Thứ Sáu 12 tháng Năm vừa qua, tại Liên Hiệp Quốc, Äức Tổng Giám Mục Bernardito Auza, Äại Sứ và là Quan Sát Viên Thưá»ng Trá»±c cá»§a Tòa Thánh bên cạnh Liên Hiệp Quốc, đã Ä‘á»c má»™t bà i diá»…n văn tá»±a là “Má»™t Trăm Năm Fatima và Sá»± Liên Hệ Lâu Dà i cá»§a Sứ Äiệp Hòa Bình cá»§a Nóâ€. Ngà i cho rằng sứ Ä‘iệp nà y không những ngá» vá»›i thế giá»›i Công Giáo mà còn là má»™t bà i há»c phổ quát “cho má»i ngưá»i Ä‘ang theo Ä‘uổi hòa bìnhâ€.
Dưới đây là nguyên văn bà i diá»…n văn cá»§a Äức Tổng Giám Mục Bernardito Auza:
***
Thưa Äại Sứ Mendonça e Moura, Äại Diện Thưá»ng Trá»±c cá»§a Bồ Äà o Nha cạnh Liên Hiệp Quốc, Qúy Ngà i, Qúy Diá»…n Giả, qúy bà và qúy ông,
Thá»±c là má»™t niá»m vui lá»›n đối vá»›i riêng cá nhân tôi và đối vá»›i Sứ Bá»™ Quan Sát Viên Thưá»ng Trá»±c cá»§a Tòa Thánh được hợp tác vá»›i Sứ Bá»™ Thưá»ng Trá»±c cá»§a Bồ Äà o Nha cạnh Liên Hiệp Quốc để tổ chức biến cố ká»· niệm nà y dá»± ứng cho lá»… ká»· niệm 100 năm việc khởi đầu các lần hiện ra ở Fatima và o ngà y mai.
Ngay lúc nà y đây, Äức Giáo Hoà ng Phanxicô Ä‘ang tá»›i căn cứ không quân Monte Real ở Leiria, Bồ Äà o Nha, và trong và i phút nữa sẽ há»™i kiến vá»›i Tổng Thống Bồ Äà o Nha Marcelo Rebelo de Sousa. Trong khi chúng ta Ä‘ang tổ chức biến cố nà y ở đây, thì ngà i Ä‘ang dùng trá»±c thăng để tá»›i váºn động trưá»ng Fatima và sẽ chuyển xe để tá»›i Äá»n Thánh Äức Mẹ Fatima nÆ¡i, khi biến cố cá»§a chúng ta chấm dứt, thì ngà i sẽ bước và o Capelinha, tức ngôi nhà nguyện Hiện Ra nhá» bé để cầu nguyện và sẵn sà ng chá»§ tá»a buổi cầu nguyện dưới ánh nến và đá»c kinh Mân Côi ban đêm.
Äối vá»›i những ngưá»i chúng ta không thể có mặt ở Fatima vá»›i ngà i để đánh dấu má»™t trăm năm, tôi nghÄ© đây, Liên Hiệp Quốc nà y, là nÆ¡i tốt thứ nhì để nói vá» Sá»± Liên Hệ Lâu Dà i cá»§a Sứ Äiệp Hòa Bình mà ba trẻ chăn chiên đầy khả tÃn chứng thá»±c rằng và o ngà y mai cách nay 100 năm, má»™t bà mặc áo trắng tá»± xưng mình từ trá»i xuống đã loan báo cho các em lần đầu tiên.
Và vì chúng ta không thể ở đó, ở Cova da Iria, nên má»™t phần cá»§a Fatima đã tá»›i đây, tá»›i trụ sở cá»§a Liên Hiệp Quốc nà y.Thánh tượng chúng ta hiện có đã được Äức Giáo Hoà ng Piô XII là m phép tại Vatican cách ngà y mai 70 năm, tức năm 1947, nhân dịp ká»· niệm 30 năm việc khởi đầu các lần hiện ra ở Fatima và sau đó lại được là m phép bởi Äức Giám Mục Fatima và o ngà y 13 tháng Mưá»i năm 1952, dịp ká»· niệm năm thứ 35 lần hiện ra cuối cùng ở đó. Sau khi được là m phép ở Fatima, thánh tượng đã được chở tá»›i Hoa Kỳ, nÆ¡i, và o ngà y 8 tháng Mưá»i Hai năm 1952, thánh tượng được chở tá»›i Liên Hiệp Quốc bởi Äức Ông Harold Colgan, má»™t linh mục ở Tiểu Bang New Jersey, ngưá»i, 6 năm trước đó, đã thà nh láºp má»™t tổ chức sau nà y trở thà nh Äạo Binh Xanh và Tông Äồ Thế Giá»›i Fatima. Vá»›i má»™t ngưá»i bạn, Äức Ông Colgan đã Ä‘em thánh tượng và o Phòng Suy Niệm bên cạnh Hà nh Lang Vãng Lai, nÆ¡i các ngà i Ä‘á»c kinh Mân Côi cầu cho hòa bình thế giá»›i và chấm dứt Chiến Tranh Triá»u Tiên.
Hôm nay, sau gần 65 năm, bản sao thánh tượng ngá»± ở Nhà Nguyện Hiện Ra ở Fatima nà y lại trở lại Liên Hiệp Quốc. Chúng ta hy vá»ng các lá»i cầu nguyện cho hòa bình từng được Ä‘á»c trước đây trước thánh tượng nà y trong khoảng sáu tháºp niên rưỡi vừa qua, bởi hà ng triệu ngưá»i khắp Hoa Kỳ, Gia Nã Äại và nhiá»u quốc gia khác, sẽ được lắng nghe má»™t cách đặc biệt cho hòa bình trên thế giá»›i ngà y nay nÆ¡i bạo lá»±c Ä‘ang tà n phá. Vá»›i sá»± phù giúp cá»§a ngà i, chúng ta cầu nguyện má»™t cách đặc biệt cho việc chấm dứt chiến tranh tại Syria, cho việc chấm dứt các Ä‘e dá»a chiến tranh ngà y má»™t gia tăng ở bán đảo Triá»u Tiên, cho việc kết thúc bạo động ở Nam Sudan, ở Somalia, ở Yemen, ở Cá»™ng Hòa Trung Phi, ở Cá»™ng Hòa Dân Chá»§ Congo, và ở Äông Ukraine và các nÆ¡i khác Ä‘ang có tranh chấp. Chúng ta cÅ©ng cầu nguyện cho việc chấm dứt khá»§ng bố, bách hại tôn giáo, sắc tá»™c và chá»§ng tá»™c, các đà n áp độc Ä‘oán, các táºp Ä‘oà n ma túy sát nhân và tá»™i ác có tổ chức, việc buôn ngưá»i và các hình thức nô lệ tân thá»i, và những cuá»™c nổi dáºy có tÃnh quốc gia vốn đã và đang là m nhÆ¡ thế giá»›i bằng máu và háºn thù.
Khi chúng ta khảo sát sứ Ä‘iệp cá»§a ba trẻ chăn chiên ở Fatima, Lucia dos Santos và các em há» cá»§a chị là Phanxicô và Jacinta Marto, sứ Ä‘iệp mà ngưá»i phụ nữ được thánh tượng nà y tượng trưng đã nói vá»›i các em, chúng ta có thể nói rằng Äức Maria chá»§ yếu xuất hiện như má»™t vị Äại Sứ cá»§a Hòa Bình vá»›i lá»i kêu gá»i các em trở thà nh các thà nh viên tham mưu, nói theo biệt ngữ cá»§a Liên Hiệp Quốc, trong Sứ Bá»™ Thưá»ng Trá»±c cá»§a ngà i cạnh má»i quốc gia. Và sứ bá»™ nà y, cho tá»›i hôm nay, vẫn có liên hệ, vì hÆ¡n 50 tranh chấp bạo động hiện Ä‘ang diá»…n biến trên khắp thế giá»›i, trong Ä‘iá»u mà Äức Giáo Hoà ng Phanxicô quen gá»i là “Thế Chiến thứ 3 được đánh từng mảng†y hệt như cách nay má»™t thế ká»· thá»i Thế Chiến thứ nhất.
Tuy nhiên, trước khi đỠcáºp tá»›i “kế hoạch hòa bình†mà các trẻ chăn chiên nói rằng Vị Äại Sứ cá»§a Hòa Bình đầy tình mẫu tá» nà y đã công bố vá»›i các em, tôi muốn trá»±c diện nói tá»›i tÃnh khả tÃn cá»§a những lần hiện ra ở Fatima. Là m thế nà o ta có thể biết rằng Ä‘iá»u các trẻ chăn chiên chứng thá»±c rằng Äức Bà Fatima đã tá» cho các em là đúng? Äối vá»›i những ngưá»i không tin và o sá»± hiện hữu cá»§a Thiên Chúa hay sá»± siêu nhiên, thì những gì được cho là đã xảy ra ở Fatima cách đây má»™t thế ká»· chỉ như thuá»™c lÄ©nh vá»±c các câu chuyện thần tiên hÆ¡n là sá»± kiện. Äối vá»›i những ai tin và o Thiên Chúa, nhưng ý niệm cá»§a há» là vá» má»™t vị thần tách biệt khá»i hiện sinh trần thế, thì sá»± can thiệp cá»§a má»™t phụ nữ được cho là từ trá»i đến vá»›i những đứa trẻ chăn chiên như thế cÅ©ng khó mà có thể tin được. Äối vá»›i những tÃn đồ không phải là Kitô giáo, đối vá»›i những Kitô hữu thấy khó có thể chấp nháºn lòng sùng kÃnh Mẹ Chúa Giêsu cá»§a ngưá»i Công Giáo hoặc ChÃnh Thống Giáo, hoặc tháºm chà đối vá»›i những ngưá»i Công Giáo không thÃch ý niệm hiện ra má»™t cách lạ lùng, thì những gì xảy ra ở Fatima dưá»ng như chỉ là mê tÃn dị Ä‘oan cá»§a những ngưá»i có thiện ý nhưng cả tin.
Hầu hết những ngưá»i không phải là Công Giáo và ngay cả nhiá»u ngưá»i Công Giáo Ä‘á»u ngạc nhiên khi hỠđược biết ngưá»i Công Giáo không phải tin và o những gì được cho là đã xảy ra ở Fatima cách đây má»™t thế ká»·. Há» không phải tin rằng Äức Maria đã hiện ra gì cả, hoặc bất cứ Ä‘iá»u gì ngà i yêu cầu các trẻ chăn chiên. Trong thần há»c Công Giáo, những gì xảy ra ở Fatima được gá»i là “mặc khải tư”, có ý nói đến các thị kiến và các cuá»™c hiện ra, được Giáo Há»™i chấp thuáºn như là đáng tin, đã diá»…n ra từ khi hoà n thà nh bá»™ Tân Ước. Khi Giáo Há»™i công nháºn má»™t mặc khải tư, thì ngưá»i Công Giáo không bị kêu gá»i phải tin nó như cách há» phải tin các ná»™i dung cá»§a Thánh Kinh hay các ná»™i dung cá»§a Thánh Truyá»n do những ngưá»i theo chân Chúa Giêsu đầu tiên truyá»n lại. Thay và o đó, nó được chấp nháºn là đáng tin và có thể xảy ra bằng Ä‘iá»u chúng ta có thể gá»i là niá»m tin nhân bản, sá»± khôn ngoan, hoặc lương tri đã tinh luyện.
Nói cách khác, khi xem xét chứng từ mà Lucia, Phanxicô và Jacinta nói rằng các em là những nhân chứng rất đáng tin cáºy, Giáo Há»™i thấy sứ Ä‘iệp do các em thuáºt lại không chứa bất cứ Ä‘iá»u gì trái ngược vá»›i những gì Giáo Há»™i vốn coi là chân lý đức tin hay hợp lý, và má»i ngưá»i được phép chấp nháºn chúng má»™t cách khôn ngoan. Mục Ä‘Ãch cá»§a các mặc khải tư như váºy, theo thần há»c cá»§a Giáo Há»™i, là giúp ngưá»i ta hiểu và sống giáo huấn cá»§a Chúa Giêsu tốt hÆ¡n và o má»™t thá»i Ä‘iểm cụ thể nà o đó, nhưng ngưá»i ta không bắt buá»™c phải sá» dụng sá»± giúp đỡ nà y, ngay cả khi Giáo Há»™i dạy rằng không nên vô tình là m ngÆ¡ nó.
Chúng ta hãy áp dụng các nguyên tắc trên và o cách chúng ta hiểu phép lạ công cá»™ng dưá»ng như đã xảy ra và o ngà y 13 tháng 10 năm 1917, trong lần hiện ra cuối cùng. Hai tháng trước đó, các em nói rằng Äức Maria hứa sẽ có má»™t phép lạ để giúp ngưá»i ta tin và o những gì các trẻ chăn chiên nói. Có bảy mươi nghìn ngưá»i có mặt, dưới cÆ¡n mưa như trút, và không chỉ là những tÃn hữu. Có cả những ngưá»i có thể mô tả là duy tục có óc tò mò nhưng cÅ©ng rất lá»›n tiếng và các lá»±c lượng phản giáo sÄ©, các nhà báo và những kẻ hoà i nghi; há» muốn là m nhân chứng táºn mắt chống gian láºn chứ là m gì có phép lạ nà o. Và o má»™t lúc nhất định kia, khi nghe và thấy Äức Bà , đấng mà không ai khác có thể nhìn thấy, các em hướng nhìn lên trên trá»i, bá»—ng những đám mây Ä‘en tách ra, và mặt trá»i xuất hiện như má»™t chiếc đĩa má» má», quay tròn trên bầu trá»i, và cuối cùng lao vá» hướng trái đất trước khi vòng vèo trở lại vị trà bình thưá»ng cá»§a nó.
Má»i ngưá»i hét lên như sắp chết. Các nhà báo cá»§a tá» O Dia ở Lisbon mô tả những gì há» và những ngưá»i khác thấy như sau:
“Lúc 1 giá» chiá»u, giữa trưa cá»§a mặt trá»i, mưa dừng lại. Bầu trá»i, mà u xám ngá»c trai, chiếu sáng quang cảnh khô cằn bằng má»™t ánh sáng kỳ lạ. Mặt trá»i có má»™t tấm mà n che má»ng như sa nhưng nhìn thấu qua để mắt trần có thể dá»… dà ng nhìn thẳng và o nó. Mầu xám ngá»c trai biến thà nh má»™t mà n bạc xuất hiện khi những đám mây tản ra và ngưá»i ta thấy mặt trá»i mầu bạc, bao phá»§ trong cùng má»™t ánh sáng xám xịt má»ng nhẹ như sa ấy, quay cuồng và chạy vòng tròn quanh các đám mây vụn. Má»i cá»a miệng Ä‘á»u kêu la và má»i ngưá»i quỳ xuống đất bùn. Ãnh sáng chuyển sang mà u xanh đẹp đẽ như thể xuyên qua các cá»a sổ kÃnh mà u cá»§a má»™t nhà thá» chÃnh tòa và tá»a rá»™ng trên khắp những ngưá»i Ä‘ang quỳ xuống vá»›i đôi bà n tay dang ra. Mà u xanh nhạt dần rồi ánh sáng dưá»ng như xuyên qua kÃnh mà u và ng. Những đốm và ng rÆ¡i xuống trên những chiếc khăn tay trắng, trên những váy Ä‘en cá»§a phụ nữ. Chúng được tưá»ng trình rÆ¡i trên cây, trên đá và trên sưá»n đồi. Ngưá»i ta khóc và cầu nguyện trong khi để đầu trần khi thấy phép lạ há» vốn chỠđợiâ€.
Avelino de Almeida, biên táºp viên cá»§a O Seculo, má»™t tá» báo lá»›n cá»§a Lisbon, ngưá»i khởi đầu chế giá»…u những cuá»™c hiện ra, sau đó bị thúc bách bởi những gì ông quan sát để viết ra, “Từ đưá»ng lá»™, nÆ¡i xe cá»™ dừng lại và hà ng trăm ngưá»i không có can đảm lá»™i bùn táºp trung, ngưá»i ta có thể thấy đám đông vô số Ä‘ang hướng vá» phÃa mặt trá»i, má»™t mặt trá»i xuất hiện không má»™t đám mây che và đang ở đỉnh cao nhất cá»§a nó. Nó trông giống như má»™t tấm bảng bằng bạc xỉn và có thể nhìn thẳng và o nó mà không há» có sá»± khó chịu nà o. Có thể có má»™t cuá»™c nháºt thá»±c Ä‘ang diá»…n ra. Nhưng ngay lúc đó, má»™t tiếng hét lá»›n vang lên và ngưá»i ta nghe thấy các khán giả gần nhất hét lên: ‘Phép lạ! Phép lạ!’ Trước những con mắt lạ lùng cá»§a đám đông, mà dáng vẻ cá»§a há» giống như trong Thánh Kinh: đứng im, đầu để trần, háo hức lục lá»i bầu trá»i, mặt trá»i run rẩy, tạo nên các chuyển động bất ngá», khác thưá»ng, vượt ra ngoà i má»i định luáºt cá»§a vÅ© trụ – mặt trá»i ‘nhảy múa’ theo cách diá»…n tả rất đặc trưng cá»§a dân chúng”. Cuối cùng, mặt đất và quần áo cá»§a má»i ngưá»i Ä‘á»u khô ráo, bất chấp tráºn mưa như trút.
Là m thế nà o má»™t Ä‘iá»u như thế có thể được chúng ta đánh giá sau gần má»™t thế ká»·? Phải chăng có khả năng 70,000 ngưá»i kia, trong đó có nhiá»u ngưá»i chống các giáo sÄ©, có các nhà báo đầy hoà i nghi, các viên chức chÃnh phá»§ đối nghịch, và các nhà chức trách cá»§a Giáo Há»™i, hết thẩy Ä‘á»u trải qua má»™t ảo giác vá» mặt trá»i? Mà cho là đúng như thế Ä‘i chăng nữa, thì Ä‘iá»u gì đã xảy ra cho những bá»™ quần áo, trong giây lát, bá»—ng từ ướt đẵm trở thà nh khô ráo hoà n toà n?
Nhà vô thần Richard Dawkins, trong cuốn The God Delusion, thừa nháºn, “Không dá»… dà ng gì giải thÃch được việc bảy mươi nghìn ngưá»i cùng có má»™t ảo giác như nhau”, nhưng rồi ông vẫn tiếp tục khẳng định rằng tất cả Ä‘á»u đã cùng có má»™t ảo giác táºp thể vì sẽ là “điá»u còn khó hiểu hÆ¡n khi chấp nháºn rằng Ä‘iá»u đó thá»±c sá»± đã xảy ra mà cả thế giá»›i, bên ngoà i Fatima, không nhìn thấy – mà không phải chỉ nhìn thấy nó, mà còn cảm thấy nó như sá»± há»§y hoại thảm khốc đối vá»›i hệ mặt trá»i”. Nhưng cÅ©ng không hợp khoa há»c chút nà o, tháºm chà không hợp lý chút à o, nếu loại bá» thẳng thừng dữ liệu mà 70,000 ngưá»i đã nhất tá» là m chứng, chứ không giả vá» như thể mình bị lừa dối.
Việc chấp nháºn sá»± đáng tin cáºy tổng quát cá»§a đám đông khổng lồ và đa dạng trên đây, mà không phải ai cÅ©ng là ngưá»i có thiên hướng thÃch phép lạ, việc nhìn nháºn rằng hỠở đó má»™t cách đông đảo như thế vì các trẻ em cho biết Äức Bà đã hứa trước đó hai tháng rằng sẽ có phép lạ và o ngà y 13 tháng 10, bằng chứng váºt lý cá»§a quần áo khô ngay láºp tức, đã dẫn nhiá»u ngưá»i trong suốt thế ká»· trước kết luáºn rằng những lần hiện ra ở Fatima là đáng tin cáºy – dá»±a trên sá»± khôn ngoan cá»§a con ngưá»i hoặc Ä‘iá»u chúng ta gá»i là niá»m tin tá»± nhiên, má»™t loại niá»m tin nhỠđó chúng ta chấp nháºn coi những Ä‘iá»u chÃnh chúng ta không quan sát được như có tháºt, dá»±a và o sá»± đáng tin cáºy cá»§a các ngưá»i là m chứng.
Và , có thể nói, đó là điá»u là m cho những gì xẩy ra tại Fatima có liên quan tá»›i má»i ngưá»i, vì ngay cả ngưá»i Công Giáo cÅ©ng đánh giá tÃnh xác thá»±c cá»§a Fatima, cÅ©ng như má»i mặc khải tư, chá»§ yếu dá»±a trên niá»m tin cá»§a con ngưá»i hoặc việc thá»±c thi lý lẽ, tức há»i xem liệu Ä‘iá»u nà y có thể có hay không dá»±a trên bằng chứng nà y là điá»u cho là đã xảy ra thá»±c sá»± đã xảy ra tháºt. Các sá»± kiện cần được xem xét có thể tìm thấy trong các tá» báo chống Công Giáo cá»§a thế ká»· trước; hỠđã chứng thá»±c rằng má»™t Ä‘iá»u gì đó không thể giải thÃch má»™t cách khoa há»c thá»±c sá»± đã xảy ra, là m gia tăng sá»± khả tÃn đối vá»›i những gì các trẻ em đã chứng thá»±c như má»™t toà n bá»™.
Vá»›i những Ä‘iá»u trên là m bối cảnh quan trá»ng, tôi muốn trở lại vá»›i “kế hoạch hòa bình”, mà các trẻ chăn chiên nói rằng ngưá»i phụ nữ hứa có phép lạ mặt trá»i đã cho các em biết. Kế hoạch nà y liên quan đến má»™t và i yếu tố chắc chắn có ý nghÄ©a sâu sắc và những lá»i yêu cầu đặc biệt đối vá»›i những ngưá»i thuá»™c đức tin Công Giáo, nhưng tôi muốn chú tâm và o những Ä‘iá»u tôi gá»i là bà i há»c phổ quát cho má»i ngưá»i Ä‘ang tìm kiếm hòa bình.
Bà i há»c đầu tiên là vá» nhu cầu hoán cải. Hoán cải nghÄ©a là quay trở lại, là thay đổi cách suy nghÄ© và cách sống cá»§a ngưá»i ta, là xem xét các suy nghÄ©, lá»i nói, hà nh động và không hà nh động cá»§a mình, xem xem, thay vì xây dá»±ng hòa bình, tình huynh đệ và sá»± Ä‘oà n kết, chúng đã chia rẽ, hoặc là m hại hoặc phá huá»· ra sao. Äến ná»—i, sá»± thiếu hòa bình trên thế giá»›i thưá»ng bắt nguồn từ sá»± kiện nà y: ngưá»i ta không quay lưng khá»i những cung cách hiếu chiến, khá»i việc biến ngưá»i khác thà nh đồ váºt, hạ thấp nhân phẩm hoặc ngược đãi há». Äến độ, sá»± thiếu hòa bình thưá»ng phát xuất từ việc quá ám ảnh chú tâm và o những sai lầm cá»§a ngưá»i khác hÆ¡n là ngẫm nghÄ© vá» chÃnh tác phong cá»§a mình, hoặc các chÃnh sách cá»§a quốc gia mình, khiến ngưá»i khác tìm biện pháp khắc phục bằng bất cứ phương tiện nà o. Äức Giáo Hoà ng Phanxicô đã tìm cách kêu gá»i cá»™ng đồng quốc tế bước và o loại hoán cải phổ quát nà y, kêu má»i chúng ta quay mình khá»i việc thá» ngẫu thần tiá»n bạc vốn có khả năng dẫn toà n bá»™ nhiá»u quốc gia bá» bê và là m khổ ngưá»i nghèo, khá»i việc buôn bán vÅ© khà đang triển nở chỉ là m gia tăng cuá»™c tà n sát mà các tên độc tà i và khá»§ng bố vốn có thể thá»±c hiện, khá»i việc thiếu sá»± hiếu khách đối vá»›i những ngưá»i phải chạy trốn các tình huống chiến tranh, nghèo đói hoặc thiên tai. Nếu không có sá»± hoán cải nà y, hòa bình sẽ mãi mãi chỉ là ảo ảnh. Sá»± hoán cải là điá»u kiện tiên quyết cá»§a hòa bình.
Bà i há»c phổ quát thứ hai là vá» việc hòa bình bắt đầu từ đâu. Các trẻ chăn chiên nói rằng sau khi cho thấy các thị kiến khá»§ng khiếp vá» há»a ngục, vá» sá»± tà n phá do chá»§ nghÄ©a cá»™ng sản vô thần gây ra, và cuá»™c bách hại Giáo Há»™i đến mức ám sát má»™t vị giám mục mặc áo trắng – tất cả Ä‘á»u gây ra bởi các tá»™i lá»—i mà thế giá»›i cần phải hoán cải – Äức Maria đã mô tả cho các em má»™t phương thuốc, đó là việc dâng mình cho Trái Tim Vô Nhiá»…m Nguyên Tá»™i cá»§a ngà i. Äiá»u nà y có ý nói tá»›i má»™t cam kết tìm cách bắt chước trái tim cá»§a Äức Maria, má»™t trái tim mà các Kitô hữu tin rằng rất trong sạch và không phân chia, khôn ngoan và vâng lá»i, trung thà nh và tháºn trá»ng, má»™t trái tim yêu mến Thiên Chúa vá»›i tất cả những gì mình có và yêu thương ngưá»i khác bằng tình yêu mến Thiên Chúa. Má»™t trái tim như thế, Äức Giáo Hoà ng Bênêđictô tương lai sẽ viết và o năm 2000, năm năm trước khi ngà i được bầu là m giáo hoà ng rằng “nó mạnh hÆ¡n súng và vÅ© khà má»i loại” và có khả năng thay đổi lịch sá». Hòa bình bắt đầu từ trong trái tim. Nếu trái tim không có hòa bình, sẽ rất khó để ta có thể là ngưá»i kiến tạo hòa bình, ngưá»i xây dá»±ng và ngưá»i duy trì. Ngưá»i ta phải được biến đổi. Và từ sá»± biến đổi nà y, cuá»™c cách mạng hòa bình má»›i xuất hiện, như chúng ta thấy trong các cố gắng và thà nh công cá»§a những nhà kiến tạo hòa bình vÄ© đại trong các thế ká»· gần đây.
Bà i há»c phổ quát thứ ba là vá» cầu nguyện. Cầu nguyện là công cụ cá»§a hòa bình. Các trẻ chăn chiên nói rằng Äức Maria yêu cầu các em cầu nguyện và hy sinh cho ngưá»i khác ăn năn trở lại ngõ hầu bình an trở vá» vá»›i linh hồn há». Ngà i yêu cầu các em Ä‘á»c những lá»i kinh đặc biệt, như chuá»—i Mân Côi hay lá»i kinh khác giữa các chục kinh cá»§a chuá»—i Mân Côi, hoặc và o ngà y thứ Bảy đầu tháng. Nhưng có hai bà i há»c tổng quát vá» cầu nguyện. Äầu tiên là vá» giá trị chá»§ quan cá»§a cầu nguyện, tức lá»i cầu nguyện biến đổi ngưá»i cầu nguyện, nhất là khi ngưá»i ta cầu nguyện má»™t cách khiêm tốn và vá»›i lòng thương xót. Ngay cả những ngưá»i không tin cÅ©ng nhìn nháºn rằng cầu nguyện có má»™t tác động tÃch cá»±c đối vá»›i ngưá»i ta, má»™t Ä‘iá»u được nhiá»u nhà nghiên cứu tâm lý và y há»c chứng thá»±c. Nhưng sứ Ä‘iệp cá»§a Fatima còn chứa đựng má»™t bà i há»c vá» giá trị khách quan cá»§a cầu nguyện nữa, tức là lá»i cầu nguyện có thể thay đổi không những thế giá»›i bên trong ngưá»i cầu nguyện mà cả thế giá»›i bên ngoà i há» nữa. Và hÆ¡n bất cứ hà nh động kiến tạo hoà bình nà o, Äức Maria đã má»i gá»i các trẻ chăn chiên phải cầu nguyện, những lá»i cầu nguyện cho ngưá»i khác hóan cải, những lá»i cầu nguyện cho nước Nga quay lưng khá»i chá»§ nghÄ©a cá»™ng sản vô thần Bolshevik má»›i chá»›m nở mà ngà i tiên Ä‘oán sẽ gây tổn hại lá»›n cho thế giá»›i, những lá»i cầu nguyện cho vị giám mục áo trắng bị bắn. Những lá»i cầu nguyện nà y dưá»ng như đã mang lại hiệu quả, như Thánh Gioan Phaolô II đã nói ở Fatima và o năm 1982 và năm 2000, khi ngà i cảm Æ¡n Äức Mẹ và cảm Æ¡n Jacinta vá» những lá»i cầu nguyện đã cứu mạng ngà i và năm 1991 sau những biến cố quan trá»ng cá»§a năm 1989, lúc ngà i ghi công Äức Maria qua lá»i cầu nguyện “đã hướng dẫn bằng tình âu yếm mẫu tá» nhiá»u dân tá»™c tá»›i tá»± do. Äức Maria nói rằng trong công trình hòa bình, trước việc hà nh động, tuy là việc không thể thiếu được, nhưng cầu nguyện và sá»± hy sinh phải diá»…n ra trước nhấtâ€.
Và bà i há»c thứ tư và cuối cùng là vá» sá»± cần thiết phải có sá»± tham gia cá»§a má»i ngưá»i và o công việc kiến tạo hòa bình. Äiá»u đáng ngạc nhiên là Äức Maria thÃch đến vá»›i, không phải những ngưá»i đứng đầu nhà nước hoặc các nhà ngoại giao hoặc lãnh đạo tôn giáo để trá»±c tiếp ghi danh há» và o chÃnh nghÄ©a hoà bình, nhưng vá»›i ba đứa trẻ đơn sÆ¡ không được giáo dục nhiá»u và ủy thác cho các em má»™t sứ Ä‘iệp, các bà máºt và má»™t nhiệm vụ đặc biệt vì chÃnh nghÄ©a hòa bình và thiện Ãch cá»§a các linh hồn và cá»§a thế giá»›i. Các tiêu chuẩn chá»n lá»±a cá»§a Äức Maria cho ta thấy rằng má»i ngưá»i Ä‘á»u có má»™t vai trò, ngay cả những ngưá»i mà thế giá»›i coi là không đáng kể, hoặc không có khả năng hoặc quá trẻ. Nếu những trẻ chăn chiên có thể được chá»n lá»±a, và các em có thể đáp ứng hết lòng như đã là m, thì đây là má»™t dấu hiệu cho thấy má»i ngưá»i Ä‘á»u có thể là m được.
Và như thế, khi chúng ta ká»· niệm má»™t trăm năm cá»§a Fatima, chúng ta nắm vững Ä‘iá»u nà y: chúng ta không chỉ đơn thuần cá» hà nh má»™t loạt biến cố cá»§a quá khứ, nhưng tôi tin rằng, chúng ta cá» hà nh má»™t Ä‘iá»u hết sức hiện thá»±c, có tÃnh liên quan lâu dà i, đối vá»›i hiện tại và cả tương lai cá»§a chúng ta nữa. Ngà y nay, sứ Ä‘iệp hòa bình mà các trẻ chăn chiên nói rằng Bà từ thiên đà ng mang đến, và những thá»±c hà nh hoán cải, biến đổi tâm hồn, việc cầu nguyện và sá»± dấn thân mà Bà đã chỉ dẫn cÅ©ng vẫn quan trá»ng cho hòa bình trên thế giá»›i như cách đây má»™t thế ká»·.
CÅ©ng như Äức Giáo Hoà ng Phanxicô ở Fatima đêm nay và ngà y mai tìm cách hướng dẫn má»i ngưá»i Công Giáo khắp thế giá»›i cầu nguyện cho hòa bình và biết Æ¡n di sản sống động mà vị Äại Sứ Hòa Bình đầy tình mẫu tỠđã để lại, cả chúng ta nữa cÅ©ng tụ táºp ở đây tại Liên Hiệp Quốc, cùng cam kết góp phần cá»§a chúng ta, như Phanxicô, Jacinta và Lucia, trong việc đáp lại lá»i kêu gá»i cao quý và chÃnh nghÄ©a khẩn trương kiến tạo hòa bình.
Vũ Văn An
Thanhlinh

