Văn hoá Việt Nam gắn liá»n vá»›i cuá»™c sống và diá»…n tả tình cảm con ngưá»i Việt Nam rất sâu sắc, nhất là diá»…n tả tình mẹ con, má»™t thứ tình cảm thiêng liêng cao quý nhất, mà không ai trong chúng ta có thể chối từ. Ngay chÃnh Con Má»™t Thiên Chúa Nháºp Thể Là m Ngưá»i cÅ©ng đã nháºn lấy con đưá»ng bình thưá»ng mà trân quý ấy. Maria, ngưá»i nữ Sion đã vâng phục ngay từ ngà y đầu khi thiên sứ truyá»n tin, nháºn lấy những nhá»c nhằn vất vả cá»§a vai trò là m Mẹ. Mẹ đã đảm nháºn trá»n vẹn thiên chức cao quý nhưng không thiếu khổ Ä‘au như bất cứ ngưá»i mẹ nà o trong nhân loại. Trong lòng tin, ngưá»i mẹ ấy đã âm thầm vâng phục, đón nháºn, lắng nghe và bước theo Con cá»§a mình trong hà nh trình cứu độ.
1. Tháng Hoa đã vá»
Tháng Năm vá», má»™t tháng trong năm vá»›i tên gá»i tháºt thÆ¡ má»™ng, tháºt tươi vui: Tháng Hoa. Má»—i độ tháng Hoa vá», các nhà thá» rá»™n rã mùa dâng hoa kÃnh Äức Mẹ. Phụng vụ Mùa Hoa tưng bừng nhá»™n nhịp vá»›i nhiá»u thể loại phong phú Rước hoa và Dâng hoa tuỳ má»—i táºp quán má»—i đặc trưng văn hoá địa phương.
Nói tá»›i hoa là nghÄ© vá» má»™t kỳ công cá»§a Thiên Chúa. Hoa muôn mà u muôn sắc, hoa tươi xinh, hoa thÆ¡m ngà o ngạt. Hoa tô thắm vÅ© trụ nên xinh tươi. Hoa má»i gá»i ong bướm đến hút máºt. Hoa khoe sắc thắm, nhoẻn cưá»i vá»›i con ngưá»i. Lá»i cá»§a hoa tháºt dịu huyá»n giữa thiên nhiên. Hoa hòa và o lòng ngưá»i dâng lá»i cảm tạ Thiên Chúa.
Hoa Ä‘ã trở thaÌ€nh một người baÌ£n thật thân thiêÌt vÆ¡Ìi con người. Khi vui người ta tặng hoa để chuÌc mừng nhau. Khi buồn người ta cũng trao gá»i lẵng hoa như trao gá»i tâÌm loÌ€ng đồng cảm thân thương. Hoa khiÌch lệ loÌ€ng người. Hoa hươÌng con người nhÆ¡Ì tÆ¡Ìi ÄâÌng TaÌ£o hoaÌ Ä‘ã xoay vần vũ truÌ£ bôÌn muÌ€a xinh tươi. Hoa mÆ¡n man lòng ngưá»i Ä‘au khổ. Hoa khÃch lệ những ai thất bại. Hoa chúc mừng những ai chiến thắng. Hoa ca vang kỳ công kiệt tác cá»§a Thiên Chúa. Äôi khi chỉ má»™t cánh hoa đủ trà o dâng lòng mến cá»§a Thánh Têrêsa Hà i Äồng. Nhiá»u lần má»™t già n hoa là m tâm hồn Thánh Phanxicô ngây ngất tình Chúa.
Lắng nghe tiếng nói huyá»n diệu cá»§a hoa, Thánh Bênađô biết được tâm trạng cá»§a hoa. Chẳng hạn, Hoa Hồng già u lòng yêu mến. Hoa Huệ biểu tượng đức Khiết trinh, Hoa TÃm là duyên đức Ä‘oan trang khiêm tốn. Thánh nhân ca ngợi các nhân đức Äức Mẹ qua ý nghÄ©a các loà i hoa. Hoa Hồng đức Mến, Hoa Huệ đức Khiết trinh, Hoa TÃm đức Khiêm nhưá»ng. Äức Mẹ là Hoa Huệ khiết trinh. Äức Mẹ là Hoa Hồng yêu mến. Hương thanh khiêÌt vaÌ€ tiÌ€nh yêu của MeÌ£ Ä‘ã laÌ€m cho muÌ€a xuân trần gian được hồi sinh. Æ n cưÌu độ được ban tặng cho trần đời nhờ hoa loÌ€ng của MeÌ£ hằng Ä‘eÌ£p loÌ€ng Thiên ChuÌa. Sứ Thần Gabriel đã cung kÃnh thưa vá»›i Mẹ rằng: “Mừng vui lên, hỡi Ãấng đầy Æ¡n phước, Thiên Chúa ở cùng bà !” (Lc 1,28). “Ãấng đầy Æ¡n phước” là tên gá»i đẹp nhất cá»§a Mẹ Maria, tên gá»i mà Thiên Chúa đã ban cho Äức Mẹ, để chỉ cho biết rằng từ muôn thuở và cho đến muôn Ä‘á»i, Äức Mẹ là Ãấng được yêu thương, được Thiên Chúa tuyển chá»n, được tiá»n định để đón nháºn hồng ân quý giá nhất, là Chúa Giêsu, “tình thương nháºp thể cá»§a Thiên Chúa” (x. Thông Ä‘iệp Thiên Chúa là tình yêu, số 12).
2. Ngà y của Mẹ
Chúa Nháºt thứ hai trong Tháng Năm là ngà y Hiá»n Mẫu, Mother’s Day. Xin chúc mừng và tôn vinh tất cả những ngưá»i nữ nháºn từ Thiên Chúa thiên chức là m Mẹ. Xin tạ Æ¡n Chúa. Xin tạ Æ¡n ngưá»i Mẹ cá»§a chúng con, dù sống hoặc đã vá» bên Chúa.
Má»—i ngưá»i chúng ta Ä‘á»u có má»™t ngưá»i mẹ. Tình yêu cá»§a mẹ thì bao la hÆ¡n biển cả, cao vá»i hÆ¡n những tầng mây, vÄ© đại hÆ¡n những rặng núi, và bao la vô cùng vô táºn. Má»™t văn sÄ© đã viết: “ThÆ¡ viết vá» mẹ bao giá» cÅ©ng đạt, nhạc viết vá» mẹ bao giá» cÅ©ng hay, tranh vẽ vá» mẹ bao giá» cÅ©ng tuyệt, cÅ©ng đẹp. Bởi hiển nhiên, mẹ là nguồn xúc cảm sâu xa, vô táºn và nhiệm mầu nhất trong má»i nguồn sáng tạoâ€. Tình yêu cá»§a mẹ là má»™t nguồn cảm hứng không bao giá» cạn, là những tư tưởng vô táºn cá»§a các thi sÄ©, các nhà văn và cá»§a các văn nghệ sÄ©.
Tình mẹ thương con bao la như trá»i như biển. Nói đến tình mẹ thì không có thứ tình cảm nà o Ä‘áºm đà và cao quý như tình mẹ thương con. Äã có biết bao nhiêu vần thÆ¡, bao nhiêu câu hò, Ä‘iệu hát ca tụng tình mẹ thiêng liêng.
“Lòng mẹ bao la như biển Thái Bình dạt dà o,
Tình mẹ tha thiết như dòng suối hiá»n ngá»t ngà o.â€
Chẳng ai trong chúng ta lại không biết câu hát nà y. Vá»›i giai Ä‘iệu tháºt mượt mà , sâu lắng, vá»›i ca từ thấm đẫm chất thÆ¡ gợi lên những hình ảnh tháºt bình dị, gần gÅ©i, nhạc sÄ© Y Vân đã viết thà nh má»™t bà i hát tuyệt vá»i ca ngợi tình mẹ. Thương con mẹ nà o có quản nắng mưa, có ngại gì sá»›m khuya vất vả… Tình mẹ mãi mãi là như thế, dẫu ở thá»i nà o, dẫu thuá»™c ná»n văn minh văn hóa nà o và dẫu ở đâu đâu tình mẹ cÅ©ng vẫn cứ mãi mãi là như thế.
Văn hoá Việt Nam gắn liá»n vá»›i cuá»™c sống và diá»…n tả tình cảm con ngưá»i Việt Nam rất sâu sắc, nhất là diá»…n tả tình mẹ con, má»™t thứ tình cảm thiêng liêng cao quý nhất, mà không ai trong chúng ta có thể chối từ. Ngay chÃnh Con Má»™t Thiên Chúa Nháºp Thể Là m Ngưá»i cÅ©ng đã nháºn lấy con đưá»ng bình thưá»ng mà trân quý ấy. Maria, ngưá»i nữ Sion đã vâng phục ngay từ ngà y đầu khi thiên sứ truyá»n tin, nháºn lấy những nhá»c nhằn vất vả cá»§a vai trò là m Mẹ. Mẹ đã đảm nháºn trá»n vẹn thiên chức cao quý nhưng không thiếu khổ Ä‘au như bất cứ ngưá»i mẹ nà o trong nhân loại. Trong lòng tin, ngưá»i mẹ ấy đã âm thầm vâng phục, đón nháºn, lắng nghe và bước theo Con cá»§a mình trong hà nh trình cứu độ.
3. Thiên chức là m mẹ cá»§a Äức Maria
Trong tâm tình cảm tạ thiên chức là m mẹ cá»§a Äức Maria, xin gợi lên những suy niệm theo Tin mừng Lc 11,27-28.
Má»™t ngưá»i phụ nữ nghe Chúa giảng dạy, bà nghe say mê. Vá»›i tÃnh nhạy cảm cá»§a má»™t ngưá»i nữ, bà cảm nghiệm niá»m hạnh phúc cá»§a ngưá»i mẹ có má»™t ngưá»i con tuyệt vá»i như Chúa Giêsu. Giữa đám đông, bà bà y tá» niá»m thán phục Chúa, bà tán dương Mẹ Maria “ngưá»i mẹ có phúc đã cưu mang Thầy và vú đã cho Thầy bú má»›mâ€.
Äáp lại lá»i tán dương ấy, Chúa nói đến hạnh phúc cho ai nghe và giữ lá»i Thiên Chúa “Bà ơi, đúng hÆ¡n phải nói rằng: phúc thay kẻ biết lắng nghe và giữ lá»i Thiên Chúaâ€.
Tại sao Chúa nói như váºy? thưa là Chúa Ä‘ang rao giảng những chân lý ngà n Ä‘á»i, những chân lý Ä‘em đến hạnh phúc. Hạnh phúc Ä‘Ãch thá»±c trong Nước Thiên Chúa. Thiên Chúa má»i gá»i con ngưá»i chia sẽ hạnh phúc vá»›i Ngà i. Äây là hạnh phúc tuyệt đối, chÃnh Chúa Giêsu sẽ đổ máu ra để mở đưá»ng cho nhân loại bước và o. Ngưá»i phụ nữ kia đã tán dương Äức Mẹ là có phúc vì Mẹ có các vinh dá»± là m Mẹ cá»§a má»™t ngưá»i con tà i ba kỳ diệu là Chúa Giêsu. Äây má»›i chỉ là vinh dá»± trần gian. Ngưá»i ta thưá»ng mong ước được phúc, lá»™c, thá», khang, ninh. Nhưng Mẹ Maria còn có má»™t hạnh phúc lá»›n lao vượt quá má»i mÆ¡ ước trên Ä‘á»i. Äó là Mẹ đã “nghe và giữ lá»i Thiên Chúaâ€. Vì khi ngưá»i ta biết lắng nghe, đón nháºn và giữ lá»i Thiên Chúa thì thiên đà ng đã ở trong ngưá»i ấy, vinh phúc Ä‘á»i Ä‘á»i ở trong ngưá»i ấy, Thiên Chúa ở trong ngưá»i ấy. Äó là vinh phúc cá»§a Mẹ Maria. Hạnh phúc Ä‘á»i Ä‘á»i không bao giá» mất trong hồng ân diệu vợi cá»§a Thiên Chúa.
Bởi đó, Chúa đã nói vá»›i ngưá»i phụ nữ kia, không chỉ dừng lại nÆ¡i lá»i khen Mẹ Maria có phúc vì đã có vinh dá»± cứu mang, nuôi dưỡng má»™t ngưá»i con tuyệt vá»i, mà cần hướng đến ý nghÄ©a cao cả hÆ¡n. Phúc thay cho ai biết lắng nghe và giữ lá»i Thiên Chúa. Äó là hạnh cao quý nhất cá»§a Äức Mẹ.
Äức Mẹ nghe và giữ lá»i Thiên Chúa như thế nà o? Äây là bà i há»c chúng ta cần há»c há»i trong Tháng Năm nà y.
Trước hết, và o ngà y Thiên Thần Gabriel đến truyá»n tin, Äức Mẹ đã đứng trước má»™t mầu nhiệm lạ lùng. Mẹ cưu mang con Thiên Chúa. Mẹ suy nghÄ© và trao đổi. Mẹ biết đây là thánh ý cá»§a Thiên Chúa. Mẹ đáp trả lá»i “Xin Vângâ€. Mẹ đã lắng nghe, Mẹ đã tin và chấp nháºn dấn thân. Ngôi Hai Thiên Chúa nháºp thể trong lòng Mẹ. ChÃnh Ngà i là Ngôi Lá»i Thiên Chúa Ä‘ang đến vá»›i nhân loại và trở nên Emmanuel.
Lá»i đó Ä‘ang đến gõ cá»a lòng ta hằng ngà y. Chúa mong chúng ta cưu mang Ngà i, sống vá»›i Ngà i, thá»±c hiện lá»i Ngà i. Hôm nay Chúa phục sinh Ä‘ang ở vá»›i chúng ta qua bà tÃch Thánh Thể, qua lá»i Ngà i mà Giáo Há»™i Ä‘ang rao giảng.
Ngà y kia, Chúa Ä‘ang rao giảng, có ngưá»i tin cho Chúa biết: “có Mẹ và anh em Thầy Ä‘ang chá» gặp Thầyâ€. Chúa nói ngay vá»›i há»: “Ai là Mẹ tôi, ai là anh em tôi? Ai nghe và giữ lá»i Thiên Chúa, ngưá»i đó là anh chị em tôi, là mẹ tôiâ€.
Lại má»™t lần nữa Chúa nói lá»i vá»›i hai ý nghÄ©a. à nghÄ©a thứ nhất là tán dương Mẹ Maria là ngưá»i diá»…m phúc luôn lắng nghe và tuân giữ lá»i Thiên Chúa. à nghÄ©a thứ hai, Chúa má»i gá»i má»i ngưá»i trở nên những ngưá»i thân thuá»™c cá»§a gia đình má»›i, gia đình thiêng liêng cá»§a Ngà i, bằng cách lắng nghe, tin yêu và tuân giữ lá»i Thiên Chúa.
Có lẽ, chúng ta đã nghe lá»i Chúa nhiá»u, Ãt là hằng tuần, nhưng đã thá»±c hiện lá»i Chúa thế nà o? Chúng ta có thói quen Ä‘á»c lá»i Chúa trong gia đình không?
Phải thú nháºn rắng chúng ta chưa ý thức đỠcao lá»i Chúa trong Ä‘á»i mình, chúng ta muốn dá»± lá»…, xong lá»… là chu toà n bổn pháºn giữ đạo. Nhưng Ä‘em lá»i Chúa và o cuá»™c sống, nhiá»u khi chúng ta không coi là quan trá»ng. Mục tiêu hà ng đầu cá»§a Ä‘á»i sống tÃn hữu là biết lắng nghe và giữ lá»i Thiên Chúa hay nói cách khác là đem lá»i Chúa ra thá»±c hà nh hằng ngà y. Äối vá»›i Äức Mẹ, Ä‘iá»u mà thánh Luca ghi nháºn là trước má»i biến cố xảy đến, Äức Mẹ Ä‘á»u coi là thánh ý Thiên Chúa nên Mẹ ghi nhá»› và suy Ä‘i nghÄ© lại trong lòng. Suy Ä‘i nghÄ© lại trong lòng để là m gì? Thưa là để xin vâng thánh ý Chúa.
Tại tiệc cưới Cana, Mẹ xin Chúa giúp đỡ gia đình tân hôn Ä‘ang hết rượu. Vá»›i má»™t lá»i đỠnghị đầy tế nhị: “Con Æ¡i, há» hết rượu rồiâ€. Chúa đáp lại như má»™t lá»i từ chối: “Thưa bà , việc đó liên can chi đến bà và tôi? Giá» cá»§a tôi chưa đếnâ€. Câu nói tháºt cứng cá»i. Nhưng Mẹ hiểu tình thương Chúa rồi nên Mẹ không buồn, không tá»§i. Mẹ tin nÆ¡i tình thương cá»§a Chúa. Chúa sẽ là m những gì tốt nhất, đẹp nhất cho con ngưá»i. Vì thế, Mẹ tế nhị dặn dò ngưá»i giúp vịêc: “Ngưá»i bảo gì, các anh cứ việc là m theoâ€.
Trong cuá»™c thương khó cá»§a Chúa, có ngưá»i mẹ nà o thấy ngưá»i ta Ä‘em con mình Ä‘i xỠán, đánh Ä‘áºp tÆ¡i bá»i rồi Ä‘em Ä‘i đóng Ä‘inh mà ngưá»i mẹ đó không Ä‘au đớn xót xa? Máu chảy ruá»™t má»m. Nhưng phần Mẹ, vẫn má»™t bá» vâng theo thánh ý Chúa. Dưới chân tháºp giá, Mẹ hiệp thông trá»n vẹn trong lá»… tế hiến dâng vá»›i con. Mẹ can trưá»ng tuyệt đối. Mẹ nghe và giữ lá»i Thiên Chúa tháºt tuyệt hảo.
Hỡi các bà mẹ, cuá»™c Ä‘á»i cá»§a ngưá»i mẹ nà o cÅ©ng đầy cam go, truân chuyên vất vả. Gian truân hÆ¡n bất cứ bà mẹ nà o trong chúng ta đây. Nhưng Mẹ Maria đã vượt qua tất cả trong niá»m tin yêu và o lá»i Chúa. Mẹ luôn tÃn thác và o tình thương cá»§a Ngà i. Hãy vững tin và o Lá»i Chúa. Hãy để Lá»i Chúa hướng dẫn cuá»™c sống sẽ tốt đẹp má»—i ngà y.
4. Hoa lòng dâng Mẹ
Má»—i dịp tháng Năm vá», má»—i lần thưởng thức hương hoa, ta hãy hướng theo nhân Äức Mẹ, xin Mẹ tá»a hương thiên đà ng cá»§a ngưá»i, ấp á»§ ta biến thà nh những đóa hoa tươi thắm cá»§a Mẹ. Má»—i khi hái hoa dâng tiến Äức Mẹ, ta hãy mượn hương sắc và lá»i huyá»n diệu cá»§a hoa để ca tụng hoặc cầu xin Ngưá»i. Dâng Hoa Hồng, xin Mẹ cho ta được yêu mến Mẹ nhiá»u hÆ¡n. Dâng Hoa Huệ, ta ca ngợi đức khiết trinh cá»§a Mẹ. Xin Mẹ lấy hương huệ trinh nguyên cá»§a hồn Mẹ ướp hồn ta nên trong trắng.
Những ngà y tháng Năm nà y, nếu thiếu những bông hoa hữu hình, ta hãy hái hoa hồng thiêng là kinh Mân Côi để dâng lên Mẹ. Nhưng thế nà o Ä‘i nữa, nguyện ước trái tim chúng ta hãy biến thà nh má»™t dà n hoa kết đủ những hương hoa thÆ¡m ngát nhân đức dâng kÃnh Mẹ.
Trong cuá»™c hà nh hương ná»™i tâm hay lữ hà nh nÆ¡i dương thế, chúng ta tin có Mẹ Maria luôn cầu bầu che chở, yêu thương nâng đỡ. Chúng ta nhìn lên Mẹ như mẫu gương cá»§a báºc thầy lắng nghe và tuân giữ Lá»i Chúa. Hãy luôn vững lòng cáºy trông vá»›i niá»m tin yêu. Äức Mẹ hằng yêu thương phù trợ má»—i ngưá»i chúng ta.
Trong tháng Hoa, giáo dân Việt Nam thưá»ng vịnh ngâm bà i ca mưá»i hai hoa mừng kÃnh mưá»i hai nhân đức cá»§a Mẹ:
Nhiệm thay Hoa Äá» hồng hồng
Nhuá»™m riêng Máu Thánh thÆ¡m chung lòng ngưá»i
Vì thương con gánh tá»™i Ä‘á»i
Chịu như dao sắc thâu nơi lòng mình
Xinh thay đức đồng trinh Äức BÃ
Nguyên tuyá»n hÆ¡n ngá»c hÆ¡n ngÃ
Sáng trong hơn tuyết cùng là hơn gương
Quý thay nà y sắc Hoa Và ng
Sánh nhân đức Mến Bà cà ng trá»ng hÆ¡n
Má»™t niá»m tin kÃnh nhÆ¡ nhÆ¡n
Vững và ng cáºy mến trong cÆ¡n vui sầu
Dịu thay Hoa TÃm cang mà u
à trên Bà những cúi đầu vâng theo
Bằng lòng chịu khó trăm chiá»u
Khiêm nhưá»ng nhịn nhục hằng yêu hãm mình
Lạ thay là sắc Hoa Xanh
Mừng Bà nhân đức trá»n là nh cá»±c cao
Dá»n dá»n sau trước má»™t mà u
Quản chi sương nắng dãi dầu ngà y đêm
Hoa năm sắc đã giãi niá»m
Lại trưng cổ Ä‘iển dâng thêm kim Ä‘á»:
Äức Bà thá» Chúa má»™t bá»
Hoa Quỳ chăm chú hướng vỠThái Dương
tá»™i nguyên không nhiá»…m khắc thưá»ng
Hoa Sen trên nuớc chẳng vương bùn lầm
Lòng đây thánh sủng giáng lâm
Hoa Lê tuyết đượm mà u thÆ¡m khác vá»i
Tuổi cao phúc đức cà ng đầy
Lạ lùng Hoa Cúc nở ngà y vãn thâu
Tòa cao thần thánh kÃnh chầu
Hoa Mai đỉnh núi nở đầu trăm hoa
Muôn loà i cám mến âu ca
Hoa ÄÆ¡n phú quý gần xa vui vầy
Các ơn Chúa phó trong tay
Hoa Lan vương giả hương bay ngạt ngà o
GP Vinh

