Nhiá»u lần trong Tân ước, Chúa Giêsu đã nói đến ngưá»i phục vụ. Theo giáo huấn cá»§a Chúa, những ngưá»i muốn là m lá»›n thì phải hiến thân phục vụ ngưá»i khác. Hình ảnh ngưá»i phục vụ được Chúa Giêsu dùng để diá»…n tả chÃnh sứ mạng cá»§a Ngưá»i ở trần gian. Giữa lúc các môn đệ tranh cãi nhau xem ai là ngưá»i lá»›n nhất trong nhóm, Chúa Giêsu đã nói: “Thà y sống giữa anh em như má»™t ngưá»i phục vụ†(Lc 22,27). Thứ Năm tuần Thánh hằng năm là ngà y ká»· niệm Chúa Giêsu thiết láºp chức linh mục, hình ảnh ngưá»i phục vụ giúp chúng ta suy tư vá» sứ mạng cá»§a các linh mục trong Giáo Há»™i và xã há»™i hôm nay.
Linh mục là ngưá»i phục vụ, trước hết qua những ná»— lá»±c rao giảng Lá»i Chúa, noi gương Chúa Giêsu. Khi nghe Chúa rao giảng, dân chúng Ä‘á»u tung hô Ngưá»i là má»™t vị ngôn sứ cao cả, má»™t đấng thánh quyá»n năng. Sứ mạng cá»§a Chúa Giêsu trước hết là mạc khải cho con ngưá»i hình ảnh Ä‘Ãch thá»±c vá» Chúa Cha. Con ngưá»i từ bao thế hệ Ä‘ang lần bước Ä‘i tìm vá» cá»™i nguồn. Trong cuá»™c tìm kiếm nà y, ngưá»i ta có những quan niệm và hình ảnh sai lạc vá» Äấng là m Chá»§ muôn váºt muôn loà i. Do những sai lạc ấy, thay vì tôn thá» Thiên Chúa, há» lại tôn thá» váºt chất, ngẫu tượng hay quyá»n lá»±c thiên nhiên. Chúa Giêsu từ nÆ¡i Chúa Cha mà đến. Ngưá»i tá» cho con ngưá»i Chúa Cha như thế nà o, vì Ngưá»i là “Phản ánh vẻ huy hoà ng và là hình ảnh trung thá»±c cá»§a bản thể Thiên Chúa†(Dt 1,3). Ngưá»i đã “gạn đục khÆ¡i trong†giữa những quan niệm khác nhau vá» Thiên Chúa, để nhấn mạnh tá»›i hình ảnh má»™t ngưá»i Cha nhân từ. Thiên Chúa là Cha cá»§a má»i chá»§ng tá»™c. Ngà i yêu thương má»i ngưá»i và muốn cho má»i ngưá»i được hạnh phúc. ChÃnh vì tình yêu cao cả đó, mà Thiên Chúa sai Con cá»§a Ngà i đến trần gian (x. Ga 3,16). Bổn pháºn ưu tiên cá»§a linh mục là ngưá»i phục vụ Lá»i. Ngay từ thuở khai sinh cá»§a Giáo Há»™i, các tông đồ đã ý thức Ä‘iá»u ấy (x. Cv 6,2-4). Nhiệm vụ ngôn sứ buá»™c các linh mục phải rao giảng Lá»i Chúa, lúc thuáºn tiện cÅ©ng như lúc không thuáºn tiện. Lưá»i biếng hoặc xao lãng trong sứ vụ loan báo Tin Mừng có thể là lý do khiến cho ngưá»i tông đồ bị chúc dữ (x.1 Cr 9,16). Linh mục thi hà nh công việc phục vụ khi lo lắng cho cá»™ng Ä‘oà n được lắng nghe Lá»i Chúa, nhỠđó mà má»i tÃn hữu được nuôi dưỡng và trưởng thà nh trong đức tin. Äức Thánh Cha Phanxicô, trong tông huấn Niá»m vui Tin Mừng đã nhấn mạnh đến tầm quan trá»ng cá»§a bà i giảng trong phụng vụ, đồng thá»i đưa ra những chỉ dẫn khá chi tiết cho các linh mục vá» việc dà nh thá»i gian xứng đáng cho việc chuẩn bị bà i giảng ở nhiá»u khÃa cạnh khác nhau.
Như Chúa Giêsu, linh mục được sai đến để loan báo Tin Mừng cho ngưá»i nghèo khó, băng bó những tâm hồn Ä‘au thương và giải thoát những ngưá»i bị giam cầm, cho há» biết hỠđược cứu thoát (x. Lc 4, 14-22). Truyá»n thống Cá»±u ước cho thấy Thiên Chúa luôn đứng vá» phÃa ngưá»i nghèo. Ngà i luôn bênh vá»±c những ngưá»i mồ côi quả phụ và những ai bị gạt ra bên lá» cá»§a cuá»™c sống. NÆ¡i Chúa Giêsu, hình ảnh má»™t Thiên Chúa cá»§a ngưá»i nghèo được thể hiện rõ nét. Không chỉ trong lá»i rao giảng, mà trong mối tương giao hằng ngà y, Äức Giêsu luôn gần gÅ©i má»i ngưá»i, nhất là những ngưá»i bị dá»± luáºn xã há»™i xa lánh kỳ thị. Ngưá»i đã đến nhà ông Giakêu dùng bữa. Ngưá»i cÅ©ng để cho cô gái có tiếng là tá»™i lá»—i lấy dầu thÆ¡m xức chân và lấy tóc mà lau, mặc những lá»i bà n tán thị phi. Ngưá»i cÅ©ng gặp gỡ ngưá»i phụ nữ Samaria bên bá» giếng Giacóp và đà m đạo vá»›i chị vá» nước hằng sống. Những ngưá»i bệnh táºt đủ loại, những ngưá»i đà n bà góa và những ngưá»i bị bá» rÆ¡i được Ngưá»i quan tâm đặc biệt. ÄÆ°á»£c má»i gá»i trở nên đồng hình đồng dạng vá»›i Chúa Giêsu tư tế, đến vá»›i ngưá»i nghèo cÅ©ng là sứ mạng cá»§a linh mục hôm nay. Linh mục được má»i gá»i quan tâm đặc biệt đến những ai khốn khó bần cùng trong xã há»™i. Công đồng Vatican II đã nói: “Tuy mắc nợ vá»›i tất cả má»i ngưá»i, nhưng các linh mục phải biết rằng những ngưá»i nghèo khổ và hèn kém lại được trao phó cho các ngà i cách đặc biệt hÆ¡n, vì chÃnh Chúa đã đồng hóa vá»›i há»â€ (Sắc lệnh vá» tác vụ và đá»i sống các linh mục, số 6). Như Chúa Giêsu đã được sai đến trần gian để chăm sóc ngưá»i nghèo, linh mục là ngưá»i tiếp nối sứ mạng cá»§a Chúa, phải quan tâm đến những ngưá»i thiệt thòi trong cuá»™c sống. Trong xã há»™i, mặc dù phát triển và văn minh đến đâu chăng nữa, bao giá» cÅ©ng có những ngưá»i nghèo. Có thể đó là những ngưá»i nghèo vá» váºt chất, nhưng cÅ©ng có thể là ngưá»i nghèo vá» kiến thức, nghèo vá» nhân bản, nghèo vá» tình thương. Xa lánh ngưá»i nghèo, linh mục không thể phản ánh trung thá»±c hình ảnh cá»§a Chúa Giêsu, Äấng đã đến “không phải để ngưá»i ta phục vụ, nhưng để phục vụ và hiến mạng sống là m giá chuá»™c nhiá»u ngưá»i†(Mt 20,28).
Vì là môn đệ cá»§a Äức Giêsu, linh mục được sai đến vá»›i muôn dân. Lá»i Äấng Phục sinh năm xưa vẫn còn luôn mang tÃnh thá»i sá»±: “Anh em hãy Ä‘i và là m cho muôn dân trở thà nh môn đệ†(Mt 28,19). Má»—i khi đến rao giảng Tin Mừng cho má»™t là ng mạc, Chúa không dừng lại tại đó để hưởng thụ hoa trái mình đã là m ra, nhưng Ngưá»i tiếp tục ra Ä‘i, lên đưá»ng đến các xứ sở khác, vì bởi lẽ đó mà Thà y được sai đến. Ra Ä‘i và loan báo Nước Trá»i là lẽ sống cá»§a vị Ngôn sứ thà nh Nagiarét. Giấc mÆ¡ cá»§a Ngưá»i là sẽ có ngà y má»i dân trên trái đất được quy tụ thà nh má»™t đà n chiên, có Ngưá»i là chá»§ chiên. Lúc đó, má»i ngưá»i sẽ trở thà nh công dân cá»§a vương quốc Chân Lý, cÅ©ng là vương quốc cá»§a Tình Yêu. Giấc mÆ¡ ấy, Chúa đã trao phó cho những ná»— lá»±c cá»§a Giáo Há»™i, là Hiá»n Thê cá»§a Ngưá»i. Ngôi nhà Giáo Há»™i vừa được xây dá»±ng trên ná»n đá là Phêrô xuất thân từ môi trưá»ng bình dân Do Thái, vừa được chống đỡ bằng trụ đồng là Phaolô đến từ giá»›i trà thức uyên thâm mang quốc tịch Rôma. Như thế, má»i ngưá»i Ä‘á»u được đón nháºn và o Giáo Há»™i, dù là trà thức hay bình dân, dù là thôn quê hay thà nh phố. Äấng Phục sinh đã sai các tông đồ Ä‘i và nói. Ngưá»i không giá»›i hạn sứ mạng cá»§a các ông nÆ¡i ngưá»i Do Thái, hoặc nÆ¡i má»™t quốc gia chá»§ng tá»™c nà o, nhưng là đến vá»›i muôn dân để Ä‘em cho má»i ngưá»i ánh sáng cá»§a Tin Mừng. Khi thi hà nh sứ vụ, linh mục luôn phải tâm niệm, mình được Chúa sai đến vá»›i muôn dân. Có má»™t thá»i, sứ mạng linh mục được quan niệm là chỉ chăm sóc những ngưá»i đã được rá»a tá»™i. Vì thế, có những cá»™ng Ä‘oà n rất đạo đức và sầm uất, nhưng chỉ khép kÃn và khoanh vùng trong má»™t là ng, không có đối thoại và tương quan đối vá»›i các là ng xã bên cạnh. Äó là chưa kể đến những xung đột đôi khi xảy ra giữa các là ng công giáo và các là ng “ngoại giáoâ€. Công đồng Vatican II đã nhắc nhở các linh mục: “các ngà i cÅ©ng có trách nhiệm đối vá»›i tất cả những ai chưa nháºn biết Äức Kitô là Äấng Cứu thế†(Sắc lệnh vá» tác vụ và đá»i sống các linh mục, số 9).
Äã là ngưá»i phục vụ, thì không đặt tiêu chà lợi nhuáºn là m đầu. Trái lại, ngưá»i phục vụ phải noi gương Chúa Giêsu, Äấng vâng lá»i cho đến chết và chết trên tháºp giá. Phần thưởng dà nh cho ngưá»i phục vụ tháºt lá»›n lao. Äó là há» sẽ được gấp trăm ở Ä‘á»i nà y, so vá»›i những gì há» từ bá» vì lòng yêu mến Chúa và yêu mến tha nhân. Phần thưởng ấy, còn theo hỠđến Ä‘á»i sau, khi Chúa Cha đặt má»i sá»± quy phục Chúa Giêsu, là Vua vÅ© trụ và là Äấng hiển trị muôn Ä‘á»i.
Trong xã há»™i hưởng thụ hôm nay, phục vụ có nguy cÆ¡ trở thà nh dịch vụ, vì chúng nhằm tá»›i lợi nhuáºn như mục Ä‘Ãch ưu tiên. Phục vụ cÅ©ng trở thà nh dịch vụ khi được thá»±c hiện cách khô khan, miá»…n cưỡng, thiếu tâm tình.
Thứ Năm tuần thánh, Phụng vụ cá» hà nh trong cùng má»™t ngà y hai biến cố quan trá»ng trong lịch sá»: Chúa Giêsu thiết láºp chức linh mục (buổi sáng) và thiết láºp bà tÃch Thánh Thể (buổi chiá»u). Äiá»u nà y cho thấy mối liên quan giữa chức linh mục và bà tÃch Thánh Thể: Giáo Há»™i không thể tồn tại nếu không có Thánh Thể, và không thể có bà tÃch Thánh Thể nếu không có linh mục. Chức linh mục Tân ước Ä‘i liá»n vá»›i sứ mạng phục vụ noi gương Chúa Giêsu. Chúa đã thiết láºp hai bà tÃch nà y (Truyá»n chức và Thánh Thể) trong bữa tiệc ly, cÅ©ng là lúc Chúa là m gương phục vụ qua việc rá»a chân cho các tông đồ. Linh mục là ngưá»i phục vụ, noi gương Chúa Giêsu, như tấm bánh bẻ ra cho muôn dân, để Ä‘em lại sá»± sống, hạnh phúc và niá»m vui cho con ngưá»i.
Tuần Thánh 2017
Gm Giuse Vũ Văn Thiên
WHÄ

