Tông huấn Vui mừng và Hân hoan, Äức Phanxicô cho chúng ta má»™t tà i liệu vui mừng và  sáng rõ. Sau đây là mưá»i lá»i khuyên để nên thánh.Â
1 – Con đừng biểu diá»…n!Â
“Äể là thánh, không nhất thiết phải là giám mục, linh mục hay nam nữ tu sÄ©. (…) Chúng ta tất cả được gá»i để nên thánh khi sống vá»›i tình thương và trao tặng chứng tá cá»§a mình trong Ä‘á»i sống hà ng ngà yâ€. 14
“Tôi thÃch thấy sá»± thánh thiện nÆ¡i dân kiên nhẫn cá»§a Chúa: nÆ¡i các phụ huynh yêu thương dạy dá»— con cái, nÆ¡i những ngưá»i đà n ông, đà n bà là m lụng để Ä‘em cÆ¡m gạo vá» cho gia đình, nÆ¡i những ngưá»i bệnh, nÆ¡i các nữ tu lá»›n tuổi tiếp tục vui cưá»i. Vá»›i má»™t lòng kiên trì luôn Ä‘i tá»›i đà ng trước má»—i ngà y, tôi thấy sá»± thánh thiện cá»§a Giáo há»™i chiến đấu. Và vì thế, thưá»ng thưá»ng sá»± thánh thiện “ở cá»a bên cạnhâ€, nÆ¡i những ngưá»i sống gần chúng ta, há» là phản ảnh sá»± hiện diện cá»§a Chúa hay nói má»™t cách khác, há» là “tầng lá»›p trung lưu cá»§a thánh thiệnâ€. 7.
2 – Cẩm nang Ä‘i đưá»ng: Tám Mối Phước Tháºt
“Tám Mối Phước Tháºt không có má»™t chút gì gá»i là nhẹ nhà ng hoặc bá» ngoà i, ngược lại là đà ng khác; vì chúng ta chỉ có thể sống vá»›i Tám Mối Phước Tháºt nếu Thần Khà xâm chiếm chúng ta vá»›i trá»n sức mạnh cá»§a Ngà i và giải thoát chúng ta ra khá»i sá»± yếu Ä‘uối cá»§a tÃnh Ãch ká»·, cá»§a tiện nghi, cá»§a kiêu ngạoâ€. 65
“Tâm hồn khó nghèo, đó là thánh thiện!†70; “Phản ứng lại vá»›i má»™t tâm hồn dịu dà ng, đó là thánh thiện!†74; “Biết khóc vá»›i ngưá»i khác, đó là thánh thiện!†76; “Tìm công chÃnh vá»›i đói và khát, đó là thánh thiện!†79; “Nhìn và hà nh động vá»›i lòng thương xót, đó là thánh thiện!†82; “Giữ tâm hồn trong sạch, không gì là m cho tình thương bị vướng bẩn, đó là thánh thiện!†86; “Gieo hòa bình chung quanh chúng ta, đó là thánh thiện!†89
3 – Con muốn yêu thương? Hãy hà nh động.
“Ai tháºt sá»± muốn là m vinh danh Chúa bằng chÃnh cuá»™c Ä‘á»i mình, ai tháºt sá»± mong muốn thánh hóa Ä‘á»i mình để vinh danh Chúa, hỠđược gá»i để táºn hiến, để là m việc, để phấn đấu sống theo tinh thần cá»§a lòng thương xótâ€. 107
“Khi tôi gặp má»™t ngưá»i ngá»§ trong đêm lạnh giá, tôi cho rằng đây là má»™t cái gì bất ngá» bắt tôi phải dừng lại, má»™t ngưá»i phạm pháp không có việc là m, má»™t trở ngại trên đưá»ng Ä‘i cá»§a tôi, má»™t phiá»n nhiá»…u cho lương tâm tôi, má»™t vấn đỠmà tôi phải giải quyết vá»›i các chÃnh trị gia, và cÅ©ng có thể là má»™t cái rác là m bẩn nÆ¡i công cá»™ng. Hay tôi có thể phản ứng bằng đức tin, đức ái cá»§a tôi, nháºn biết nÆ¡i há» cÅ©ng là má»™t con ngưá»i có cùng nhân phẩm như tôi, má»™t tạo váºt được Ngưá»i Cha yêu thương vô cùng, má»™t hình ảnh cá»§a Chúa, má»™t ngưá»i anh em đã được Chúa Giêsu Kitô cứu chuá»™c. Äó cÅ©ng có thể là má»™t tÃn hữu kitô!†98Â
4 – Trau dồi tÃnh khiêm tốn
“TÃnh khiêm tốn chỉ có thể bám rá»… trong tâm hồn qua các Ä‘iá»u sỉ nhục. Không có sỉ nhục thì không có khiêm tốn, không có thánh thiện. Nếu bạn không thể nà o chịu đựng, không Ä‘au khổ vì má»™t và i sỉ nhục, thì bạn không thể nà o khiêm tốn, không Ä‘i trên con đưá»ng thánh thiện. Sá»± thánh thiện mà Thiên Chúa ban cho Giáo há»™i phải Ä‘i qua con đưá»ng sỉ nhục cá»§a Con Thiên Chúa. Và đó là con đưá»ng!†118
“Tôi không nói sỉ nhục là má»™t cái gì dá»… chịu, bởi vì như thế là ma-sô, nhưng tôi nói đó là con đưá»ng để noi gương Chúa Giêsu, để lá»›n lên trong sá»± kết hiệp vá»›i Ngà iâ€. 120Â
5 – Hãy ở trong niá»m vui
“Vị thánh là ngưá»i sống vui vẻ và có tinh thần hà i hước. Há» vẫn giữ thá»±c tế nhưng há» rá»i sáng cho ngưá»i khác vá»›i tinh thần tÃch cá»±c và đầy hy vá»ngâ€. 122
“Tôi không nói đến niá»m vui cá»§a chá»§ nghÄ©a tiêu thụ và cá nhân chá»§ nghÄ©a lan trà n ở má»™t và i loại văn hóa ngà y nay. Bởi vì tiêu thụ chỉ là m tâm hồn nặng thêm; nó chỉ có thể cho lạc thú nhất thá»i chóng qua, nhưng không cho niá»m vui Ä‘Ãch thá»±câ€. 128Â
6 – Dám rao giảng Phúc Âm
“Äồng thá»i thánh thiện cÅ©ng là nói thẳng, nói tháºt: là dám rao giảng Phúc Âm, để lại má»™t dấu ấn cho thế giá»›i nà yâ€. 129
“Thiên Chúa luôn má»›i mẻ, luôn thúc đẩy chúng ta lên đưá»ng, Ä‘i ra khá»i môi trưá»ng quen thuá»™c để đến các vùng ngoại vi, các biên giá»›i. Chúa hướng dẫn chúng ta ở đó, nÆ¡i nhân loại bị tổn thương nhất, nÆ¡i con ngưá»i dưới hình thức bá» ngoà i há»i hợt, theo đám đông, nÆ¡i có những ngưá»i luôn Ä‘i tìm câu trả lá»i cho ý nghÄ©a Ä‘á»i mìnhâ€. 135Â
7 – Không bao giá» cam chịu!Â
“Vì theo thói quen, chúng ta không còn đương đầu vá»›i sá»± dữ, chúng ta “mặc kệ†để cho sá»± việc cứ thế mà đi hoặc để cho ngưá»i khác quyết định. Nhưng chúng ta hãy để Chúa đến thức tỉnh, đến lay động chúng ta trong giấc ngá»§, đến giải thoát chúng ta khá»i tình trạng trÆ¡ ì. Chúng ta hãy đương đầu vá»›i thói quen, chúng ta hãy mở mắt, mở tai và nhất là mở lòng, hãy để mình xúc động vá»›i những gì xảy ra chung quanh, được đánh động bởi Lá»i hằng sống và hiệu quả cá»§a Äấng Sống Lại. 137
8 – Cầu nguyện mỗi ngà y. Và lại bắt đầu cầu nguyện lại
“Tôi không nghÄ© trong thánh thiện mà lại không có cầu nguyện, dù không nhất thiết phải cầu nguyện lâu giá» hay sốt sắngâ€. 147
“Tôi muốn nhấn mạnh, cầu nguyện không phải chỉ dà nh cho má»™t và i ngưá»i được ưu đãi, nhưng cho tất cả chúng ta, vì ‘tất cả chúng ta Ä‘á»u cần giây phút thinh lặng cá»§a sá»± hiện diện nà y’. Lá»i cầu nguyện tin tưởng là phản ứng cá»§a tâm hồn mở lòng ra diện đối diện vá»›i Chúa, khi chúng ta tắt Ä‘i tất cả tiếng động ồn à o để lắng nghe tiếng nói dịu ngá»t cá»§a Chúa vang lên trong thinh lặngâ€. 149
“Tôi dám xin anh chị em: Anh chị em có giây phút nà o thinh lặng trước sá»± hiện diện cá»§a Chúa, không hấp tấp vá»™i vã, để Chúa nhìn mình không? Anh chị em có thấy ngá»n lá»a cá»§a Chúa đốt cháy tâm hồn mình không? Nếu anh chị em không để Chúa khÆ¡i lên bằng sức ấm, bằng sá»± dịu dà ng cá»§a tình yêu Ngà i thì anh chị em sẽ không có ngá»n lá»a và như thế là m sao anh chị em có thể là m tâm hồn ngưá»i khác bừng lên bởi chứng từ và lá»i nói cá»§a mình?†151
9 – Chuẩn bị cuộc chiến.
“Äá»i sống kitô là má»™t cuá»™c chiến liên lỉ. Phải có sức mạnh và can đảm để cá»± lại vá»›i cám dá»— cá»§a ma quá»· và để loan báo Tin Mừng. Cuá»™c chiến đấu nà y rất cao đẹp, bởi vì nó giúp cho chúng ta dâng mừng Thiên Chúa chiến thắng trong Ä‘á»i sống chúng taâ€. 158
“Chúng ta sẽ không chấp nháºn sá»± hiện hữu cá»§a ma quá»·, nếu chúng ta chỉ nhìn theo các tiêu chuẩn thá»±c nghiệm và không có chiá»u kÃch siêu nhiên. ChÃnh xác, chúng ta xác quyết sức mạnh ma quá»· ở giữa chúng ta, giúp chúng ta hiểu vì sao sá»± dữ đôi khi đã có quá nhiá»u sức mạnh tà n pháâ€. 160
“Như thế chúng ta đừng nghÄ© quá»· là má»™t huyá»n thoại, má»™t biểu tượng, má»™t hình ảnh hay má»™t ý tưởng. Sá»± sai lầm nà y là m cho chúng ta buông tay, lÆ¡ là chú ý và bị cám dá»— nhiá»u hÆ¡nâ€. 161
“Chúng ta có các vÅ© khà cá»±c mạnh Chúa ban cho chúng ta: đức tin được diá»…n tả trong lá»i cầu nguyện, suy gẫm Lá»i Chúa, dâng thánh lá»…, giá» chầu, bà tÃch giải hòa, các việc là m bác ái, Ä‘á»i sống cá»™ng Ä‘oà n và dấn thân là m việc truyá»n giáoâ€. 162
10 – Há»c há»i để phân định cái gì Chúa muốn cho mình
“Là m thế nà o để biết sá»± việc đó là do Thần KhÃ, hay nó bắt nguồn từ thế gian, từ quá»·? Phương cách duy nhất là phân định, đòi há»i má»™t khả năng lý luáºn tốt hay hợp theo lẽ thưá»ng. Äó là má»™t Æ¡n chúng ta phải xinâ€. 166
“Thưá»ng thưá»ng Ä‘iá»u nà y thể hiện qua những việc nhá», những việc có vẻ như không đáng kể, nhưng sá»± vÄ© đại lại được cho thấy trong những gì đơn giản và bình thưá»ng hà ng ngà yâ€. 169
“Äiá»u thách thức ở đây là ý nghÄ©a Ä‘á»i sống cá»§a tôi trước mặt Chúa Cha, Äấng biết tôi và yêu thương tôi, ý nghÄ©a Ä‘Ãch thá»±c cá»§a Ä‘á»i tôi mà không ai biết tôi hÆ¡n Ngà iâ€. 170
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn

