Ngày 6 tháng 12 -THÁNH GIU-SE NGUYỄN DUY KHANG Thầy Giảng Tử Đạo

Gương Thánh nhân: Danh ngôn Việt Nam có câu: Trai thời trung hiếu làm đầu, Gái thời tiết hạnh làm câu trau mình .

Chính thánh Giu-se Khang đã nêu cao tấm gương trung hiếu đó. Có thể nói suốt cuộc đời 29 năm của ngài là luôn trung thành phụng sự Chúa và hiếu thảo với các vị Mục tử, đặc biệt với Đức Cha Liêm, Giám mục giáo phận Đông Đàng Ngoài. Ngài đã theo phục vụ Đức Cha đến giờ phút cuối cùng, để lãnh nhận triều thiên tử đạo quang vinh !…

Giu-se Nguyễn Duy Khang sinh năm 1832, tại Cao Mại tỉnh Thái Bình, trong một gia đình Công giáo đạo đức.

Ngay từ nhỏ, cậu đã được cha mẹ hướng dẫn sống đạo đức sốt sắng. Nhờ đó khi lớn lên, cậu đã xin dâng mình cho Chúa. Lúc đầu, cậu đến ở với cha già Năng, một Linh mục thánh thiện gương mẫu thuộc dòng Đa-minh, để nhờ ngài huấn luyện đàng nhân đức. Sau 10 năm cha gởi cậu vào chủng viện Kẻ Mốt. Lúc đó cậu đã 24 tuổi. Trong thời gian ở đây, cậu xin gia nhập Dòng Đa-minh, và khấn dòng làm thầy giảng.

Thấy thầy siêng năng đạo đức, Đức Cha Liêm chọn làm phụ tá riêng cho ngài. Từ đó, thầy tận tình phục vụ Đức Cha, từ việc ghi chép lưu trữ hồ sơ giấy tờ, đến việc cơm nước giặt giũ hằng ngày. Việc nào thầy làm cũng chu đáo ân cần, khiến Đức Cha phải tấm tắc khen ngợi:

– Tôi chưa thấy một người nào làm việc tận tình siêng năng chu đáo như thầy Khang. Chắc chắn thầy phải có tinh thần hy sinh chịu khó cao độ mới làm được như thế.

Nhưng chưa được bao lâu thì ngày 05 tháng 08 năm 1861, vua Tự Đức ra chiếu chỉ Phân sáp, bắt đạo gắt gao trên toàn quốc. Theo chiếu chỉ đó, tất cả các tín hữu phải bị khắc hai chữ “tả đạo” lên má, phải phân tán vào các làng mạc ngoại giáo, để những người nầy quản thúc theo dõi; các chủng viện phải đóng cửa, các thánh đường bị phá hủy, tài sản Giáo hội bị tịch thu, các Linh mục tu sĩ bị lùng bắt khắp nơi. Thật là một thảm cảnh vô cùng bi đát: vợ chồng phân ly, con cái xa lìa cha mẹ, đàn chiên vắng bóng chủ chăn bơ vơ tất tưởi !…

Đức Cha Liêm phải tìm nơi trú ẩn, để có thể lèo lái con thuyền giáo phận trong cơn phong ba bão táp. Thầy Khang nhất quyết xin theo hộ tống Đức Cha. Thầy nói:

– Dù Đức Cha đi đâu, cực khổ thế nào, con cũng nguyện suốt đời phục vụ Đức Cha. Nếu Đức Cha được chết vì Chúa, con cũng xin chết theo.

Lúc đầu, thầy với Đức Cha ẩn trốn trong một cái hầm ở Thọ Ninh. Nhưng vì bị quân lính phát giác, hai cha con phải chạy sang thị xã Hải Dương, trú ẩn trong thuyền của một giáo hữu tên là Trương Bích. Chẳng may một hôm, đứa con trai có chuyện gây gỗ với ông. Nó đi tố cáo ông chứa chấp Đạo trưởng. Quan liền sai quân đến vây bắt. Thấy quân lính kéo tới, thầy Khang nhanh bước ra mũi ghe, nhổ cây sào hăm dọa:

– Nếu muốn bắt Đức Cha, hãy bước qua xác tôi trước.

Vì thương mến Đức Cha, thầy quyết định chống lại họ, dù có chết cũng cam lòng. Thật là một gương trung hiếu tuyệt vời. Nhưng Đức Cha gọi thầy lại và bảo:

– Con chớ chống lại họ. Chúng ta hãy vâng theo thánh ý Chúa. Nếu Chúa muốn chúng ta chịu chết để làm chứng cho Chúa, chúng ta xin vâng lời Người.

Thế là quân lính áp tới bắt thầy và Đức Cha dẫn về Hải Dương, tống vào ngục, ngày 20 tháng 10 năm 1861.

Ở trong ngục, mặc dầu bị gông cùm xiềng xích đau khổ, thầy vẫn vui lòng chấp nhận, và hằng ngày kêu xin Chúa giúp sức cho được trung thành với Chúa đến cùng. Lúc đó có số giáo hữu bị bắt giam chung với thầy, thầy tổ chức họ đọc kinh chung. Mọi người đều sốt sắng cầu nguyện mỗi ngày. Nhờ đó mà Chúa thương ban cho tất cả được can đảm làm chứng cho Chúa.

Trong hơn một tháng rưỡi bị giam ở đây, thầy Khang bị đem ra tra tấn ba lần, lần nào cũng bị đánh đòn nhừ tử, buộc đạp lên Thánh giá chối đạo. Mặc dầu đau đớn, thầy vẫn can trường bền đỗ theo Chúa, luôn can đảm tuyên xưng đức tin. Cuối cùng, thấy không thể lung lay nổi lòng trung hiếu của vị chứng nhân Chúa, quan buộc lòng kết án trảm quyết. Ngày 06 tháng 12 năm 1861, quân lính điệu thầy ra pháp trường Năm Mẫu. Dọc đường thầy luôn dâng lời tạ ơn Chúa, vì Người đã thương ban cho thầy được trung thành hiếu thảo với Chúa và cấp trên đến trọn đời. Đến nơi, sau hồi chiêng báo hiệu, lý hình vung gươm lên, đầu vị anh hùng đức tin rơi xuống, lãnh nhận triều thiên tử đạo muôn đời vinh hiển.

Ngày 20 tháng 05 năm 1906, Đức Thánh Cha Pi-ô 10 tôn phong thầy lên Chân phước và ngày 19 tháng 06 năm 1988, Đức Gioan Phaolô 2 đã suy tôn ngài lên Hiển Thánh.

Quyết tâm: Noi gương thánh Giu-se Khang tử đạo, luôn sẵn sàng cộng tác giúp đỡ những người rao giảng đạo Chúa, suốt đời trung thành hiếu thảo với Chúa và cấp trên, dù có phải đau khổ chết chóc cũng vui lòng chấp nhận.

Lời nguyện:Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo hội Việt Nam nhiều chứng nhân anh dũng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dào trên quê hương đất nước chúng con. Xin nhận lời các ngài chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngài để lại, luôn can đảm làm chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.