1 V 18:41-46; Tv 65:10,10-11,12-13; Mt 5:20-26
Sá»NG CÔNG CHÃNH
Công chÃnh là  đức tÃnh rất cần thiết cá»§a con ngưá»i nói chung. Nhưng đối vá»›i ngưá»i tÃn hữu thì sá»± công chÃnh nà y còn cần hÆ¡n gấp bá»™i, và đức công chÃnh phải trá»n hảo hÆ¡n nữa, vì nó được xây trên nần tảng tình yêu và phát xuất từ chÃnh tình yêu. Bà i Tin Mừng hôm nay Chúa Giêsu dạy cho các môn đệ má»™t lý tưởng sống má»›i, đó là phải công chÃnh hÆ¡n những ngưá»i biệt phái: “Thầy bảo tháºt anh em, nếu anh em không ăn ở công chÃnh hÆ¡n các Kinh sư và ngưá»i Pharisiêu, thì sẽ chẳng được và o Nước Trá»i” (Mt 5, 20).
Sá»± công chÃnh mà Chúa Giêsu nhắc nhở các môn đệ cá»§a Ngưá»i, đó là sá»± công chÃnh phát xuất từ chÃnh tình yêu chân tháºt không pha vụ lợi, qua đó Ngưá»i kiện toà n lại lá» luáºt và đỠra má»™t lý tưởng sống má»›i cho ngưá»i môn đệ đó là Luáºt yêu Thương. Vì quả thá»±c, Ngưá»i  đến trần gian là để kiện toà n lá» luáºt:”Anh em đừng tưởng Thầy đến để bãi bá» luáºt Môsê hoặc lá»i các ngôn sứ. Thầy đến không phải là để bãi bá» nhưng là để kiện toà n” (Mt 5, 17).
Ai khao khát sá»± công chÃnh, thì ngưá»i đó luôn khao khát thánh ý cá»§a Thiên Chúa, vì chỉ có Chúa và thánh ý cá»§a Chúa má»›i đưa lại sá»± công chÃnh tháºt sá»±. Ở đây, chúng ta Ä‘á»c lại và i hà ng suy niệm cá»§a Luigi Serenthà vá» Mối Phúc nà y, mà Martini đã trÃch dẫn lại: “Phúc cho những ai đói khát việc thá»±c thi thánh ý Chúa. Những ngưá»i có phúc nà y nói rằng: Thá»±c phẩm nuôi sống cuá»™c Ä‘á»i tôi, như thá»±c phẩm là m cho thân xác tôi phát triển, không phải ý riêng cá»§a tôi, mà là thánh ý cá»§a Thiên Chúa. Tôi đói Thiên Chúa và tôi khát Ngà i. Thánh ý cá»§a Ngà i là điểm quan trá»ng cho sá»± tồn tại cá»§a tôi. Tôi tin tưởng hoà n toà n và o Chúa. Ngà i là niá»m vui cá»§a tôi. Khi Ngà i mặc khải và ban cho tôi Ä‘iá»u gì, thì tôi sẽ ăn ngấu nghiến và uống thá»a thuê Ä‘iá»u đó, như là má»™t kẻ đói ăn ngấu nghiến chén cÆ¡m, và kẻ khát uống thá»a thuê ly nướcâ€.
Tháºt váºy, ai khát khao và yêu mến Ä‘iá»u công chÃnh, ngưá»i đó tìm thấy Thiên Chúa, tìm thấy thánh ý Ngà i và tìm thấy hạnh phúc. Sá»± công chÃnh luôn mang ý nghÄ©a kết hợp ý muốn con ngưá»i vá»›i ý muốn Thiên Chúa. Sá»± công chÃnh không thể tách lìa vá»›i lòng can đảm và dấn thân, để thá»±c thi thánh ý Chúa trong cuá»™c sống, như chÃnh Chúa Giê-su đã sống.
Ngưá»i môn đệ được Chúa má»i gá»i phải sống công chÃnh hÆ¡n những ngưá»i biệt phái. Ngưá»i biệt phái giữ luáºt rất chu đáo và tỉ mỉ và không bá» sót má»™t Ä‘iá»u luáºt nà o trong các khoản luáºt đã được đỠra, nhưng đáng tiếc là há» giữ luáºt má»™t cách máy móc và hình thức, giữ luáºt chỉ vì luáºt mà không Ä‘i và o chiá»u kÃch ná»™i tâm. Chúa Giêsu biết rõ cách sống và giữ luáºt cá»§a há».
ChÃnh vì thế, Ngà i căn dặn các môn đệ cá»§a Ngà i giữ các lá» luáºt vá»›i tâm tình yêu mến Thiên Chúa và yêu thương ngưá»i khác như chÃnh mình. Luáºt yêu thương mà Chúa Giêsu truyá»n dạy cần thá»±c hiện cách cụ thể là sống hòa thuáºn và biết tha thứ: “Váºy, nếu khi anh em sắp dâng lá»… váºt trước bà n thá», mà sá»±c nhá»› có ngưá»i anh em Ä‘ang có chuyện bất bình vá»›i anh em, thì hãy để cá»§a lá»… lại đó trước bà n thá», Ä‘i là m hòa vá»›i ngưá»i anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lá»… váºt cá»§a mình” (Mt 5, 23 – 24). Lá»… váºt cao quý và đẹp lòng Thiên Chúa nhất, đó là cuá»™c sống Ä‘ong đầy tình yêu, vì thế để có cá»§a lá»… đẹp lòng Thiên Chúa thì chúng ta phải sống chan hòa tình yêu thương vá»›i anh em mình, yêu thương phải phát xuất từ chÃnh trong tâm cá»§a mình, không há»i hợt bên ngoà i, hay ở đầu môi chót lưỡi.
Trong cuá»™c sống cá»§a má»—i ngưá»i, không thiếu những lúc ngưá»i khác là m cho chúng ta khó chịu, bá»±c mình, không thiếu những lúc chúng ta sống khó hòa hợp vá»›i ngưá»i khác, nhưng Chúa dạy chúng ta phải Ä‘i bước trước đến vá»›i tha nhân, Ä‘i bước trước đến vá»›i ngưá»i nói hà nh nói xấu ta, Ä‘i bước trước đến vá»›i ngưá»i là m ta Ä‘au khổ, vá»›i tÃnh xác thịt con ngưá»i tháºt là má»™t Ä‘iá»u quá khó, nhưng vá»›i tình yêu mến Chúa và trong tình mến, ngưá»i môn đệ sống đức công chÃnh Chúa dạy chúng ta hãy noi gương Chúa, khi ta chiêm ngưỡng hy lá»… tuyệt hảo cá»§a Chúa Giêsu trên Thánh Giá, khi chung quanh Thánh Giá đông vô kể những ngưá»i bất bình, những ngưá»i sỉ nhục Chúa, cả những ngưá»i đóng Ä‘inh và coi thưá»ng Chúa : “Ông có phải là Thiên Chúa thì hãy tá»± xuống khá»i tháºp giá Ä‘i”, há» Ä‘ang vui vẻ và hả hê cưá»i nói, vì đã giết được Chúa, thì chÃnh lúc đó Chúa dạy má»™t bà i há»c yêu thương và tha thứ cao tá»™t đỉnh, Chúa ngước mắt lên trá»i và thưa cùng Chúa Cha: “Lạy Cha xin tha cho há»”. ChÃnh bà i há»c nà y đã dạy chúng ta tha thứ không phải là nhát đảm mà là anh hùng, tha thứ không phải là thua thiệt mà được gấp ngà n lần.
“Anh em đã nghe Luáºt dạy ngưá»i xưa rằng: Chá»› giết ngưá»i, ai giết ngưá»i, thì đáng bị đưa ra tòa” (Mt 5, 21). “Chá»› giết ngưá»i” đó là má»™t Ä‘iá»u luáºt đã có từ thá»i Cá»±u ước và đến thá»i Tân ước Chúa Giêsu đã kiện toà n luáºt nà y má»™t cách trá»n hảo hÆ¡n, không phải chúng ta chỉ lo tránh giết ngưá»i, mà còn phải sống vá»›i má»i ngưá»i trong bầu khà chan hòa tình yêu thương, và phải tránh không phẫn ná»™, không chá»i mắng ngưá»i anh em, và trong tư tưởng không có ác ý hại ngưá»i, không có ý dèm pha chỉ trÃch, không loại trừ ngưá»i anh em khi ngưá»i anh em có tá»™i. Chúa Giêsu cấm ngay từ trong trứng nước, ngay từ trong tư tưởng cá»§a ngưá»i môn đệ Chúa, phải giữ trá»n lá» luáºt vá»›i tâm tình yêu thương, thương ngưá»i như chÃnh bản thân mình.
Xã há»™i muốn tráºt tá»± tốt đẹp, cần có những luáºt lệ. Con ngưá»i sống trong xã há»™i cần tuân giữ những luáºt lệ ấy. Ngưá»i tá» tế là ngưá»i biết giữ luáºt cho mình và cho ngưá»i khác. Luáºt lệ giúp con ngưá»i lá»›n lên và trưởng thà nh hÆ¡n. Thông thưá»ng, khi chu toà n những luáºt lệ, con ngưá»i hay có thái độ tá»± mãn. Äây cÅ©ng là thái độ cá»§a những Kinh sư và Pharisiêu mà Chúa Giêsu nhắc đến trong Tin mừng hôm nay. Há» tuân giữ luáºt cách chặt chẽ và tỉ mỉ, xem mình công chÃnh hÆ¡n những ngưá»i khác. Giữ luáºt như thế chưa phải là phong cách cá»§a công dân nước Trá»i. Chúa Giêsu dạy lá» luáºt quan trá»ng nhất mà con ngưá»i cần phải tuân giữ đó là luáºt tình yêu.
Trong Ä‘á»i sống tâm linh, ngưá»i ta phải tu dưỡng cái «tâm» ở bên trong trước: phải có tâm ngay thẳng, thà nh tháºt, luôn tôn trá»ng sá»± công bằng, biết yêu thương má»i ngưá»i không phân biệt sang hèn tốt xấu. Khi đã có tâm tốt tháºt sá»±, những việc là m cá»§a ngưá»i ấy sẽ tá»± nhiên đẹp lòng Chúa. Thánh Âu Tinh nói: «Cứ yêu Ä‘i rồi muốn là m gì thì là m!» (Ama et fac quod vis). Khi tâm đã quanh quéo, Ãch ká»·, sẵn sà ng hại ngưá»i, thì bất kỳ việc là m do tâm ấy thúc đẩy – dù bên ngoà i có tốt là nh đến đâu – cÅ©ng Ä‘á»u mang dấu ấn cá»§a tâm ấy, nên không mấy giá trị trước Thiên Chúa.
Ngưá»i môn đệ cá»§a Chúa không giữ luáºt vụ hình thức, nhưng trong tình yêu, quảng đại và hiến thân. Chúa đã đưa lá» luáºt trở vá» vá»›i đúng chức năng cá»§a nó và má»i gá»i ta hãy sống má»™t Ä‘á»i sống má»›i trong tình yêu.
Sống đạo là sống trong tình yêu. ChÃnh tình yêu sẽ giúp ta chu toà n lá» luáºt cách trá»n hảo. Ước chi hằng ngà y, hà ng tuần ta đến nhà thá» tham dá»± thánh lá»… vá»›i tất cả tình yêu và ý thức, nhỠđó, ta mang tình yêu Thiên Chúa và o cuá»™c sống hằng ngà y qua từng ánh mắt, nụ cưá»i và cách đối xá» vá»›i ngưá»i khác.
Huệ Minh

