* Gương thánh nhân.Â
Thánh Baxiliô được má»i ngưá»i tặng cho danh hiệu là Baxiliô Cả vì Ä‘á»i sống thánh thiện đặc biệt và sá»± nghiệp lá»›n lao cá»§a ngà i, như lá»i thánh Giêgôriô Nadian là bạn thân cá»§a ngà i khen ngợi: Baxiliô trổi vượt trên tuổi tác vá» nhân đức, há»c vấn. Ngà i đã là nhà hùng biện trước khi há»c khoa hùng biện, là triết gia trước khi há»c môn triết, là linh mục trước khi lãnh chức linh mục.
Thánh nhân sinh năm 330 tại Cê-sa-rê, nước Thổ Nhĩ Kỳ, trong một gia đình đạo đức thánh thiện nổi tiếng: cha ngà i là thánh Ba-xi li-ô, mẹ ngà i là thánh Ê-mi-li-a.
Lúc nhá», ngà i được ngưá»i bà là thánh Mác-Ri-Na dạy dá»— huấn luyện đà ng nhân đức, nên khi lá»›n lên, ngà i sống đạo đức trá»—i vượt hÆ¡n má»i ngưá»i.
Năm lên 23 tuổi, thánh nhân đến há»c triết và khoa hùng biện tại A-tê-na. nÆ¡i đây ngà i hân hạnh gặp và kết bạn vá»›i thánh Ghê-gô-ri-ô Na-di-an. ChÃnh thánh Ghê-gô ri-ô thuáºt lại cuá»™c gặp gỡ và tình bạn sâu Ä‘áºm nà y: ” Lúc ấy,chúng tôi gặp nhau tại A-tê-na, như má»™t dòng sông từ má»™t nguồ chia ra nhiá»u ngã. Ba-xi-li-ô và tôi vì ham há»c đã xa lìa đến những miá»n khác nhau, nhưng thá»±c sá»± chÃnh Thiên Chúa đã thúc giục như váºy “.
Cả hai chúng tôi chỉ có má»™t thao thức; đó là tiến đức và hướng vá» hy vá»ng Ä‘á»i sau, để tuy chưa ra khá»i Ä‘á»i nà y, chúng tôi cÅ©ng đã xa lìa nó rồi. Chúng tôi định hướng cuá»™c Ä‘á»i và má»i hoạt động theo viá»…n tượng đó. Chúng tôi sống theo luáºt Chúa và thúc đẩy nhau tiến đức; và nếu không sợ bị coi là quá kiêu căng, thì tôi có thể nói được rằng, cả hai chúng tôi trÆ¡ nên mẫu má»±c cho nhau để phân biệt Ä‘iá»u phải Ä‘iá»u trái.
Sau khi há»c xong các môn phần Ä‘á»i, thánh nhân tiếp tục nghiên cứu Thánh Kinh và tác phẩm các giáo phụ. Ngái rất say mê việc há»c há»i nà y, vì nó Ä‘em lại cho ngà i nhiá»u lợi Ãch thiêng liêng, thÃch hợp vá»›i lý tưởng Ä‘á»i ngà i.
Năm lên 27 tuổi, thánh nhân trở lại quê nhà . Trong thá»i gian ở đây, ngà i gần như bị lôi cuốn theo danh vá»ng già u sang ở Ä‘á»i, do những thà nh công trong nghá» biện há»™ sư cá»§a ngà i. Nhưng nhá» ngưá»i chị là thánh nữ Mác – Ri-Na khuyên bảo nhắc nhở, ngà i quyết định dâng hiến Ä‘á»i mình cho Chúa.
Thánh nhân Ä‘i thăm viếng và tìm hiểu các tu viện rồi thà nh láºp nhiá»u Ä‘an viện tại Pon-tô. Từ đó thánh nhân chôn mình trong Ä‘an viện. Hằng ngà y, lo cầu nguyện, ăn chay, viết sách tu đức và soạn luáºt dòng. Hai bá»™ luáºt dòng cá»§a ngà i rất nổi tiếng và phần lá»›n còn được áp dụng đến ngà y nay.
Năm 346, thánh nhân được chịu chức linh mục, và năm 370, khi Äức Giám mục Eu-sê-bi-ô ở Cê-sa-rê qua Ä‘á»i, ngà i được chá»n lên thay thế. Ngà i phải đương đầu vá»›i lạc giáo A-ri-ô, là những ngưá»i chối bá» thiên tÃnh cá»§a Chúa Giêsu, lúc đó Ä‘ang lan trà n khắp nÆ¡i. Äể ngăn chặn, ngà i viết nhiá»u tác phẩm bảo vệ thiên tÃnh cá»§a Chúa Giêsu.
Vì Ä‘á»i sống khổ hạnh và vì quá nhiệt tâm lo bảo vệ đức tin cho Ä‘oà n chiên, thánh nhân ngà y cà ng kiệt sức và qua Ä‘á»i ngà y 1 tháng giêng năm 379.
Thánh Ghê-gô-ri-ô Na-di-an là má»™t nhà thần há»c nổi tiếng và là bạn thân cá»§a thánh Ba-xi-li-ô Cả.
Thánh nhân sinh năm 329, tại Cấp-pa-đốt, nước Thổ NhÄ© Kỳ trong má»™t gia đình danh giá, nhưng ngưá»i cha ngoại đạo. Nhá» lá»i cầu nguyện và gương mẫu thánh thiện cá»§a mẹ ngà i mà cha ngà i trở lại đạo, và sau được là m Giám mục Giáo pháºn Na-di-an.
Lúc còn nhá», thánh nhân được mẹ chăm sóc dạy dá»— đà ng đức hạnh, nên khi lá»›n lên, ngà i rất đạo đức sốt sắng, lòng luôn mong ước sống vá»›i Chúa, vì Chúa.
Năm 21 tuổi Thánh nhân đáp tà u sang A-tê-na để hoà n tất chương trình há»c vấn. ChÃnh nÆ¡i đây, ngà i gặp thánh Ba-xi-li-ô Cả, và hai ngưá»i kết bạn thân vá»›i nhau, không những để giúp nhau há»c hà nh, mà còn tương trợ nhau tiến tá»›i trên đà ng nhân đức trá»n là nh: ” Cả hai chúng tôi chỉ có má»™t thao thức : đó là tiến đức và hướng vá» hy vá»ng Ä‘á»i sau”. Äây tháºt là tình bạn chân thà nh tốt đẹp, đến nay vẫn còn được má»i ngưá»i ca tụng và nêu gương sáng cho tất cả những ai muốn tìm bạn hữu cho Ä‘á»i mình.
Sau khi há»c xong, thánh nhân từ giã bạn, trở vá» vá»›i cha mẹ. Ngà i phụ giúp cha ngà i lúc đó Ä‘ang là m Giám mục giáo pháºn Na-di-an. Mặc dầu táºn tụy giúp cha già trong việc cai quản giáo pháºn, nhưng lòng ngà i vẫn mÆ¡ ước sống Ä‘á»i ẩn dáºt, xa lánh thế gian. Vì thế, ngà i đã xin phép cha đến gặp thánh Ba-xi-li-ô Ä‘ang ở tại dan viện Pon-tô. Nhưng ngà i chỉ sống ở đây được má»™t thá»i gian ngắn thì cha ngà i gá»i ngà i vá» dạy dá»—, hướng dẫn và phong chức linh mục cho ngà i năm 362. Lúc đó, ngà i đã hÆ¡n 35 tuổi và cha ngà i tuổi đã chÃn mươi.
Năm 380, giữa lúc lạc giáo A-ri-ô tà n phá, hà ng giáo sÄ© và giáo dân ở Công-tăn-ti-nốp yêu cầu thánh nhân là m Giám mục, vì há» nghe danh thánh thiện và tà i há»c vấn cá»§a ngà i. Ngà i nháºn lá»i và lãnh già o pháºn nà y, và đem hết tà i năng sức lá»±c phục vụ. Ngà i dùng lá»i giảng dạy và viết sách thuyết phục những ngưá»i theo lạc giáo. Ngà i nhiệt thà nh bảo vệ thiên tÃnh cá»§a Chúa Giêsu cho đến chết, và o năm 390.
* Quyết tâm: Noi gương thánh Ba-xi-li-ô và thánh Ghê-gô-ri-ô Na-di-an, luôn tìm bạn tốt để giúp nhau tiến tá»›i trên đà ng nhân đức trá»n là nh, hầu phụng sá»± Chúa và Há»™i thánh cho đắc lá»±c.i
* Lá»i nguyện: Lạy Chúa, Chúa đã là m cho Giáo há»™i nên rạng rỡ nhá» gương sáng và lá»i giảng dạy cá»§a hai thánh Ba-xi-li-ô và Ghê-gô-ri-ô. Xin cho chúng con biết khiêm nhưá»ng tìm hiểu chân lý cá»§a Chúa, và hết lòng yêu mến Ä‘em ra thá»±c hà nh. Chúng con cầu xin, nhá» Äức Giêsu Kitô, Chúa chúng con. Amen.
GPVL

