“Tôi đến thế gian là để xét xá» cho ngưá»i không thấy thì được thấy và cho ngưá»i thấy thì bị mù†(Ga 9,39).
Ngưá»i ta thưá»ng bảo tình yêu là mù quáng. Có tháºt như váºy không? Tháºt ra trên thế gian nà y không có gì trong sáng rõ rà ng hÆ¡n tình yêu. Chỉ có sá»± quyến luyến rà ng buá»™c là mù quáng, chứ không phải tình yêu. Quyến luyến rà ng buá»™c là bám vÃu má»™t Ä‘iá»u hay má»™t ngưá»i nà o đó vì ngá»™ nháºn rằng Ä‘iá»u ấy hay ngưá»i ấy hết sức cần thiết cho hạnh phúc cá»§a mình.
Bạn có Ä‘ang quyến luyến má»™t má»™t ngưá»i hay má»™t Ä‘iá»u gì mà bạn ngá»™ nháºn rằng mình không thể hạnh phúc nếu thiếu chúng? Thá» là m danh sách liệt kê những sá»± quyến luyến ấy, trước khi chúng ta tiếp tục tìm hiểu tại sao những sá»± quyến luyến ấy là m má» mắt chúng ta.
Hãy nghÄ© tá»›i má»™t nhà chÃnh trị tin chắc rằng mình sẽ không bao giá» hạnh phúc nếu chưa nắm được quyá»n. Vì say sưa tìm kiếm quyá»n lá»±c mà ông ta bị chai sạn không nhạy cảm trước nhiá»u Ä‘iá»u khác trong cuá»™c sống. Ông gần như không có giá» cho gia đình và bạn bè. Ai ai trong mắt ông cÅ©ng được xếp và o loại ngưá»i Ä‘ang á»§ng há»™ hay Ä‘ang Ä‘e doạ tham vá»ng cá»§a ông. Tháºm chà ông cÅ©ng không để ý có những ngưá»i không thể Ä‘e doạ hay á»§ng há»™ ông. Nếu bên cạnh sá»± khát khao quyá»n lá»±c ông còn quyến luyến vá»›i những Ä‘iá»u khác như tình dục hay tiá»n bạc, ông sẽ trở nên hết sức độc Ä‘oán đến ná»—i có thể nói ông gần như mù quáng.
Ai cÅ©ng thấy Ä‘iá»u ấy, ngoại trừ ông. Äây là là do đưa ngưá»i ta đến chá»— dẹp bỠđấng mêsia, dẹp bá» chân thiện mỹ, vì ngưá»i ta đã mù quáng tá»›i mức không thể nháºn ra những Ä‘iá»u ấy.
Bây giá» bạn cÅ©ng hãy thá» tưởng tượng mình Ä‘ang lắng nghe má»™t ban đại hoà tấu, nhưng rất tiếc vì tiếng trống lá»›n quá bạn không thể nghe thấy Ä‘iá»u gì khác. Muốn thưởng thức nhạc giao hưởng thì phải nghe được má»i nhạc cụ trong ban đại hoà tấu.
Muốn sống trong tình trạng gá»i là yêu thương, bạn phải có khả năng nhạy cảm vá»›i vẻ đẹp độc đáo cá»§a từng váºt và từng ngưá»i chung quanh mình.
Khó có thể nói là bạn Ä‘ang yêu mà lại không chú ý tá»›i Ä‘iá»u mình yêu: và nếu chỉ chú ý tá»›i má»™t và i Ä‘iá»u mà bá» qua các Ä‘iá»u khác thì cÅ©ng chưa phải là đang yêu.
Bởi vì tình yêu không loại trừ ai: nó ôm hết cuá»™c Ä‘á»i, nó nghe khúc nhạc giao hưởng như nghe má»™t khúc nhạc duy nhất chứ không chỉ nghe má»™t hay hai nhạc cụ.
Bây giá», bạn hãy dừng lại má»™t lát để xem những quyến luyến rà ng buá»™c cá»§a mình cÅ©ng rút cạn sá»± sống cá»§a mình không thua kém gì nhà chÃnh trị vì quyến luyến quyá»n hà nh hay nhà buôn ná» vì quyến luyến tiá»n bạc mà trở nên chai sạn không còn thưởng thức được giai Ä‘iệu sá»± sống.
Hoặc thỠnhìn vấn đỠnà y một cách khác:
Má»™t lượng thông tin khổng lồ Ä‘ang liên tục từ thế giá»›i bên ngoà i đổ và o con ngưá»i bạn thông qua các giác quan, thông qua các bá»™ pháºn khác cá»§a thân thể bạn.
Nhưng chỉ má»™t phần rất nhá» trong lượng thông tin ấy đến được đầu óc tỉnh táo cá»§a bạn. Tương tá»± như hằng ha sa số thông tin phản hồi được gởi đến tổng thống, nhưng chỉ má»™t phần trăm cá»±c nhỠđến được vá»›i ông. Có ai đó trong văn phòng tổng thống đã lá»c và xá» là các thông tin ấy.
Ai là ngưá»i quyết định trong tất cả chất liệu từ thế giá»›i bên ngoà i đổ và o cái nà o sẽ được phép Ä‘i và o đầu óc tỉnh táo cá»§a bạn? Thưa có ba nguồn lá»c thông tin ấy: trước hết là những sá»± quyến luyến rà ng buá»™c bạn, thứ đến là những xác tÃn cá»§a bạn và sau cùng là những ná»—i lo sợ cá»§a bạn.
1. Những sá»± quyến luyến rà ng buá»™c: bạn sẽ không thể nà o không lá»c xem những gì há»— trợ và những gì Ä‘e doạ những mối quyến luyến ấy, và bạn sẽ sẵn sà ng nhắm mắt không nhìn những thứ khác.
Bạn sẽ không quan tâm tá»›i những thông tin khác, như nhà buôn tham lam kia không thèm biết tá»›i những gì không dÃnh dáng tá»›i việc là m ra tiá»n.
Những xác tÃn: chỉ cần nhìn má»™t ngưá»i cuồng tÃn không chú ý gì khác ngoà i những gì cá»§ng cố niá»m tin cá»§a mình, sẵn sà ng loại bá» bất cứ Ä‘iá»u gì Ä‘e doạ niá»m tin ấy, bạn sẽ hiểu những xác tÃn Ä‘ang gây ra Ä‘iá»u gì cho bạn.
2. Và những ná»—i lo sợ: nếu như bạn biết trong vòng má»™t tuần nữa mình sẽ bị hà nh quyết, bạn sẽ táºp trung tâm trà và o Ä‘iá»u ấy, mà không mà ng tá»›i bất cứ Ä‘iá»u gì khác. Háºu quả cá»§a những ná»—i lo sợ là đó.
Chúng xoáy chặt chú ý cá»§a bạn và o má»™t số Ä‘iá»u nà y và bá» qua má»i Ä‘iá»u khác.
3. Bạn có thể lầm nghĩ rằng:
a. những ná»—i lo sợ ấy là những Ä‘iá»u che chở bạn.
b. những xác tÃn kia đã giúp bạn trở thà nh ngưá»i như hiện nay.
c. và những quyến luyến ấy sẽ là m cuá»™c Ä‘á»i bạn hà o hứng và an toà n.
Bạn không thấy chúng đang thực sự là bức mà n ngăn cách bạn với giai điệu cuộc sống.
Äà nh rằng bạn không thể nà o ý thức trá»n vẹn từng nốt nhạc trong giai Ä‘iệu ấy. Nhưng nếu như tâm trà bạn được khai thông và giác quan bạn được mở ra, bạn sẽ nháºn thức được các sá»± váºt đúng bản chất cá»§a chúng, sẽ giao tiếp được vá»›i thá»±c tại và sẽ sung sướng vá»›i biết bao giai Ä‘iệu cá»§a vÅ© trụ nà y. Lúc ấy bạn sẽ hiểu ra Thiên Chúa thế nà o vì lúc ấy bạn má»›i biết tình yêu là gì.
Hãy thá» nhìn sá»± việc như sau: Bạn Ä‘ang trông thấy ngưá»i và váºt không đúng như chúng là mà chỉ như bạn muốn.
Nếu bạn muốn nhìn chúng đúng như sá»± tháºt cá»§a chúng, bạn phải để ý xem các sá»± quyến luyến cá»§a mình và những ná»—i lo sợ do các mối quyến luyến ấy sinh ra. Vì má»—i khi bạn nhìn cuá»™c Ä‘á»i, chÃnh những sá»± quyến luyến và những ná»—i lo sợ ấy lại quyết định thay cho bạn phải chú ý tá»›i Ä‘iá»u gì và phải loại bá» Ä‘iá»u chi. Lúc đó, bất cứ Ä‘iá»u gì được bạn chú ý cÅ©ng Ä‘á»u bắt bạn phải táºp trung và o đó. Má»™t khi cái nhìn cá»§a bạn đã lá»±a lá»c như thế, bạn chỉ nhìn thấy sá»± váºt và con ngưá»i chung quanh mình theo má»™t phiên bản tưởng tượng thôi.
Cà ng sống lâu vá»›i các phiên bản lệch lạc ấy, bạn cà ng tin đó là hình ảnh duy nhất đúng đắn vá» thế giá»›i: các mối quyến luyến và các ná»—i lo sợ cá»§a bạn cứ tiếp tục xá» là các dữ kiện được nạp và o theo chiá»u hướng cà ng ngà y cà ng cá»§ng cố thêm cho hình ảnh bạn Ä‘ang có vá» thế giá»›i.
Và đây chÃnh là nguyên nhân đẻ ra các xác tÃn cá»§a bạn: bạn sẽ có những cách nhìn thá»±c tại không há» thay đổi và cố định, Ä‘ang khi chÃnh thá»±c tại nà y luôn luôn chuyển động và đổi thay. Thế là bạn không còn được tiếp xúc và được yêu thế giá»›i thá»±c nữa, mà chỉ tiếp xúc và yêu thương má»™t thế giá»›i do đầu óc mình tạo ra. Chỉ khi nà o bạn buông bá» hết các xác tÃn, những sợ hãi và quyến luyến ấy, là những nguồn nuôi dưỡng thế giá»›i ảo, bạn má»›i thoát khá»i sá»± vô cảm đã là m bạn Ä‘iếc lác và mù quáng đối vá»›i mình và thế giá»›i.
Tác giả: Anthony de Mello, S.J.
Dịch giả: Lm. Phêrô Äặng Xuân Thà nh
TrÃch sách: Tiếng gá»i yêu thương
dongten

