đó mua má»™t há»™p cÆ¡m 18.000Ä‘ và để dà nh 2.000Ä‘ còn lại mà trả tiá»n gởi xe khi Ä‘i há»c. Tôi mang há»™p cÆ¡m vá» nhà , tôi và mẹ cùng chia nhau má»™t há»™p cÆ¡m. Tôi cố tình nhưá»ng cho mẹ miếng thịt to nhất vì tôi còn trẻ và còn khá»e. Mẹ thấy thế liá»n nhưá»ng lại cho tôi. Hai mẹ con chẳng ai nói ai lá»i nà o, nhìn nhau rồi nước mắt đã rÆ¡i tá»± bao giá».
Trong lúc túng bấn lúc ấy, tôi chẳng biết là m gì khác ngoà i việc hằng ngà y chạy lên nhà thỠđể cầu nguyện xin Chúa thương giúp đỡ gia đình mình. Äang váºt lá»™n vá»›i những Ä‘au khổ và dằn vặt vá» ná»—i bất lá»±c cá»§a bản thân, tôi bất chợt nhìn xuống tay mình và phát hiện ra mình vẫn còn Ä‘eo chiếc nhẫn và ng đã là m phép. Tôi Ä‘eo chiếc nhẫn ấy vá»›i lá»i nhắc nhở rằng mình dà nh cuá»™c Ä‘á»i nà y cho Chúa theo con đưá»ng dâng hiến. Bất ngá», tôi nghÄ© rằng mình sẽ bán chiếc nhẫn Ä‘i để đưa cho mẹ. Con tim nói rằng bán nhưng cái đầu lại bảo không. Con tim nó nói bán Ä‘i để có tiá»n lo cho gia đình, còn cái đầu lại bảo nhẫn là m phép rồi bán Ä‘i không phải lẽ cho lắm. Trở vá» nhà , tôi thấy mẹ vẫn Ä‘ang á»§ rÅ© ngồi nhìn ra cá»a sổ vá»›i đôi mắt buồn vá»›i cuá»™c Ä‘á»i lênh đênh, mà gia đình tôi Ä‘ang phải cố gắng chèo chống.
Chiá»u đã buông và má»i ngưá»i đã trở vá» sau má»™t ngà y dà i là m việc, tôi nghe đâu đó những tiếng cưá»i đùa từ những mái nhà xung quanh. Xa xa, tôi nghe những tiếng leng keng cá»§a chén đũa cá»§a nhà nà o đó Ä‘ang dùng cÆ¡m tối. Chợt nháºn ra mình và mẹ cÅ©ng chưa có gì lót dạ chiá»u nay. Tôi liá»n theo phản xạ cho tay và o túi thì má»™t sá»± tháºt phÅ© phà ng rằng trong đó chỉ là hư không.
Cuối cùng, tôi mang chiếc nhẫn cá»§a mình đến tiệm và bán nó. Tối đó, tôi và mẹ cÅ©ng vẫn cùng nhau ăn chung má»™t há»™p cÆ¡m. Khi chuẩn bị Ä‘i ngá»§, tôi choà ng tay ôm mẹ và nói: “Mẹ! Mẹ cầm tiá»n để mai ăn uống rồi bán hà ng nèâ€. Mẹ tôi ngạc nhiên lắm vì chẳng biết tiá»n ở đâu ra, nhưng tôi hiểu cảm giác đó cá»§a mẹ. Tôi liá»n trấn an: “Mẹ yên tâm! Tiá»n con bán chiếc nhẫn đóâ€.
Vất vả vẫn còn đó, tôi vẫn sống trong ngôi nhà đó vá»›i ngưá»i mẹ tảo tần khuya sá»›m vá»›i nồi bún bò. Chiếc nhẫn đã là m được Ä‘iá»u kỳ diệu đó là mang lại cho mẹ tôi má»™t tia hy vá»ng trong hà nh trình dà i phÃa trước cá»§a hai mẹ con. Phải mất gần 5 năm sau, anh trai và chị gái cá»§a tôi má»›i ổn định công việc. Gia đình tôi bắt đầu sang trang má»›i từ đấy.
Vâng, khi nói vá» tổ ấm, ngưá»i ta thưá»ng nói vá» những hạnh phúc, những yêu thương và những thà nh công. Äằng nà y tôi lại Ä‘i nói vá» sá»± Ä‘au khổ và vất vả. Tổ ấm vá»›i tôi nó không chỉ là gia đình nhưng nó còn là hÆ¡i ấm cá»§a tình yêu xen lẫn hy sinh. Tổ ấm là má»™t Ä‘iá»u rất thiêng liêng vá»›i tôi vì nó mang lại cho tôi má»™t con tim biết rung những nhịp Ä‘áºp thổn thức ná»—i Ä‘au cá»§a ngưá»i gần bên tôi. Tổ ấm vừa là cái nôi dạy tôi là m ngưá»i nhưng cÅ©ng là lá»›p há»c vỡ lòng hướng dẫn tôi biết yêu. Tổ ấm trong tôi không chỉ ấm khi êm ả nhưng nó vẫn luôn ấm trong những khi bão giông.
Hôm nay, khi ngồi viết ra những dòng tâm sá»± nà y, tôi đã trở thà nh má»™t tu sÄ© Dòng Tên trẻ vá»›i biết bao hoà i bão, vá»›i ước ao dâng cuá»™c Ä‘á»i cho những sứ mạng phÃa trước. Trải qua biết bao thăng trầm trong cuá»™c sống, tôi hiểu rằng tổ ấm là nÆ¡i tôi trở vỠđể sống lại những yêu thương ngay cả trong giông tố. Xin cho những ai Ä‘ang có tổ ấm luôn biết trân quý những gì mình có. Vì yêu thương má»›i là m nên má»™t tổ ấm thá»±c sá»±.
JB Nguyá»…n Phi Long, S.J.
dongten

