Sắp sá»a bước và o tháºp niên 2020! Äang khi chỠđợi má»™t thá»i đại má»›i cá»§a nhạc Jazz, chúng ta cùng nhìn lại những bá»™ phim cá»§a tháºp niên 2010. Nhìn trở lại để thấy đây không phải là thá»i kỳ vÄ© đại cá»§a Hollywood, nhưng dù sao cÅ©ng tìm được nhiá»u viên kim cương trong cả má»™t ná»n Ä‘iện ảnh thô ráp. Những bá»™ phim nà o đáng nhá»› nhất đối vá»›i ngưá»i Công giáo và hữu Ãch cho văn hóa truyá»n giáo cá»§a há»? Dưới đây là những lá»±a chá»n hà ng đầu cá»§a tôi theo từng năm.
Năm 2010
Phim The Social Network – Mạng Xã Há»™i  cá»§a David Fincher đã tá» ra có tÃnh tiên tri. Xuất hiện chỉ 3 năm sau khi iPhone ra Ä‘á»i, đó là câu chuyện vá» cách chúng ta đưa cuá»™c sống cá»§a mình xa rá»i thá»±c tế và quyết định sống trá»±c tuyến. Nó cÅ©ng là má»™t câu chuyện cảnh báo: Tham vá»ng cá»§a con ngưá»i rất dá»… dà ng Ä‘i chệch hướng để dẫn đến má»™t kết thúc không xứng vá»›i niá»m Ä‘am mê mà chúng ta đặt và o nó. Sá»± mô tả cảnh cô đơn cá»§a Mark Zuckerberg giữa hà ng ngà n ngưá»i, rồi giữa hà ng triệu ngưá»i “kết bạn†sau đó, đã ảnh hưởng sâu Ä‘áºm trên tất cả chúng ta, nhắc nhở ngưá»i Công giáo vá» món quà hiệp thông vá»›i Chúa và tha nhân, thách thức chúng ta đưa những ngưá»i lạc hướng trở vá» vá»›i gia đình đức tin.
Trong cùng năm đó, phim Inception – Kẻ Äánh Cắp Giấc Mơ cá»§a Christopher Nolan, vá»›i sá»± tham gia cá»§a Leonardo DiCaprio và má»™t dà n diá»…n viên tà i năng, đã là m rối tung tâm trà chúng ta và há»™i tụ chúng ta lại trên ná»n tảng hiện hữu cá»§a chúng ta là chÃnh Chúa. Chỉ trong Chúa Kitô, chúng ta má»›i biết chÃnh xác đâu là sá»± tháºt.
Phim Black Swan – Thiên nga Ä‘en cá»§a Darren Aronofsky, vá»›i sá»± tham gia cá»§a Natalie Portman, cÅ©ng rất đáng xem khi chuyển tải ná»™i dung: Sắc đẹp mà thiếu sá»± tháºt và lòng tốt thì sẽ là điá»u Ä‘en tối và ảm đạm. Các tÃn hữu Công giáo cần cống hiến má»™t Ä‘iá»u gì đó tốt hÆ¡n thế.
Năm 2011
Phim The Tree of Life – Cây Sá»± Sống là má»™t kiệt tác thần há»c cá»§a Terrence Malick. Tục ngữ có câu: “Ai đã yêu con đưá»ng cá»§a ân sá»§ng thì sẽ không phải rÆ¡i và o má»™t kết cục tồi tệâ€. Äây là chuyện vá» má»™t gia đình Mỹ có nhiá»u thế hệ trải qua những tà n khốc và hy vá»ng. Äó cÅ©ng là chuyện kể vá» sá»± sáng tạo, vá»›i những ý tưởng vá» nguồn gốc sá»± sống – mà Malick đã khám phá từ tháºp niên 1970 – cuối cùng cÅ©ng được đưa lên mà n ảnh. Nó được quay nÆ¡i quê hương Texas cá»§a Malick vá»›i ánh sáng tá»± nhiên đặc trưng và dà n diá»…n viên xuất sắc, bao gồm má»™t trong những mà n diá»…n xuất hay nhất cá»§a Brad Pitt. Từng phút trong số 188 phút cá»§a bá»™ phim Ä‘á»u có giá trị soi sáng ngưá»i xem.
Năm 2012
Phim Django Unchained – Giải Cứu Nô Lệ là bá»™ phim thà nh công nhất cá»§a Quentin Tarantino, tại phòng vé. Giống như tất cả những bá»™ phim khác cá»§a ông, nó mang tÃnh bạo lá»±c, nhưng lần nà y nó chỉ là m trầy xước bản chất ghê rợn cá»§a chế độ nô lệ ở miá»n Nam nước Mỹ trước thá»i ná»™i chiến. Nó cÅ©ng là má»™t câu chuyện cổ tÃch cá»§a Äức vá» nhiệm vụ ngưá»i hùng báo thù, vá»›i sá»± khẳng định thưá»ng xuyên rằng tá»™i nguyên tổ đã là m ô uế ngay cả những động cÆ¡ tinh tuyá»n nhất. Trong phim, Jamie Foxx, Christoph Waltz và Leonardo DiCaprio là má»™t bá»™ ba nổi tiếng cá»§a những thế hệ Ä‘iện ảnh.
Trong cùng năm đó, bá»™ ba Ngưá»i DÆ¡i cá»§a Christopher Nolan Ä‘á»u đóng trong phim The Dark Knight Rises – Kỵ SÄ© Bóng Äêm, phim cuối cùng Ä‘i sau bá»™ phim thứ hai kinh Ä‘iển, nhưng vẫn là má»™t sản phẩm xuất sắc, cung cấp đầy đủ chất liệu cho má»i ngưá»i Công giáo chiêm ngưỡng và chia sẻ chá»§ Ä‘á»: Anh hùng có thể là bất cứ ai. Là anh hùng ngay cả khi chỉ có má»™t cá» chỉ đơn giản trấn an ngưá»i khác như khoác áo choà ng quanh vai má»™t chà ng trai trẻ để giúp cáºu ấy hiểu ra rằng thế giá»›i nà y chưa lụi tà n.
Năm 2013
About Time – Äã Äến Lúc là bá»™ phim Ãt được biết đến hÆ¡n so vá»›i nhiá»u bá»™ phim khác trong năm nà y, nhưng cách xá» lý váºn mệnh và ơn gá»i khiến nó trở thà nh phim được lá»±a chá»n hà ng đầu cá»§a tôi. ÄÆ°á»£c Richard Curtis viết kịch bản và đạo diá»…n, cùng vá»›i sá»± tham gia cá»§a Bill Nighy, Rachel McAdam và Domhnall Gleeson, đây là chuyện kể hấp dẫn vá» má»™t gia đình có những ngưá»i đà n ông được phú bẩm năng lá»±c đặc biệt là du hà nh vượt thá»i gian. Nighy sá» dụng năng lá»±c nà y để Ä‘á»c tất cả những cuốn sách tuyệt vá»i lúc rảnh rá»—i. Gleeson sá» dụng nó để có được má»™t ngưá»i bạn gái. Cuối cùng, bá»™ phim nhắc nhở các Kitô hữu những gì đức tin đã dạy: Chúng ta là những sinh váºt có ý chà tá»± do, nhưng còn có má»™t ý chà thánh thiêng khác luôn hoạt động và chăm sóc cuá»™c sống cá»§a chúng ta. Vì thế, thái độ cá»§a chúng ta đối vá»›i quá khứ là lòng biết Æ¡n; và đối vá»›i tương lai là niá»m hy vá»ng. Chúng ta không tái tạo quá khứ được, nhưng cám Æ¡n Chúa, chúng ta có rất nhiá»u cÆ¡ há»™i thứ hai.
Năm 2014
Lucy – Lucy Siêu Phà m là phim khoa há»c viá»…n tưởng kinh dị cá»§a Luc Besson, vá»›i sá»± tham gia cá»§a ngôi sao Scarlett Johansen. Nó bắt đầu vá»›i cái nhìn đáng sợ vá» thế giá»›i ngầm cá»§a ma túy và buôn bán ngưá»i, sau đó nó khám phá ra những ranh giá»›i má»›i vá» khả năng cá»§a con ngưá»i. Thánh Irênê đã nói rằng, “Thiên Chúa được vinh quang khi con ngưá»i được sống hoà n hảoâ€, nhưng bá»™ phim nà y nhắc nhở chúng ta vá» sá»± nguy hiểm khi theo Ä‘uổi sức mạnh tiá»m ẩn cá»§a bá»™ não và cÆ¡ thể cá»§a chúng ta mà không có Ngà i – Äấng đã tạo ra chúng ta. Besson đặt câu há»i lá»›n vá» sá»± hiện hữu cá»§a mình trong bối cảnh hà nh động không ngÆ¡i nghỉ ở các địa Ä‘iểm quốc tế. Äôi khi sá»± hiện hữu ấy tối tăm và nhiá»…u loạn, nhưng những đổi má»›i vá» công nghệ và y tế trong thế giá»›i cá»§a chúng ta ngà y nay cÅ©ng có những hiệu quả rối bá»i như thế.
Năm 2015
Phim The Revenant – Ngưá»i Vá» Từ Cõi Chết cá»§a Alejandro Iñárritu đã đứng đầu trong những phim hay nhất trong năm. Trong má»™t mà n diá»…n xuất khó quên cá»§a Leonardo DiCaprio trong tháºp niên nà y, chúng ta được đưa và o má»™t hà nh trình Ä‘i qua má»™t thắng cảnh kỳ bà tuyệt đẹp vá»›i các chá»§ đỠvá» cái chết và sá»± phục sinh, công lý và chá»§ quyá»n cá»§a Thiên Chúa.
Mad Max: Fury Road – Max Äiên Cuồng: Con ÄÆ°á»ng Chết là bá»™ phim đứng hạng nhì, nói vá» nhân váºt George Miller vá»›i những khám phá má»›i vá» tá»± do và hưng thịnh ngay giữa đống hoang tà n đổ nát.
Phim Inside Out – Những Mảnh Ghép Cảm Xúc không chỉ dà nh cho trẻ em. Bá»™ phim nhắc nhở: Hãy biết rõ niá»m khao khát cá»§a mình và chuẩn bị để giải phóng những cảm xúc Ä‘au đớn, mở lối cho sá»± canh tân tâm hồn dà nh cho Chúa Kitô (Ê-phê-sô 4: 22-24).
Năm 2016
Và o năm Martin Scorsese chuyển thể tiểu thuyết cá»§a nhà văn Shusaku Endo thà nh phim Silence – Im Lặng, thì bá»™ phim tôi yêu thÃch để suy ngẫm vá» tôn giáo và triết há»c lại chÃnh là bá»™ phim Paterson cá»§a Jim Jarmuschedom. CÅ©ng giống như phim Im Lặng, phim Paterson có diá»…n viên chÃnh là Adam Driver. Ở đây, anh không phải là má»™t nhà truyá»n giáo Dòng Tên, mà là má»™t cá»±u chiến binh thá»§y quân lục chiến đã trở vá» từ chiến tranh ở nước ngoà i và không muốn gì hÆ¡n là sống yên tÄ©nh. Và tại sao không? Anh ấy đã hy sinh rất nhiá»u, và bây giá» anh lái xe buýt, là m thÆ¡ và o giỠăn trưa, và táºn hưởng buổi tối bằng cách Ä‘i dạo vá»›i chó và đi uống trong má»™t quán bar địa phương. Äây là má»™t dấu nhấn, chạm và o hồn cách sâu sắc vá»›i nhịp Ä‘iệu gần như phụng vụ cá»§a những ân sá»§ng Ä‘á»i thưá»ng. Äấy là phim Paterson, và bạn cÅ©ng có thể thÃch phim Im Lặng được phát hà nh cùng năm vá»›i Paterson.
Năm 2017
Phim Lady Bird – Tuổi Nổi Loạn cá»§a Greta Gerwig là bức chân dung cá»§a má»™t gia đình thế tục Ä‘ang váºt lá»™n ở ngoại vi đức tin bằng con đưá»ng cá»§a má»™t trưá»ng Công giáo. Diá»…n viên chÃnh là Saoirse Ronan, và tháºt hà i hước cảm động, bá»™ phim mô tả viá»…n cảnh thá»±c sá»± cá»§a má»™t ngưá»i trẻ gần như vô tình được lá»›n lên trong đức hạnh cá»§a Giáo há»™i. Trong thá»i đại thá» Æ¡ tôn giáo, ngưá»i ta tá»± há»i liệu má»™t cuá»™c nổi loạn lá»›n nhất có thể chÃnh là do đức tin quá nhiệt thà nh hay không?
Hãng phim Pixar lại chiến thắng má»™t lần nữa vá»›i bá»™ phim Coco – Há»™i Ngá»™ Kỳ Diệu diá»…n tả tuyệt đẹp vá» sá»± hiệp thông giữa ngưá»i sống và ngưá»i chết.
Bá»™ phim Logan – Ngưá»i Sói hoà n tất câu chuyện vá» nhân váºt Wolverine cá»§a Hugh Jackman, miêu tả tình yêu hy sinh má»™t cách dữ dá»™i nhưng đầy khÃch lệ. Charles Xavier khÆ¡i gợi những chuyện lâu dà i: “Cuá»™c sống là như thế: Má»™t tổ ấm vá»›i những ngưá»i yêu nhau. Má»™t nÆ¡i an toà n: Bạn nên dà nh má»™t chút thá»i gian mà cảm nháºn nó.â€
Năm 2018
Cuối cùng cÅ©ng có má»™t bá»™ phim cá»§a Marvel ! Black Panther – Chiến Binh Báo Äen là bá»™ phim yêu thÃch cá»§a tôi trong số gần hai chục đỠnghị từ MCU kể từ năm 2008. Giám đốc và đồng tác giả Ryan Coogler đã đưa ra những vấn nạn nghiêm túc vá» chá»§ng tá»™c, bản sắc, quốc gia và sá»± hiệp nhất trong khi lái xe suốt chặng đưá»ng dà i. Äâu là trách nhiệm cá»§a con ngưá»i (hoặc ná»n văn minh) vá»›i các tà i năng (Matthew 25 / Luke 19)? Hãy xem phim thì biết !
Nếu bạn muốn có má»™t trải nghiệm Ä‘iện ảnh xuất sắc nhưng cá»±c kỳ khác biệt, hãy xem phim Roma – má»™t bá»™ phim cá nhân sâu sắc cá»§a Alfonso Cuaron.
Năm 2019
Má»™t tháºp ká»· khép lại vá»›i những mặt đối láºp. Phim Joker – Gã Há»Â cá»§a Todd Phillips miêu tả rõ nét cho thá»i đại chúng ta vá» táºt bệnh và yếu Ä‘uối cá»§a con ngưá»i. Thế giá»›i thưá»ng xuyên trở nên Ä‘iên rồ và dữ dá»™i hÆ¡n cho những ngưá»i rÆ¡i và o thảm kịch khi tuyên bố: “Tôi không tin và o bất cứ Ä‘iá»u gìâ€. Bá»™ phim tuyệt vá»i nhưng ảm đạm nà y thách thức ngưá»i Công giáo tìm cách để cho ánh sáng cá»§a Kitô giáo được tá»a sáng hÆ¡n.
Bá»™ phim A Hidden Life – Má»™t Äá»i Ẩn Giấu cá»§a Terrence Malick rất hữu Ãch cho chúng ta. Phát hà nh phim khi tháºp ká»· khép lại, Malick lại khiến chúng ta phải thán phục khi công khai kể chuyện má»™t vị thánh Công giáo. Äó là chuyện vá» Chân phước Franz Jägerstätter, má»™t ngưá»i chá»n sống mạnh mẽ vá»›i Chúa Kitô trong sá»± yếu Ä‘uối cá»§a mình, và hiện Ä‘ang sống để cầu thay cho chúng ta trên thiên đà ng. Khi chúng ta Ä‘ang chuẩn bị cho má»™t tháºp ká»· má»›i vá»›i những thách thức má»›i phải đối mặt vì Chúa Kitô và vì Nước Trá»i, chúng ta có má»™t mẫu gương tuyệt vá»i để noi theo.
Vâng, hãy để cho má»™t thá»i hoà ng kim má»›i cá»§a niá»m tin và phim ảnh bắt đầu!
Andrew Petiprin (Word on Fire) / Lm Giuse Vi Hữu chuyển ngữ
HÄGMVN

