Ngôi nhà gợi lên trong lòng chúng ta bao nhiêu hình ảnh, bao nhiêu kỉ niệm. Có những ngôi nhà to lá»›n sang trá»ng vá»›i đầy đủ tiện nghi nhưng những ngưá»i sống trong đó vẫn cảm thấy cô đơn và thiếu vắng tình thương yêu. Có những ngôi nhà bé nhá» tuá»nh toà ng nhưng tình yêu thương chan hòa giữa những ngưá»i thân đã khiến ngôi nhà trở nên má»™t mái ấm.
Thông thưá»ng má»™t Ä‘á»i ngưá»i từ khi sinh ra đến khi nhắm mắt lìa Ä‘á»i có thể sống trong nhiá»u ngôi nhà : nhà thừa kế, nhà “tình thương – tình nghÄ©aâ€, nhà sở hữu “chÃnh chủ†hay nhà thuê trá», ở mướn …. Tất cả Ä‘á»u là bến đỗ bình yên, là vá» bá»c an toà n cho con ngưá»i. Nhưng vẫn có những ngưá»i vì hoà n cảnh nà o đó không có được má»™t chá»— nương thân hay phải rứt ruá»™t từ bá» ngôi nhà cá»§a mình.
39 ngưá»i tị nạn vá»›i cái chết kinh hoà ng tại Anh vừa qua đã khiến toà n thế giá»›i phải nao lòng. Há» không những phải từ bá» cha mẹ, ngưá»i thân, nhà cá»a, ruá»™ng vưá»n để mong có má»™t cuá»™c sống tốt đẹp hÆ¡n mà còn bị tước mất quyá»n thuá»™c vá» cá»™ng Ä‘oà n, quốc gia nÆ¡i hỠđã “chôn nhau, cắt rốnâ€.
Chắc hẳn há» rất Ä‘au đớn váºt vã trong không gian tối Ä‘en và lạnh lẽo cá»§a chiếc container được và như “ngôi má»™ di động†đang dần dần thiếu Ä‘i dưỡng khà cá»§a sá»± sống. Những ngưá»i khá»e hÆ¡n thì ra sức dùng tay trần cà o cấu đến tóe máu để hi vá»ng mở được cánh cá»a cá»§a sá»± sống. Những ngưá»i yếu hÆ¡n đã cảm thấy cái chết gần ká» nên gởi lá»i trăn trối “xin lá»—i ba mẹâ€Â trước khi chết “vì không thở được†và vì “con đưá»ng Ä‘i nước ngoà i không thà nhâ€â€¦
Nhưng cả những ngưá»i được coi là “vô gia cư†cÅ©ng có được ngôi nhà đầu tiên do Thiên Chúa an bà i trong lòng mẹ. Tuy nhá» hẹp, nhưng rất ấm áp và đầy đủ nghÄ©a tình. NÆ¡i đó má»—i ngưá»i không phải lo lắng đói no, ấm lạnh. Äó là nÆ¡i trú ngụ an toà n nhất, đầy đủ nhất trước khi bước và o những ngôi nhà khác trong cuá»™c trần gian buồn vui – sướng khổ.
Ai cÅ©ng có những ká»· niệm trong kà ức lúc thì đẹp lấp lánh như pha lê, lúc lại long lanh gợn buồn như những giá»t nước mắt vá» ngôi nhà  gắn bó suốt cuá»™c Ä‘á»i mình. NÆ¡i đã từng nghe những tiếng khóc đầu Ä‘á»i, chứng kiến tuổi ấu thÆ¡ rồi trưởng thà nh bước và o Ä‘á»i; nụ cưá»i hạnh phúc cá»§a ngà y tân hôn hay những giá»t nước mắt tiá»…n đưa ngưá»i thân lần cuối.
Ngôi nhà  là tổ ấm thân thương, nÆ¡i không có chá»— cho sá»± sợ hãi. NÆ¡i má»—i ngưá»i tháºt sá»± thoải mái, không phà i báºn tâm lo lắng vì má»i căng thẳng, áp lá»±c cá»§a cuá»™c sống. NÆ¡i má»—i ngưá»i có thể sống tháºt vá»›i chÃnh mình để trao đổi tình cảm chân tình vá»›i nhau và cÅ©ng là nÆ¡i ngưá»i Ä‘i trước chuyển giao kinh nghiệm từng trải và khôn ngoan cho những ngưá»i Ä‘i sau.
Ngôi nhà còn là cung thánh sống động, nÆ¡i đó ngưá»i ta há»c biết những tương quan mang nghÄ©a “thánh thiêngâ€. Äẹp thay khi có những nghi thức nho nhá» trước bữa ăn, giá» kinh nguyện khi Ä‘i ngá»§ và thức dáºy. ChÃnh những thói quen đơn sÆ¡ nà y đã trở thà nh những dấu ấn mà khi vượt ra khá»i hà ng rà o nhá» bé cá»§a gia đình, má»i ngưá»i lại cùng nhau hướng vá» ngôi nhà chung lá»›n hÆ¡n trong những tiếng chuông reo vui rá»™n rã.
Äó là Thánh đưá»ng giáo xứ, nÆ¡i mà khi má»›i chà o Ä‘á»i tôi đã được ngưá»i thân đưa đến nháºn bà tÃch thanh tẩy. CÅ©ng tại đây tôi đã được vỡ lòng vá» giáo lý, được nghe những tiếng cầu kinh, tiếng hát cùng tiếng đà n phong cầm trầm bổng; được cùng tham dá»± Thánh lá»…, nháºn lãnh các bà tÃch khai tâm. NÆ¡i những ngưá»i yêu nhau tìm đến kết giao trước mặt Thiên Chúa, nÆ¡i con ngưá»i chà o từ biệt lần cuối trước chuyến lữ hà nh miên viá»…n…
Ngôi nhà lá»›n nhất tuy không có hình tượng rõ rệt nhưng lại bao bá»c toà n thể nhân loại chÃnh là hà nh tinh xanh – trái đất cá»§a chúng ta. Äức giáo hoà ng Phanxicô trong thông Ä‘iệp Laudato si’ đã kêu gá»i tất cả và từng ngưá»i – cá nhân, gia đình, táºp thể địa phương, quốc gia và cá»™ng đồng quốc tế – hãy đón nháºn vẻ đẹp cá»§a “chị đất, mẹ đất†và có trách nhiệm dấn thân để “săn sóc ngôi nhà chungâ€. Ngà i muốn gá»i đến tất cả má»i ngưá»i má»™t sứ Ä‘iệp rõ rà ng và đầy hy vá»ng: â€Nhân loại còn có khả năng cá»™ng tác để xây dá»±ng má»™t ngôi nhà chungâ€.
Chung cuá»™c, ai cÅ©ng sẽ phải chá»n cho mình má»™t ngôi nhà riêng. Có ngưá»i chá»n và i mét vuông đất tại nghÄ©a trang để ký gởi thân xác cá»§a mình. Có ngưá»i dùng lá»a để hóa thân trở lại kiếp tro bụi vá»›i hÅ© hà i cốt bé nhá» chỉ chiếm không gian và i chục xen-ti-mét trong nhà hà i cốt, hoặc muốn được rải tro than mình hòa và o thiên nhiên trên núi hay dòng sông, biển cả.
Nhưng không ai biết được ngôi nhà cuối cùng đã lá»±a chá»n trước có bảo bá»c cho mình mãi mãi được không? “Nhất Ä‘iá»n thiên vạn chá»§â€, nÆ¡i nà y hôm nay Ä‘ang là nghÄ©a trang đìu hiu quạnh quẽ cá»§a ngưá»i chết nhưng sau nhiá»u lần qui hoạch lại trở thà nh phố phưá»ng đông vui cho ngưá»i sống. Hoặc thiên tai có thể quét sạch, san bằng những kiến trúc có kết cấu bá»n vững nhất huống chi là những nấm mồ liêu xiêu, bất ổn.
â€Sinh ký tá» quy – sống gá»i thác vá»â€, đá»i sống ngưá»i Ki-tô hữu như má»™t hà nh trình “hướng vá» nhà †và cái chết là được “vỠđến nhà â€. Ngôi nhà nà y má»›i thá»±c sá»± là ngôi nhà cuối cùng, là đÃch đến cho con ngưá»i trong cuá»™c lữ hà nh trần thế. Vâng, chuÌng ta Ä‘ang lữ haÌ€nh đêÌn ngaÌ€y SabbaÌt vĩnh cửu, đêÌn Giêrusalem mÆ¡Ìi, ngôi nhaÌ€ chung ở trên trời.(Laudato si’)
Váºy ngay khi còn sống tạm ở cõi váºt đổi sao dá»i nà y, hãy chuẩn bị cho ngà y trở vá» nhà . Hãy chuẩn bị sẵn cho mình má»™t chá»— trong ngôi nhà vÄ©nh cá»u được xây dá»±ng trên ná»n móng vững chắc không gì có thể lay chuyển nổi như lá»i Thánh Phao-lô đã xác tÃn: “không ai có thể đặt ná»n móng nà o khác ngoà i ná»n móng đã đặt sẵn là Äức Giê-su Ki-tô.” (1Cr 3,11).
Jos. Hoà ng Mạnh Hùng
CGVN

