“HAY MẮT BẠN GANH TỊ, VÃŒ TÔI NHÂN LÀNH CHÄ‚NG”.
BÀI ÄỌC I: Ed 34, 1-11
“Ta sẽ giải thoát Ä‘oà n chiên Ta khá»i tay chúng, và đoà n chiên sẽ không là m mồi ngon cho chúng nữa”.
TrÃch sách Tiên tri Êdêkiel.
Có lá»i Chúa phán cùng tôi rằng: Hỡi con ngưá»i, hãy nói tiên tri vá» các chá»§ chăn Israel, hãy nói tiên tri và bảo các chá»§ chăn rằng: Chúa là Thiên Chúa phán thế nà y: Khốn cho các chá»§ chăn Israel, há» chỉ lo nuôi chÃnh bản thân: chá»› thì các chá»§ chăn không phải lo chăn nuôi Ä‘oà n chiên sao? Các ngươi đã uống sữa chiên, đã mặc áo lông chiên, há»… con nà o béo tốt, các ngươi là m thịt: nhưng các ngươi không chăn nuôi Ä‘oà n chiên cá»§a Ta. Con nà o yếu Ä‘uối, các ngươi không bổ dưỡng; con nà o Ä‘au ốm, các ngươi không chạy chữa; con nà o bị thương, các ngươi không băng bó; con nà o Ä‘i lạc, các ngươi không Ä‘em vá»; con nà o Ä‘i mất, các ngươi không tìm kiếm; nhưng các ngươi chăn dắt chúng bằng bạo lá»±c và nghiêm khắc. Các chiên Ta tản mác vì thiếu chá»§ chăn: chúng là m mồi cho thú dữ ngoà i đồng. Các chiên Ta lang thang khắp núi, trên má»i đồi cao, các chiên Ta tản mác khắp mặt đất, và chẳng có ai tìm kiếm. Ta nói, chẳng có ai tìm kiếm.
Vì thế, hỡi các chá»§ chăn, hãy nghe lá»i Thiên Chúa phán: Nhân danh mạng sống cá»§a Ta, các chiên Ta đã bị cướp mất, các chiên Ta là m mồi cho thú dữ ngoà i đồng, vì không có chá»§ chăn: các chá»§ chăn cá»§a Ta không lo lắng cho Ä‘oà n chiên Ta, nhưng chúng chỉ nuôi chÃnh bản thân, mà không chăn nuôi các chiên Ta, vì thế, hỡi các chá»§ chăn, hãy nghe lá»i Chúa: Chúa là Thiên Chúa phán như thế nà y: Äây chÃnh Ta sẽ đến vá»›i các chá»§ chăn, đòi lại Ä‘oà n chiên khá»i tay chúng, và sẽ không cho chúng chăn nuôi Ä‘oà n chiên nữa, các chá»§ chăn không còn nuôi chÃnh bản thân nữa. Ta sẽ giải thoát Ä‘oà n chiên Ta khá»i miệng chúng, và đoà n chiên sẽ không còn là m mồi ngon cho chúng nữa.
Vì Chúa là Thiên Chúa phán như thế nà y: Äây chÃnh Ta sẽ tìm kiếm các chiên Ta, và Ta sẽ thăm viếng chúng.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 22, 1-3a. 3b-4. 5. 6
Äáp: Chúa chăn nuôi tôi, tôi chẳng thiếu thốn chi (c. 1).
Xướng:
1) Chúa chăn nuôi tôi, tôi chẳng thiếu thốn chi; trên đồng cá» xanh rì, Ngưá»i thả tôi nằm nghỉ. Tá»›i nguồn nước, chá»— nghỉ ngÆ¡i, Ngưá»i hướng dẫn tôi; tâm hồn tôi, ngưá»i lo bồi dưỡng. – Äáp.
2) Ngưá»i dẫn tôi qua những con đưá»ng Ä‘oan chÃnh, sở dÄ© vì uy danh Ngưá»i. (Lạy Chúa), dù bước Ä‘i trong thung lÅ©ng tối, con không lo mắc nạn, vì Chúa ở cùng con. Cây roi và cái gáºy cá»§a Ngà i, đó là điá»u an á»§i lòng con. – Äáp.
3) Chúa dá»n ra cho con mâm cá»—, ngay trước mặt những kẻ đối phương; đầu con thì Chúa xức dầu thÆ¡m, chén rượu con đầy trà n chan chứa. – Äáp.
4) Lòng nhân từ và ân sá»§ng Chúa theo tôi, hết má»i ngà y trong Ä‘á»i sống; và trong nhà Chúa, tôi sẽ định cư, cho tá»›i thá»i gian rất ư lâu dà i. – Äáp.
ALLELUIA: Tv 118, 135
Alleluia, alleluia! – Xin Chúa tá» cho tôi tá»› Chúa thấy long nhan hiá»n háºu, và dạy bảo con những thánh chỉ cá»§a Chúa. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Mt 20, 1-16a
“Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân là nh chăng”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn nà y rằng: “Nước Trá»i giống như chá»§ nhà kia sáng sá»›m ra thuê ngưá»i là m vưá»n nho mình. Khi đã thoả thuáºn vá»›i những ngưá»i là m thuê vá» tiá»n công nháºt là má»™t đồng, ông sai hỠđến vưá»n cá»§a ông.
“Khoảng giá» thứ ba, ông trở ra, thấy có những ngưá»i khác đứng không ngoà i chợ, ông bảo há» rằng: ‘Các ngươi cÅ©ng hãy Ä‘i là m vưá»n nho ta, ta sẽ trả công cho các ngươi xứng đáng’. Há» liá»n Ä‘i. Khoảng giá» thứ sáu và thứ chÃn, ông cÅ©ng trở ra và là m như váºy.
“Äến khoảng giá» thứ mưá»i má»™t ông lại trở ra, và thấy có kẻ đứng đó, thì bảo há» rằng: ‘Sao các ngươi đứng nhưng không ở đây suốt ngà y như thế?’ Há» thưa rằng: ‘Vì không có ai thuê chúng tôi’. Ông bảo há» rằng: ‘Các ngươi cÅ©ng hãy Ä‘i là m vưá»n nho ta’.
“Äến chiá»u chá»§ vưá»n nho bảo ngưá»i quản lý rằng: ‘Hãy gá»i những kẻ là m thuê mà trả tiá»n công cho há», từ ngưá»i đến sau hết tá»›i ngưá»i đến trước hết’. Váºy những ngưá»i là m từ giá» thứ mưá»i má»™t đến, lãnh má»—i ngưá»i má»™t đồng. Tá»›i phiên những ngưá»i đến là m trước, há» tưởng sẽ lãnh được nhiá»u hÆ¡n; nhưng há» cÅ©ng chỉ lãnh má»—i ngưá»i má»™t đồng.
Äang khi lãnh tiá»n, há» lẩm bẩm trách chá»§ nhà rằng: ‘Những ngưá»i đến sau hết chỉ là m có má»™t giá», chúng tôi chịu nắng nôi khó nhá»c suốt ngà y mà ông kể há» bằng chúng tôi sao?’ Chá»§ nhà trả lá»i vá»›i má»™t kẻ trong nhóm há» rằng: ‘Nà y bạn, tôi không là m thiệt hại bạn đâu, chá»› thì bạn đã không thoả thuáºn vá»›i tôi má»™t đồng sao? Bạn hãy lấy phần bạn mà đi vá», tôi muốn trả cho ngưá»i đến sau hết bằng bạn, nà o tôi chẳng được phép là m như ý tôi muốn sao? Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân là nh chăng?’
“Như thế, kẻ sau hết sẽ nên trước hết, và kẻ trước hết sẽ nên sau hết”.
Äó là lá»i Chúa.
_____________________________________
I/. VÀI NÉT VỀ THÃNH GIOAN EUDES, Linh mục (19/8)
(1601-1680)
Thánh Gioan Eudes sinh ở Normandy, nước Pháp năm 1601. Ngà i là con trai trưởng cá»§a má»™t gia đình sống vá» nghá» nông. Ngay khi còn nhá», ngà i đã noi gương Chúa Giêsu trong cách đối xá» vá»›i gia đình, bạn hữu và láng giá»ng. Khi lên chÃn, Gioan bị má»™t đứa hà ng xóm tát và o mặt. Tháºt tức giáºn, cáºu định trả đũa, nhưng Gioan nhá»› lá»i Chúa trong Phúc Âm: “hãy đưa má bên kia,” và cáºu đã là m như váºy.
Cha mẹ cá»§a Gioan muốn ngà i kết hôn láºp gia đình. Nhưng Gioan từ tốn và cương quyết thuyết phục cha mẹ rằng ngà i có Æ¡n gá»i Ä‘i tu. Ngà i gia nháºp cá»™ng Ä‘oà n Oratory và há»c là m linh mục. Sau khi là linh mục, má»™t tráºn dịch hạch lá»›n cà n quét Normandy khiến nhiá»u ngưá»i chết và đau khổ. Cha Gioan tình nguyện giúp đỡ ngưá»i Ä‘au yếu, chăm sóc thể xác cÅ©ng như linh hồn cá»§a há». Sau nà y, ngà i trở thà nh nhà thuyết giảng nổi tiếng trong các tuần đại phúc giáo xứ. Tháºt váºy, suốt cuá»™c Ä‘á»i, tổng cá»™ng ngà i đã thá»±c hiện 110 cuá»™c giảng phòng. Cha Gioan cÅ©ng góp phần quan trá»ng trong việc thà nh láºp các dòng tu: các nữ tu cá»§a Ãức Bà Bác Ãi và nữ tu Chúa Chiên Là nh. Cha Gioan cÅ©ng thà nh láºp Tu Há»™i cá»§a Ãức Giêsu và Ãức Maria dà nh cho nam giá»›i. Tu há»™i nà y chuyên huấn luyện các linh mục tương lai cho giáo xứ.
Khi thi hà nh công việc giảng tuần đại phúc, Cha Gioan thấy lúng túng vá» Ä‘iá»u kiện đáng buồn cá»§a những cô gái Ä‘iếm Ä‘ang tìm cách hoà n lương. Các trung tâm tạm trú được thà nh láºp nhưng việc Ä‘iá»u hà nh không được êm xuôi. Bà Madeleine Lamy, ngưá»i chăm sóc các phụ nữ, có lần nói vá»›i Cha Gioan: “Bây giá» cha Ä‘i đâu? Con Ä‘oán là cha đến nhà thỠđể chiêm ngắm các tượng ảnh và nghÄ© rằng mình đạo đức. Tất cả những gì cần nÆ¡i cha là má»™t căn nhà tươm tất cho những tạo váºt đáng thương.” Lá»i nói nà y, và tiếng cưá»i cá»§a những ngưá»i hiện diện, đã đánh động Cha Gioan má»™t cách sâu Ä‘áºm. Kết quả là má»™t tu há»™i má»›i được thà nh láºp, mang tên các Nữ Tu Bác Ãi cá»§a NÆ¡i Ẩn Náu.
Cha Gioan Eudes rất yêu mến Thánh Tâm Chúa Giêsu và Thánh Tâm Ãức Maria. Ngà i viết sách vá» sá»± sùng kÃnh nà y. Trong má»™t cuá»™c giảng phòng ngoà i trá»i lạnh, Cha Gioan bị lâm bệnh nặng mà không bao giá» bình phục. Ngà i từ trần năm 1680. Ãến năm 1908, ngà i được Thánh Giáo Hoà ng Piô X phong chân phước, và đến năm 1925, ngà i được Ãức Giáo Hoà ng Piô XI phong thánh.
(Nguồn: NguoiTinHuu.com).
_____________________________________
II/. BÀI SUY NIỆM (Mt 20, 1-16a) – DỤ NGÔN THỢ LÀM VƯỜN NHO
“HAY MẮT BẠN GANH TỊ, VÃŒ TÔI NHÂN LÀNH CHÄ‚NG.
Hôm nay thứ Tư tuần XX Thưá»ng niên. Chúng ta bước sang Chương 20 Phúc âm Matthêu.
Chương 20 được bắt đầu bằng má»™t dụ ngôn rất sâu sắc, kinh Ä‘iển, mà chỉ có Matthêu tưá»ng thuáºt. Äó là DỤ NGÔN THỢ LÀM VƯỜN NHO.
Äây cÅ©ng là má»™t dụ ngôn vá» Nước Trá»i, vì ngay câu mở đầu, Matthêu viết:
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ DỤ NGÔN NÀY RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIá»NG NHƯ CHỦ NHÀ KIA SÃNG SỚM RA THUÊ NGƯỜI LÀM VƯỜN NHO MÃŒNHâ€.
Äá»™c giả có thể đặt câu há»i: Tại sao Matthêu không xếp dụ ngôn nà y và o Chương 13, là Chương đúc kết các dụ ngôn vá» Nước trá»i bằng dụ ngôn, mà lại tách riêng ra và o Chương 20 ?
Ta có thể thấy ngay Ä‘iá»u nà y: Các dụ ngôn ở Chương 13 được Chúa đưa ra trong suốt thá»i gian rao giảng Tin mừng tại Galilê.
Còn dụ ngôn “THỢ LÀM VƯỜN NHOâ€, là dụ ngôn được công bố trong hà nh trình Chúa lên Giêrusalem để bước và o cuá»™c khổ nạn.
Vả lại, ta thấy Dụ ngôn nà y không mô tả Nước Trá»i, mà mô tả cách thức Ông chá»§ hà nh xá» vá»›i các ngưá»i thợ là m vưá»n nho. Äó cÅ©ng cách hà nh xá» cá»§a Thiên Chúa đối vá»›i những công dân Nước Trá»i.
Cụ thể ở 2 chi tiết:
+ CÃCH CHÚA MỜI GỌI THỢ LÀM VƯỜN NHO CỦA NGÀI, ông chá»§ không gá»i thợ và o là m cùng má»™t thá»i Ä‘iểm: có ngưá»i được kêu gá»i rất sá»›m, nhưng có ngưá»i lại kêu gá»i rất trá»…, gần hết giá» lao động.
+ CÃCH ÔNG CHỦ TRẢ TIỀN CÔNG CHO NGƯỜI THỢ: Cho dù là m sá»›m hay trá»…, thì má»—i ngưá»i Ä‘á»u được lãnh tiá»n công như nhau, má»—i ngưá»i chỉ 1 đồng.
ChÃnh cách tÃnh tiá»n công nà y đã nảy sinh ra nhiá»u mâu thuẫn, ta thán, ganh tị. Nhưng nó lại biểu lá»™ TÃŒNH THÆ¯Æ NG CỦA ÔNG CHỦ Äá»I VỚI NHá»®NG NGƯỜI KÉM MAY MẮN.
Ngưá»i là m từ những giỠđầu tiên có quyá»n kêu ca, ta thán ông chá»§ và há» cho đó là bất công. Vâng, rất hợp lý.Tại sao lại đối xá» ngưá»i là m cả ngà y bằng ngưá»i chỉ là m có 1 giá»?
Nhưng không ai phá»§ nháºn TÃŒNH THÆ¯Æ NG VÀ Sá»° QUAN TÂM ÄẾN NGƯỜI KÉM MAY MẮN CỦA ÔNG CHỦ.
Như váºy, ta thấy sá»± CÔNG BẰNG VÀ LÃ’NG THÆ¯Æ NG XÓT THƯỜNG XUNG ÄỘT NHAU TRONG CUỘC Sá»NG.
Nhưng ta phải chấp nháºn má»™t tiên Ä‘á»: ÔNG CHỦ CÓ QUYỀN LÀM NHƯ VẬY, MIỄN LÀ KHÔNG VI PHẠM HÆ P Äá»’NG VỚI NGƯỜI ÄẾN TRƯỚC.
Thiên Chúa cÅ©ng có quyá»n hà nh xá» như trong dụ ngôn, Ngà i có quyá»n tá» lòng thương xót đối vá»›i ngưá»i tá»™i lá»—i và yếu Ä‘uối. Ngà i có quyá»n bà y tá» tình thương cá»§a Ngà i theo ý Ngà i muốn.
Bà i Tin mừng nà y muốn nhắm và o ngưá»i Do Thái, hỠđược Thiên Chúa kêu gá»i và tuyển chá»n đầu tiên cho công trình Vưá»n nho cá»§a Ngà i, và dân Do Thái được gá»i là dân riêng.
Và Bà i Tin mừng cÅ©ng nhắm và o các dân tôc trên thế giá»›i, há» không phải là ngưá»i Do Thái, hỠđược Thiên Chúa kêu gá»i và o những giá» sau cùng. Äó là những ngưá»i kém may mắn.
Äứng trước thái độ phân bì cá»§a dân Do Thái đối vá»›i dân ngoại, Chúa Giêsu đã đưa ra má»™t giáo huấn rất quan trá»ng:
“NHƯ THẾ, KẺ SAU HẾT SẼ NÊN TRƯỚC HẾT, VÀ KẺ TRƯỚC HẾT SẼ NÊN SAU HẾTâ€.
Äiá»u nà y sẽ đánh và o lòng tá»± mãn cá»§a ngưá»i Do Thái và là cánh cá»a hy vá»ng mở ra cho các dân ngoại trong đó có chúng ta.
Nếu ngưá»i Do Thái tá»± cho mình quyá»n được cứu độ, còn các dân tá»™c khác thì không thì há» sẽ bị bá» lại phÃa sau và trở thà nh KẺ Rá»T HẾT.
Chúng ta vẫn có quyá»n hy vá»ng và o Æ¡n cứu độ cá»§a Thiên Chúa như ngưá»i đà n bà xứ Canaan xin Chúa chữa cho con gái bà bị quá»· ám.
Chương 15 Phúc âm Matthêu đã tưá»ng thuáºt như sau:
“Bà ấy đến bái lạy mà thưa Ngưá»i rằng: “Lạy Ngà i, xin cứu giúp tôi! ” Ngưá»i đáp: “Không nên lấy bánh dà nh cho con cái mà ném cho lÅ© chó con.” Bà ấy nói: “Thưa Ngà i, đúng thế, nhưng mà lÅ© chó con cÅ©ng được ăn những mảnh vụn trên bà n chá»§ rÆ¡i xuống.” (Mt 15, 25 – 27)
“LŨ CHÓ CON CŨNG ÄÆ¯á»¢C Ä‚N NHá»®NG MẢNH VỤN TRÊN BÀN CHỦ RÆ I XUá»NGâ€.
Những ngưá»i thợ được kêu gá»i và o những giá» cuối cùng trong dụ ngôn, mà những ngưá»i thợ là m từ sáng sá»›m ganh tị. Há» cÅ©ng được nhá» Tình thương và lòng thương xót cá»§a chá»§.
________________________________________
III/. BÀI CHIA SẺ:
DỤ NGÔN THỢ LÀM VƯỜN NHO có tất cả 2 hồi:
I/. HỒI THỨ NHẤT: TÌM THỢ LÀM VƯỜN NHO.
II/. HỒI THỨ HAI: TRẢ CÔNG THỢ.
I/. TÌM THỢ LÀM VƯỜN NHO
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ DỤ NGÔN NÀY RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIá»NG NHƯ CHỦ NHÀ KIA SÃNG SỚM RA THUÊ NGƯỜI LÀM VƯỜN NHO MÃŒNH.
KHI Äà THOẢ THUẬN VỚI NHá»®NG NGƯỜI LÀM THUÊ VỀ TIỀN CÔNG NHẬT LÀ MỘT Äá»’NG, ÔNG SAI HỌ ÄẾN VƯỜN CỦA ÔNGâ€.
“CHỦ NHÀ KIA SÃNG SỚM RA THUÊ NGƯỜI LÀM VƯỜN NHO MÃŒNHâ€
Trong viá»…n cảnh Nước Trá»i, vưá»n nho ở đây được xem là hình ảnh Nước Thiên Chúa, ông chá»§ là Thiên Chúa, và những ngưá»i là m việc từ sáng sá»›m nà y là dân tá»™c Do Thái, hỠđã được Thiên Chúa chá»n là m dân riêng và ban cho há» lá»i hứa cứu độ, há» là những ngưá»i thợ được má»i là m vưá»n nho sá»›m nhất, ngay từ thá»i Cá»±u ước.
“KHI Äà THOẢ THUẬN VỚI NHá»®NG NGƯỜI LÀM THUÊ VỀ TIỀN CÔNG NHẬT LÀ MỘT Äá»’NG, ÔNG SAI HỌ ÄẾN VƯỜN CỦA ÔNGâ€
Như váºy, ông chá»§ đã là m “hợp đồng†vá»›i những ngưá»i nà y tiá»n lương má»™t đồng, đây là số tiá»n công má»™t ngà y cá»§a ngưá»i thợ. Hợp đồng nà y chỉ bằng miệng không có văn tá»±. HỠđã đồng ý và bắt đầu và o là m vưá»n nho cho ông.
“HỢP Äá»’NGâ€á»Ÿ đây, ám chỉ Giao ước mà Thiên Chúa đã ký kết vá»›i các Tổ phụ dân Do Thái.
“”KHOẢNG GIỜ THỨ BA, ÔNG TRỞ RA, THẤY CÓ NHá»®NG NGƯỜI KHÃC ÄỨNG KHÔNG NGOÀI CHỢ, ÔNG BẢO HỌ RẰNG: ‘CÃC NGÆ¯Æ I CŨNG HÃY ÄI LÀM VƯỜN NHO TA, TA SẼ TRẢ CÔNG CHO CÃC NGÆ¯Æ I XỨNG ÄÃNG’. HỌ LIỀN ÄI.
KHOẢNG GIỜ THỨ SÃU VÀ THỨ CHÃN, ÔNG CŨNG TRỞ RA VÀ LÀM NHƯ VẬY.
“ÄẾN KHOẢNG GIỜ THỨ MƯỜI MỘT ÔNG LẠI TRỞ RA, VÀ THẤY CÓ KẺ ÄỨNG ÄÓ, THÃŒ BẢO HỌ RẰNG: ‘SAO CÃC NGÆ¯Æ I ÄỨNG NHƯNG KHÔNG Ở ÄÂY SUá»T NGÀY NHƯ THẾ?’ HỌ THƯA RẰNG: ‘VÃŒ KHÔNG CÓ AI THUÊ CHÚNG TÔI’. ÔNG BẢO HỌ RẰNG: ‘CÃC NGÆ¯Æ I CŨNG HÃY ÄI LÀM VƯỜN NHO TA’â€
(1) Vá» phÃa ông chá»§:
Có lẽ ông là ngưá»i “lạ lùng†nhất mà ta chưa từng gặp.
Không ai lại Ä‘i thuê ngưá»i là m và o các giá» chênh lệch nhau như váºy: 9 giá» sáng (giá» thứ ba), giữa trưa (giá» thứ sáu), 3 giá» chiá»u (giá» thứ chÃn) và 5 giá» chiá»u (giá» thứ mưá»i má»™t), ngay cả và o thá»i Ä‘iểm gần hết giá» lao động, ông còn ra ngoà i gá»i ngưá»i là m việc cho mình.
Rồi ông tÃnh tiá»n vá»›i há» sao đây! Lấy tiêu chuẩn gì để tÃnh.
“THẤY CÓ NHá»®NG NGƯỜI KHÃC ÄỨNG KHÔNG NGOÀI CHỢ,â€
Qua cách là m việc cá»§a ông, có ngưá»i chê, song ai cÅ©ng nháºn ra ở ông má»™t đức tÃnh cao quý, đó là ông luôn quan tâm đến ngưá»i thất nghiệp.
Ông hiểu rõ ná»—i khổ cá»§a há», nếu ngà y hôm nay không có ai thuê, thì vợ và con cái há» sẽ ra sao. Chắc chắn không ai muốn vá» nhà vá»›i cái tâm trạng thất nghiệp như váºy.
Thiên Chúa không muốn ai phải hư Ä‘i, Ngà i thương yêu tất cả má»i ngưá»i, cho dù có trá»… Ä‘i nữa, Ngà i vẫn Ä‘i tìm há». Äám tá Ä‘iá»n nà y là chÃnh chúng ta, chúng ta là những ngưá»i đón nháºn đức tin và o thá»i sau hết.
Các ngưá»i thợ được má»i và o những giá»: 9 giá» sáng (giá» thứ ba), giữa trưa (giá» thứ sáu), 3 giá» chiá»u (giá» thứ chÃn) và 5 giá» chiá»u (giá» thứ mưá»i má»™t), ám chỉ các dân tá»™c được đón nháºn Tin mừng do các Tông đồ rao giảng sau nà y, trong có có cả chúng ta, dân tá»™c Việt Nam.
“TA SẼ TRẢ CÔNG CHO CÃC NGÆ¯Æ I XỨNG ÄÃNGâ€
Có nghÄ©a ông chá»§ KHÔNG LÀM HỢP Äá»’NG mà chỉ là lá»i hứa. Nhưng lá»i hứa nà y cÅ©ng đủ bảo đảm cho những ngưá»i Ä‘ang thất nghiệp kia tin tưởng, mừng rỡ. Há» tin và o uy tÃn cá»§a ông.
Äiểm đặc biệt trong Ä‘oạn Tin mừng nà y, ông chá»§ không là m “hợp đồng†vá»›i há» như những ngưá»i được thuê từ sáng sá»›m, ông chỉ nói vá»›i há»: “Các ngươi cÅ©ng hãy Ä‘i là m vưá»n nho ta, ta sẽ trả công cho các ngươi xứng đángâ€.
Trả công xứng đáng là trả thế nà o?
Không ai biết, nó sẽ dà nh chá»— cho lòng nhân từ cá»§a Thiên Chúa. và những ngưá»i được thuê không há» có phản ứng, vì đến giá» nà y còn có ngưá»i thuê là phúc cho há» rồi, còn muốn đòi há»i gì nữa.
Không là m hợp đồng vá»›i há», ý ám chỉ, Thiên Chúa không ký kết vá»›i há» bằng Giao ước như đã ký kết vá»›i dân tá»™c Do Thái, nhưng vẫn có má»™t Giao ước tuyệt đối vÄ©nh cá»u, đó là cái chết cá»§a Con Thiên Chúa trên tháºp giá.
ChÃnh Thiên Chúa đã ký kết vá»›i chúng ta bằng Giá máu Con cá»§a Ngà i
“ÄẾN KHOẢNG GIỜ THỨ MƯỜI MỘT ÔNG LẠI TRỞ RAâ€
Äến khoảng giá» thứ mưá»i má»™t (5 giá» chiá»u) ông lại trở ra, và thấy có kẻ đứng đó, thì bảo há» rằng: ‘Sao các ngươi đứng nhưng không ở đây suốt ngà y như thế?’ Há» thưa rằng: ‘Vì không có ai thuê chúng tôi’.
Vâng, đến giá» nà y (5 giá» chiá»u) mà còn có ngưá»i đứng đây chứng tá» quá thất vá»ng, không còn hy vá»ng gì có việc là m nữa, nhưng há» cÅ©ng phải ráng đứng đó để tìm và i xu cuối ngà y, có còn hÆ¡n không.
II/. HỒI THỨ HAI: TRẢ CÔNG THỢ.
“”ÄẾN CHIỀU CHỦ VƯỜN NHO BẢO NGƯỜI QUẢN Là RẰNG: ‘HÃY GỌI NHá»®NG KẺ LÀM THUÊ MÀ TRẢ TIỀN CÔNG CHO HỌ, TỪ NGƯỜI ÄẾN SAU HẾT TỚI NGƯỜI ÄẾN TRƯỚC HẾT’.
VẬY NHá»®NG NGƯỜI LÀM TỪ GIỜ THỨ MƯỜI MỘT ÄẾN, LÃNH Má»–I NGƯỜI MỘT Äá»’NG. TỚI PHIÊN NHá»®NG NGƯỜI ÄẾN LÀM TRƯỚC, HỌ TƯỞNG SẼ LÃNH ÄÆ¯á»¢C NHIỀU HÆ N; NHƯNG HỌ CŨNG CHỈ LÃNH Má»–I NGƯỜI MỘT Äá»’NGâ€
Äoạn nà y má»›i là phần chÃnh cá»§a Bà i Tin mừng, nó nói lên lòng nhân từ cá»§a Thiên Chúa. Bây giá» là lúc trả tiá»n công cho thợ.
(1) THỨ TỰ TRẢ TIỀN CÔNG
Ông chá»§ gá»i viên quản lý trả tiá»n công cho ngưá»i là m thuê theo ý ông. Cách trả tiá»n như sau: Trả cho ngưá»i đến sau hết đến ngưá»i đến trước hết.
Ông chủ nà y rất kỳ lạ.
Tại sao ông không trả tiá»n công theo thứ tá»±: ngưá»i là m sá»›m nhất đến ngưá»i là m trá»… nhất, mà lại là m theo thứ tá»± ngược lại, tức những ngưá»i khó nhá»c vá»›i ông, đáng lẽ ông phải trả trước, còn những ngưá»i kia má»›i là m có má»™t hai giá», ông lại ưu tiên hÆ¡n sao?
Äó là cách suy nghÄ© cá»§a con ngưá»i, chứ không phải cá»§a Thiên Chúa.
Ta nên nhá»› chỉ những ngưá»i được thuê từ sáng sá»›m, tức ngưá»i đến vưá»n nho trước nhất má»›i có “hợp đồng†rõ rà ng: tiá»n công má»™t đồng, cho dù đó là hợp đồng bằng miệng, những ngưá»i còn lại không có hợp đồng, ông chá»§ chỉ hứa trả tiá»n xứng đáng.
Tiá»n công cá»§a những ngưá»i không có hợp đồng nà y luôn là má»™t ẩn số, không ai biết trước là bao nhiêu, ngay cả viên quản lý, Ä‘iá»u nà y tùy thuá»™c và o lòng nhân từ cá»§a ông chá»§.
Nếu trả tiá»n công cho ngưá»i đến trước, khi nháºn xong há» sẽ vá» ngay vì đã đúng thá»a thuáºn, không còn gì khiếu nại.
Nhưng ông muốn những ngưá»i nà y phải ở lại để chứng kiến lòng nhân từ cá»§a ông dà nh cho những ngưá»i đến sau, là những ngưá»i bị thua thiệt so vá»›i há» vá» nhiá»u mặt. Há» sẽ là m chứng vá» Ä‘iá»u đó.
Nhưng cÅ©ng chÃnh vì Ä‘iá»u nà y mà sinh ra lắm chuyện. Há» cÅ©ng không có quyá»n gì phản đối cái thứ tá»± nà y, nên cÅ©ng im lặng chấp nháºn.
Ứng nghiệm câu nói cá»§a Bà i Tin mừng:†Như thế, kẻ sau hết sẽ nên trước hết, và kẻ trước hết sẽ nên sau hếtâ€
(2) TIỀN CÔNG:
– Vá»›i những ngưá»i không có hợp đồng: Lãnh theo lòng nhân từ cá»§a ông chá»§.
Những ngưá»i là m giá» thứ mưá»i má»™t (5 giá» chiá»u): lãnh má»™t đồng. Rồi đến những ngưá»i là m sá»›m hÆ¡n, nói chung má»—i ngưá»i Ä‘á»u lãnh má»™t đồng.
– Vá»›i ngưá»i có hợp đồng: tức ngưá»i là m sá»›m nhất, lãnh theo hợp đồng. Há» cÅ©ng lãnh má»™t đồng.
“ÄANG KHI LÃNH TIỀN, HỌ LẨM BẨM TRÃCH CHỦ NHÀ RẰNG: ‘NHá»®NG NGƯỜI ÄẾN SAU HẾT CHỈ LÀM CÓ MỘT GIỜ, CHÚNG TÔI CHỊU NẮNG NÔI KHÓ NHỌC SUá»T NGÀY MÀ ÔNG KỂ HỌ BẰNG CHÚNG TÔI SAO?’
CHỦ NHÀ TRẢ LỜI VỚI MỘT KẺ TRONG NHÓM HỌ RẰNG: ‘NÀY BẠN, TÔI KHÔNG LÀM THIỆT HẠI BẠN ÄÂU, CHỚ THÃŒ BẠN Äà KHÔNG THOẢ THUẬN VỚI TÔI MỘT Äá»’NG SAO? BẠN HÃY LẤY PHẦN BẠN MÀ ÄI VỀ,
TÔI MUá»N TRẢ CHO NGƯỜI ÄẾN SAU HẾT BẰNG BẠN, NÀO TÔI CHẲNG ÄÆ¯á»¢C PHÉP LÀM NHƯ à TÔI MUá»N SAO? HAY MẮT BẠN GANH TỊ, VÃŒ TÔI NHÂN LÀNH CHÄ‚NG?
THÃI ÄỘ CỦA NHá»®NG NGƯỜI ÄẾN SỚM NHẤT:
Äang khi lãnh tiá»n, há» lẩm bẩm trách chá»§ nhà : ‘Những ngưá»i đến sau hết chỉ là m có má»™t giá», chúng tôi chịu nắng nôi khó nhá»c suốt ngà y mà ông kể há» bằng chúng tôi sao?’
Kinh thánh nói rõ: “HỌ LẨM BẨM TRÃCH CHỦ NHÀâ€.
Há» lẩm bẩm cÅ©ng có lý và ngay cả chúng ta thá»i nay, ta cÅ©ng dá»… có thái độ như váºy. Không thể có chuyện ngưá»i má»›i là m có má»™t, hai, ba… giá» lại lãnh tiá»n ngang vá»›i ngưá»i là m cả ngà y. Äó là Sá»° BẤT CÔNG mặc dù không vi phạm hợp đồng.
Nếu ta là ông chủ, ta sẽ xỠtrà thế nà o?
Chá»§ nhà trả lá»i vá»›i má»™t kẻ trong nhóm há» rằng: ‘Nà y bạn, tôi không là m thiệt hại bạn đâu, chá»› thì bạn đã không thoả thuáºn vá»›i tôi má»™t đồng sao? Bạn hãy lấy phần bạn mà đi vá», tôi muốn trả cho ngưá»i đến sau hết bằng bạn, nà o tôi chẳng được phép là m như ý tôi muốn sao? Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân là nh chăng?’
NHƯ VẬY, QUA DỤ NGÔN NÀY ÄỨC GIÊSU MUá»N NÓI LÊN ÄIỀU GÃŒ?
Câu truyện dụ ngôn vá» tiá»n công trả cho các ngưá»i là m vưá»n nho, nói gì thì nói, vẫn khó nuốt trôi, nhất là khi ta tá»± đặt mình và o tư thế các lao động nhóm má»™t đã là m lụng vất vả suốt 12 tiếng ròng.
Lá»i ông chá»§: “Nà y bạn, tôi đâu có xá» bất công vá»›i bạn…†xét vá» diện pháp lý thì không ai chối cãi được, nhưng vẫn còn đó cái gì đó không ổn, đăng đắng trong cuống há»ng… Ãt nhiá»u ta vẫn còn thấy lá»i phà n nà n cá»§a đám thợ là m sá»›m có phần nà o chÃnh đáng.
Nếu Nước Trá»i giống như câu chuyện nà y thì quả tháºt nó hà m chứa má»™t Ä‘iá»u gì bất thưá»ng và khó hiểu.
Nhưng dụ ngôn nà y đã giải quyết rốt ráo sá»± xung đột giữa CÔNG BẰNG và BÃC ÃI.
+ Äối vá»›i những ngưá»i thợ là m từ sáng sá»›m: ông chá»§ đã theo đúng sá»± công bằng, không bất công đối vá»›i há».
+ Vá»›i những ngưá»i bị thua kém trong xã há»™i, những ngưá»i là m việc rất trá»…, ông chá»§ đã xá» theo lòng Bác ái và nhân háºu.
Như váºy, phải có cả CÔNG BẰNG và BÃC ÃI má»›i Ä‘em lại sá»± tốt đẹp cho má»i ngưá»i, tạo ra má»™t xã há»™i đáng sống.
“TÔI MUá»N TRẢ CHO NGƯỜI ÄẾN SAU HẾT BẰNG BẠN, NÀO TÔI CHẲNG ÄÆ¯á»¢C PHÉP LÀM NHƯ à TÔI MUá»N SAO?â€.
Ông chá»§ nói câu nà y rất hợp lý, vì ông có thể cho không há» còn được nữa là , há» có thể không cần phải là m việc, những ngưá»i kia không có quyá»n phà n nà n ông.. Ông có quyá»n xá» như váºy.
Qua lối nói ẩn dụ nà y Chúa Giêsu cho thấy lòng nhân ái cá»§a Chúa Cha đối vá»›i nhân loại, nhất là đối vá»›i những kẻ tá»™i lá»—i, những ngưá»i bị áp bức và bị đẩy ra bên lá» xã há»™i phong kiến thá»i ấy.
Ngà y nay, Có những ngưá»i thất nghiệp không phải vì há» lưá»i biếng không chịu là m việc mà vì không có việc là m, nhất là khi chúng ta Ä‘ang sống trong mùa đại dịch, dá»… gì kiếm được việc là m..
Hệ thống kinh tế thá»i đó không tạo ra công ăn việc là m cho ngưá»i dân. Ngưá»i chá»§ mướn và trả công tháºt háºu cho những ngưá»i là m việc và o giá» chót, cho thấy tấm lòng quảng đại bao la cá»§a ông, vì nếu ông chỉ trả lương đúng theo số giá» hỠđã là m việc thì chắc chắn gia đình cá»§a những ngưá»i nà y sẽ thiếu ăn trong ngà y đó.
Thiên Chúa chÃnh là Ông chá»§ tốt là nh và quảng đại vá»›i tất cả tạo váºt cá»§a Ngà i. Ngà i luôn quan tâm và thương xót nhân loại, nhất là đối vá»›i những ngưá»i Ä‘au khổ vá» mặt váºt chất lẫn tinh thần như lá»i Ngà i nói: “Tất cả những ai mang gánh nặng ná» hãy đến cùng Ta, Ta sẽ cho nghỉ ngÆ¡i bồi dưỡng”.
Như thế, ông chá»§ đã rá»™ng lượng trả tiá»n lương cho tất cả các công nhân bằng nhau, không kể há» là m việc và o giá» nà o, Ä‘iá»u đó không phải là sá»± bất công.
Ngưá»i chá»§ vưá»n nho là Thiên Chúa, Ngà i luôn công bằng vá»›i các tạo váºt cá»§a Ngà i, ai là m việc nhiá»u giá» hay Ãt giỠđối vá»›i Ngà i không quan trá»ng; Ä‘iá»u quan trá»ng, mà là ý định và thái độ là m việc cá»§a các công nhân.
“HAY MẮT BẠN GANH TỊ, VÃŒ TÔI NHÂN LÀNH CHÄ‚NG?â€
Äó là thái độ cố hữu cá»§a con ngưá»i qua má»i thá»i đại, ta hay ganh tị vá»›i ngưá»i giá»i hÆ¡n ta hoặc được hoà n cảnh ưu đãi hÆ¡n ta. Ganh tị đến độ, ta không nháºn ra được Thiên Chúa cÅ©ng yêu thương ta như Ngà i đã yêu thương những ngưá»i bé má»n, bất hạnh, ta cÅ©ng được Chúa ban cho muôn hồng ân trong cuá»™c Ä‘á»i nà y, thế mà ta không nháºn ra, cứ thÃch đứng núi nảy trông núi ná» mà than trách.
“NHƯ THẾ, KẺ SAU HẾT SẼ NÊN TRƯỚC HẾT, VÀ KẺ TRƯỚC HẾT SẼ NÊN SAU HẾT”.
Qua Dụ ngôn nà y, những công nhân được mướn là m giỠđầu tiên ám chỉ đến dân tá»™c Israel, là dân tá»™c đã được Thiên Chúa chá»n là m dân riêng và được Ngà i mạc khải chương trình cứu độ, nhưng dân Do Thái đã từ khước Thiên Chúa lại còn giết hại Con Má»™t do Ngà i sai tá»›i để cứu chuá»™c thế gian.
Nhưng tình yêu thương cá»§a Thiên Chúa được thể hiện qua công trình cứu độ cá»§a Ngà i không giá»›i hạn trong quốc gia Do Thái mà còn mở rá»™ng đến má»i dân tá»™c trên thế gian.
Các công nhân được gá»i là m việc trong vưá»n nho và o giá» cuối cùng là hình ảnh tiêu biểu cho tất cả các dân ngoại đã từng hưởng Æ¡n cứu độ cá»§a Thiên Chúa như Ngà i đã ban Æ¡n cho dân Do Thái.
Cuối Bà i Tin mừng, Thánh sỠMatthêu muốn chúng ta đặc biệt chú ý:
“NHƯ THẾ, KẺ SAU HẾT SẼ NÊN TRƯỚC HẾT, VÀ KẺ TRƯỚC HẾT SẼ NÊN SAU HẾT”.
Cách trả tiá»n công cá»§a ông chá»§ cho thợ là m vưá»n nho, đã minh há»a sống động cho câu nói cá»§a Chúa
Câu nà y không có ý nói dân Do Thái sẽ bị loại ra khá»i Nước Thiên Chúa, nhưng Matthêu cho biết: sẽ có má»™t cuá»™c láºt đổ ngoạn mục cái thứ tá»± ban đầu, coi chừng há» sẽ bị rá»›t xuống là ngưá»i sau hết. Váºy, há» phải cẩn tháºn khi nghe dụ ngôn nà y.
Chúng ta phải ý thức thân pháºn mình như những thợ đến là m giá» thứ chÃn (3 giá» chiá»u), thứ mưá»i má»™t (5 giá» chiá»u), để cảm tạ Chúa, và bà y tá» lòng yêu mến Ngà i bằng cách nghe, là m theo Lá»i Ngà i, Ä‘em Tin Mừng và o trong cuá»™c sống, trong mái ấm gia đình mình.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Tiên tri Êdêkiel, Bổn pháºn cá»§a ngưá»i mục tá» là coi sóc Ä‘oà n chiên cá»§a mình, há» phải chịu trách nhiệm trước mặt chá»§ vì số pháºn cá»§a Ä‘oà n chiên. Nếu Ä‘oà n chiên tốt là nh, mạnh khá»e, há» sẽ được chá»§ khen ngợi và thưởng công xứng đáng. Nếu Ä‘oà n chiên yếu nhược, tan tác, há» sẽ bị chá»§ nghiêm khắc trị tá»™i và lấy Ä‘i quyá»n mục tỠđể trao cho ngưá»i khác biết cách chăm sóc Ä‘oà n chiên tốt hÆ¡n.
Vá»›i Bà i Tin mừng hôm nay, chúng ta hãy dâng lên Chúa lá»i cầu nguyện sau đây:
Lạy Chúa, mặc dầu con bất xứng, nhưng Chúa vẫn má»i gá»i con Ä‘i và o là m vưá»n nho cho Chúa. Xin Chúa cho con luôn biết cố gắng là m má»™t ngưá»i thợ chăm chỉ, khiêm tốn và cần mẫn trong vưá»n nho Nước Chúa, đó là sứ mệnh LOAN BÃO TIN MỪNG.
Amen.
__________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

