Trong 5 năm qua, ngưá»i ta ngà y cà ng chú tâm nghiên cứu vá» hạnh phúc con ngưá»i. Vô số sách xuất bản nói vá» chá»§ đỠnà y, và trong số đó không kém nổi báºt là quyển Thần thoại Hạnh Phúc cá»§a Sonja Lyubomirsky, vốn đã trở nên má»™t kinh thánh thế tục vá» hạnh phúc và ý nghÄ©a cuá»™c Ä‘á»i cho nhiá»u ngưá»i. Trong quyển sách má»›i đây, Tiếng gá»i Hạnh phúc, Sidney Callahan đã định lượng phê phán nhiá»u nghiên cứu trên. Cho dù các nghiên cứu nà y có đáng giá đến đâu, thì tất cả chúng ta Ä‘á»u nuôi dưỡng ước mÆ¡ thầm kÃn cá»§a riêng mình vá» những Ä‘iá»u mang đến hạnh phúc cho mình, và thưá»ng ảo tượng nà y khác rất xa vá»›i những gì chúng ta biết là tháºt. Váºy Ä‘iá»u gì sẽ cho chúng ta hạnh phúc?
Trong má»™t bà i phá»ng vấn má»›i đây (ngà y 29 tháng 7) vá»›i tuần báo Viva cá»§a Argentina, giáo hoà ng Phanxicô đã nhấn mạnh vá» chá»§ đỠnà y, và đưa ra ’10 lá»i khuyên’ cá»§a riêng ngà i vá» hạnh phúc. Vây lá»i khuyên cá»§a giáo hoà ng Phanxicô vá» hạnh phúc, theo cách nói cá»§a ngà i là ‘để Ä‘em lại niá»m vui lá»›n hÆ¡n cho cuá»™c sống’, là gì?
Khi trình bà y ở đây, tôi sẽ trung thà nh vá»›i lá»i cá»§a ngà i, nhưng do ngà i diá»…n giải khá dà i cho má»—i Ä‘iểm, nên tôi sẽ mạo muá»™i tổng hợp Ä‘iểm trá»ng tâm cá»§a ngà i bằng lá»i cá»§a tôi.Â
- Sống và hãy sống
Tất cả chúng ta sẽ sống lâu hÆ¡n và hạnh phúc hÆ¡n nếu thôi đừng cố gắng sắp đặt cho cuá»™c sống ngưá»i khác. Chúa Giêsu đòi buá»™c chúng ta không được phán xét nhưng hãy sống vá»›i áp lá»±c căng thẳng đó và để Thiên Chúa và lịch sỠđưa ra phán quyết. Váºy để sống, chúng ta cần sống bằng nháºn thức riêng cá»§a mình và hãy để ngưá»i khác cÅ©ng được như váºy.Â
- Trao ban bản thân cho tha nhân
Hạnh phúc hệ tại ở việc cho Ä‘i chÃnh mình. Chúng ta cần cởi mở và quãng đại, vì nếu rút và o bản thân, chúng ta sẽ mắc phải mối nguy quy ngã và sẽ chẳng tìm thấy hạnh phúc vì ‘nước Ä‘á»ng là nước độc.’Â
- Hướng đến Ä‘iá»m đạm
Hãy là m việc vá»›i lòng tốt, khiêm nhượng, và điá»m đạm. Äây là những Ä‘iá»u đối chá»i vá»›i lo lắng và sầu lụy. Äiá»m đạm không bao giá» gây cao huyết áp. Chúng ta cần phải ná»— lá»±c, phải ý thức để đừng bao giỠđể hiện tại gây hoang mang và vá»™i vã quá đáng. Thà trá»… còn hÆ¡n là căng thăng quá độ.
- Nghỉ ngơi là nh mạnh
Äừng bao giá» bá» phà thú vui cá»§a nghệ thuáºt, văn há»c, và chÆ¡i đùa vá»›i trẻ con. Hãy nhá»› rằng Chúa Giêsu đã là m cho ngưá»i khác chướng mắt vì Ngà i có thể táºn hưởng cuá»™c sống vá»›i má»i vui thú cá»§a nó. Chúng ta không chỉ sống bằng là m việc, cho dù đó có là công việc quan trá»ng và ý nghÄ©a đến đâu Ä‘i nữa. Ở trên thiên đà ng, không có công việc, chỉ có thư thái, chúng ta phải há»c lấy nghệ thuáºt và niá»m vui cá»§a an nhà n, không phải chỉ để chuẩn bị cho thiên đà ng mà còn để táºn hưởng má»™t phần thiên đà ng ngay hiện tại.Â
- Ngà y chúa nháºt phải là ngà y nghỉ.
Các công nhân phải được nghỉ ngà y chúa nháºt, vì ngà y chúa nháºt là dà nh cho gia đình. Thà nh tá»±u, năng suất, và tiến độ không nên là những thứ mà chúng ta xem trá»ng nhất, nếu không chúng ta sẽ bắt đầu Ä‘em má»i thứ ra mà bán buôn, Ä‘á»i chúng ta, sức khá»e, gia đình, bạn bè, những ngưá»i xung quanh chúng ta, và những sá»± tốt đẹp trong Ä‘á»i nữa. Äó là lý do vì sao Thiên Chúa cho chúng ta giá»›i răn giữ ngà y Chúa Nháºt. Äây không phải là lá»i khuyên vá» lối sống, nhưng là má»™t giá»›i răn, cÅ©ng hệt như cấm giết ngưá»i váºy. HÆ¡n nữa, nếu chúng ta là ngưá»i chá»§, thì giá»›i răn nà y đòi há»i chúng ta cÅ©ng phải cho nhân công cá»§a mình có má»™t ngà y chúa nháºt đúng nghÄ©a.
- Tìm những cách má»›i để tạo việc là m phẩm giá cho ngưá»i trẻ
Nếu bạn muốn chúc phúc cho má»™t ngưá»i trẻ, đừng chỉ nói vá»›i há» rằng anh ấy, cô ấy tháºt tuyệt. Äừng chỉ ngưỡng má»™ vẻ đẹp và sinh lá»±c cá»§a tuổi trẻ. Hãy cho ngưá»i trẻ công việc cá»§a bạn! Hay, Ãt nhất, hãy tÃch cá»±c hà nh động để giúp ngưá»i đó tìm được má»™t công việc ý nghÄ©a. Äiá»u nà y sẽ vừa ban phúc cho ngưá»i trẻ đó và vừa Ä‘em lại niá»m hạnh phúc đặc biệt cho Ä‘á»i bạn.Â
- Tôn trá»ng và chăm lo cho thiên nhiên
Không khà chúng ta thở ra là không khà chúng ta hÃt và o. Äây là chân lý đúng cho cả đưá»ng thiêng liêng, tâm lý, và sinh thái. Chúng ta không thể nguyên vẹn và hạnh phúc khi Mẹ trái đất Ä‘ang bị tước Ä‘oạt Ä‘i sá»± nguyên vẹn cá»§a mình. Chúa Kitô đến để cứu thế giá»›i, chứ không phải chỉ cứu con ngưá»i trong thế giá»›i. Æ n cứu độ, cÅ©ng như hạnh phúc cá»§a chúng ta, gắn chặt vá»›i cách chúng ta đối xá» vá»›i trái đất. Tháºt là vô luân khi tát và o mặt ai đó, và cÅ©ng vô luân khi ném những thứ rác thải cá»§a chúng ta và o mặt cá»§a Mẹ trái đất.Â
- Äừng tiêu cá»±c
Nhu cầu cần phải nói xấu ai đó cho thấy má»™t sá»± thiếu tôn trá»ng bản thân. Những suy nghÄ© tiêu cá»±c nuôi dưỡng bất hạnh và cái nhìn xấu vá» bản thân mình Còn suy nghÄ© tÃch cá»±c nuôi dưỡng hạnh phúc và sá»± tá»± tôn là nh mạnh.
- Äừng chiêu má»™, hãy tôn trá»ng niá»m tin cá»§a ngưá»i khác
Những gì chúng ta trân trá»ng, và là sá»± thăng tiến đức tin cá»§a mình, chÃnh là ‘nhá» sá»± lôi cuốn chứ không phải chiêu má»™.’ Vẻ đẹp là điá»u không ai có thể bà n cãi. Hãy trân quý các giá trị cá»§a bạn, nhưng luôn luôn hướng đến ngưá»i khác vá»›i lòng nhân từ, tá» tế và tôn trá»ng.
- Là m việc vì hòa bình
Hòa bình không chỉ là vắng bóng chiến tranh, và là m việc vì hòa bình không chỉ là đừng gây bất hòa. Hòa bình, cÅ©ng như chiến tranh, phải được tiến hà nh má»™t cách tÃch cá»±c, bằng cách là m việc vì công lý, bình đẳng, và quy tụ vá»›i tất cả má»i ngưá»i là gia đình mình. Tiến hà nh hòa bình là má»™t cuá»™c đấu tranh không dứt để mở rá»™ng tâm hồn, cá»§a mình và cá»§a ngưá»i khác, để nhìn nháºn rằng trong nhà Chúa có nhiá»u chá»— ở và rằng tất cả má»i đức tin, chứ không chỉ đức tin cá»§a chúng ta, Ä‘á»u là nhà cầu nguyện cho má»i dân tá»™c.
Và tôi xin má»i ngưá»i thứ lá»—i nếu có ý tưởng nà o cá»§a tôi thay thế ý tưởng cá»§a Äức Phanxicô.(Ronald Rolheiser, 8-18-2014)
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

