Có ba vấn đỠmà tôi đã nghe nhiá»u ngưá»i khuyên không nên “đụng đếnâ€, đó là tôn giáo, tình yêu, và chÃnh trị. Theo tôi hiểu, khi Ä‘i và o những tranh luáºn vá» ba vấn đỠnà y kết luáºn chắc chắn là không có phần thắng mà cÅ©ng không có phần thua, nhưng chỉ chuốc lấy bất đồng, chia rẽ, và mua cho mình những kẻ thù mà thôi.
“Äố ai định nghÄ©a được tình yêu
Có nghÄ©a gì đâu má»™t buổi chiá»u.
Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt
Bằng mây nhè nhẹ, gió hiu hiuâ€.
(Xuân Diệu)
Chỉ qua bốn câu thÆ¡ trên bạn và tôi đã không có câu trả lá»i cho chÃnh mình và cho nhau vá» tình yêu, nói gì đến chuyện bà n cãi, tranh luáºn.
Còn tôn giáo? Tôi đã Ä‘á»c đâu đó tư tưởng cá»§a má»™t triết gia khi ông nói vá» tôn giáo, đại khái: “Tôn giáo là má»™t cái gì nhảm nhÃ. Nhưng tiếc rằng không ai có thể dẹp bỠđược Ä‘iá»u nhảm nhà ấyâ€. Lịch sỠđã chứng minh câu nói nà y đúng. Là m sao dẹp bỠđược tôn giáo trong khi vẫn có những ngưá»i sẵn sà ng chết vì niá»m tin cá»§a mình. Thá»±c tế nhất tại Trung Quốc hiện nay, ngưá»i ta Ä‘ang xá» dụng má»i mưu đồ, kể cả sức mạnh cá»§a tra tấn, cá»§a tù tá»™i, và cái chết để loại bá» tôn giáo, nhưng tôn giáo vẫn là má»™t thách thức lá»›n lao đối vá»›i táºp Ä‘oà n lãnh đạo. Là m sao bạn có thể tranh luáºn và chứng minh cho tôi là tôn giáo bạn hÆ¡n tôn giáo cá»§a tôi, trong khi tôn giáo phát xuất từ niá»m tin, từ nháºn thức vỠđấng Tối Cao mà Thượng Äế đã phú trao và o tâm hồn cá»§a má»—i ngưá»i. Con ngưá»i sinh ra tá»± nhiên đã có nhu cầu tâm linh.
Còn chÃnh trị thì dÄ© nhiên là không nên đụng chạm tá»›i nếu không muốn vô tù hoặc mất mạng. Hãy nhìn và o những trại tù, những trại táºp trung, và và o háºu quà cá»§a hai thế chiến,. Äại dịch VÅ© Hán (Covid-19) Ä‘ang gieo kinh hoà ng, chết chóc trên thế giá»›i là gì nếu không phát xuất từ mưu đồ chÃnh trị. Nó được cho là tham vá»ng bá chá»§ cá»§a táºp Ä‘oà n Cá»™ng Sản Trung Quốc. Tại Hoa Kỳ ngà y bầu cá» tổng thống, 3 tháng 11 cà ng gần thì cuá»™c đấu đá, tranh dà nh cà ng dữ dá»™i, gay gắt và khốc liệt giữa đảng Dân Chá»§ và đảng Cá»™ng Hòa, giữa ứng cá» viên Trump và Biden, giữa những ngưá»i theo khuynh hướng chÃnh trị, đảng phái.
Tôi không phải là má»™t chÃnh trị gia, và tôi cÅ©ng không nghiên cứu vá» chÃnh trị, nhưng vẫn thÃch nghe ngưá»i nà y, ngưá»i khác nói và bà n vá» chÃnh trị. ÄÆ¡n giản vì đỠtà i nà y có những Ä‘iểm nóng. Nó luôn luôn được bênh và chống từ những ngưá»i á»§ng há»™ má»™t cách tÃch cá»±c, đôi khi gá»i là sùng bái, cuồng nhiệt.
Nói là không nên để mình bị liên lụy đến chÃnh trị, nhưng gần đây tôi cÅ©ng bị vạ lây khi trÃch đăng, phổ biến má»™t và i bà i viết liên quan đến cuá»™c bầu cá» từ các tác giả khác nhau. Tôi bị coi như bênh vá»±c, cổ võ cho tổng thống Trump, và ngược lại, thù ghét Biden vì không trÃch đăng những bà i ngưá»i khác khen ông ta. Và thế là tôi phải buá»™c lòng dà n trải tâm sá»± mình qua những dòng suy tư nà y.
Tôi là ngưá»i có niá»m tin. Tôi tin và o Thượng Äế, tin và o những giá trị luân lý và đạo đức mặc dù tôi không bao giá» nháºn mình là ngưá»i đạo đức. ChÃnh vì váºy, tại sao tôi không có quyá»n bênh hay Ãt ra khen má»™t ngưá»i đã can đảm cổ võ cho những giá trị tinh thần, những giá trị cá»§a tôn giáo, những giá trị cá»§a lá» luáºt tá»± nhiên. Má»™t ngưá»i dám đứng lên phục hồi lại những giá trị nà y trong môi trưá»ng giáo dục, nÆ¡i công cá»™ng, và trên bình diện xã há»™i. Má»™t ngưá»i đã dám ngăn cản những hà nh động ngược lại vá»›i luân lý, vá»›i đạo đức tá»± nhiên như ly dị, phá thai, hôn nhân đồng tÃnh… Tổng thống Trump không phải là ngưá»i Công Giáo. Nhưng xét theo khÃa cạnh tôn giáo, Ãt nhất ông cÅ©ng hÆ¡n đối thá»§ cá»§a ông là Biden khi ông nà y công khai cổ võ cho những hà nh động vô luân lý, thiếu đạo đức trên. Ông Trump chưa bị những giá»›i hạn vá» niá»m tin và tôn giáo từ những thẩm quyá»n tôn giáo, nhưng ông Biden Ãt nhất hai lần đã bị từ chối công khai trong những nghi lá»… tôn giáo. Ông đã bị từ chối không cho rước lá»… do tư tưởng và đưá»ng lối phò phá thai cá»§a ông. Vá» mặt đạo đức cá nhân, ông còn là ngưá»i đã từng vướng và o những scandal tiá»n và tình.
Trong khi má»™t ngưá»i cố gắng bảo vệ an toà n lãnh thổ, chống lại những xâm nháºp từ kẻ thù luôn rình ráºp ăn cắp tà i sản trà tuệ, Ä‘e dá»a ná»n an ninh quốc gia. Ngược lại, má»™t ngưá»i á»§ng há»™ và muốn cho đất nước tá»± do, văn minh và tiên tiến nà y biến thà nh “thiên đưá»ng xã há»™i chá»§ nghÄ©aâ€. Có thể là trong thâm tâm ông Biden không nghÄ© váºy, nhưng vì lá phiếu, vì muốn cái ghế tổng thống Hoa Kỳ nên ông đã dối lòng. Hoặc cÅ©ng có thể là miá»…n sao ông đạt được má»™ng ước cá»§a mình rồi ra sao thì hạ hồi phân giải.
Là má»™t nhà chÃnh trị lão luyện chắc ông Biden – Ãt là trên lý thuyết – thừa biết chá»§ nghÄ©a xã há»™i là gì. Thiên đưá»ng xã há»™i chá»§ nghÄ©a là gì. Nó được hình thà nh như thế nà o. Thá» há»i trong thá»±c tế, trên thế giá»›i có quốc gia xã há»™i chá»§ nghÄ©a nà o đã trở thà nh má»™t thiên đưá»ng mà nhiá»u ngưá»i thèm khát và mong được đến đó như Hoa Kỳ hay chưa? Cái logic ngá»› ngẩn, ngây thÆ¡ cá»§a Biden vá» xã há»™i chá»§ nghÄ©a, thiên đưá»ng xã há»™i chá»§ nghÄ©a liệu có rÆ¡i và o bẫy sáºp, xảo kế, và mưu mô cá»§a Táºp Cáºn Bình và táºp Ä‘oà n lãnh đạo Äảng Cá»™ng Sản Trung Quốc hay không?  Hoặc ở má»™t góc nhìn nà o đó, ngưá»i ta có lý để nghÄ© rằng ông là ngưá»i bị há»™i chứng ảo tưởng (delusion). “Äừng nghe những gì Cá»™ng Sản nói, nhưng hãy nhìn xem những gì Cá»™ng Sản là m†(Nguyá»…n Văn Thiệu). Ông Biden chắc chắn chưa Ä‘á»c mà nếu có Ä‘á»c thì vẫn chưa thuá»™c, chưa hiểu câu nói nà y cá»§a cá»±u Tổng Thống Việt Nam Cá»™ng Hòa.
Má»™t đất nước sa sút vá» kinh tế, văn hóa, hoặc yếu kém vá» khoa há»c còn có thể phục hồi và mau chóng vươn lên được, nhưng má»™t đất nước suy thoái vá» mặt luân lý đạo đức thì kể như đất nước ấy đã tá»± chôn vùi mình. Tháºt bất hạnh nếu má»™t đất nước bị lãnh đạo bởi má»™t ngưá»i mà trà não luôn ảo tưởng vá» má»™t thiên đưá»ng xã há»™i chá»§ nghÄ©a, là điá»u không bao giá» có trong cõi trần gian. Má»™t lãnh đạo quá ngây thÆ¡ đến dá»… dà ng bị lừa bịp bởi má»› lý thuyết lá»—i thá»i tưởng như đã bị trôi và o cống rãnh lịch sá» khi chá»§ thuyết Cá»™ng Sản bị giải thể tại Nga.
Khi bênh ông Trump, cổ võ cho ông tôi chẳng nháºn được đồng xu nà o vá» việc là m nà y. Tôi cÅ©ng biết cá nhân ông vẫn còn có những bất toà n, tư cách con ngưá»i cá»§a ông không hẳn đã là m tôi mến ông. Ông phát ngôn lắm lúc bốc đồng. Lối hà nh xá» cá»§a ông đôi khi bất nhất. Nhưng biết sao, “nhân vô tháºp toà nâ€. Ở và o hoà n cảnh “thù trong, giặc ngoà i†mà nắm vững giá»ng mối quốc gia và phục hồi được vị thế, vai trò đệ nhất cá»§a Hoa Kỳ giữa những suy thoái vá» má»i mặt là điá»u mà Ãt ngưá»i là m được. Ông đáng được lịch sá» ghi nháºn và tuyên dương.
Tóm lại, giữa hai chá»n lá»±a, cách tốt nhất là phải chá»n cái gì Ãt nguy hiểm hÆ¡n, Ãt xấu hÆ¡n. Äây cÅ©ng là nguyên tắc luân lý, là sá»± khôn ngoan tối thiểu. Trong trưá»ng hợp nà y, tôi nghiêng vá» phÃa ngưá»i có giá trị luân lý, đạo đức hÆ¡n, má»™t ngưá»i có tâm huyết hÆ¡n vá»›i quốc gia và dân tá»™c. Và đến đây hẳn bạn hiểu là tôi Ä‘ang muốn nói gì cÅ©ng như chá»n ai. Xin nhắc lại má»™t lần nữa, tôi không phải là ngưá»i cá»§a chÃnh trị, và tôi cÅ©ng không phải là ngưá»i cuồng má»™t ai đó. Tôi suy nghÄ© và chá»n lá»±a theo lương tâm cá»§a chÃnh tôi.
Tiến Sĩ Trần Mỹ Duyệt
Thanhlinh

