Rôma: Mẹ Têrêxa và �ức Gioan-Phaolô II

Trích sách Chúa ở tr�n tâm hồn, René-Luc, nxb. Presses de la renaissance

Sau kinh nghiệm Phi châu tôi v� Rôma năm 1990 để h�c ba năm thần h�c ở Giáo hoàng H�c viện �a Minh Angelicum. �ây là đại h�c mà �ức Gioan-Phaolô II đã làm luận án tiến sĩ v� Thánh Gioan Thánh giá. Giáo sư dạy tiếng �. Tôi h�c rất nhanh ngôn ngữ này, theo tôi đây là ngôn ngữ bắt buộc của Giáo hội ngày nay. Trong các buổi lễ ở Vatican, dù là buổi tiếp kiến bình thư�ng hay lễ phong thánh, bầu ch�n giáo hoàng thì tất cả các bài diễn văn đ�u bằng tiếng �. Và qua tiếng �, chúng ta sẽ hiểu và đ�c tiếng la-tinh dễ hơn, và đương nhiên là thuận lợi cho các nghi thức phụng vụ. Bây gi� hẳn bà giáo sư la-tinh của tôi sẽ hãnh diện v� tôi…

Rôma là trung tâm của Giáo hội. Không nói đến việc đào tạo ở Rôma, chắc chắn là có tiêu chuẩn cao, nhưng sống ở Rôma là một kinh nghiệm phong phú v� mặt văn hóa. Ở đây chúng tôi gặp tất cả các sinh viên đến từ khắp nơi trên thế giới, tầm nhìn của chúng tôi được mở rộng. Và ở ngoài đư�ng, nếu mình có mặc áo biểu lộ tính cách tôn giáo như mặc cổ cồn la-tinh thì cũng chẳng ai để ý. Linh mục ở đây là một phần cảnh trí quen thuộc nhằm tô điểm cho thành phố Rôma. Vì vậy sống ở đây thoải mái, mình không bị xem là ngư�i từ sao h�a đến.

Linh mục Jacques-Philippe, b� trên chủng viện chúng tôi ở Rôma có nhi�u mối dây liên hệ với các tín hữu ở phía bên kia bức màn sắt trong th�i cộng sản. Dù bức tư�ng đã bị sập, linh mục vẫn còn nhận nhi�u l�i kêu cứu. Khi cha h�i tôi có thể làm gì cho các anh em ở các nước �ông-Âu, tôi đ� nghị tổ chức các đoàn công-voa nhân đạo trong kỳ nghỉ hè của tôi. Và tôi có ngư�i bạn � có trư�ng dạy lái xe. Thế là tôi có được bằng lái xe tải và từ đó là các loại xe khác: xe buýt, xe vận tải nặng, xe mô-tô… và m�i chi phí thì anh chịu. �ổi lại, anh xin tôi đem anh theo trong các chuyến phiêu lưu đến các nước �ông Âu này.

Và thế là tôi tổ chức quyên góp thực phẩm trong các giáo xứ. Tôi may mắn nói được bốn thứ tiếng, Anh, Pháp, �ức, � nên đây là một lợi thế khi qua các biên giới. Tháng tư năm 1992 chúng tôi đi Budapest, Hungaria, tháng 9 chúng tôi đi Mostar trong th�i chiến tranh ở Bosnie-Herzégovine, tháng 4 năm 1993, chúng tôi đi Trakai, Lituani và tháng 7 chúng tôi đi Issia, Rumania. Chuyến đi nhân đạo cuối cùng của chúng tôi ở các nước �ông Âu là vào  tháng 1 năm 1995, đoàn công-voa đem thuốc men đến cho một bệnh viện ở Maxcơva. �ó là những chuyến đi dài, mệt m�i, cảm động nhưng chúng tôi được đ�n bù khi thấy được ni�m vui của giữa ngư�i đang ch� chúng tôi. Thật khó để bây gi� có thể hình dung các nước ở chế độ cộng sản hồi đó thiếu thốn m�i thứ đến như thế nào.

Tôi đặc biệt nhận ra thảm kịch này của chế độ cộng sản khi đến Kazakhstan vào tháng 8 năm  2005. H� m�i tôi đến giảng ở liên hoan quốc gia ngư�i trẻ, đa số các bạn trẻ không đi dự Ngày Thế giới Trẻ tổ chức ở Cologne, nước �ức. Gần địa điểm liên hoan có những tòa nhà khổng lồ bị đổ nát. Bên cạnh là nghĩa địa mênh mông nơi chứa các máy móc dụng cụ nông nghiệp. �ó là những gì còn sót lại của nông trư�ng tập thể, các nông trại to lớn của chế độ cộng sản mà nông dân buộc phải làm việc ở đó. H� không thể đi qua làng bên cạnh mà không có giấy phép. Tất cả chế độ cưỡng bức tập thể này vẫn còn cho đến các năm 1990. Bây gi� nông dân quay v� nông trại riêng của h�, các nông trư�ng tập thể chỉ còn là tàn tích đổ nát. Tàn tích hiện đại của thế kỷ 20, một phông trang trí đau buồn kiểu phim Mad Max. Hay “Max khùng khùng�. �ó là sản phẩm của ý thức hệ không có Chúa. Và để nói Marx khẳng định tôn giáo là “thuốc phiện của dân chúng�, một cái gì con ngư�i phịa ra để khắc phục các khó khăn của mình. Và để nói Marx muốn làm cho con ngư�i được tự do. Nhưng Chúa đã thật sự in khắc trong tâm trí con ngư�i đến mức mà các xã hội vô thần này không làm gì khác hơn là trở thành các xã hội toàn trị. Vì khi chúng ta mất ý nghĩa v� Chúa, thì chúng ta mất ý nghĩa v� con ngư�i.

Nhưng chúng ta hãy quay v� Rôma. Trong năm thứ ba đ�i chủng sinh của tôi, mùa xuân năm 1993 tôi đã có một cuộc gặp gỡ thật cảm động.

Ở đại h�c Angelicumcó các sinh viên thuộc dòng Huynh đệ do Mẹ Têrêxa thành lập. Tôi nói với bạn trong nhóm, tôi mong được gặp mẹ một lần trong đ�i. Và dĩ nhiên tôi vui không thể tả khi nghe mẹ sẽ đến dự một thánh lễ ở khu phố nghèo vùng ngoại vi Rôma!

Mẹ Têrêxa sốt sắng dự thánh lễ. Và mẹ đơn sơ nói chuyện với chúng tôi. Mẹ nói từ quả tim. Sau thánh lễ, tất cả m�i ngư�i hiện diện đến nói chuyện với mẹ và đưa ý chỉ cầu nguyện của h� cho mẹ. Có rất nhi�u ngư�i đến mức các quý vị đàn ông phải làm hàng rào an ninh để đưa mẹ ra xe. Tôi xúc động nhìn cảnh này, nhưng tôi cũng hơi thất v�ng. Tôi muốn đến chào mẹ nhưng không thể được. Bỗng nhiên, tôi thấy có ai nắm cánh tay tôi, tôi quay lại, đó là anh bạn chủng sinh, ngư�i m�i tôi đến đây.

– Bạn làm gì ở đây, bạn không muốn gặp mẹ à?

– Tôi muốn gặp chứ, nhưng đông như vậy làm sao tôi gặp được.

– �i theo tôi, vừa nói anh vừa kéo tay tôi đi.

Anh kéo tôi đi len giữa đám đông. Tôi ngạc nhiên khi thấy đám đông tránh ra để anh đi. Trong vài giây tôi đứng trước mặt Mẹ Têrêxa.

Mẹ ngồi trong xe, ngư�i mảnh khảnh, cửa xe kéo xuống. �ôi mắt nh� bé của mẹ long lanh làm sáng lên khuôn mặt nhăn nheo tươi cư�i mà toàn thế giới đ�u biết đến. Mắt mẹ nhìn thẳng mắt tôi như thể tôi là ngư�i duy nhất trên đ�i. Tôi ấp a ấp úng:

–  Mother, give me your blessing! Mẹ xin mẹ chúc lành cho con!

�ó là các bạn trong dòng Huynh đệ của mẹ bày cho tôi nói.

Khi đó mẹ đưa hai tay lên mặt tôi, ôm má tôi và lướt hai tay xuống chầm chậm như ngư�i mẹ âu yếm con mình. Bàn tay của mẹ dịu dàng không tả, dịu dàng của lòng thương xót. �ôi mắt của mẹ gắn chặt vào mắt tôi. Th�i gian như ngừng trôi.

Và tôi nghe đôi môi mẹ thì thầm với tôi:

–  All for Jesus through Mary!

Câu nói quen thuộc của giáo hoàng rất yêu quý, “tất cả cho Chúa Giêsu qua Mẹ Maria�, Totus Tuus!…

Khi tôi hoàn hồn thì xe mẹ đã đi xa. Dù sao tôi đã gặp Mẹ Têrêxa trong thoáng chốc duy nhất này, giây phút cực mạnh của đ�i tôi. Tôi giữ trong ký ức hình ảnh khuôn mặt của mẹ, nhăn nheo qua nụ cư�i và qua l�i cầu nguyện. Bao nhiêu ngư�i lo lắng khi thấy nếp nhăn trên mặt của mình. Nhưng nếu các nếp nhăn do một đ�i mỉm cư�i và chiêm niệm thì cũng nên tự hào v� các nếp nhăn này. Mẹ Têrêxa là hình mẫu của nét đẹp, là “ngư�i mẫu của tình yêu�.

Một ngư�i khác cũng tác động đến tôi trong th�i gian ở Rôma, chắc chắn đó là �ức Gioan-Phaolô II. Vào Tuần Thánh năm 1993, tôi được đơn ca ở ��n th� Thánh Phêrô, dù tôi hát nhạc blue dễ dàng hơn là hát nhạc gregoria. Và ban tổ chức cho tôi biết, tôi sẽ không có dịp được đến gần �ức Giáo hoàng vì ngài luôn chào các ca sĩ từ phòng thánh. Trong lần tập với ca trưởng, tôi hát phần đơn ca của mình rất đúng.

Và bây gi� là Thứ Sáu Tuần Thánh. �ến lượt tôi. Tôi lên bục giảng của ��n th� Thánh Phêrô. �ức Giáo hoàng ở ngay trước mặt tôi nhưng khá xa. Tôi hơi chút e ngại, nhưng tôi bắt ngay vào và hát bằng tiếng la-tinh: In manus tuas Domine, commendo spirituum meum (Trong tay Ngài, con xin phó thác hồn con»). Cho đến khi đó thì m�i sự xảy ra tốt đẹp. nhưng ngày hôm sau lại là một chuyện khác.

Ngày Thứ Bảy Tuần Thánh, ngày canh thức Phục Sinh, �ức Giáo hoàng ở gần bục hơn, chỉ cách vài mét. Thêm nữa, ��n th� Thánh Phêrô chật ních, cũng có khoảng cả hai mươi ngàn ngư�i. Tôi ấn tượng bởi số ngư�i đông đảo như vậy. Tôi phải đơn ca phần điệp khúc Chúa Sống Lại và ca đoàn lặp lại với đám đông. Và bây gi� mới có chuyện. Tôi lầm âm điệu của điệp khúc. Và m�i ngư�i lặp lại y hệt âm điệu tôi hát, trong khi ca đoàn hợp xướng đứng bên kia hát đúng điệp khúc đã được dự trù. Một hỗn hợp nghịch âm không có gì là tiếng hát thiên cung. Không giao động, tôi tiếp tục và càng lúc càng trật đư�ng rầy, nhưng tôi làm ra vẻ mình làm chủ tình hình, tôi dốc hết tâm trí vào đó. Ngư�i lãnh đạo hợp xướng điên vì tôi! Ông liếc nhìn tôi một cái nhìn như dao cắt, nhưng nó chẳng thấm gì khi tôi v� ghế ngồi. Tôi đã làm hết sức mình. Sau buổi lễ những chuyện này trở thành xa lắc xa lơ vì �ức Thánh Cha đến chào từng ngư�i một chúng tôi.

– Tr�ng kính �ức Thánh Cha, xin cha ban phép lành cho con, tháng sau con sẽ được phong chức phó tế.

Và cha ban phép lành cho tôi! Ôi, thật là một cảm xúc tuyệt v�i, được ngài ban phép lành lại thêm một lần nữa, phép lành mà tôi quá mong đợi.

Nếu tôi có thêm chút gi�, tôi sẽ nói với ngài, phép lành này là phép lành kéo dài ngài đã ban cho tôi mư�i một năm trước đây ở quảng trư�ng Thánh Phêrô khi tôi hét lên xin ngài cầu nguyện cho các ngư�i trẻ có ơn g�i linh mục. Chúa thật trung thành!

*  *  *

Th�i gian đào tạo ở Rôma rồi cũng kết thúc, tôi được điểm cao môn thần h�c.

Tất cả là chuyện của động lực. Các b� trên đ� nghị tôi tiếp tục h�c để có bằng v� linh đạo ở viện Teresianum nổi tiếng. Sau các viện của dòng �a Minh, dòng Camêlô. Tôi rất thích viễn cảnh này, nhưng mặt khác tôi mong r�i thế giới sách vở để đi vào phục vụ.

Cuối cùng tôi được v� Pháp để sống một năm làm phó tế ở giáo phận Nîmes, giáo phận gốc của tôi.

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn