Câu chuyện v� ngư�i con đất Việt tìm thăm lại mộ ngài Alexandre de Rohde ở mi�n đất xa xôi, làm cho ngư�i đ�c cảm thấy ấm lòng.

Anh Trư�ng là hướng dẫn viên du lịch, đi nhi�u nơi, tiếp xúc với nhi�u n�n văn hóa nhưng trong lòng vẫn mong ngóng v� một đi�u bấy lâu, đó là được tới tận nơi ngài Alexander De Rhode an nghỉ, đặt lên mộ ngài một bó hoa và nói nên l�i cảm tạ từ đáy lòng.

Sài Gòn Buổi Sáng xin phép anh Trư�ng gửi tới bạn đ�c câu chuyện v� hành trình Thăm mộ cụ ALEXANDRE DE RHODE

“Từ thuở còn sinh viên, khi được h�c v� nguồn gốc chữ quốc ngữ mà chúng ta có được để sử dụng một cách dễ dàng và tiện lợi như ngày nay. Tôi đã thầm cảm ơn những nhà truy�n giáo phương Tây, đặc biệt là Alexandre de Rohdes, ngư�i đã có đóng góp lớn lao trong việc hoàn thiện hệ thống bảng chữ cái cho ngư�i Việt Nam của chúng ta.
Và may mắn thay, trong chuyến đi Iran lần này. Một cơ duyên vô cùng quý báu đã giúp tôi có cơ hội đến viếng thăm ngôi mộ, nơi yên nghỉ của ông trong một nghĩa trang nằm ở ngoại ô của thành phố Esfahan, Iran.

SỰ CHỈ GIÚP CỦA NHỮNG NGƯỜI BẠN T�T BỤNG

Từ l�i gợi ý của một chị bạn, chúng tôi biết được thông tin v� ngôi mộ của Alexandre de Rhodes được an táng trong một nghĩa trang công giáo của ngư�i Armenia tại Esfahan. Nhưng do th�i gian lưu lại nơi đây khá ngắn, vì thế hy v�ng được đến viếng thăm ngôi mộ của ông là khá mong manh cho chúng tôi.
Khi nghe chúng tôi nói v� ước nguyện của mình, cô Malih- một hướng dẫn viên ngư�i Iran vô cùng thông cảm và hết sức tận tình giúp đỡ. Mặc dù với thâm niên hơn 10 năm làm ngh� hướng dẫn viên, đã đưa biết bao nhiêu đoàn khách từ khắp năm châu đến thăm Esfahan, nhưng là ngư�i Hồi giáo cho nên cô chưa h� biết đến thông tin v� khu nghĩa trang ngư�i công giáo Armenia nằm ở đâu. Và cô cũng không h� biết đến thông tin nào v� Alexandre de Rhodes.

Sau quá trình tìm kiếm, thông qua một ngư�i bạn gái gốc Armenia, cô Mila h�i thăm được địa chỉ của nghĩa trang. Nhưng vấn đ� là không phải ai cũng được vào thăm nghĩa trang. Mà cần phải có sự đồng ý của ngư�i quản lý ở nghĩa trang.
Một lần nữa, chúng tôi may mắn gặp được một vị quản lý ở nhà th� Vank, ông đã nhiệt tình viết cho chúng tôi một t� giấy phép để xuất trình cho ngư�i quản lý ở nghĩa trang.
Cầm t� giấy trên tay, chúng tôi vội vàng đi v� phía ngoại ô thành phố Esfahan. Nơi có nghĩa trang của cộng đồng ngư�i Armenia sống tại đây.

NƠI NGƯỜI NẰM XU�NG

Trước mặt chúng tôi là một nghĩa trang rộng lớn. Những dãy mộ xếp hàng dài nối bên nhau mênh mông. Chúng tôi biết là sẽ không dễ dàng để tìm ra vị trí lăng mộ của ngài. Chúng tôi tìm gặp một cụ già quản mộ ở đây dò h�i. Cụ nhanh chóng lên xe đưa chúng tôi đến ngôi mộ có tên Alexandre de Rhodes….

Hôm chúng tôi đến, là ngày đầu năm mới của tết cổ truy�n Nowruz của ngư�i Ba Tư (Iran), một vài ngôi mộ gần đấy được đặt những chậu hoa. Còn ngôi mộ của ông không có một cành hoa nào, đó chỉ là một nấm mồ nh� làm bằng một tảng đá hình chữ nhật nằm khép mình khiêm tốn bên những ngôi mộ khác.

Một ni�m xúc cảm thân thương nghẹn ngào mà tôi không thể tả thành l�i đang tuông chảy trong tôi. �ây là nơi an nghỉ của ngư�i đã có đóng góp vô cùng to lớn cho dân tộc Việt Nam. Dưới lớp đất ấy là thi hài của một ngư�i phương Tây xa lạ.

Ông đã mất từ gần 4 thế kỉ trước nhưng ông là ngư�i đã giúp cho dân tộc Việt Nam có được một bảng chữ cái với các thanh sắc uyển chuyển nhẹ nhàng, nhằm để ghi lại và diễn đạt tiếng mẹ Việt Nam.

�ặt một chậu hoa tím mua được trong một hiệu bán hoa tết của ngư�i Iran lên mộ ông. Chúng tôi không ai nói l�i nào. Nhưng giữa chúng tôi có một sự đồng cảm sâu sắc. Chấp tay lên ngực, tôi khẻ cúi đầu xin gửi đến ngư�i một l�i tri ân sâu sắc.
Nhìn thái độ thành khẩn và tôn kính của chúng tôi dành cho ngư�i nằm dưới nấm mộ. Ngư�i quản trang h�i cô Malih: ông ấy là ai mà chúng tôi có vẽ tôn kính thế.
Và ông đã vô cùng ngạc nhiên khi biết rằng đây là ngư�i đã có công hoàn thiện bản chữ cái cũng như xuất bản những quyển tự điển Việt -Bồ- La tinh đầu tiên cho ngư�i Việt Nam từ những năm 1651.

NGƯỜI QUẢN NGHĨA TRANG

Qua cuộc chuyện trò, tôi đuợc biết ngư�i quản trang có tên g�i là Rostam Gharibian, ông đã làm việc ở đây được 17 năm.
Tôi h�i, trong 17 năm đó có bao gi� ông thấy ai là con cháu hay ngư�i thân của ngài Alexandre de Rhodes đến viếng mộ ông ấy hay không.
Thoáng chút đăm chiêu, ông trả l�i rằng: vì là một thầy tu cho nên khi mất đi cũng như bao ngư�i khác Alexandre de Rhodes cũng không có vợ con. Và h� hàng thì cũng ở xa tít tận châu âu cho nên chắc cũng không ai còn nhớ.

Vì thế trong 17 năm nay ông cũng chưa h� nghe thấy một ngư�i h� hàng hay con cháu nào của ông đến thăm. Chỉ thĩnh thoảng đôi khi ông thấy có một vài ngư�i Việt Nam đến viếng mà khi đó thì ông cũng không biết h� là ai và có quan hệ như thế nào với ngư�i đã mất…

THAY LỜI TRI ÂN

Theo truy�n thống của những ngư�i Iran, tôi lấy một ít nước rửa lên nấm mồ của ông. Những gi�t nước mát trong chảy lên bia mộ ông tựa như l�i thì thầm của chúng tôi xin gửi đến ngư�i. Cả một đ�i ông cống hiến vì đạo. Và trong quá trình truy�n giáo, với mục đích mong muốn truy�n tải những thông điệp trong kinh thánh một cách dễ dàng hơn.

Ông đã không quản khó nh�c để tìm cách sáng tạo ra bảng chữ cái tiếng Việt. Và đến khi cuối đ�i, ngài đã lặng lẽ nằm lại nơi xứ ngư�i. Có lẽ gi� đây ông không còn một ngư�i bà con h� hàng nào nhớ đến ông để thỉnh thoảng ghé thăm chăm nom nấm mồ của ông nữa, nhưng có lẽ ông cũng ấm lòng khi biết rằng vẫn còn đó những ngư�i con nước Việt.

Vẫn còn đó hơn 90 triệu ngư�i con nước Việt trên khắp 5 châu sẽ Mãi Mãi không bao gi� quên ơn ông. Ngư�i đã có công vĩ đại trong việc chấm dứt 1000 năm tăm tối, 1000 năm khốn khó khi những ngư�i Việt phải đi mượn chữ Tàu ghi lại tiếng Việt.

Và gi� đây, hạnh phúc thay. Chúng ta đã có được bảng chữ cái của riêng mình. Một bảng chữ cái dựa trên các ký tự La Tinh nhưng vô cùng uyển chuyển và dễ h�c.

Xin cám ơn ngư�i, một vị đại ân nhân của những ngư�i con nước Việt. Xin tri ân ngư�i với lòng kính yêu sâu sắc: Alexandre de Rohde !�
Esfahan, Iran. 21/3/2017

TRẦN VĂN TRƯỜNG -VYC TRAVEL