Theo nháºn định ngà y 3 tháng 7 cá»§a Église d’Asie, tổng giáo pháºn Huế Ä‘ang là tâm Ä‘iểm thá»i sá»± Việt Nam, sau khi má»™t nhóm gồm 150 ngưá»i tấn công Äan Viện Thiên An cá»§a Dòng Biển Äức ngà y 28 tháng Sáu vừa qua. Äức Cha Giuse Nguyá»…n Chà Linh, 67 tuổi, là Tổng Giám Mục cá»§a Huế từ ngà y 29 tháng 10 năm ngoái và là chá»§ tịch Há»™i Äồng Giám Mục Việt Nam từ ngà y 5 tháng 10 cùng năm. Nhân dịp tá»›i Paris, ngà i đã chấp nháºn trả lá»i các câu há»i cá»§a ban biên táºp Église d’Asie.
Eglises d’Asie : Thứ Tư, 28 tháng Sáu vừa rồi, má»™t nhóm 150 ngưá»i đã xâm nháºp tà i sản cá»§a Ä‘an viện Biển Äức Thiên An, tá»a lạc cách Huế mấy kilômét, và đã phá há»§y má»™t tượng Chúa Kitô trên Tháºp Giá. Äây không phải là lần đầu tiên những bạo lá»±c như thế đã diá»…n ra, các bạo lá»±c nà y đã có trong khuôn khổ cuá»™c tranh chấp ruá»™ng đất ngà y xưa. Äức Cha có thể giải thÃch cho chúng con biết tình hình được không?
Äức Cha Giuse Nguyá»…n Chà Linh : Trước đây, Äan Viện có má»™t khu đất diện tÃch khoảng 107 mẫu tây. Nhưng Bá»™ Dân Luáºt Việt Nam không thừa nháºn quyá»n tư hữu. Thà nh thá», các nhà cầm quyá»n không thừa nháºn quyá»n sở hữu cá»§a Ä‘an viện đối vá»›i khu đất nà y.
Vụ tranh cãi nà y đã bắt đầu từ má»™t tháºp niên qua; nó đã trở thà nh má»™t cuá»™c tranh cãi thá»±c sá»±. Các nhà cầm quyá»n đã ăn cắp tà i sản cá»§a các Ä‘an sÄ©, tức khu đất nà y, để bán cho các doanh nghiệp ngoại quốc, các doanh nghiệp du lịch [Chú thÃch cá»§a ban biên táºp: các nhà cầm quyá»n chiếm 50 mẫu tây, để là m má»™t công viên giải trÃ]. Và rồi, đây là cách há» là m thế: nhà cầm quyá»n muốn tạo thế dá»… dà ng cho việc đầu tư cá»§a các doanh nghiệp, cả địa phương lẫn ngoại quốc, nên đã bán các tà i sản nà y Ä‘i. Há» chế giá»…u quyá»n lợi cá»§a các tổ chức tôn giáo, và , trong trưá»ng hợp nà y, các quyá»n lợi cá»§a Äan Viện.
Ngưá»i Công Giáo cá»§a tổng giáo pháºn Huế là thiểu số và vẫn còn bị thương tÃch bởi các vụ tà n sát diá»…n ra trong cuá»™c Tấn Công Tết [Chú thÃch cá»§a ban biên táºp: cuá»™c tấn công bất ngá» cá»§a các cán binh Bắc Việt nhân dịp Tết năm 1968; trong thà nh phố nà y, các tráºn chiến đặc biệt lâu dà i, chúng kéo dà i 28 ngà y, và sát hại nhiá»u ngưá»i], nên không ai dám lên tiếng. Ngưá»i ta để các Ä‘an sÄ© phải tá»± xoay xở lấy. Và nhà cầm quyá»n dân sá»± mặc tình muốn là m gì thì là m. Tôi đã viếng Äan Viện [ngà y 16 tháng Sáu vừa qua], và các Ä‘an sÄ© cho rằng tòa tổng giám mục nên nâng đỡ việc đòi lại đất Ä‘ai cá»§a há». Tôi Ä‘oán rằng các Ä‘an sÄ© đã dá»±ng lại cây tháºp giá [ngà y 26 tháng Sáu, 2017], Ä‘iá»u nà y đã gây ra má»™t phản ứng, có tÃnh bạo lá»±c, vá» phÃa nhà cầm quyá»n [ngà y 28 tháng Sáu]. Các ông biết đấy, ở xứ nà y, 77% các vụ tranh chấp liên quan tá»›i đất Ä‘ai.
Há»i: CÅ©ng trong tuần nà y, má»™t “blogger†Công Giáo Việt Pháp, Ông Phạm Minh Hoà ng, đã bị tước mất quốc tịch và bị Ä‘uổi khá»i xứ sở. Ngà y 29 tháng Sáu, má»™t “blogger†Công Giáo, Bà Nguyá»…n Ngá»c Như Quỳnh, thưá»ng được biết nhiá»u hÆ¡n dưới tên “Mẹ Nấmâ€, đã bị kết án 10 năm tù vì đã “tuyên truyá»n chống chÃnh phá»§ Cá»™ng Sảnâ€. Cha Gioan Nguyá»…n Ngá»c Nam Phong, cha xứ Giáo Xứ Thái Hà , ở Hà Ná»™i, má»™t linh mục dấn thân, nhất là trong các vấn đỠđất Ä‘ai, đã bị cấm rá»i lãnh thổ, trong khi ngà i có việc phải qua Úc. Tất cả những Ä‘iá»u nà y gợi ý gì vá»›i Äức Cha?
Äáp: Chế độ Cá»™ng Sản luôn là má»™t chế độ độc tà i, nên các nhà cầm quyá»n có khuynh hướng đà n áp các tiếng nói đối láºp. Các “bloggers†bị coi như những ngưá»i khiêu khÃch, chuyên xúi giục các vụ nổi loạn.
Cha Gioan Nguyá»…n Ngá»c Nam Phong đã bị trừng phạt vì tác phong chống cá»™ng sản cá»§a ngà i. Trong các bà i nói cá»§a ngà i, trong các bà i giảng cá»§a ngà i, ngà i thưá»ng hay kết án các nhà cầm quyá»n. Äiá»u nà y từ lâu khiến ngà i ở trong sổ bị theo dõi cá»§a Công An. Thà nh thỠđây không phải là lần đầu tiên. Nhiá»u ngưá»i đối láºp đã bị trừng phạt như thế để há» không nói xấu chế độ vá»›i ngưá»i ngoại quốc.
Há»i: Các linh mục tá»± động viên mình á»§ng há»™ các ngưá»i Việt Nam chịu ảnh hưởng cá»§a thảm há»a môi trưá»ng do doanh nghiệp Formosa khiêu khÃch tạo ra đã bị biến thà nh đối tượng để Ä‘e dá»a. Các cuá»™c biểu tình đã bị dẹp tan má»™t cách dã man. Má»›i đây, ban biên táºp cá»§a Église d’Asie đã gặp Äức Cha Phaolô Nguyá»…n Thá Hợp, ngưá»i hướng dẫn má»™t phái Ä‘oà n qua Âu Châu để mẫn cảm hóa dư luáºn quốc tế lấy thảm hoạ môi trưá»ng nà y là m chá»§ Ä‘á». Há»™i Äồng Giám Mục cÅ©ng đã lên tiếng công bố.Tình trạng môi trưá»ng có diá»…n biến ở Việt Nam không?
Äáp: Không có gì đã thay đổi. Vì chÃnh phá»§ luôn luôn sợ phải thừa nháºn sá»± tháºt liên quan tá»›i vụ tai tiếng Formosa. Nhưng từ trước đến nay, há» nhìn nháºn rằng đây là má»™t thảm há»a và nháºn định rằng Việt Nam chưa có đủ trải nghiệm để xá» lý các vụ việc như thế. Xứ sở chưa có đủ chuyên viên, và đây là cái giá rất cao mà xứ sở phải trả.
Liên quan đến việc bồi thưá»ng, ngưá»i ta luôn đương đầu vá»›i cùng má»™t vấn đỠtham nhÅ©ng. Số tiá»n không cao lắm, vì các thiên kiến sẵn có, và bị các nhà cầm quyá»n dân sá»± bác bá». Vả lại, theo tin đồn, chÃnh ngưá»i Trung Quốc đầu tư; ngưá»i Äà i Loan chỉ là những ngưá»i cho muợn tên mà thôi.
Còn vá» Äức Cha Hợp, ngà i đã là m pháºt lòng các nhà hữu trách cá»§a Phòng Tôn Giáo Sá»± Vụ rất mạnh. Những ngưá»i nà y đã đỠnghị “miá»…n chấp†(excuser) cho Äức Cha Hợp. NghÄ©a là há» mong Tòa Thánh triệu Äức Cha Hợp vá» Rôma, hoặc gá»i ngà i Ä‘i nghỉ dưỡng.
Há»™i Äồng Giám Mục gần đây đã gá»i “các nháºn xét thà nh thá»±c và thẳng thắn†cá»§a mình liên quan đến Äạo Luáºt vá» các tÃn ngưỡng và tôn giáo, ngà y 1 tháng Sáu vừa qua, lên các nhà cầm quyá»n.
Nói má»™t cách tổng quát, vá»›i đạo luáºt nà y, ngưá»i ta thấy nhiá»u thụt lùi, chứ không phải tiến bá»™; chúng tôi không luôn được hưởng sá»± tá»± do Ä‘Ãch thá»±c. Thà dụ, có nhiá»u lãnh vá»±c trong đó Giáo Há»™i không có quyá»n dấn thân và o, như sức khá»e, giáo dục, v.v… Ngưá»i ta vẫn chưa ra khá»i não trạng cá»§a hệ thống gá»i là “xin cho†[Ghi chú cá»§a ban biên táºp: kiểu nói nà y mô tả sá»± kiện: Giáo Há»™i tá»± thấy mình có nghÄ©a vụ phải xin phép đối vá»›i tất cả má»i việc mình là m, chế độ ở địa phương có ban phép ấy hay không là tùy ở há»].
Äấy là mối thất vá»ng, được các tôn giáo khác chia sẻ, mặc dù không công khai nói ra. Dù sao, các tôn giáo nà y cÅ©ng há»— trợ Há»™i Äồng Giám Mục.
Há»i: Còn vá» việc cá» nhiệm các giám mục, từ trước đến nay, qúy Äức Cha có được tá»± do không?
Äáp: Không, không há» có. Nhà Nước không có quyá»n đỠcá» má»™t giám mục, nhưng há» có quyá»n từ chối má»™t vụ bổ nhiệm. Khi má»™t ứng viên được đỠcá» là m giám mục, há» cần sá»± chấp thuáºn cá»§a Nhà Nước. Trên thá»±c tế, không có quá nhiá»u vấn đỠliên quan đến việc bổ nhiệm tại các giáo pháºn ở tỉnh. Nhưng có vấn đỠvá»›i việc bổ nhiệm giám mục ở ba tổng giáo pháºn Hà Ná»™i, Huế và Sà i Gòn.
Há»i: Ngà y 29 tháng Sáu, Äức Cha đã ở Rôma.
Äáp: Má»›i đây, tôi được bổ nhiệm là m Tổng Giám Mục Huế [ngà y 29 tháng 10 năm ngoái]. Trong truyá»n thống cá»§a Giáo Há»™i Công Giáo, các tân Tổng Giám Mục tá»›i Rôma để lãnh dây palium từ tay Äức Giáo Hoà ng. Nghi lá»… nà y diá»…n ra ngà y 29 tháng Sáu, dịp Lá»… Hai Thánh Phêrô và Phaolô. Ba mươi sáu Tổng Giám Mục đã nháºn dây pallium năm nay.
Äối vá»›i tôi, đó là má»™t niá»m vui lá»›n. Má»™t cách hết sức hữu hình, ngưá»i ta cảm thức được sá»± hiệp thông cá»§a Giáo Há»™i hoà n vÅ©. Äiá»u nà y gây ấn tượng hết sức. Và có nhiá»u khách má»i: đại diện cá»§a các tôn giáo khác, hồi giáo, chÃnh thống giáo, các nghi lá»… đặc biệt, cả các nhà ngoại giao nữa, đủ các cấp, và cả các thá»§ tướng nữa. Bầu khà rất “hoà n cầuâ€. Tất cả đã được Äức Giáo Hoà ng Phanxicô hoà n cầu hóa.
Há»i: Hôm trước đó, tức ngà y 28 tháng Sáu, Äức Giáo Hoà ng đã bổ nhiệm 5 vị Hồng Y, trong đó, có Äức Cha Louis-Marie Ling Mangkhanekhoun, giám mục Paksé, ở Là o. Má»™t và i tháng sau khi 17 vị tỠđạo cá»§a Là o được phong chân phúc. Má»™t nguồn hân hoan?
Äáp: Tôi chia sẻ niá»m vui cá»§a Giáo Há»™i Là o vì đây là các vị tỠđạo đầu tiên được phong chân phúc. Tôi đã ở Vạn Tượng để dá»± lá»… ấy vì, trong số các vị được phong chân phúc, có má»™t linh mục cá»§a giáo pháºn cÅ© cá»§a tôi là Thanh Hóa, Cha Thạo Tiến. Ngà i vốn là thà nh viên cá»§a linh mục Ä‘oà n Thanh Hóa.
Ở Việt Nam, diá»…n trình phong chân phúc cho Äức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyá»…n Văn Thuáºn Ä‘ang diá»…n tiến tốt đẹp.
Äức Hồng Y Thuáºn đã được nâng lên báºc đáng kÃnh. Ngà i là giám mục cÅ© cá»§a tôi ở Nha Trang, má»™t đại biểu chân chÃnh cá»§a Giáo Há»™i lúc ấy. Tôi hãnh diện vá» ngà i và tôi cÅ©ng hãnh diện vá» sá»± thăng tiến thiêng liêng cá»§a ngà i.
Há»i: Năm 2018, Giáo Há»™i Việt Nam sẽ mừng 20 năm lá»… phong chân phúc cho các vị tỠđạo cá»§a mình. Qúy vị sẽ chuẩn bị việc nà y ra sao?
Äáp: Hiện nay, các cá» hà nh đã được tổ chức, liên kết vá»›i việc các giám mục viếng má»™ hai Thánh Phêrô và Phaolô (ad limina) ở Rôma hồi tháng Ba vừa rồi. Chắc chắn sẽ có những cuá»™c cá» hà nh và buổi cầu nguyện lá»›n lao; ngưá»i ta sẽ cố gắng là m nổi báºt Ä‘á»i sống và tiểu sá» các vị tỠđạo. Các nghi lá»… nà y sẽ luôn nhắm tá»›i ngưá»i trẻ.
Vá» ngưá»i trẻ, Các Ngà y Giá»›i Trẻ à Châu sẽ diá»…n ra tại Nam Dương và o mùa hè nà y.
Äối vá»›i ngưá»i trẻ Việt Nam, có vấn đỠlá»›n vá» ngôn ngữ vì Ä‘a số không hiểu tiếng Anh hay tiếng Pháp. Nhưng Äức Cha Phêrô Nguyá»…n Văn Viên, giám mục phụ tá cá»§a Vinh, ngưá»i chịu trách nhiệm mục vụ giá»›i trẻ, Ä‘ang tổ chức má»™t nhóm ngưá»i Việt tham dá»± Các Ngà y Giá»›i Trẻ nói trên.
Há»i: Miến Äiện và Tòa Thánh đã chÃnh thức thiết láºp các liên hệ ngoại giao nhân cuá»™c gặp gỡ ở Vatican giữa Tòa Thánh và Aung San Suu Kyi, Cố Vấn Nhà Nước Miến Äiện, ngà y 4 tháng 5 vừa qua. Liệu việc nà y có má»™t tác động nà o đối vá»›i sá»± hiện diện cá»§a vị đại diện không thưá»ng trá»±c cá»§a Tòa Thánh tại Việt Nam không?
Äáp: Cho tá»›i nay, ngưá»i ta có thể nói chúng tôi khá thất vá»ng: chúng tôi vốn mong đợi nhiá»u ở giây phút trong đó Việt Nam sẽ tạo được các liên hệ ngoại giao vá»›i Tòa Thánh ở cấp sứ thần. Nhưng vị đại diện cá»§a Tòa Thánh ở Việt Nam, Äức Cha Leopoldo Girelli, không luôn được quyá»n cư ngụ thưá»ng trá»±c ở Việt Nam. Ngà i luôn là “đại diện không thưá»ng trú cá»§a Tòa Thánh ở Việt Namâ€; ngà i ở Tân Gia Ba và chỉ có quyá»n ở Việt Nam má»™t tháng rồi phải rá»i xứ sở.
Má»i di chuyển cá»§a ngà i ở Việt Nam phải được chấp thuáºn, được bá»™ ngoại giao cá»§a Việt Nam cho phép. Sá»± trông chá» cá»§a chúng tôi có chừng má»±c, nhưng chÃnh phá»§ không dám tiến tá»›i nếu không có sá»± bảo lãnh cá»§a các nhà cầm quyá»n Trung Hoa. Trong lúc tình thế bị trở ngại, ngưá»i ta luôn kiếm cá»› để khước từ sá»± hiện diện thưá»ng trá»±c cá»§a Äức Cha Girelli ở Việt Nam.
Há»i: Từ ngà y 5 tháng 10 năm 2016, Äức Cha là chá»§ tịch Há»™i Äồng Giám Mục Việt Nam. Hôm trước ngà y Äức Cha được bầu, Nguyá»…n Thiện Nhân, chá»§ tịch Ủy Ban Trung Ương Mặt Tráºn Yêu Nước, và là thà nh viên cá»§a cấp chÃnh trị cao nhất cá»§a Äảng, tức Bá»™ ChÃnh Trị, đã tá»›i chà o thăm Äức Cha. Äức Cha có những mối liên hệ nà o vá»›i các nhà cầm quyá»n trung ương?
Äáp: Cuá»™c viếng thăm cá»§a Nguyá»…n Thiện Nhân diá»…n ra dưới sá»± chá»§ tá»a cá»§a Äức Cha Phaolô Bùi Văn Äá»c, Tổng Giám Mục Sà i Gòn. Tôi không biết có phải ngà i má»i ông ấy hay đó là sáng kiến cá»§a Nguyá»…n Thiện Nhân. Nhưng các cuá»™c viếng thăm nà y không được chà o đón trong khuôn khổ há»™i đồng giám mục.
Tôi không dấu giếm Ä‘iá»u gì, tôi phát biểu Ä‘iá»u tôi suy nghÄ©. Chúng tôi Ãt dè dặt hÆ¡n trước. Chúng tôi được tá»± do hÆ¡n. Và các thế hệ trẻ, thà nh viên cá»§a Äảng, thà nh viên cá»§a chÃnh phá»§, được thông tri nhiá»u hÆ¡n trước, cởi mở hÆ¡n. Há» ra khá»i xứ sở và có cÆ¡ há»™i quan sát cách xá» lý các vụ việc tôn giáo ở các nước khác. Các não trạng, cách suy nghÄ© đã diá»…n biến, thay đổi.
Há»i: Giáo Há»™i ở Việt Nam xá» sá»± ra sao?
Äáp: Tôi lạc quan vì, sau má»™t thá»i kỳ lâu dà i chung sống, các thà nh phần xã há»™i đã tìm cách xÃch lại gần nhau. Ngưá»i Cá»™ng Sản và Ngưá»i Công Giáo hiểu nhau tốt hÆ¡n trước khá nhiá»u.
Ngưá»i Công Giáo ngà y cà ng Ãt bị ngá» vá»±c hÆ¡n. Trước đây, ngưá»i ta quá bị Ä‘iá»u khiển bởi Ä‘iá»u tuyên truyá»n dạy. Từ nay, ngưá»i ta có khả thể quan sát bằng chÃnh mắt mình, và hỠđã khám phá ra rằng ngưá»i Công Giáo không xấu như trước đây ngưá»i ta vốn nghÄ©. Và rồi, việc là m chứng cá»§a ngưá»i Công Giáo trở nên má»—i ngà y má»™t tÃch cá»±c hÆ¡n. Thù ghét và oán háºn đã giảm Ä‘i. Các liên hệ ngà y cà ng thân ái hÆ¡n.
Phải can đảm lắm má»›i vượt qua được giai Ä‘oạn đó. Phải kiên nhẫn, ngưá»i ta không thể thay đổi được xứ sở trong 5 phút.
Há»i: Äức Cha có thể cho chúng con biết thêm vá» Há»c Viện Công Giáo Việt Nam không?
Äáp: Nó đã được khai giảng ngà y 14 tháng 9 năm ngoái, các kỳ thi tuyển cho khóa há»c má»›i đã diá»…n ra trong các ngà y 7 và 8 tháng Sáu vừa rồi.
Äức Cha Äinh Äức Äạo, cá»§a giáo pháºn Xuân Lá»™c, là viện trưởng cá»§a há»c viện Công Giáo nà y. Chúng tôi có nhiá»u hy vá»ng nhưng, và o lúc nà y, chúng tôi chưa thà nh công tạo được nÆ¡i chốn: chưa có đất, nên phải thuê má»™t ngôi trưá»ng và bắt đầu vá»›i má»™t lá»›p duy nhất. Chúng tôi cÅ©ng chưa có đủ các giáo sư chuyên môn, và các sinh viên chưa đạt trình độ mong muốn. Cần chỠđợi thêm má»™t chút, vá»›i thá»i gian, má»i sá»± sẽ tốt hÆ¡n thôi.
Trước khi ngưá»i Cá»™ng Sản nắm quyá»n [năm 1975], chúng tôi vốn có hai đại há»c Công Giáo [ở Äà Lạt và ở Sà i Gòn]. Tất cả đã bị ngưá»i Cá»™ng Sản cấm, đóng cá»a; các chá»§ng viện và các đại há»c bị trưng dụng. Nên đây không phải là má»™t Ä‘iá»u má»›i mẻ gì, chỉ là việc phục hồi Ä‘iá»u chúng tôi đã mất trong mấy chục năm qua mà thôi.
Há»i: Còn Æ¡n gá»i, cả linh mục lẫn Ä‘á»i sống tu trì, thì sao?
Äáp: Các Æ¡n gá»i nà y hiện khá dư dáºt tại Việt Nam. Bất kể trong các chá»§ng viện hay trong các há»™i dòng. Ngưá»i ta đã nháºn được má»™t chút tá»± do nà o đó trong việc tổ chức sinh hoạt cá»§a các trung tâm đà o tạo. Trước đây, ngưá»i ta áp dụng má»™t thứ chÃnh trị chỉ tiêu (quota): để gá»i má»™t ngưá»i trẻ và o chá»§ng viện, cần phải có sá»± chuẩn y cá»§a Nhà Nước. Má»—i giáo pháºn có quyá»n gá»i sáu hoặc tám ứng viên, má»—i hai năm. Thứ chÃnh trị nà y vẫn còn trên lý thuyết nhưng không bị áp dụng nữa.
Trước đây, ngưá»i ta cÅ©ng không có quyá»n gá»i các linh mục hay các nữ tu ra nước ngoà i để được đà o tạo thà nh các nhà đà o tạo; nay, ngưá»i ta có thể xuất ngoại khá dá»… dà ng. Äó chÃnh là niá»m hy vá»ng cá»§a chúng tôi. Ước mong những ngưá»i từ ngoại quốc trở vá» sẽ trở vỠđể là m việc trong các trung tâm đà o tạo cá»§a chúng tôi và dần dần, từng chút má»™t, cải thiện phẩm chất cá»§a việc đà o tạo nà y.
Há»i: Còn vá» vị trà cá»§a giáo dân trong lòng cá»™ng đồng Công Giáo?
Äáp: Nói chung, việc tham gia cá»§a các giáo dân rất được các mục tỠđánh giá cao. Äặc biệt khi há» dấn thân không Ä‘iá»u kiện, nhất là tại các giáo xứ miá»n quê. Há» là m việc dá»… dà ng và không công, hoà n toà n tá»± nguyện. Tháºm chÃ, đôi khi, còn có quá nhiá»u thiện nguyện viên. Má»i ngưá»i Ä‘á»u khả dụng. Äó là cảm thức cá»§a Giáo Há»™i ở Việt Nam. Bản thân tôi, tôi đánh giá cao việc tham dá»± cá»§a các giáo dân.
Äiá»u chúng tôi chưa có thể là m được là đà o tạo các giáo dân; các Ä‘iá»u kiện thuáºn lợi cho việc đà o tạo há» vẫn chưa thu tháºp được. Äây là điá»u chúng tôi phải tiến tá»›i chá»— là m được trong tương lai.
Há»i: Ngà y 20 tháng 12 tá»›i, Äức Cha sẽ cá» hà nh 25 năm thụ phong linh mục. Trong 25 năm nà y, nhiá»u Ä‘iá»u đã thay đổi ở Việt Nam.
Äáp: Vâng, nhiá»u Ä‘iá»u đã thay đổi, trong má»™t chiá»u hướng nhất định tÃch cá»±c, vá» má»i phương diện. Äối vá»›i tôi, Ä‘iá»u nà y rất có ý nghÄ©a, vì Chúa Quan Phòng đã dẫn dắt chúng tôi, đã giúp đỡ chúng tôi vượt qua má»i khó khăn cá»§a Lịch Sá», vượt thắng má»i Ä‘iá»u bất tiện mà thế hệ chúng tôi từng biết.
Hai mươi lăm năm linh mục, đây là má»™t dịp tạ Æ¡n Thiên Chúa cho Giáo Há»™i nói chung và cho chÃnh bản thân tôi. Tôi đã phải chỠđợi chức linh mục trong 16 năm trá»i. Tôi chỉ được thụ phong linh mục ở tuổi 42. Tuổi ấy quá già đối vá»›i má»™t linh mục ở Việt Nam! Thông thưá»ng, ngưá»i ta được thụ phong ở tuổi 27, 28 hay 29, cùng lắm thì 30 là tối Ä‘a. Tôi, tôi đã phải chỠđợi quá lâu. Khi được thụ phong, tôi hoà n toà n thá»a mãn, Ä‘iá»u nà y quá đủ đối vá»›i tôi. Tôi chỉ chỠđợi có thế. Tôi không bao giá» dám nghÄ© tá»›i má»™t Ä‘oạn đưá»ng xa hÆ¡n; thá»i gian qua Ä‘i tháºt nhanh, đã tá»›i lá»… cưới bạc rồi. Qá»§a tình là má»™t lá»… cưới, tôi hết sức hân hoan.
(Nguồn: Eglises d’Asie, 3 tháng Bẩy năm 2017)
Thanhlinh

