Giáng Sinh 2018
Tôi cá»±c kỳ hạnh phúc khi má»™t số bạn bè là nhà hoạt động xã há»™i gá»i cho tôi các tấm thiệp Giáng Sinh vá»›i lá»i chúc: “Nguyện xin Bình an Chúa Kitô là m phiá»n bạn!†Chẳng lẽ chúng ta không thể có má»™t ngà y trong năm để vui vẻ ăn mừng mà không để cái tôi vốn đã chẳng vui vẻ gì giá» lại gánh thêm cảm giác tá»™i lá»—i sao? Chẳng phải Giáng Sinh là thá»i gian để chúng ta táºn hưởng cảm giác là m trẻ thÆ¡ lần nữa sao? HÆ¡n nữa, như Karl Rahner từng nói, chẳng phải Giáng Sinh là thá»i gian Chúa cho chúng ta được phép vui vẻ sao? Thế thì sao lại không vui vẻ?
À, chuyện nà y phức tạp lắm. Giáng Sinh là thá»i gian Chúa cho chúng ta được phép vui vẻ, là thá»i gian như lá»i Chúa nói qua ngôn sứ Isaia: “Hãy là m khuây khá»a dân Ta. Hãy nói những lá»i khuây khá»a!†Nhưng Giáng Sinh cÅ©ng là thá»i gian cho thấy khi Thiên Chúa sinh ra cách đây 2000 năm, chẳng nhà nà o có chá»— cho Ngà i. Chẳng có chá»— cho Ngà i trong nhà trá». Cuá»™c sống báºn rá»™n và những kỳ vá»ng cá»§a má»i ngưá»i đã ngăn há» dà nh cho Ngà i má»™t nÆ¡i để ra Ä‘á»i. Và điá»u đó vẫn không thay đổi.
Nhưng trước hết, tôi xin nói đến sá»± khuây khá»a Chúa Giêsu Ä‘em lại khi ra Ä‘á»i. Nhiá»u năm vá» trước, tôi có tham gia há»™i đồng cá»§a má»™t giáo pháºn lá»›n. Trong giá» sinh hoạt, ngưá»i Ä‘iếu hà nh chương trình chia chúng tôi thà nh các nhóm nhá», má»—i nhóm được yêu cầu trả lá»i má»™t câu há»i: Má»™t Ä‘iá»u duy nhất, quan trá»ng nhất mà Giáo há»™i cần thách thức thế giá»›i thá»±c hiện ngay lúc nà y?
Các nhóm gá»i lại câu trả lá»i, má»—i nhóm lại nêu ra má»™t thách thức đạo đức hoặc thiêng liêng quan trá»ng: “Chúng ta cần thách thức xã há»™i biết thá»±c thi công lý hÆ¡n!†“Chúng ta cần thách thức thế giá»›i biết có đức tin tháºt và đừng nhầm lẫn Lá»i Chúa vá»›i ý muốn cá»§a riêng mình.†“Chúng ta cần thách thức thế giá»›i biết nghiêm túc hÆ¡n vỠđạo đức tình dục. Chúng ta đã lạc lối rồi!†Äây Ä‘á»u là những thách thức cần thiết, và tốt đẹp. Nhưng không nhóm nà o nói: “Chúng ta cần thách thức thế giá»›i đón nháºn sá»± khuây khá»a cá»§a Thiên Chúa!†Cứ cho là thế giá»›i hiện nay Ä‘ang có nhiá»u bất công, bạo lá»±c, kỳ thị chá»§ng tá»™c, kỳ thị giá»›i tÃnh, tham lam, Ãch ká»·, tình dục bừa bãi, và giả danh đức tin vì lợi Ãch riêng, nhưng hầu hết những ngưá»i trưởng thà nh cÅ©ng Ä‘ang sống trong Ä‘au đớn, lo âu, thất vá»ng, mất mát, trầm cảm, và mặc cảm tá»™i lá»—i không cách nà o cởi bá». Nhìn đâu cÅ©ng thấy những tâm hồn nặng trÄ©u. HÆ¡n nữa, quá nhiá»u ngưá»i Ä‘ang sống vá»›i tổn thương và thất vá»ng, há» chẳng thấy Thiên Chúa và Giáo há»™i là lá»i giải cho ná»—i Ä‘au cá»§a mình, mà tháºm chà còn là má»™t phần gây nên ná»—i Ä‘au đó.
Thế nên, khi rao giảng Lá»i Chúa, Giáo há»™i trước hết phải cam Ä‘oan vá»›i thế giá»›i vá» tình yêu thương, sá»± quan tâm và sá»± tha thứ cá»§a Thiên Chúa. Lá»i Chúa, trước hết là sá»± khuây khá»a cho chúng ta, tháºt sá»± là nguồn tối háºu cá»§a má»i khuây khá»a. Chỉ khi nà o thế giá»›i biết đến sá»± khuây khá»a nÆ¡i Lá»i Chúa, thì thế giá»›i má»›i đón nháºn các thách thức kèm theo.
Và thách thức đó, trong má»i thách thức khác là dà nh chá»— cho Chúa Kitô trong nhà trá», nghÄ©a là mở rá»™ng lòng mình, nhà mình và thế giá»›i mình sao cho Chúa Kitô có thể đến và sống ở đó. Vá»›i khoảng cách 2000 năm, chúng ta dá»… dà ng phán xét gay gắt những ngưá»i đồng thá»i vá»›i Chúa Giêsu đã không nháºn ra thánh Giuse và Äức Mẹ Ä‘ang cưu mang ai, đã không tạo má»™t nÆ¡i xứng đáng để Ngà i hạ sinh, đã không nháºn ra Ngà i là Äấng Thiên sai. Sao há» có thể mù tối như thế? Nhưng chÃnh phán xét đó có thể áp dụng trên chúng ta. Chúng ta đâu hẳn đã dà nh chá»— cho Chúa trong nhà trá» cá»§a mình.
Khi có má»™t ngưá»i má»›i sinh ra trên Ä‘á»i, thì ngưá»i đó chiếm lấy má»™t chá»— vốn trước đây chưa từng có ai. Äôi khi, con ngưá»i má»›i đó được chà o đón nồng háºu, được có ngay má»™t không gian yêu thương và được má»i ngưá»i xung quanh mừng vui vì sá»± hiện diện má»›i nà y. Nhưng không phải lúc nà o cÅ©ng thế, đôi khi, như hoà n cảnh cá»§a Chúa Giêsu, ngưá»i ta chẳng tạo má»™t không gian yêu thương và cÅ©ng chẳng chà o đón sá»± hiện diện má»›i nà y.
Thá»i nay chúng ta thấy chuyện nà y trong sá»± miá»…n cưỡng chà o đón ngưá»i nháºp cư, má»™t chuyện xảy ra gần như khắp thế giá»›i và sẽ là lá»i phán xét sau nà y cho thế hệ chúng ta. Liên hiệp quốc ước tÃnh có 19,5 triệu ngưá»i tị nạn trên thế giá»›i, những ngưá»i chẳng được ai hoan nghênh. Tại sao lại không hoan nghênh? Chúng ta đâu phải ngưá»i xấu, và hầu như lúc nà o chúng ta cÅ©ng có thể quảng đại rá»™ng rãi vô cùng mà . Nhưng để là n sóng nháºp cư nà y trà n và o sẽ gây phiá»n toái cho cuá»™c Ä‘á»i chúng ta. Cuá»™c Ä‘á»i cá»§a chúng ta sẽ phải thay đổi. Chúng ta sẽ mất Ä‘i nhiá»u tiện nghi hiện thá»i, mất nhiá»u thứ vốn đã quen thuá»™c, và mất Ä‘i phần nà o cảm giác an toà n.
Chúng ta không phải là ngưá»i xấu, các chá»§ quán trá» hai ngà n năm trước cÅ©ng thế, há» không biết mình Ä‘ang là m gì khi bá» mặc, quay lưng vá»›i thánh Giuse cùng Äức Mẹ. Tôi luôn có má»™t lòng cảm thông dà nh cho há». Có lẽ bởi tôi, cÅ©ng Ä‘ang vô thức là m hệt như há». Má»™t ngưá»i bạn cá»§a tôi thÃch nói rằng, “Tôi phản đối cho thêm ngưá»i nháºp cư và o… Vì tôi đã và o rồi mà !â€
Bình an cá»§a Chúa Kitô, thông Ä‘iệp tiá»m ẩn và bối cảnh không êm đẹp trong việc Chúa Kitô xuống thế, nếu hiểu được, chắc chắn sẽ là m phiá»n chúng ta. Và mong sao chúng cÅ©ng Ä‘em lại sá»± khuây khá»a sâu sắc cho chúng ta.
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

