Thánh Phan-xi-ca Rômana sinh năm 1384 tại Rô-ma, trong má»™t gia đình quà tá»™c. Ngay từ lúc nhá», thánh nhân đã sống thầm lặng và siêng năng cầu nguyện. Năm lên 13 tuổi, ngà i muốn dâng mình cho Chúa, nhưng cha mẹ bắt gả cho lãnh chúa tên Lô-ren-sô Pon-xi-a-ni.
Mặc dầu không muốn lấy chồng, thánh nhân cÅ©ng vâng lá»i cha mẹ, lo là m tròn bổn pháºn ngưá»i vợ, ngưá»i mẹ, nêu gương cho má»i ngưá»i trong gia đình. Nhưng ngà i cÅ©ng không quên bổn pháºn đối vá»›i Chúa. Hằng ngà y, thánh nữ lo dáºy sá»›m Ä‘á»c kinh cầu nguyện, để sau đó là m công việc ná»™i trợ và lo cho kẻ ăn ngưá»i ở trong nhà . Lo việc nhà xong, ngà i vá»™i vã đến bệnh viện, thăm viếng giúp đỡ bệnh nhân vì ngà i rất thương yêu kẻ nghèo khổ bệnh táºt. Săn sóc bệnh nhân có thể đưa vá» nhà , Phan-xi-ca chưa lấy là m đủ, ngà i còn tìm kiếm há» trong các lá»u cá»§a há» và nÆ¡i các bệnh viện công. Gặp há», ngà i cho há» uống, là m giưá»ng và băng bó các vết thương. Các vết thương cáng thối và cà ng là m lên ruá»™t, ngà i lại cà ng săn sóc mau mắn và ân cần. Ngà i cÅ©ng thưá»ng lui tá»›i khu phố Cam-pô Xan-tÆ¡, mang thức ăn và lương thá»±c mỹ vị phân phát cho những kẻ thiếu thốn. Trở vá», ngà i mang theo đủ thứ áo quần rách rưới, bẩn thỉu. Giặt giÅ©, vá mạng lại cẩn tháºn như để cho chÃnh Chúa dùng váºy .
Phan-xi-ca là m việc giúp đỡ bệnh nhân và các bệnh viện công cá»™ng như thế trong 30 năm trá»i, là quãng thá»i gian ngà i ở nhà chồng. Ngà i năng lui tá»›i hai nhà thương nhà thá» Äức Bà và nhà thá» thánh Xê-xi-li-a ở bên kia sông Ti-be, nhà thương Chúa Thánh Thần ở Xa-xi-a, và nhà thương thứ tư ở Cam-pô Xan-tô. Trong thá»i nhiá»u bệnh ôn dịch như váºy, không những khó tìm được y sÄ© săn sóc thân thể ngưá»i ta mà cÅ©ng khó kiếm được linh mục Ä‘em phương dược cần thiết đến chữa cho các linh hồn. Thánh nữ Ä‘i tìm các ngà i và đưa các ngà i đến gặp các bệnh nhân đã được chuẩn bị sẵn sà ng để xưng tá»™i và rước Mình Thánh Chúa .
Chẳng những thánh nhân tá»± mình hy sinh phục vụ bệnh nhân và ngưá»i nghèo khổ, mà ngà i còn má»i gá»i nhiá»u ngưá»i nữ ở Rô-ma cá»™ng tác. Ngà i tụ há»p há» và o má»™t nhà những bà cùng lý tưởng bác ái như ngà i. Äó là khởi Ä‘iểm các há»™i dòng ngà i sáng láºp; gá»i là ” Dòng chị em cư sÄ© thánh Biển-đức ” . Ngoà i lòng yêu thương kẻ nghèo khổ bệnh táºt, thánh nữ còn có đức kiên nhẫn hiá»n háºu tuyệt vá»i, như bà Maria An-ghi-la-ri-a minh chứng:
Phan-xi-ca đã chứng tỠđức kiên nhẫn khi sá»›m mất những đứa con mà ngà i trìu mến. Luôn luôn ngà i bình tÄ©nh vâng theo ý Chúa và tạ Æ¡n Ngưá»i vá» má»i sá»± xảy ra, ngà i cÅ©ng nhẫn nhục như thế khi chịu đựng miệng lưỡi cá»§a những kẻ nói xấu, nói hà nh và dèm pha cách ăn ở cá»§a mình; chẳng há» tá» dấu khó chịu đới vá»›i những kẻ mà ngà i biết luôn luôn nghÄ© sai vá» mình và vá» công việc cá»§a mình. Nguoc885 lại, ngà i lấy đức để báo ác và luôn luôn cầu nguyện cho những hạng ngưá»i ấy.
Thánh nhân qua Ä‘á»i ngà y 9 thảng năm 1440, hưởng thá» 56 tuổi.
* Quyết tâm: Hằng ngà y, cầu xin Chúa cho những ngưá»i là m vợ, là m mẹ biết lo là m tròn bổn pháºn, và thương yêu giúp đỡ kẻ nghèo khổ, bệnh táºt. Sống kiên nhẫn, hiá»n hoà vá»›i má»i ngưá»i theo gương thánh nữ Phan-xi-ca Rô-ma-na
* Lá»i nguyện: Lạy Chúa, Chúa đã là m cho thánh nữ Phan-xi-ca trở nên má»™t gương sáng đặc biệt vá» Ä‘á»i sống hôn nhân cÅ©ng như Ä‘á»i sống tu trì. Xin cho chúng con bằng lòng phụng sá»± Chúa, hầu có thể nháºn ra và bước theo Chúa trong má»i hoà n cảnh cá»§a cuá»™c Ä‘á»i.
GPVL
Ngà y 09 tháng 03
 THÃNH PHANXICA RÔMA
QUẢ PHỤ
(1384 -1440)
Thánh Phanxica được tiếng là má»™t thiếu nữ hồn nhiên, má»™t ngưá»i chị đáng yêu, má»™t ngưá»i vợ đảm Ä‘ang và sau cùng là má»™t bà mẹ dịu hiá»n, táºn tâm. Sau khi đã chu toà n bổn pháºn trong những chặng đưá»ng Ä‘á»i, thánh nữ đã táºn hiến cho Chúa, kết liá»…u quãng Ä‘á»i còn lại cách thánh thiện trong má»™t dòng nữ do chÃnh ngưá»i sáng láºp.
Phanxica sinh ra tại kinh thà nh Rôma năm 1384, dưới thá»i Äức Giáo Hoà ng UbanôVI. Cha ngà i là ông Phaolô Bussi thuá»™c gia đình quý tá»™c, mẹ là bà Giacobella. Ngay khi còn nhá» Phanxica đã tá» ra nhiá»u dấu sau nà y sẽ nên thánh. Cô đã há»c thuá»™c lòng trên cánh tay mẹ kinh nháºt khóa Äức Mẹ và đá»c hằng ngà y. Vá»›i tÃnh nết nhu mì, đơn sÆ¡, cô không để mình bị lôi cuốn vì những cảnh sống náo động và xa hoa cá»§a ngưá»i Ä‘á»i. Cô yêu bầu khà trầm lặng để dá»… kết hợp vá»›i Thiên Chúa và Äức Mẹ. Cô thưá»ng theo mẹ Ä‘i viếng các tu viện, nhất là các thánh đưá»ng danh tiếng. Sẵn có tâm hồn hướng vá» Chúa bằng cầu nguyện và hy sinh, Phanxica dá»… thông cảm vá»›i những con ngưá»i xấu số. Ngưá»i ta kể cứ chiá»u Ä‘i há»c vá» cô mau mắn Ä‘em cÆ¡m bánh, đôi khi cả tiá»n bạc, phân phát cho các trẻ em và những ngưá»i bần cùng trong xóm. Chá»— cô thÃch lui tá»›i nhất và o Chúa nháºt má»—i tuần lá»… là bệnh viện và nhà tế bần. Có ngưá»i muốn há»i lý do tại sao, Phanxica chỉ trả lá»i bằng má»™t câu vắn tắt: “Vì ở đó Chúa dạy tôi nhiá»u bà i há»câ€. Còn gì sâu xa và chân tháºt hÆ¡n.
Thêm và o những đức tÃnh hiếm có, cô thiếu nữ thà nh Rôma ấy lại được trá»i phú cho má»™t duyên sắc tuyệt trần. Vì thế vừa lá»›n lên, cô đã được nhiá»u gia đình quý phái để ý. Tháºm chà ông bà thân sinh cÅ©ng đã có những dá»± định thầm kÃn vá» duyên số cô. Phải chăng đó là lý do khiến Phanxica nhiá»u lần gục khóc trước bà n thá» Chúa và Äức Mẹ, nhất là từ ngà y thân phụ tá» rõ thái độ không cho cô Ä‘i tu bất cứ và o dòng nà o. Bà mẹ cưng con lắm nhưng lại Ãt hiểu con, và không dám can ngăn ý định cá»§a chồng. Bà chỉ còn cách cố gắng chá»n cho con gái má»™t ngưá»i chồng xứng đáng vá» cả tà i lẫn đức. Vâng theo ý Chúa và lá»i dạy cá»§a cha mẹ, Phanxica vui vẻ bước và o giai Ä‘oạn má»›i cá»§a Ä‘á»i sống gia đình vá»›i ý nguyện sẽ là má»™t ngưá»i vợ hiá»n, má»™t bà mẹ tốt.
Nhưng mấy tháng sau ngà y cưới, Phanxica ngã bệnh nằm liệt giưá»ng. Sẵn có ý thức vá» giá trị Ä‘au khổ và hy sinh, Phanxica cam tâm chịu bệnh, không chút phà n nà n. Lá»i từ chối cá»§a bác sÄ©, nét mặt thất vá»ng cá»§a hiá»n phu Laurenxô và cô em chồng là Vannoza cÅ©ng không là m suy giảm lòng tin tưởng và yêu mến cá»§a Phanxica. Thánh nữ không xin Chúa cho khá»i bệnh, mà chỉ xin Chúa ban cho há». Nhưng ai hiểu được việc Chúa là m? Chúa không để phần thiệt cho những ai thá»±c lòng quảng đại vá»›i Chúa. Vì thế, không những Chúa muốn yên á»§i má»i thân nhân cá»§a Phanxica, mà lại còn là m sáng tá» nhân đức cá»§a chị nữa. Giữa lúc cÆ¡n bệnh trầm trá»ng đến cá»±c độ, thì bá»—ng nhiên, má»™t đêm phòng thánh nữ trà n ngáºp ánh sáng, má»™t vị thánh hiện ra nói vá»›i ngà i: “Ta là Alêxiô được Chúa sai đến chữa con khá»i bệnhâ€. Khá»i bệnh cách lạ lùng, Phanxica sung sướng, chạy như ngưá»i lạc trà báo cho chồng và cô em hay. Niá»m hân hoan hiện lên nét mặt, há» mừng rỡ và vá»™i và ng đến tạ Æ¡n Chúa tại Ä‘á»n thá» thánh Alêxiô trong giữa đêm khuya.
Bà già đạo đức Cêcillia, khoan khoái thấy con dâu được phép lạ. Từ đó bà cà ng tin tưởng đức hạnh cá»§a con dâu hÆ¡n. Năm 1401, bà ngã bệnh và qua Ä‘á»i, hưởng thá» 56 tuổi. Bà chết, để lại cho Phanxica gánh nặng gia đình. Thánh nữ má»™t thân táºn tụy lo lắng cho chồng, hướng dẫn các em và giáo dục Ä‘oà n con thÆ¡ dại.
Phanxica sinh hạ hai trai má»™t gái. Cáºu đầu lòng mang tên là Gioan. Cáºu lá»›n lên vá»›i má»™t trà khôn minh mẫn, má»™t con tim dá»… thông cảm. Sau khi mãn há»c, Gioan xin láºp gia đình và là m quan trong triá»u vua. Khác vá»›i anh cả, cáºu Evangêlêsa ra Ä‘á»i vá»›i má»™t tâm hồn yêu chiêm niệm. Sau cùng là em bé Anê, má»™t hà i nhi duyên dáng. Em sống như má»™t thiên thần giáng thế, vá»›i má»™t quãng Ä‘á»i ngắn ngá»§i năm năm để rồi sá»›m nhẹ gót vá» trá»i.
Quan sát và nháºn định cách sống thánh thiện cá»§a ngưá»i yêu, Laurenxô vô cùng sung sướng. Ông thấy cần phải để Phanxica sống tá»± do hÆ¡n má»›i dá»… bá» tiến đức và hoạt động tông đồ. Vì thế, ông tỠý xin Phanxica chỉ coi mình như ngưá»i anh ruá»™t, đối lại ông cÅ©ng hứa coi Phanxica như má»™t em gái. Còn gì sung sướng hÆ¡n cho Phanxica khi nghe biết quyết định thánh thiện ấy! Phanxica rá»™ng tay là m phúc cho kẻ khó và bắt đầu sống Ä‘á»i hy sinh khắc khổ, ngà y đêm chuyên việc là m phúc và cầu nguyện… đến khi nhà n rá»—i thánh nữ cùng vá»›i cô em Vannôza Ä‘i thăm các gia đình, đặc biệt những gia đình rối và khô khan. Thấy ngà i đến thăm, nhiá»u gia đình tá» vẻ bất mãn. Nếu không sao lẩn được, há» buá»™c lòng phải tiếp đón bằng nét mặt không vui và vá»›i lá»i chà o kém lá»… độ. Dầu váºy hai ngưá»i không chán nản, còn hiểu rằng đó chỉ là những cái gai cá»§a bó hoa hồng mà hai ngà i muốn hái dâng cho Chúa. Nhá» Æ¡n Chúa, vá»›i đức khiêm nhưá»ng và chà nhẫn nại, các ngà i đã thắng vượt má»i thiên kiến, má»i lãnh đạm cá»§a ngưá»i Ä‘á»i. Chứng cá»› là mùa chay năm 1416, hà ng ngà n ngưá»i nghèo và bệnh hoạn đã hưởng ứng lá»i kêu gá»i cá»§a thánh nữ, há»p thà nh buổi rước cầu nguyện tại nhà thá» thánh Phaolô. Dịp đó, nhiá»u ngưá»i ngoại giáo trở lại nháºn đức tin, kẻ khô khan nên sốt sắng vì gương nhân đức cá»§a thánh nữ. Thánh Phanxica thá»±c là tông đồ dân nghèo và bệnh nhân.
Song song vá»›i những hoạt động tông đồ bên ngoà i là đá»i sống khắc ká»· bản thân. Thánh Phanxica ăn mặc đơn sÆ¡ như những ngưá»i nghèo; thưá»ng ngà y ngà i chỉ ăn bánh khô và uống nước lã, rất Ãt khi dùng trứng và thịt. Giưá»ng ngà i nằm là má»™t đệm rÆ¡m bá»c bao bố… Nếp sống ấy, giúp thánh Phanxica dá»… suy gẫm sá»± thương khó cá»§a Chúa hÆ¡n.
Suốt 30 năm sống như tôi đòi trong các xóm nghèo, thánh Phanxica thoả tâm vì đã góp phần xoa dịu vết thương cá»§a Chúa. Chúa cÅ©ng cảm nháºn lòng hiếu thảo cá»§a ngà i. Và muốn ngà i phát triển tình ái cách rá»™ng rãi hÆ¡n. Má»™t hôm giảng thuyết cho các bà quý phái, thánh nữ được Chúa soi sáng nói vá»›i há»: “Thưa các bà , tôi nghÄ© chúng ta sẽ là m má»™t việc rất đẹp lòng Chúa, nếu chúng ta cùng nhau táºn hiến cho Äức Mẹ, rồi, dưới sá»± phù trợ cá»§a Ngưá»i, chúng ta sống thà nh cá»™ng đồng tương trợ truyá»n giáoâ€. Nghe những lá»i đơn sÆ¡ và thánh thiện, các bà đồng thanh hưởng ứng. Thế là má»™t há»™i Ä‘oà n được thà nh láºp vá»›i danh hiệu “Há»™i Táºn Hiếnâ€, sống theo quy luáºt thánh Biển đức. Nhá» sá»± phù trợ cá»§a Äức Mẹ và sá»± hướng dẫn cá»§a thánh Phanxica, há»™i phát triển mau chóng. Sinh nháºt năm 1433, Chúa Hà i Äồng hiện đến trên cánh tay thánh nữ, tá» dấu yêu thương và dạy thánh nữ nhiá»u Ä‘iá»u trong giá» hiệp lá»…. Tiếp đó là những lần thánh Phêrô, thánh Phaolô, thánh MaÄ‘alêna cÅ©ng hiện ra vá»›i thánh nữ. Các ngà i khuyến khÃch và dạy thánh nữ những chi tiết thiết yếu để biến Ä‘oà n Táºn Hiến thà nh há»™i Trinh nữ. Ná»— lá»±c vượt má»i gian nan, năm 1434 Ä‘oà n đã chÃnh thức thà nh láºp tại Tôdipêki và thánh Phanxica được cá» là m bà mẹ tiên khởi.
Tuy nhiên thánh nữ vẫn sống ở nhà cho đến năm 1436. Sau khi chồng ngà i là Laurensô từ trần, thánh nữ má»›i chÃnh thức sống tại nhà dòng. Ngà i Ä‘i chân không, mặc áo nhặm; khi đến nÆ¡i, ngà i sấp mình xuống giang tay hình thánh giá và kêu lên: “Chị em yêu quý, tôi khẩn nà i chị em thương nháºn tôi, má»™t con ngưá»i tá»™i lá»—i khốn nạn. Sau khi tôi đã dà nh tuổi xuân xanh cho Ä‘á»i, lúc nà y chỉ còn quãng ngà y tà n để dâng cho Chúa…†Vá»›i tất cả niá»m sung sướng, Ä‘oà n con Táºn Hiến ra đón ngưá»i mẹ hiá»n nhân đức. Như đã thẩm định trước, há» bầu ngà i là m bà mẹ, là m vị sáng láºp độc nhất cá»§a há»™i dòng. Lòng tÃn nhiệm cá»§a chị em cà ng thúc đẩy thánh nữ táºn tâm vá»›i nhiệm vụ và tiến mau trên đưá»ng thánh thiện. Äó là đưá»ng lối duy nhất ngà i sống vá»›i chị em. Ngà i thưá»ng nói: “Tôi sống vá»›i chị em như tôi sống vá»›i Chúaâ€. Äá»i sống cá»§a chị em và cách riêng cá»§a mẹ Phanxica đã đáng Chúa thương ban nhiá»u phép lạ. Những lúc cùng quẫn không có bánh cho chị em ăn, thánh nữ chỉ thưa vá»›i Chúa má»™t câu: “Lạy Chúa, Ä‘oà n tôi tá»› Chúa hoà n toà n thiếu bánh ăn và nước uống, xin Chúa nuôi dưỡng chúng con như xưa Chúa đã nuôi dân trên núiâ€. Thế là má»™t bà n bánh thÆ¡m ngon, má»™t chum nước trong ngá»t tá»± nhiên xuất hiện giữa nhà cÆ¡m trước những cặp mắt biết Æ¡n và yêu mến cá»§a chị em dòng. Há» là những bông hoa quý, mà Chúa là vị chá»§ vưá»n quảng đại!
Trong những ngà y sống xem ra được Chúa biệt đãi, thánh nữ luôn cảm thấy bị dằn vặt vì lo toan, thá» thách và cám dỗ… Ma quá»· tìm má»i mưu chước quyến rÅ© ngà i phạm tá»™i, nhất là tá»™i kiêu ngạo và tá»™i thất tÃn đối vá»›i Thiên Chúa! Ngà i âm thầm chống trả và chịu như thế cho đến phút cuối cùng, phút linh hồn nhẹ nhà ng trở vá» thế giá»›i bên kia. Hôm ấy là ngà y 9 tháng 3 năm 1440 Ngà i thá» 56 tuổi. Xác ngà i được mai táng trong nhà thá» cá»§a tu viện, nÆ¡i đây Chúa là m nhiá»u phép lạ vì lá»i bầu cá» cá»§a thánh nữ. Thánh Phanxica được Äức Giáo Hoà ng Phaolô V tôn phong lên báºc hiển thánh ngà y 29 tháng 5 năm 1608Â
tinmung

