Từ bao Ä‘á»i nay, ông cha ta vẫn thưá»ng quan niệm rằng, ở hiá»n thì gặp là nh. Äiá»u ấy cÅ©ng Ãt nhiá»u có trong kho tà ng kinh nghiệm sống cá»§a má»—i ngưá»i chúng ta. Thuáºn Ä‘á»i thì vẫn là thế, nhưng ở Ä‘á»i cÅ©ng không Ãt chuyện nghịch lý, chéo queo. Trong cuá»™c sống đây đó, ta vẫn thấy không Ãt những ngưá»i ở chẳng hiá»n, ở dữ mà vẫn gặp là nh theo má»™t nghÄ©a nà o đó.
Ở Ä‘á»i ngưá»i hiá»n nhiá»u mà kẻ dữ cÅ©ng không Ãt. Dưá»ng như ở xã há»™i nà o, ở bất kể nÆ¡i đâu, bên cạnh những ngưá»i ở hiá»n vẫn thấp thoáng bóng dáng những kẻ ở dữ. Äâu đó trong nhà nà y, xóm kia, từ trẻ đến già , từ nhà ra ngõ, ta Ä‘á»u bắt gặp những con ngưá»i như thế. Những ngưá»i trẻ được mệnh danh là “đồ con bất hiếuâ€, “nghịch tá»â€, “bá»n đầu trá»™m Ä‘uôi cướpâ€,… vẫn sống ngay bên ta. NÆ¡i chúng, ta thấy có đứa chÆ¡i game thâu đêm suốt sáng đến hại ngưá»i hại cả mẹ cha, có đứa suốt ngà y trá»™m cắp đến “bôi tro trát trấu†và o mặt cha mẹ, có đứa chÆ¡i bá»i đủ thứ mà chẳng ai dám chứa, có đứa hút nay chÃch mai khiến gia đình lâm cảnh tang thương, “kẻ đầu bá»c tiá»…n ngưá»i đầu xanhâ€â€¦ Trẻ thế già cÅ©ng váºy: có ngưá»i và o tù ra tá»™i lôi cả gia đình và o cuá»™c, có ngưá»i suốt ngà y rượu chè rồi đánh Ä‘áºp vợ con trong cÆ¡n lè nhè, có kẻ dÃnh và o cá» bạc đến khi lạc đưá»ng vá», có kẻ bám chuyện gái trai mà quên vợ chồng mặc con cái… HỠđúng là những ngưá»i ở dữ.
Nếu như ngưá»i ăn ở hiá»n là nh mang lại hạnh phúc cho những ngưá»i xung quanh bao nhiêu thì những kẻ ở dữ ấy lại mang đến đủ ná»—i bất hạnh cùng đủ thứ tai há»a cho ngưá»i ká» cáºn bấy nhiêu. Chỉ đếm trên đầu ngón tay thôi, ta cÅ©ng đủ rùng mình run sợ trước những thảm cảnh như thế. Biết bao giá»t nước mắt vô cá»› đã rÆ¡i vì con cái, biết bao đồng lương vất vả đêm ngà y bị quăng xuống sông xuống biển. Cha mẹ phải cúi đầu hổ thẹn vá»›i gia tiên, hay chẳng dám ngẩng mặt ngá»a mà y khi gặp bà con lối xóm. Con cái cÅ©ng phải chịu đựng má»™t tuổi thÆ¡ đầy bất hạnh, má»™t tương lai chẳng mấy ánh sáng. Bao bà vợ sợ hãi khi vá» nhà , run mình lúc đêm hôm vì phải ôm má»™t món nợ quá lá»›n bởi phải chịu những tráºn đòn quá nặng cá»§a ngưá»i đã từng kết tóc se duyên trá»n kiếp. Không Ãt ông chồng phải sống cảnh “gà trống nuôi con†vì sá»± ra Ä‘i không hẹn ngà y vá» cá»§a ngưá»i đã từng nguyện trăm năm… Bao bất hạnh bấy nhiá»u tá»§i há»n. Lối ăn nết ở ấy đã khiến cho Ä‘au khổ chất chồng khổ Ä‘au trên những ngưá»i dưới má»™t mái nhà .
Dù há» có ăn ở dữ như thế nà o, thì dưá»ng như há» vẫn gặp là nh. Ta tìm thấy ngay trong gia đình cá»§a há», nÆ¡i chÃnh những ngưá»i Ä‘ang chịu Ä‘au khổ vì há». Những con ngưá»i ấy vẫn can trưá»ng cam chịu và chỠđợi những tia hi vá»ng nhá» nhoi. Có những ông bố bà mẹ vẫn mòn má»i chỠđợi đứa con cá»§a mình quay trở vá» vá»›i má»™t tấm lòng bao dung cá»§a ngưá»i cha nhân háºu. Vẫn có những ngưá»i con sống trá»n lòng thảo hiếu cho dù cha có xấu thế nà o dù mẹ có không tốt tá»›i đâu. Có những ngưá»i vợ vẫn gồng gánh gia đình thay cho ngưá»i chồng tệ bạc. Vẫn có những ông chồng âm thầm chăm sóc con cái lo toan việc nhà thay cho bà vợ xấu xa… Những con ngưá»i ấy vẫn ngà y đêm ngáºm đắng nuốt cay để tiếp tục bước Ä‘i vì chữ tình chữ nghÄ©a. Có lẽ má»™t mối dây thiêng liêng nà o đó vẫn nÃu chân há» lại bên những con ngưá»i ăn ở chẳng hiá»n như thế: tình thương vá»›i những giá»t máu cá»§a mình, lòng thảo hiếu cá»§a kẻ là m con, và tình chồng nghÄ©a vợ lâu nay…ChÃnh vì những mối dây bá»n vững ấy, những ngưá»i ở dữ lại vẫn gặp là nh.
Nhìn và o cái “may mắn†gặp là nh cá»§a những ngưá»i ở dữ kia, ta thấy hình ảnh cá»§a những chứng nhân giữa Ä‘á»i thương. HỠđã hi sinh rất rất nhiá»u, tháºm chà là cả má»™t Ä‘á»i, để là m chứng cho tình thương yêu cá»§a con ngưá»i. Äó cÅ©ng là thứ tình cảm tồn tại vững bá»n và lá»›n lao trong tương quan giữa Thiên Chúa và con ngưá»i bao Ä‘á»i nay. Chiêm ngắm há», ta vẫn thấy vụt lên những tia hy vá»ng nhá» nhoi cho những kẻ ở dữ. ChÃnh sá»± chịu đựng can trưá»ng, sá»± đón nháºn lá»›n lao, và tình thương mãnh liệt đó đã mở ra cho ta niá»m hy vá»ng vá» sá»± biến đổi cá»§a những ngưá»i kia. ChÃnh lối sống ấy cá»§a há» là hồi chuông cảnh tỉnh những con ngưá»i Ä‘ang lạc bước trong bóng đêm vô định cá»§a cuá»™c Ä‘á»i. HÆ¡n nữa, đó là minh chứng cho tình thương và ơn tha thứ cá»§a Thiên Chúa dà nh cho ta, đặc biệt vá»›i những ngưá»i ở dữ. Dưá»ng như trong chuyện nà y, qua hình ảnh cá»§a những con ngưá»i kia, Thiên Chúa cÅ©ng muốn ta nhìn lại cách ăn nết ở cá»§a mình. Từ đó, nhá» Æ¡n Chúa, ta có thể biến đổi mình hÆ¡n má»—i ngà y:
Trăm năm trong cõi ngưá»i ta
Pháºn hiá»n số dữ lỡ sa chân và o
Can trưá»ng nÃn lặng nôn nao
Chữ thương bá»n mãi nỡ nà o bá» ngÆ¡.
Lyeur Nguyá»…n
dongten

