Thánh nữ Anastasia sinh tại Rôma và o háºu bán thế ká»· thứ ba trong má»™t gia đình quý tá»™c. Tên Anastasia bằng tiếng Hy-lạp có nghÄ©a là sống lại. Mồ côi mẹ từ lúc còn non dại, Anastasia được ông cáºu mang vá» nuôi nấng giáo dục, vì thân phụ Anastasia là má»™t ngưá»i ngoại giáo theo khoái lạc chá»§ nghÄ©a. Anastasia rất buồn vì có má»™t ngưá»i cha như thế. Äêm ngà y cô luôn cầu nguyện cho cha được biết đến số pháºn Ä‘á»i Ä‘á»i. Kết quả là má»™t ngà y kia ông đã hÆ¡i có cảm tình vá»›i tôn giáo và nghÄ© đến Ä‘á»i sau. CÅ©ng lúc ấy Anastasia đã tá»›i tuổi dáºy thì, và không hiểu tại sao cha Anastasia lại hứa gả cô cho má»™t thanh niên ngoại giáo hết sức cục súc vÅ© phu. Nhưng Anastasia đã nghÄ© đến việc khấn giữ mình đồng trinh bắt chước Mẹ Chúa Giêsu, nên cô cứ má»™t má»±c từ chối. Bị ngưá»i cha cưỡng bách trăm chiá»u, cuối cùng Anastasia đà nh phải nháºn kết hôn. Tuy nhiên cô vẫn không muốn ăn ở vá»›i chà ng thanh niên trụy lạc kia, vì ý chà cương quyết ở đồng trinh vẫn luôn luôn ám ảnh tâm hồn cô.
Vì thế Anastasia đã tìm cách là m cho chồng mà cha mẹ đã bắt buá»™c kết bạn trái ý mình phải chán mà bá» mình. Cứ má»—i lần Publiô muốn gần gÅ©i thì Anastasia lại giả đò ốm nặng. Nhiá»u lần như thế chà ng Publiô nháºn thấy Anastasia không có tình vá»›i mình, nên bắt đầu chán và xa cách Anastasia. Chà ng còn Ä‘i đến chá»— ăn chÆ¡i đà ng Ä‘iếm và phung phà cá»§a cải. Từ đó Anastasia được thảnh thÆ¡i; ngưá»i rất sung sướng vì được dịp để táºp tà nh nhân đức và thi hà nh những việc bác ái. Anastasia bắt đầu sống má»™t cuá»™c Ä‘á»i khổ hạnh: không đếm xỉa chi đến thân mình, ngưá»i mặc áo nhặm, ăn chay và cầu nguyện ngà y đêm hà ng mấy giỠđồng hồ.
Lòng sốt sắng còn thúc đẩy ngưá»i đến những hà nh động mạo hiểm là len lá»i và o những nÆ¡i tù tá»™i để thăm viếng giúp đỡ những giáo dân bị xiá»ng xÃch cùm trói vì Chúa Kitô. Là m những công việc ấy, Anastasia phải hết sức âm thầm, không để cho chồng biết. Thánh nữ cứ kéo dà i Ä‘á»i sống khổ hạnh và thi hà nh bác ái như thế được khá lâu, nhưng cuối cùng chồng cÅ©ng biết mánh lá»›i ấy. Phần vì ghét những ngưá»i Kitô giáo, phần vì tức giáºn vợ đã dùng mánh lá»›i để lừa dối mình, Publiô hết sức phẫn ná»™.
Từ đó chà ng nhất định không cho Anastasia ra khá»i nhà . Chung quanh nhà , chà ng cho kẻ ăn ngưá»i là m canh giữ cẩn tháºn, há»… Anastasia bước chân ra khá»i ngõ là bị bao vây liá»n. Là m như thế Publiô hy vá»ng Anastasia sẽ hết cách liên lạc vá»›i những ngưá»i Kitô giáo, sẽ chán ghét đạo rồi thuáºn theo ý chà ng. Bị giam chặt trong nhà như thế, Anastasia hết sức Ä‘au khổ, phần vì phải chịu nhiá»u sá»± ngược đãi do chồng gây nên, phần vì không được giúp đỡ những anh em Kitô hữu Ä‘ang Ä‘au khổ trong ngục thất. Buồn quá, nhiá»u lần Anastasia gần như mất trÃ, nhưng may được ông cáºu viết thư an á»§i khuyến khÃch, Anastasia lại trở vá» vá»›i Ä‘á»i sống đạo hạnh. Có lần Anastasia viết thư cho cáºu kể lể những ná»—i Ä‘au buồn và xin cáºu cầu nguyện thì được cáºu trả lá»i rằng: “Cháu cứ can đảm, cháu sẽ được tá»± do Ä‘i thăm viếng các linh mục Ä‘ang bị gông cùm, cháu sẽ được triá»u thiên tỠđạo nữaâ€. Nghe lá»i cáºu khuyên, Anastasia lại cà ng thêm phấn khởi chịu đựng và chá» ngà y Chúa thưởng công.
Lá»i tiên tri cá»§a ông cáºu Ãt lâu sau quả đã được thá»±c hiện. Hoà ng đế Rôma muốn phái má»™t sứ giả đến vá»›i vua Ba Tư; Publiô được chỉ định lãnh nhiệm vụ đó. Trước khi bá» Rôma, con ngưá»i độc dữ ấy muốn là m cho ngưá»i vợ “đau ốm†cá»§a mình chết dần Ä‘i, để khi vá» chà ng được hưởng trá»n vẹn gia tà i cá»§a Anastasia. Chà ng đã ra lệnh cho má»™t tên nô lệ rất dữ tợn, giam Anastasia và o trong má»™t cái hầm hôi hám bẩn thỉu, thiếu không khà để thở, và thỉnh thoảng má»›i được má»™t mẩu bánh hay má»™t ly nước lã. Nhưng ý Chúa nhiệm mầu! Trên đưá»ng Ä‘i đến Ba Tư, Publiô ngã bệnh chết. Thế là Anastasia được ra khá»i nhà tù tanh hôi. Thánh nữ tiếp tục giúp đỡ những vị cao cấp trong Giáo há»™i Ä‘ang bị tù ngục ở Rôma. Lúc ấy ông cáºu cá»§a Anastasia cÅ©ng bị giam cầm, thánh nữ ngà y đêm lo lắng cho cáºu những sá»± cần thiết.
Năm 303, Äiôclêtianô ở Äông phương lại ban hà nh những sắc lệnh cấm đạo gắt gao. Sau đó Hoà ng đế đến Rôma để dá»± lá»… ká»· niệm 20 năm thà nh láºp đế quốc. Trong cuá»™c hà nh trình, Hoà ng đế đã nghỉ chân lại ở Aquilê, má»™t thà nh phố nằm trên bá» biển Adriatica. Lúc đó vua nghe biết rằng ở trong ngục Rôma Ä‘ang có những cuá»™c hà nh quyết những ngưá»i Kitô giáo không muốn bỠđức tin. Và nhất là nghe thấy rằng Chrysogonô là cáºu cá»§a Anastasia, má»™t công dân nổi tiếng, cÅ©ng Ä‘ang bị giam tù, mà còn tuyên truyá»n cho những ngưá»i Kitô giáo chống lại Hoà ng đế. Vá»›i hy vá»ng thuyết phục được Chrysogonô bỠđạo và như thế má»™t số đông sẽ bỠđạo theo, Hoà ng đế ra lệnh cho thị trưởng Rôma sai áp Chrysogonô đến Aquilê. Lệnh cá»§a Hoà ng đế vừa ban, cả má»™t Ä‘oà n ngưá»i Kitô giáo bị kết án lưu đà y đã sẵn sà ng lên đưá»ng; Chrysogonô cÅ©ng láºp tức nháºp bá»n lên đưá»ng Ä‘i Aquilê. ÄÆ°á»£c tin ấy, thánh nữ Anastasia vá»™i vã lên đưá»ng theo sau những tù nhân và lẻn đến táºn Aquilê.
Äến Aquilê, thánh nữ tiếp tục lo lắng săn sóc cho Chrysogonô và đợi ngà y ông cáºu được ra toà để lãnh phúc tỠđạo. Thá»±c thế, Hoà ng đế Äiôclêtianô đã dùng tất cả những sá»± sang trá»ng thế gian để thuyết phục Chrysogonô bỠđức tin, nhưng uổng công. Cuối cùng Chrysogonô phải án chém đầu. Chrysogonô được xỠở má»™t nÆ¡i xa thà nh phố, nhưng Anastasia vẫn có thể tá»›i chứng kiến cái chết anh hùng cá»§a cáºu. Thánh nữ đã thấm lấy những giá»t máu châu báu cuối cùng cá»§a cáºu và giữ là m như những kho tà ng quà báu. Thánh nữ muốn xin vá»›i nhà cầm quyá»n để mang xác cáºu vá» an táng, nhưng bị từ chối. Xác Chrysogonô bị quăng xuống biển. Nhưng mấy ngà y sau, sóng biển đã đánh dạt xác thánh và o bá», gần chá»— linh mục Zoilê ở. Cha Zoilê đã quen biết Anastasia từ những ngà y cha còn ở trong ngục, láºp tức cha vá»›t lên và tìm Anastasia đến để an táng trong khu vưá»n cá»§a ngà i.
Là m hết pháºn sá»± vá»›i cáºu rồi, Anastasia lại tiếp tục len lá»i và o các nhà tù để giúp đỡ an á»§i anh em Kitô bị bách hại. Nhưng má»™t hôm và o ngục không thấy má»™t ai, trở ra thánh nữ há»i anh em canh ngục xem hỠđã Ä‘iệu những ngưá»i Kitô giáo Ä‘i đâu, láºp tức Anastasia bị anh canh ngục nghi ngá» giữ lại Ä‘em ná»™p cho Florus là phó thị trưởng Illyria.
Florus Ä‘em Anastasia ra tra há»i để lấy khẩu cung là m biên bản:
– Ngươi có phải là ngưá»i theo đạo Kitô không?
– Ông nói phải, tôi là ngưá»i Kitô giáo và tôi rất hãnh diện được mang danh hiệu ấy.
– Tại sao ngươi đã bá» quê hương xứ sở?
– Äể nghe tiếng gá»i vác Thánh giá cá»§a Chúa tôi.
– Tại sao ngươi lại không tế thần? Cha ông ngươi có ai lấy là m nhục nhã là m việc ấy đâu? Váºy nghe ta Ä‘i, hãy dâng hương cho các thần.
– Những thần đó ở nhà tôi có vô số, tôi đã Ä‘áºp tan ra và lấy được bao nhiêu và ng để nuôi sống mấy ngà n ngưá»i.
– Tá»™i ngươi đáng chết, dám ngạo mạn vá»›i các thần như thế à ?
Nhưng ông không dám trá»±c tiếp Ä‘em xá» Anastasia vì thánh nữ là ngưá»i Rôma lại là ngưá»i quý tá»™c. Ông sai giải đến cho Hoà ng đế Äiôclêtianô. Tuy váºy Äiôclêtianô cÅ©ng chỉ chất vấn Anstasia mấy câu rồi lại trả vá» cho Florus. Florus giam thánh nữ và o ngục, cho lÃnh hà nh hạ, hi vá»ng ngưá»i sẽ hết can đảm mà bỠđạo.
Sau má»™t tháng trong ngục, mặc dầu phải hà nh hạ, ăn uống khổ sở, thánh nữ vẫn béo tốt đẹp đẽ như ngưá»i sống trong lâu đà i sang trá»ng váºy. Ông phó thị trưởng lại Ä‘em Anastasia ra tra há»i má»™t lần nữa và hứa sẽ tha cho vá», nếu bằng lòng dâng hết tất cả gia sản cho ông. Nhưng thánh nữ đã mạnh bạo nói thẳng và o mặt ông ta rằng:
– Nếu ngà i nghèo túng, tôi sẽ sẵn sà ng biếu, nhưng nếu ngà i đã già u có thì không Ä‘á»i nà o tôi biếu cho ngà i những cá»§a Chúa đã ban cho tôi, tôi sẽ dùng những cá»§a đó để thương giúp những ngưá»i cá»±c đói khổ.
Thấy không ăn thua gì, ông phó thị trưởng dá»a nạt.
– Ngươi phải tuân theo lệnh Hoà ng đế, nếu không ta sẽ cho lÃnh mang Ä‘i hà nh hình.
– Cái chết đối vá»›i tôi là má»™t vinh dá»± và là sá»± giải thoát.
Thánh nữ lại bị giam trong ngục. Quân canh ngục thi nhau hà nh hạ ngưá»i bằng trăm nghìn cách: có khi chúng buá»™c hai đầu ngón chân thánh nữ lại rồi treo ngược lên, lúc thì chúng trói thánh nữ lại và bắt quỳ gục mặt xuống đất hà ng mấy giá» liá»n. Tuy váºy thánh nữ vẫn luôn luôn vui vẻ, cầu nguyện xin Chúa cho chóng được lÄ©nh triá»u thiên tỠđạo.
Lá»i kêu cầu cá»§a thánh nữ đã được Chúa lắng nghe. Ãt lâu sau, Anastasia được Ä‘iệu vá» Rôma rồi xuống tà u ra đảo Palmaria (ngà y nay là đảo Palmarola ở trong biển Tyrrhénienne). Cùng bị Ä‘iệu Ä‘i vá»›i thánh nữ có chừng 270 ngưá»i Kitô giáo thuá»™c má»i giai cấp, Ä‘á»u được phúc tỠđạo.
Tuân theo lệnh cá»§a Hoà ng đế, nhà cầm quyá»n địa phương Ä‘em Anastasia ra hà nh hình. Thánh nữ bị trói và o cá»™t, chân tay giang ra thà nh hình Thánh giá và chung quanh cá»™t, há» chất đầy cá»§i tẩm dầu. Sau mấy phút tuyên án, lá»a bùng cháy, những tia lá»a ghê rợn đã thiêu đốt toà n thân thánh nữ. Giữa đám lá»a hồng, khói Ä‘en nghi ngút, thánh nữ đã thở hÆ¡i cuối cùng và linh hồn ngưá»i bay thẳng vá» trá»i hưởng hạnh phúc bất diệt. Hôm ấy là ngà y 22 tháng 12 năm 303.
Thân thể thánh nữ bị thiêu ra tro, tro ấy đã được một bà đạo đức thu lại và sau nà y mang vỠRôma.
Sau khi thánh nữ qua Ä‘á»i được mấy năm, Giáo há»™i đã xây trên má»™ ngưá»i má»™t ngôi thánh đưá»ng mà trong những thế ká»· thá»i trung cổ, các Äức Giáo Hoà ng vẫn tá»›i dâng lá»… trong ngà y lá»… Giáng sinh. Ngà y nay, hà ng ngà y có hà ng triệu linh mục trên thế giá»›i Ä‘á»c tên thánh nữ trong thánh lá»… ở phần lá»… qui.
tinmung

