Cha Dwight Longenecker vừa có má»™t phục vụ tuyệt vá»i cho Giáo há»™i khi cho đăng má»™t bà i trên trang Patheos, khuyên những ngưá»i Công giáo bảo thá»§ không ưa Äức Phanxicô phải là m sao để ứng xá» tốt nhất vá»›i triá»u giáo hoà ng nà y.
Nhưng, Ä‘iá»u tốt mà cha Longenecker Ä‘em lại không phải là những gì cha tưởng. Cha đã viết bà i vá»›i mục Ä‘Ãch Ä‘em lại má»™t láºp luáºn cho những ngưá»i bất mãn. Tháºt sá»± thì, bà i báo cá»§a cha là má»™t cánh cá»a sổ nhìn và o thế giá»›i quan cÅ©ng như các đà m luáºn cá»§a má»™t kiểu ngưá»i nà o đó trong số Công giáo bảo thá»§ Hoa Kỳ, mà chúng ta có thể gá»i há» là “Công giáo Trà Äà mâ€, há» là 15% ngưá»i không tán thà nh vá»›i giáo hoà ng Phanxicô. Tháºt đáng buồn, tôi ngá» rằng con số ngưá»i bất đồng vá»›i đức Phanxicô trong giá»›i linh mục và giám mục còn cao hÆ¡n trong giáo dân nữa. Khi các giám mục công khai khất lần, như chúng ta đã thấy trong những bà i phá»ng vấn yếu á»›t cá»§a giám mục Robert Morlino, hay trong các lá»i bình luáºn cá»§a hồng y Raymond Burke, bạn có thể cá rằng các giám mục nà y, riêng vá» phần mình, Ä‘ang nghe, hay Ä‘ang nói những lá»i kiểu hệt như những gì mà cha Longenecker đã ghi lại trong bà i báo trên. Và trước khi bị đẩy khá»i Há»™i đồng Giám mục, hồng y Burke có thể bổ nhiệm cho nhiá»u ngưá»i có cùng tư tưởng giống mình nắm giữ chức ở các tòa giám mục lá»›n.
Longenecker viết rằng:
Má»™t và i ngưá»i đã từ giáo hoà ng Phanxicô. Những ngưá»i khác nói rằng ngà i là “ngôn sứ giảâ€, rồi cuối cùng cÅ©ng sẽ bắt tay vá»›i bè phản Kitô. Những ngưá»i khác không ưa khiếu phẩm phục cá»§a ngà i, cằn nhằn vá» những lá»i ngà i nói há»› trên truyá»n thông, số khác thì nghÄ© là những lá»i nà y Ä‘á»u có toan tÃnh và ngà i là má»™t linh mục dòng Tên mưu mô muốn đà o mòn đức tin Công giáo.
Rõ rà ng, cha không nói đến những ngưá»i Công giáo mà tôi hay nói chuyện, mặc dù có lần tôi đã từng nghe má»™t giám mục suy luáºn rằng “chúng ta không thể loại bá» khả năng mình có thế có thêm má»™t ‘phản giáo hoà ng’ nữa.†Tôi thÃch cách cha Longenecker đặt những quan ngại nà y và o miệng ngưá»i khác, nhưng lại nuôi dưỡng chúng khi viết lại trên mặt báo. Thá»±c sá»± có cần phải viết ra kiểu có ngưá»i nghÄ© rằng Äức Phanxicô là má»™t “linh mục dòng Tên gian xảo muốn đà o mòn đức tin Công giáoâ€, để nhằm phục vụ cho bà i viết hay không? Và lá»i bình nà y nghe như trong má»™t bà i luáºn cá»§a những ngưá»i theo phái Jansen thá»i đầu thế ká»· XVIII, tôi cho đây là má»™t so sánh hợp và phản ánh xa hÆ¡n nữa, bởi khuynh hướng ngả vá» phái Jansen cá»§a táºp hợp những ngưá»i chống Phanxicô.
Cha Longenecker đã đưa ra 10 Ä‘iểm để nhá»› và bắt đầu vá»›i má»™t lá»i cốt để hạ nhiệt những ngưá»i Ä‘ang sôi sục cá»§a các hình ảnh vá» má»™t giáo hoà ng Phanxicô bắt tay vá»›i bè phản Kitô. Cha viết rằng:
Äiá»u đầu tiên phải nhá»› là ngà i là giáo hoà ng. Ngà i không định thay đổi giáo lý Công giáo hay huấn giáo luân lý. Ngà i không thể và ngà i biết như thế. Ngà i có thể là má»™t “ngưá»i cải cách†nhưng ngà i không thể là m được gì nhiá»u. Tuyên bố cá»§a ngà i vá» chuyện nữ linh mục đã cho thấy Ä‘iá»u đó: “Khép lại chuyện phong chức cho phụ nữ.â€
Äúng là từ “thay đổi†cho thấy má»™t chuyện gì đó quá lá»— mãng khi dùng để mô tả cung cách Giáo há»™i sống truyá»n thống tÃn lý và luân lý cá»§a mình. Nó không phải kiểu đèn đỠđổi qua xanh như ở cá»™t đèn giao thông. Nhưng, chắc chắn là , giáo lý cá»§a Giáo há»™i phát triển. Trước giáo hoà ng Lêô XIII, đã có những dấu chỉ vá» huấn giáo xã há»™i cá»§a Giáo há»™i, nhưng nhá» ngà i mà nó được nên trá»n vẹn xuyên suốt. Có thá»i linh mục lấy vợ. Có thá»i việc cho vay lấy lãi bị cấm tuyệt đối. Tháºt váºy, có thá»i, má»™t thá»i gian dà i, khi hôn phối cá»§a ngưá»i Tin Là nh không được xem là có giá trị bà tÃch, và ngưá»i ta không cần phải bãi hôn khi tái hôn trong Giáo há»™i Công giáo. Váºy nên, ná»— lá»±c cố gắng cá»§a cha Longenecker chứng tá» cho thấy má»™t niá»m tin không nói ra cá»§a cha rằng các độc giả chỉ biết rất Ãt vá» lịch sá» Giáo há»™i.
Trong má»™t cố gắng rõ rà ng muốn nhấn mạnh những Æ¡n riêng mà má»—i giáo hoà ng Ä‘em lại cho sứ vụ cá»§a mình, má»™t Ä‘iểm đáng lưu ý, cha Longenecker đã có má»™t sá»± so sánh, khá là hạ giá và hoà n toà n vô căn cứ, giữa giáo hoà ng Phanxicô vá»›i hai ngưá»i tiá»n nhiệm. Cha viết rằng:
Äiá»u thứ hai phải nhá»› là chúng ta đã có phúc trong suốt 30 năm qua vá»›i hai giáo hoà ng xuất chúng. Nhiá»u ngưá»i trong chúng ta không nhá»› những triá»u giáo hoà ng khác. Cả thánh giáo hoà ng Gioan-Phaolô II và Bênêđictô XVI Ä‘á»u là những ngưá»i ngoại hạng vá» sá»± thánh thiện, tà i năng trà tuệ, can đảm và nháºn thức, và há» là những vị chá»§ chốt. Há» há»— trợ nhau. Phanxicô thì khác, và nếu ngà i không ngang tầm vá»›i há» vá» những đặc nét trên, thì ngà i có má»™t sức mạnh khác. Thay vì chỉ trÃch vì những Ä‘iá»u ngà i không có, chúng ta nên yêu mến vá» những gì chÃnh con ngưá»i tháºt cá»§a ngà i.
Tôi chưa từng gặp giáo hoà ng Phanxicô, và tiếng Tây Ban Nha cá»§a tôi cÅ©ng không quá giá»i, nên tôi cÅ©ng chưa từng nghÄ© đến việc đà m luáºn vá»›i ngà i, nhưng tôi không thấy có bất kỳ chứng cứ nà o biểu hiện ngà i là má»™t kẻ kém trà tuệ. Tháºt váºy, Äức Bênêđictô XVI là má»™t tri thức hiếm có. Giáo hoà ng Gioan-Phaolô II rất mẫn tuệ. Cả hai ngưá»i chắc chắn thánh thiện, dÅ©ng cảm, và có óc nhìn nháºn đặc biệt. Nhưng, khi nói riêng vá» hai giáo hoà ng gần nhất nà y, thì Gioan-Phaolô II không phải hứng chịu chuyện kinh khá»§ng vá» các linh mục xâm phạm tÃnh dục, cÅ©ng như sá»± thối nát cá»§a những ngưá»i ngà i cất đặt và o các vị trà uy quyá»n trong Giáo há»™i. Äức Bênêđictô XVI đã không nháºn ra được sá»± cần thiết phải cách chức Hồng y Quốc vụ khanh, Bertone, cho dù khắp cả giáo triá»u đã chìm trong há»—n loạn và đi xuống. Mặt khác, má»—i buổi sáng, giáo hoà ng Phanxicô Ä‘á»u có những bà i giảng cho thấy ná»n tảng trà thức sâu sắc cá»§a mình, bắt nguồn từ má»™t cảm nháºn Kinh thánh rất sâu Ä‘áºm, mạnh mẽ, và sá»± khôn khéo trong phân tÃch các vấn đỠcá»§a thế giá»›i hiện đại và Giáo há»™i hiện thá»i. Sá»± thánh thiện cá»§a giáo hoà ng Phanxicô là má»™t chuyện hiển nhiên, đặc biệt nhất là khi ngà i không có kiểu cách hà o quang, khi ngà i sẵn sà ng trả lá»i má»™t câu há»i tá»± thuáºt rằng “Tôi là má»™t tá»™i nhân,†khi ngà i có má»™t quả tim quá nồng nà n, chan chứa, đổ trà n trá» trên những ngưá»i quanh ngà i, đặc biệt là những ngưá»i nghèo, ngưá»i yếu Ä‘uối, những ngưá»i quá trẻ và quá già , tất cả má»i ngưá»i Ä‘á»u rung động trước ngà i, ngoại trừ cha Longenecker và bạn cá»§a cha. Còn vỠóc nhìn nháºn, trong lúc má»™t và i ngưá»i mà ngà i bổ nhiệm đã không thể tồn tại lâu, thì hầu hết các giám mục mà ngà i chá»n để giúp Ä‘iá»u hà nh Giáo há»™i Ä‘á»u là những ngưá»i có năng lá»±c vượt trá»™i và không bị tha hóa. Chắc chắn rằng, khi bà n vỠóc nháºn định, Ãt ngưá»i bằng được Phanxicô.
Cha Longenecker đã lặp Ä‘i lặp lại giá»ng bảo thá»§ rằng truyá»n thông đã hiểu lầm và nói sai vá» những lá»i cá»§a giáo hoà ng Phanxicô. Má»™t số là váºy, chắc chắn rồi. Nhưng, những ná»— lá»±c kiên quyết nhất muốn diá»…n giải sai vá» những lá»i cá»§a giáo hoà ng lại phát xuất từ nhóm Công giáo bảo thá»§, những ngưá»i bác bá» những nháºn định cá»§a ngà i vá» vấn đỠkinh tế và xem đó là lá»i cá»§a má»™t ngưá»i Argentina cháºm tiến, bị giam hãm trong hiểu biết kiểu châu Mỹ La tinh và trong chá»§ nghÄ©a tư bản dá»±a trên quen biết cá»§a nó, há» không chịu hiểu rằng toà n cầu hóa đã nâng má»™t số ngưá»i lên nhưng đồng thá»i đẩy số khác xuống sâu hÆ¡n nữa trong khốn cùng Ä‘au khổ và bị loại trừ.
Phần còn lại trong bà i viết cá»§a cha Longenecker, bạn có thể tá»± mình xem xét tiếp. Bà i báo cá»§a cha Longenecker đã vô tình vén mở những kiểu đà m luáºn mà chúng ta không có. Nhưng, như tôi đã lưu ý ở đầu bà i, ngưá»i ta ngá» rằng cái kiểu vặn vẹo nà y không phải là không phổ biến trong má»™t số giám mục và linh mục, khi những phấn khÃch và hy vá»ng mà giáo hoà ng Phanxicô Ä‘em lại Ä‘ang Ä‘e dá»a há», cướp Ä‘i cá»§a há» má»™t Giáo há»™i Ä‘ang suy tà n gần như không thể tránh được, mà theo suy nghÄ© cá»§a há» là do bị bá»§a vây bởi các thế lá»±c thế tục hóa trong má»™t ná»n văn hóa ngà y cà ng thù địch, chứ chắc chắc chắn không phải là do thiếu báºc cầm quyá»n có đạo đức. Khi cha Longenecker đã cho chúng ta má»™t cái nhìn thoáng qua thế giá»›i những ngưá»i bất mãn vá»›i giáo hoà ng Phanxicô, thì thiết nghÄ© chúng ta cÅ©ng mang Æ¡n cha nhiá»u.
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

