Ngày 27/4: Thánh Lô-ren-sô Nguyá»…n Văn Hưởng – Linh mục (1802-1850)

Thánh Laurensô Nguyễn Văn Hưởng sinh năm 1802 tại xã Tụy Hi�n, xứ Kẻ Sải, tổng Trinh Tiết, tỉnh Hà Nội. Cha là ngư�i con thứ bốn trong một gia đình rất nghèo.

Hồi còn nh� đã bị mồ côi cha mẹ nên phải ở với ông chú ngoại giáo tên là Thang. Ông chú giầu có lại không có con nên ông rất thương mến cháu. Ông muốn vun đắp và sau này lập gia đình cho cháu. Nhưng ngư�i cháu mồ côi dễ thương này không cần giầu sang của cải, một lòng quyết chí dâng mình cho Chúa mà thôi. Vì thế cậu đã đến xin cha Duyệt là cha xứ Sơn Miêng giúp đỡ. Cha xứ nhận và cho vào ở trong nhà xứ, nuôi ăn h�c trong th�i gian ba năm. Sau đó, cha gửi cậu Hưởng vào chủng viện Vĩnh Trị h�c La tinh chuẩn bị h�c triết và thần h�c.

Nhưng th�i vận không thuận lợi. Năm 1834, vua Minh Mạng ra lệnh cấm đạo rất nghiêm ngặt nên chủng viện Vĩnh Trị phải đóng cửa Thầy Hưởng phải trở v� quê làm thuốc bán rong và ở với ông chú ngoại giáo. Thấy hoàn cảnh tu trì h�c hành của cháu bị giang dở nên ông chú lại thúc ép cháu lập gia đình và hứa sẽ cho tất cả của cải của chú. Ông tổng Phan ngư�i có h� hàng với ông chú cũng hứa sẽ làm mai cho một thiếu nữ trong xã và sẽ cho làm việc với làng xã. Nhưng thầy Hưởng vẫn cương quyết theo đuổi lý tưởng tu trì, và tiếp tục làm thuốc bán rong ch� đợi th�i cơ có thể trở lại h�c hành tiến chức..

Khi cuộc bắt đạo đã tạm lắng dịu, �ức Cha mở chủng viện lại thì thầy Hưởng lại trở v� tiếp tục việc h�c cho tới khi mãn trư�ng. Sau đó, thầy được chính thức gia nhập bậc thầy giảng rồi b� trên sai thầy đi giúp cha Tuấn ở Kim Sơn xứ Bạch Bát, rồi trở v� giúp cha Duyệt tại Bạch Liên. Sau tám năm giúp xứ, thầy Hưởng được g�i v� lãnh chức linh mục. Từ đây, thầy trở nên một linh mục nhiệt thành, đạo đức, được sai đi làm cha phó xứ Giang Sơn, rồi làm cha xứ Lạc Thổ, Yên Lộc, Bạch Bát. Ở đâu cha cũng t� ra là một linh mục đạo đức, rất nhiệt tâm giảng dạy giáo lý, săn sóc việc cứu giúp các linh hồn.

Mùa V�ng tháng 11 năm 1855, một hôm cha đi thăm bệnh nhân thì bị bắt trên đư�ng đi. Theo l�i một giáo dân đón cha đi kể lại rằng, khi ấy cha đang ở trên thuy�n của ông đi ngang làng Vân Ru, Trà Tu thì gặp quan phó tổng Tùy đang đốc công xây cống. Mấy gia nhân thấy thuy�n có mui thì nghi là thuy�n chở cố đạo nên phó tổng Tùy li�n sai quân với gậy gộc rượt theo thuy�n của ông ta. Thấy vậy, cha li�n nói với ngư�i lái thuy�n chèo qua b� bên kia sông để cha xuống, tự nộp mình, không muốn làm phi�n lụy tới ngư�i chủ thuy�n.

Bị bắt, cha bĩnh tĩnh, không sợ hãi vì cha nhận đây là thánh ý Chúa muốn cha hy sinh để làm chứng cho Chúa. Cha vui mừng vì sẽ được thông phần đau khổ vào cuộc tử nạn của Chúa Giêsu, cha sẵn sàng chịu chết vì đạo Chúa.

Sau ba ngày bị giam ở huyện Yên Mô, bị tra vấn và mang xi�ng xích như một tù nhân, cha được giải v� tỉnh Ninh Bình. Quan đầu tỉnh gặp cha, thấy cha hi�n lành dễ thương nên có cảm tình với cha, không muốn làm khổ cha. Quan khuyên dụ và hứa với cha:

– TÆ°á»›ng mạo ông hiá»�n lành, quả là má»™t nhà tu hành. Vậy nếu ông đạp lên Thập Giá, tôi sẽ cho ông tá»›i trụ trì yên ổn ở chùa Non NÆ°á»›c.

Cha nhã nhặn đáp lại:

– Tôi không biết gì vá»� Thần Phật, làm sao ở chùa được?

– Ông không biết gì vá»� Thần Phật. Vậy đạo của ông thá»� gì?

– Ä�ạo của tôi thá»� kính má»™t Thiên Chúa duy nhất là Ä�ấng dá»±ng nên trá»�i đất muôn vật, là Ä�ấng thông biết má»�i sá»±. Ngài dạy chúng ta ăn ngày ở lành, tránh xa tá»™i ác, phải yêu thÆ°Æ¡ng má»�i ngÆ°á»�i, kể cả những ngÆ°á»�i ghen ghét hoặc làm khổ mình nữa.

– Vậy ông Ä‘á»�c cho ta nghe kinh của đạo Gia Tô xem sao.

Quan yêu cầu cha đ�c kinh thì cha đ�c 10 �i�u Răn. Quan thấy hay và khen là tốt. Quan lại càng t� ra quí mến và cố gắng thuyết phục cha b� đạo, bước qua Thánh Giá. Quan lại h�i cha:

– Tôi nghe đồn rằng các ông khoét mắt bệnh nhân, và không thá»� kính tổ tiên. Có thật không? Tại sao lại thế?

Cha cư�i và ôn tồn trả l�i quan:

– Xin quan lá»›n đừng nghe những lá»�i đồn thổi sai lầm do má»™t ít ngÆ°á»�i ghen ghét rồi đồn dại những tin thất thiệt đó. Sá»± thật không phải vậy. Khi thăm viếng bệnh nhân lúc gần chết, chúng tôi chỉ xức dầu trên mắt, mÅ©i, tai, miệng và tay chân để xin Chúa tha cho các tá»™i mà bệnh nhân đã dùng chúng để phạm tá»™i. Còn vá»›i tổ tiên, chúng tôi vẫn kính nhá»› và hằng cầu nguyện bằng các việc lành cho các ngài. Chỉ có má»™t Ä‘iá»�u là chúng tôi không cúng hoa quả, xôi oản, vì biết chắc rằng tổ tiên đã chết rồi không thể trở vá»� ăn uống được các thứ đó nữa. Vì vậy chúng tôi không dâng cúng các thứ đó mà thôi.

Nghe cha giải thích xong, quan gật đầu t� ý bằng lòng. Rồi ra hiệu cho lính đưa cha trở v� nhà giam. Vì cha được quan tr�ng nể nên cũng để cho cha được phép tiếp xúc với những ngư�i tới thăm nuôi cha. Nh� sự dễ dãi này mà nhi�u giáo hữu được vào thăm viếng an ủi cha. Có nhi�u ngư�i tới thăm thì thương khóc, thấy cha phải đeo gông và mang xi�ng xích; Nhưng cha lại vui vẻ nói:

– Chúng con phải vui mừng cho cha, vì cha được chịu khổ vì Chúa Giêsu, Ä�ấng đã chịu khổ nhục và chết vì chúng ta.

Bà Maria nức nở nói :

– Chúng con thÆ°Æ¡ng cha lắm. NhÆ°ng khi vá»� vá»›i Chúa, xin cha nhá»› đến chúng con, Xin cha cầu cùng Chúa cho chúng con được giữ vững đức tin, để sau này chúng con được theo cha.

Nhưng sau rất nhi�u lần gặp gỡ, khuyên dụ nhưng không đem tới kết quả như mong muốn, các quan trong tỉnh đ�u chán nản và bực tức với cha. Từ lòng yêu thương tr�ng nể đổi ra lòng bực bội, tức giận, bây gi� các quan tỉnh Ninh Bình cho lệnh đánh đập, kèm kẹp, hành hạ thân xác, đeo gông cùm và xi�ng xích rất nặng, hy v�ng vì khổ sở đau đớn quá thì cha sẽ thay lòng đổi dạ mà b� đạo.

�ã có lần các quan nhận mư�i nén bạc của giáo hữu để làm án nhẹ cho cha. H� đ� nghị cha khai mình chỉ là tín hữu, nhưng cha nhất định không chịu khai gian như thế, vì cha là linh mục. Biết được việc làm của một số tín hữu như thế, cha đã biên một bức thư cho �ức Cha Retord Liêu như sau:

“Xin �ức cha đừng cho tín hữu chạy ti�n chuộc con làm chi. Con sẵn lòng hy sinh để làm chứng đạo Chúa Giêsu là đạo thật. Xin �ức Cha cầu nguyện cho con được vững lòng cho đến chết�.

Nhưng sau một ít ngày đã làm đủ m�i cách mà không thuyết phục được ngư�i chiến sĩ kiên trung của Chúa, các quan đã đồng thuận làm án xin vua xử trảm. Cha biết các quan đã đệ trình án lệnh lên vua Tự �ức thì cha hớn hở vui mừng ch� đợi ngày gi� được hạnh phúc lãnh nhận tri�u thiên tử đạo.

Ngày 25 tháng 4 án lệnh tri�u đình v� tới Ninh Bình. Bản án viết: “Nguyễn Văn Hưởng 54 tuổi, ngư�i Hà Nội, không rõ quê quán, đã theo tả đạo Giêsu và xưng mình là đạo trưởng. �ã bị tra khảo nhi�u lần nhưng vẫn cố chấp không chịu b� đạo và bước qua Thập Giá vì thế phải trảm quyết ngay tức khắc�.

Ông đội canh tù báo cho cha và những ngư�i thăm nuôi cha biết án lệnh đã v� để chuẩn bị ngày ra pháp trư�ng. �úng ngày bị xử trảm, cha Khoan vào ngục thăm và trao Minh Thánh Chúa cho cha Nguyễn Văn Hưởng lần cuối cùng. �ến trưa, quan giám sát dẫn 50 ngư�i lính tới đưa cha đi xử. Vì cha quá yếu nên quan cho phép giáo dân thuê ngư�i khiêng võng cha tới cánh đồng gần núi Cánh Riêu. �ến nơi xử, ông Phu ngư�i lo công tác d�n dẹp nhà th� Bạch Bát đã trải sẵn một chiếc chiếu, cha quì trên chiếc chiếu cầu nguyện lần cuối rồi chiêng trống vang lên, lý hình chém đứt đầu cha. Dân chúng lương giáo đứng từ xa chứng kiến cảnh hãi hùng thì kêu rú lên khi thấy đầu cha rụng xuống đất. Có tiếng la lớn:

– Giêsu Maria, lạy Chúa tôi! Ä�ầu cha rụng xuống đất rồi!

– Trá»�i đất Æ¡i, sao mà ghê sợ quá vậy! Tàn ác quá !

Ngư�i ta xô nhau xông vào thấm máu cha, chẳng còn phân biệt ai là ngư�i có đạo hay không có đạo nữa. Ai ai cũng tin rằng thấm được máu vị tử đạo để đem v� chữa đủ các thứ bệnh sau này. Một số ngư�i tới năn nỉ xin xác Ngài đưa v� an táng tại Vĩnh Trị. Thế là đầu cha Laurensô Nguyễn Văn Hưởng đã rơi xuống đất mà hồn đã bay bổng v� với Thiên Chúa, �ấng cha đã tôn th� suốt cả cuộc đ�i trong 54 năm dài tại trần thế.

�ức Giáo Hoàng Piô X đã suy tôn Ngài lên bậc Chân Phước ngày 2 tháng 5 năm 1909 và �ức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã tôn vinh Ngài lên hàng Hiển Thánh Tử �ạo ngày 19 tháng 6 năm 1988.

Lm. Nguyễn �ức Việt Châu, SSS

TGPHN