Ngày 25 tháng 9 TH�NH FIRMINÔ,(St.Firminus) GI�M MỤC TỬ �ẠO

�ang khi đức tin công giáo và Tin mừng của Chúa Kitô được truy�n bá khắp nơi, thì ở trong thành Pampêluna vẫn còn có những bậc vị v�ng say mê th� cúng thần minh. Tục truy�n rằng: thân phụ thánh Firminô cũng đã là một nghị viên, thuộc dòng dõi quý tộc chuyên việc cúng quả các tà thần ngoại giáo. Nhưng bởi ông là một ngư�i có nhi�u thành tâm, luôn luôn sống trong công bình bác ái, nên Chúa đã cho ông tìm thấy đạo thật, và được làm cha một vị thánh danh tiếng của thế kỷ thứ ba.

Các nhà viết tiểu sử các thánh còn kể lại rằng: Một hôm, theo thư�ng lệ, ông Firmô thân phụ thánh Firminô vào đ�n th� thần Jupiter để tham dự một buổi lễ cúng thần rất long tr�ng. �ang khi cử hành nghi lễ, bỗng nhiên cửa đ�n th� mở tung và ông Firmô trông thấy một khách bộ hành ngoại quốc ung dung bước vào đ�n th� vừa đi vừa giảng v� những sai lầm của đạo th� bụt thần, và đồng th�i tuyên giảng những chân lý của đạo thật. Hết sức ngạc nhiên, lại sẵn có lòng thành, Firmô nài xin khách bộ hành đó giảng giải những đi�u ông vừa nghe. Sau đó Firmô được biết rằng ngư�i khách lạ kia chính là thánh Hônestô quê thành Nimêsa, môn đệ của thánh Saturninô Giám mục địa phận Tôlôsa. Lập tức Firmô cùng mấy ngư�i bạn thiết tha xin thánh Hônestô m�i �ức giám mục Taulouse đến thăm Pampêluna. �ược như ý mong muốn. Sau khi được gặp �ức giám mục Saturninô và được xem những phép lạ ngài làm, ông Firmô cùng với mấy nghị viên quý phái khác xin đến h�c đạo với �ức giám mục và chịu phép rửa tội cùng với cả gia đình. Lĩnh nhận bí tích rửa tội rồi, Firmô phá tan tất cả những tệ đoan do lòng mê tín dị đoan của toàn thể dân thành Pampêluna. Ông cho hạ bệ tất cả tượng các thần và ông quyết chí rao giảng Chúa Kitô cho dân chúng.

Từ ngày thân phụ trở lại Kitô giáo, Firminô được giáo dục bên cạnh thánh Hônestô. �ược h�c h�i với một vị thánh tài ba lỗi lạc và nhân đức phi thư�ng, không bao lâu Firminô đã có được một vốn kiến thức rất khả quan v� trí thức cũng như v� nhân đức và giáo lý Kitô giáo. Là một thanh niên mới trở lại đạo, với mư�i bảy xuân xanh, thế mà Firminô đã có một tâm hồn đạo đức, già dặn như một giáo sĩ lỗi lạc. �ược đi theo thánh Hônestô trên những nẻo đư�ng truy�n giáo, được chứng kiến những cảnh thương tâm của dân chúng do óc mê tín dị đoan gây nên, Firminô thiết tha mong muốn được trở nên một nhà truy�n giáo. Nhận thấy Firminô có nhi�u triển v�ng làm Giám mục, thánh Hônestô li�n giới thiệu môn đệ mình với đức tân Giám mục Tôlôsa là đức Hônôratô.

Sau nhi�u ngày xem xét tính nết, nhân đức và h�c lực của Firminô, �ức Giám mục Tôlôsa đã phong chức linh mục, rồi Giám mục cho ngư�i thanh niên giàu nghị lực và quả cảm ấy. Trước khi sai Firminô đi giảng Tin mừng, �ức giám mục đã long tr�ng khuyên nhủ nhà truy�n giáo: “Con yêu dấu, hãy vui lên, vì con xứng đáng được Chúa kén ch�n và tuyển dụng. Con hãy đi khắp các dân tộc, vì con đã được lĩnh nhận ơn Chúa và nhiệm vụ rao giảng đức tin. Con đừng sợ chi, bởi vì có Chúa hằng ở cùng con; nhưng trong hết m�i cảnh ngộ, con hãy luôn luôn nhớ rằng: con sẽ phải đau khổ rất nhi�u vì danh Chúa trước khi được đội tri�u thiên vinh hiển�.

Lòng đầy phấn khởi, �ức giám mục Firminô hết sức sung sướng kể lại cho Hônestô nghe những đi�u mình đã được. Ngài còn lưu lại quê nhà một th�i gian vắn để rồi vĩnh biệt cha Hônestô và gia đình để xông pha ra đi mang v� đoàn chiên Chúa những con chiên lạc lõng. Lúc này Firminô đã ngoài ba mươi tuổi.

Khởi đầu cuộc đ�i truy�n giáo, �ức giám mục Firminô đặt chân đến Agen, một nơi thuộc mi�n nam nước Pháp. Ở đây đạo th� cúng ngẫu tượng còn rất thịnh hành. �ang lúc bơ vơ ngỡ ngàng vì lạ cảnh lạ ngư�i, Firminô gặp được một linh mục tên Enustakiô, thế là cả hai cùng nhau nỗ lực khai hoang cho những tâm hồn đang bị các tà giáo ám ảnh. Từ Agen, Firminô đi đến với những ngư�i Avernia, và ngài dừng chân tại thủ đô Clermont Ferrand. Ở đây ngài đã phải va chạm với những ngư�i say mê th� ngẫu tượng và ác cảm với các nhà truy�n giáo. Một hôm, �ức cha Firminô phải mệt nhoài vì tranh luận với hai ngư�i nặng đầu óc mê tín và tôn th� ngẫu tượng. Sau nhi�u gi� tranh luận, hai ngư�i ngoại giáo kia phải đầu hàng �ức giám mục Firminô và bằng lòng nhập hàng ngũ những Kitô hữu, đồng th�i h� cũng lôi kéo được một số đông đi theo ánh sáng Phúc âm. Khi thánh Firminô từ giã những ngư�i Avernia, hầu như tất cả mi�n này đã tìm thấy đạo thật của Chúa Kitô.

Từ ngày cất bước lên đư�ng truy�n giáo, Firminô chỉ gặp toàn những thành công và chưa biết mùi thất bại đau khổ gì đáng kể. Nghĩ lại l�i �ức giám mục căn dặn trước khi lên đư�ng: “Con phải đau khổ nhi�u vì danh Chúa Kitô�, Firminô muốn tìm kiếm những đau khổ để bắt chước Thầy Chí Thánh đã giang hai tay trên khổ giá vì sự sống của nhân loại. Vì thế, khi nghe tin ở Bôve (Beauvais), Valêriô đang bách hại ngư�i Kitô giáo rất dã man, Firminô phần vì cảm thông những hình khổ bổn đạo ở đây phải chịu, phần vì muốn lãnh tri�u thiên tử đạo, ngài đã lên đư�ng hướng v� mi�n Bôve. Trên đư�ng, đi đến đâu ngài cũng rao giảng Chúa Kitô chịu đóng đinh. �ang hăng hái gieo vãi tin lành cho dân ngoại, Firminô bị h� bắt tống ngục; ngài sung sướng vì hy v�ng sẽ được phúc tử đạo, nhưng ngài đã mừng hụt vì những ngư�i kitô hữu biết tin đã đến cứu ngài ra kh�i ngục. Ngài lại tiếp tục cuộc hành trình và sau cùng đã tới mi�n Bôve, như lòng mong muốn. Ở đấy, Firminô nhóm lại được những ng�n lửa đã tàn, ngài đã ủy lạo bao nhiêu ngư�i đã vì sợ hãi mà b� đức tin.

Valêriô tưởng đã chôn sống được đạo công giáo vào trong lòng đất cùng với những cái chết thảm khốc của bao nhiêu bổn đạo, nay lại thấy đạo ấy hầu như sống lại và phát triển mạnh mẽ; ông lại nhất định ra lệnh bách hại Kitô giáo lần nữa. Dịp này Firminô bị nhà cầm quy�n truy nã gắt gao. Bị bắt ra trước toà án, ngài đã hăng hái tuyên xưng đức tin và rao giảng Chúa Kitô. Mặc dầu bị xi�ng xích giam cầm trong ngục thất bẩn thỉu tối tăm, ngài vẫn không sợ rao giảng chân lý. Lần này thì Giám mục Firminô chắc chắn trăm phần trăm sẽ được phúc tử đạo. Nhưng ý Chúa nhiệm mầu lại định thể khác. Thánh nhân một lần nữa mừng hụt.

Số là con ngư�i khát máu kia đã gây ra bao nhiêu tang tóc, đau thương cho đám dân lành đã phải đ�n tội. Không chịu nổi những cảnh đầu rơi máu chảy như thế mãi được, dân chúng đã âm mưu để đòi mạng Valêriô, báo thù cho những tiếng kêu la thảm thiết của những ngư�i đã khuất. Một cuộc ám sát ghê gớm đã xảy ra: Valêriô b� mạng, Sergiô ngư�i kế vị Valêriô cũng đã ngã chết một cách kinh khủng bất ng� li�n sau đó. Lợi dụng lúc hỗn quân ấy, bổn đạo đã ùa vào ngục cứu nguy cho Giám mục Firminô. �ược cứu sống, Giám mục Firminô vừa buồn vì chưa được phúc đổ máu vì Chúa, lại vừa vui vì thấy mình còn có thể mang v� cho Chúa nhi�u con chiên lạc khác nữa. Ngài lại say mê giảng đạo và xây một nhà th� rất nguy nga lộng lẫy ở giữa thành phố để dâng kính thánh Têphanô tử đạo. Không khí đau thương do những cuộc bách hại tôn giáo vẫn bao trùm Bôve, những giáo hữu nhiệt tâm lo lắng cho Giáo hội đã xin được Giám mục Firminô ra kh�i thành phố này vì h� không muốn một cột trụ của Giáo hội phải ngã gục. Buồn vì thấy hết cơ hội để tận hiến máu đào cho Phúc âm, �ức giám mục Firminô ra đi, tâm trí vẫn tưởng nhớ Bôve mà lòng lại hướng v� mi�n bắc. Cha phải đi, đi xa hơn nữa, đến với dân Morin một dân man rợ, ở đó chắc ngài sẽ được đổ máu.

Thế là �ức giám mục Firminô bắt đầu một cuộc truy�n giáo đầy nguy hiểm cam go. Sau bao ngày gian lao nguy hiểm ở chốn rừng thiêng nước độc, ngài đã tới thủ đô dân Ambiani và hăng hái hoạt động hơn trước. Ngày đêm ngài luôn nài xin Chúa cho được tử đạo. Qua ba ngày đầu tiên, thánh nhân đã chinh phục ba ngàn linh hồn vì những phép lạ ngài làm. Một hôm, một ngư�i tên là Castô chỉ còn mỗi một mắt, đến quỳ dưới chân thánh nhân, sau khi kêu cầu danh Chúa Ba Ngôi, thánh nhân đã làm cho mắt ngư�i đó được kh�i hoàn toàn. Ngày hôm sau, hàng ngàn bệnh nhân, kẻ đui ngư�i què, kẻ câm ngư�i điếc tìm đến với thánh nhân, h� đ�u được chữa lành mạnh, thậm chí đến cả những ngư�i bị quỷ ám lâu năm cũng được thánh nhân cho kh�i. Trong một th�i gian ngắn ngài đã làm cho cả thành trở lại đạo.

Tiếng tăm lừng lẫy, ảnh hưởng lan rộng, �ức giám mục Firminô đã làm cho nhà chức trách phải lo ngại. Sêbatianô và Longulô nhận được rất nhi�u đơn từ tố cáo �ức giám mục Firminô và các đồ đệ đã làm náo động trong khắp đế quốc. Vì thế h� đã ra lệnh cho dân chúng phải tập trung lại trước pháp đình để tìm dịp hạch tội thánh nhân. Trước mặt dân chúng t� tựu đông đủ, Sêbatianô hùng hổ nói: “Hoàng đế đã ra lệnh cho tất cả m�i ngư�i dân chỉ được phép tôn th� những thần minh mà thôi. Hễ kẻ nào làm trái lệnh, vi phạm đến sắc dụ, dù chỉ vi phạm trong những đi�u nh� m�n, cũng sẽ phải chịu những hình phạt xứng đáng, và chiếu theo sắc chỉ của thượng nghị Rôma, kẻ đó sẽ phải mang đi hành hình�. Li�n sau đó Auxiliô, một ngư�i chuyên lo việc th� cúng thần Jupiter cất tiếng: “Vừa mới đây có một đứa tự xưng mình là mục tử của những ngư�i Kitô giáo, hắn chẳng những đã làm cho cả một thành b� th� cúng thần minh, mà nó còn muốn làm cho cả đế quốc Rôma và toàn dân tộc theo đạo của hắn�. Sêbatianô căm giận quát lớn tiếng:

– Thằng khốn nạn nào?

– Bẩm thÆ°a, tên nó là Firminô, má»™t ngÆ°á»�i gốc Tây Ban Nha, tài giá»�i lợi khẩu và rất má»±c khôn ngoan. Nó giảng thuyết rất tài tình đến ná»—i dân chúng không còn muốn dâng hÆ°Æ¡ng cho các thần minh nữa. Nếu trừ tuyệt được thằng khốn nạn ấy Ä‘i thì má»›i cứu được sá»± sống còn của các thần minh và đế quốc. Vậy, tôi thiết tha xin cho bắt tên khốn nạn ấy ra trÆ°á»›c toà án đây để làm gÆ°Æ¡ng cho dân chúng.

Lập tức Sêbatianô ra lệnh cho quân lính lùng bắt Firminô và trong hai ngày phải điệu Firminô ra hí trư�ng cho thú dữ dày xéo. Ngay lúc ấy, nghe tin lính đang lùng bắt mình, Giám mục Firminô tự nộp mình ngay ở pháp đình và không đợi để ai h�i, l�i thứ nhất thánh nhân nói trước mặt nhà chức trách và dân chúng là: “Phải tôn th� Giêsu Kitô và phá tan tất cả m�i ngẫu tượng�.

Sêbatianô quát:

– Quân khốn nạn, ngÆ°Æ¡i có phải là thằng lừa gạt dân chúng, muốn bắt dân bá»� đạo của các Hoàng đế không? Mày làm nghá»� nghiệp gì, quê hÆ°Æ¡ng ở đâu?

– Chính tôi là Firminô mà các ông Ä‘ang lùng bắt. Tôi là ngÆ°á»�i Tây Ban Nha, công dân tỉnh Pampêluna, là má»™t kitô hữu chính tông. Tôi là Giám mục và được sai Ä‘i giảng Tin mừng cho muôn dân, cho há»� biết rằng không có Chúa nào khác, ngoài má»™t mình Thiên Chúa mà tôi rao giảng, NgÆ°á»�i là Ä�ấng dá»±ng nên trá»�i đất muôn vật và má»�i dân tá»™c phải tôn thá»�.

Rồi ngài giảng cho há»� má»™t bài hùng hồn… Cuối cùng ngài nói:

– Còn những ngẫu tượng mà các ông thá»�, đấy chỉ là những cục đá tảng gá»—, vừa câm vừa Ä‘iếc, không làm được việc chi cả. Nếu các ông không muốn bị xô xuống vá»±c thẳm, các ông hãy hạ bệ những tượng gá»—, đá đó xuống.

�ến đây, Sêbatianô không cầm nổi cơn giận, ông quát:

– Nhân danh các thần minh bất tá»­, ta truyá»�n cho ngÆ°Æ¡i phải bá»� cái đạo khốn nạn của ngÆ°Æ¡i Ä‘i ngay, nếu không, cái chết khốn 

tinmung