Tại Ấn Äá»™, quyết định đổi tiá»n bất ngá» do chÃnh quyá»n Ấn ban hà nh trong tuần trước đây, Ä‘ang gây nhiá»u khốn khó cho dân chúng. Các ngân hà ng không có đủ tiá»n theo mệnh giá má»›i để đổi cho ngưá»i dân. Các máy ATM không hoạt động. Ngưá»i dân xếp hà ng dà i dằng dặc trước các ngân hà ng để mong đổi được tiá»n. Äã có nhiá»u vụ ẩu đả và cãi cá» già nh giáºt xảy ra vì ngưá»i dân không còn tiá»n bạc để mua lương thá»±c.
Tuần trước đây, ngà y 10.11, thá»§ tướng Ấn, ông Narendra Modi, bất ngá» quyết định rút khá»i thị trưá»ng các đồng mệnh giá 500 và 1000 rupi, vá»›i mục Ä‘Ãch chÃnh là giá»›i hạn nạn lưu hà nh tiá»n giả, đồng thá»i chống nạn tham nhÅ©ng và trốn thuế. Các đồng bạc mệnh giá 500 và 1000 rupi, tương đương  6,5 và 13 euro, là mệnh giá cao nhất và rất thịnh hà nh trên các thị trưá»ng Ấn, từ ngà y hôm ấy, sẽ không còn giá trị nữa và phải đổi thà nh mệnh giá cao hÆ¡n là 2000 rupi. 90% các dịch vụ tại Ấn Äá»™ Ä‘á»u được trả tiá»n mặt. Nhưng ngưá»i ta chỉ được đổi má»™t lượng tiá»n nà o đó mà thôi, số còn lại phải bá» và o má»™t tà i khoản ngân hà ng, và phải có giấy tá» chứng minh Ä‘i kèm.
Theo má»™t nguồn tin do hãng thông tấn Asianews ghi nháºn, buổi đầu, ngưá»i dân Ấn rất vui vi cho rằng biện pháp nà y sẽ giảm bá»›t hiện tượng tiá»n Ä‘en giả mạo. Nhưng chỉ và i ngà y sau, ngưá»i ta khám phá ra rằng đây là má»™t hà nh vi chÃnh trị, nhằm cá»§ng cố đảng cầm quyá»n Ấn giáo BJP trong viá»…n tượng cuá»™c tranh cá» sắp tá»›i đây tại bang Uttar Pradesh. Các ngân hà ng trong nước không có đủ tiá»n má»›i để đổi các đồng mệnh giá 500 và 1000 rupi cho dân chúng. Chỉ có các thà nh viên đảng BJP là đã kÃn đáo đổi tiá»n trước và thÃch ứng được trước tình trạng hiện nay. Còn dân chúng Ä‘ang khốn khổ vì vụ đổi tiá»n nà y. Nhiá»u ngưá»i xếp hà ng rồng rắn trước các nhà băng để mong đổi được tiá»n hầu sinh sống. Äã có hai ngưá»i đứng tim chết vì phải xếp hà ng chỠđợi quá lâu. Má»™t phụ nữ vừa bán được mảnh đất đã thắt cổ tá»± tá» vì tưởng rằng số tiá»n bán đất gồm toà n mệnh giá 500 và 1000 rupi không còn giá trị gì nữa. Tình hình hiện nay tháºt là bối rối. Má»—i ngà y chÃnh quyá»n đưa ra những chỉ dẫn khác nhau vá» ngân khoản có thể được đổi khiến cho ngưá»i dân cà ng dá»… hoang mang lầm lẫn hÆ¡n. Nhưng vấn đỠchÃnh và rõ rệt nhất, đó là không có tiá»n để đổi. Kết quả là ná»n kinh tế Ấn độ Ä‘ang bị đình trệ.
Má»™t yếu tố khác cÅ©ng Ä‘ang gây nghi ngá» cho ngưá»i dân Ấn đó là sá»± trùng hợp khác thưá»ng giữa quyết định cá»§a thá»§ tướng Modi và má»™t số sáng kiến cá»§a các doanh nhân Ấn, khiến ngưá»i ta có cảm tưởng là chÃnh quyá»n Ấn hiện nay Ä‘ang muốn mưu lợi cho giá»›i doanh nhân thân cáºn vá»›i đảng cầm quyá»n BJP. Kết quả là dân chúng Ấn Äá»™ đã nghèo lại cà ng nghèo hÆ¡n và đảng BJP cầm quyá»n đã mạnh lại cà ng mạnh hÆ¡n. Có lẽ chỉ có đảng BJP là có đủ ngân khoản để chi phà cho cuá»™c tranh cá» tại Uttar Pradesh và o năm tá»›i. Còn các thà nh viên phe đối láºp thì phải chia sẻ số pháºn cá»§a dân chúng Ấn, không được đổi đủ tiá»n để mua lương thá»±c, nói chi đến váºn động tranh cá».
Mai Anh
(ASIANEWS 14.11.2016)

