“CON CÃI ÄỜI NÀY KHI Äá»I XỬ VỚI Äá»’NG LOẠI THÃŒ KHÔN KHÉO HÆ N CON CÃI Sá»° SÃNG”.
BÀI ÄỌC I: Rm 15, 14-21
“Tôi là ngưá»i giúp việc cá»§a Äức Giêsu Kitô nÆ¡i các ngưá»i Dân ngoại để cá»§a lá»… Dân ngoại được Chúa chấp nháºn”.
TrÃch thư Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Rôma.
Anh em thân mến, phần tôi, tôi tin chắc rằng anh em có đầy thiện cảm, và đầy má»i sá»± hiểu biết, cho nên anh em có thể khuyên bảo lẫn nhau. Nhưng tôi đã viết thư nà y cho anh em có phần khá bạo dạn, có ý nhắc nhá»§ anh em nhá»› lại: nhỠân sá»§ng Thiên Chúa đã ban cho tôi trở nên ngưá»i giúp việc cá»§a Äức Giêsu Kitô nÆ¡i các Dân ngoại, gánh lấy thiên chức rao giảng Tin Mừng, ngõ hầu cá»§a lá»… Dân ngoại được chấp nháºn và được thánh hoá trong Thánh Thần.
Bởi váºy trong Äức Giêsu Kitô, tôi có thể tá»± hà o trước mặt Thiên Chúa. Vì chưng tôi không dám nói Ä‘iá»u gì ngoà i việc Äức Kitô dùng tôi là m cho dân ngoại vâng phục, bằng ngôn ngữ cÅ©ng như bằng hà nh động, nhá» những phép lạ, những việc phi thưá»ng và quyá»n lá»±c cá»§a Thánh Thần. Bởi thế, từ Giêrusalem và miá»n chung quanh cho đến Illyricô, tôi đã rao giảng đầy đủ Tin Mừng cá»§a Äức Kitô.
Như thế, tôi đã rao giảng Tin Mừng nà y, không phải ở những nÆ¡i đã kêu cầu danh Äức Kitô, để tránh khá»i xây dá»±ng trên ná»n móng kẻ khác đã đặt, nhưng tôi hà nh động như lá»i đã chép: “Những ai chưa há» nghe loan báo vá» Ngưá»i, thì sẽ xem thấy Ngưá»i; và những ai chưa há» nghe nói vá» Ngưá»i, thì sẽ hiểu biết Ngưá»i”.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 97, 1. 2-3ab. 3cd-4
A+B= Chúa đã công bố Æ¡n cứu độ cá»§a Ngưá»i trước mặt chư dân (x. c. 2b).
A=Hãy ca mừng Chúa má»™t bà i ca má»›i, vì Ngưá»i đã là m nên những Ä‘iá»u huyá»n diệu. Tay hữu Ngưá»i đã tạo cho Ngưá»i cuá»™c chiến thắng, cùng vá»›i cánh tay thánh thiện cá»§a Ngưá»i.
B=Chúa đã công bố Æ¡n cứu độ cá»§a Ngưá»i, trước mặt chư dân, Ngưá»i tá» rõ đức công minh. Ngưá»i đã nhá»› lại lòng nhân háºu và trung thà nh, để sá»§ng ái nhà Israel.
A=Khắp nơi bỠcõi địa cầu đã nhìn thấy ơn cứu độ của Thiên Chúa chúng ta. Toà n thể địa cầu hãy reo mừng Chúa, hãy hoan hỉ, mừng vui và đà n ca.
A+B= Chúa đã công bố Æ¡n cứu độ cá»§a Ngưá»i trước mặt chư dân (x. c. 2b).
A+B=Tôi vui mừng khi ngưá»i ta nói vá»›i tôi: “Chúng ta sẽ tiến và o nhà Chúa”(c. 1).
Xướng: 1) Tôi vui mừng khi ngưá»i ta nói vá»›i tôi: “Chúng ta sẽ tiến và o nhà Chúa”. Hỡi Giêrusalem, chân chúng tôi Ä‘ang đứng nÆ¡i cá»a thà nh rồi. – Äáp.
2) Giêrusalem được kiến thiết như thà nh trì, được cấu tạo kiên cố trong toà n thể. NÆ¡i đây các bá»™ lạc, các bá»™ lạc cá»§a Chúa tiến lên. – Äáp.
3) Theo luáºt pháp cá»§a Israel, để ngợi khen danh Chúa. Tại đây đã đặt ngai toà thẩm phán, ngai toà cá»§a nhà Äavit. – Äáp.
ALLELUIA: Pl 2, 15-16
-Anh em hãy tÃch trữ lá»i ban sá»± sống, anh em hãy chiếu sáng như những vì sao ở giữa thế gian. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Lc 16, 1-8
“Con cái Ä‘á»i nà y khi đối xá» vá»›i đồng loại thì khôn khéo hÆ¡n con cái sá»± sáng”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Má»™t ngưá»i phú há»™ kia có má»™t ngưá»i quản lý; và ngưá»i nà y bị tố cáo đã phung phà cá»§a chá»§. Ông chá»§ gá»i ngưá»i quản lý đến và bảo rằng: ‘Tôi nghe nói anh sao đó. Anh hãy tÃnh sổ công việc quản lý cá»§a anh, vì từ nay anh không thể là m quản lý nữa’. Ngưá»i quản lý thầm nghÄ© rằng: ‘Tôi phải là m thế nà o, vì chá»§ tôi cất chức quản lý cá»§a tôi? Cuốc đất thì không nổi, ăn mà y thì hổ ngươi. Tôi biết phải liệu thế nà o để khi mất chức quản lý thì sẽ có ngưá»i đón tiếp tôi vá» nhà há»’.
“Váºy anh gá»i từng con nợ cá»§a chá»§ đến và há»i ngưá»i thứ nhất rằng: ‘Anh mắc nợ chá»§ tôi bao nhiêu?’ Ngưá»i ấy đáp: ‘Má»™t trăm thùng dầu’. Anh bảo ngưá»i ấy rằng: ‘Anh hãy lấy văn tá»±, ngồi xuống mau mà viết lại năm mươi’. Rồi anh há»i ngưá»i khác rằng: ‘Còn anh, anh mắc nợ bao nhiêu?’ Ngưá»i ấy đáp: ‘Má»™t trăm giạ lúa miến’. Anh bảo ngưá»i ấy rằng: ‘Anh hãy lấy văn tá»± mà viết lại: tám mươi’.
“Và chá»§ khen ngưá»i quản lý bất lương đó đã hà nh động cách khôn khéo: vì con cái Ä‘á»i nà y, khi đối xá» vá»›i đồng loại, thì khôn khéo hÆ¡n con cái sá»± sáng”.
Äó là lá»i Chúa.
__________________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Lc 16, 1-8)
“CON CÃI ÄỜI NÀY KHI Äá»I XỬ VỚI Äá»’NG LOẠI THÃŒ KHÔN KHÉO HÆ N CON CÃI Sá»° SÃNG”.
Hôm nay thứ Sáu tuần 31 Thưá»ng niên, Phụng vụ đưa chúng ta bước và o Chương 16 Phúc âm Luca.
Như ta biết Luca dà nh hẳn Chương 16 nà y để nói vá» má»™t chá»§ đỠlá»›n: SỬ DỤNG TIỀN CỦA ÄỜI NÀY.
Äây là má»™t chá»§ đỠrất thá»±c tế vá»›i Ä‘á»i sống Kitô hữu vì khi sống ở Ä‘á»i nà y, ai cÅ©ng phải đụng chạm đến TIỀN BẠC. Và luôn có 2 vấn đỠđược đặt ra:
+ KIẾM TIỀN.
+ SỬ DỤNG Äá»’NG TIỀN.
Cả 2 vấn đỠnà y Ä‘á»u là vấn đỠ“hóc búaâ€. Kiếm tiá»n đã khó mà phải biết sá» dụng đồng tiá»n, nó còn khó hÆ¡n. Ngưá»i Kitô hữu không thể kiếm tiá»n bằng bất cứ giá nà o, mà phải bằng những cách chÃnh đáng. Rồi sá» dụng đồng tiá»n phải đúng mục Ä‘Ãch theo như ý Chúa muốn. Äó quả thá»±c là 2 vấn đỠkhó
Tại sao Luca lại táºp trung và o chá»§ đỠnà y?
Thưa trong Chương 16, Luca viết:
“Ngưá»i Pha-ri-sêu vốn ham hố tiá»n bạc, nên nghe các Ä‘iá»u ấy, thì cưá»i nhạo Äức Giê-su. Ngưá»i bảo há»: “Các ông là những kẻ là m ra bá»™ công chÃnh trước mặt ngưá»i Ä‘á»i, nhưng Thiên Chúa thấu biết lòng các ông, bởi vì Ä‘iá»u cao trá»ng đối vá»›i ngưá»i Ä‘á»i lại là điá»u ghê tởm trước mặt Thiên Chúa†(Lc 16, 14 – 15).
“NGƯỜI PHA-RI-SÊU Vá»N HAM Há» TIỀN BẠC . “LÀM RA BỘ CÔNG CHÃNH TRƯỚC MẶT NGƯỜI ÄỜIâ€
Ngưá»i Pharisiêu bản chất là ham hố tiá»n bạc, há» còn ngụy biện bà o chữa cho mình bằng cách CƯỜI NHẠO ÄỨC GIÊSU, há» cho Ngà i là con ngưá»i viá»…n vông, ảo tưởng, không thá»±c tế khi đưa ra những lá»i giảng dạy quá cao siêu, chỉ nhắm và o trá»i cao mà không đả động đến chuyện dưới đất, đó là chuyện “cÆ¡m, áo, gạo, tiá»nâ€.
ChÃnh vì thế Luca đã dà nh hẳn Chương 16 để nói vá» chá»§ đỠTIỀN BAC.
Mở đầu Chương 16 là má»™t dụ ngôn rất kinh Ä‘iển, đó là : DỤ NGÔN NGƯỜI QUẢN GIA BẤT LÆ¯Æ NG.
Kết thúc dụ ngôn, Luca ghi lại lá»i Chúa khen viên Quản gia bất lương như sau:
“Và chá»§ khen ngưá»i quản lý bất lương đó đã hà nh động cách khôn khéo: vì con cái Ä‘á»i nà y, khi đối xá» vá»›i đồng loại, thì khôn khéo hÆ¡n con cái sá»± sángâ€.
Nhưng chúng ta phải tháºt cẩn tháºn vì Chúa không khen Sá»° BẤT LÆ¯Æ NG cá»§a viên Quản gia, mà chỉ khen ông biết khôn ngoan, biết lo xa cho tương lai cá»§a mình.
Ta hãy nghe viên quản gia đó suy nghĩ như sau:
“Ngưá»i quản lý thầm nghÄ© rằng: ‘Tôi phải là m thế nà o, vì chá»§ tôi cất chức quản lý cá»§a tôi? Cuốc đất thì không nổi, ăn mà y thì hổ ngươi. Tôi biết phải liệu thế nà o để khi mất chức quản lý thì sẽ có ngưá»i đón tiếp tôi vá» nhà há»’
Chúng ta thưá»ng cảm thấy khó hiểu vì dưá»ng như Chúa Giêsu đưa ngưá»i “quản lý bất lương†ra là m gương mẫu trong khi có bằng chứng rõ rà ng ông ta đã thâm lạm cá»§a cải cá»§a chá»§ mình. Ngà i đã từng phê phán những ai coi tiá»n cá»§a là m cùng Ä‘Ãch cuá»™c Ä‘á»i và gá»i há» là ngu xuẩn khi chỉ hưởng thụ cá»§a cải chóng qua Ä‘á»i nà y mà không lo tìm kiếm hạnh phúc vững bá»n là chÃnh Thiên Chúa, vì không phải “mạng sống con ngưá»i được bảo đảm nhá» cá»§a cải đâu†(Lc 12,15).
Thá»±c ra Chúa đã cẩn tháºn gá»i ngưá»i quản lý đó là “bất lương†(c. 8); Ngà i có khen chăng là khen ông ta “khôn khéo†biết lo xa cho tương lai cá»§a mình. Qua đó Ngà i dạy các môn đệ là “con cái sá»± sáng†phải biết khôn ngoan trong việc sá» dụng tiá»n cá»§a Ä‘á»i nà y. Sá»± khôn ngoan cá»§a “con cái sá»± sáng†hệ tại ở chá»— biết phân định để sá» dụng tiá»n cá»§a như phương tiện để đạt tá»›i Thiên Chúa là cứu cánh cuá»™c Ä‘á»i, và từ bá» chúng má»—i khi chúng là m phương hại mối liên hệ vá»›i Thiên Chúa và cản trở con đưá»ng đến vá»›i Ngà i.
Câu chá»§ lá»±c Lá»i Chúa hôm nay tháºt sâu sắc:
“CON CÃI ÄỜI NÀY KHI Äá»I XỬ VỚI Äá»’NG LOẠI THÃŒ KHÔN KHÉO HÆ N CON CÃI Sá»° SÃNG”.
Ta cần hiểu rõ một số cụm từ trong câu Chúa nói.
“CON CÃI ÄỜI NÀYâ€, ta hiểu là “NGƯỜI ÄỜIâ€, hay “CON CÃI MA QUá»¶â€.
“CON CÃI Sá»° SÃNGâ€, là con cái sá»± sáng, hay CON CÃI CỦA THIÊN CHÚA.
“KHÔN KHÉO†khác hẳn KHÔN NGOAN.
Ở đây Chúa nói Con cái Ä‘á»i nà y khi đối xá» vá»›i đồng loại thì “KHÔN KHÉO HÆ N†con cái sá»± sáng, chứ Chúa không nói: CON CÃI ÄỜI NÀY KHÔN NGOAN HÆ N CON CÃI Sá»° SÃNG.
Äó là điá»u ta cần phải phân biệt, xác minh ngay từ đầu kẻo nhầm lẫn.
Äá»™c giả tá»± há»i: Tại sao con cái Ä‘á»i nà y khôn khéo hÆ¡n con cái sá»± sáng ?
Qua dụ ngôn Ngưá»i Quản gia bất lương cho ta thấy rõ Ä‘iá»u đó
Ngưá»i quản lý nà y rất “khôn†nghÄ© cách khi mình mất việc quản lý thì được ngưá»i khác đón rước vá» nhà mình.
Và anh ta đã “khéo†khi sá»a lại chứng từ nợ cá»§a ông chá»§. Ngưá»i nợ 100 thùng dầu, anh ta ghi lại còn có 50. Ngưá»i nợ 1000 giạ lúa, anh ta ghi lại còn có 800. Khi khôn khéo ghi lại giấy nợ như váºy, chắc chắn anh ta sẽ được các con nợ cám Æ¡n rối rÃt và sẽ đón tiếp anh ta táºn tình.
Con cái ma quỉ khôn khéo như váºy.
Chỉ biết dùng cái khôn cá»§a mình để lừa gạt, gian xảo, dối trá, vì bản thân mình mà là m thiệt hại đến ngưá»i khác. Vì Ãch lợi cá»§a mình mà có thể bất chấp má»i thá»§ Ä‘oạn. Cái khôn nà y gá»i là khôn lá»i, khôn ranh, ba trợn. Cái khôn cá»§a sá»± bất chÃnh và gian ác.
Con cái sá»± sáng không thể nghÄ© ra cái trò nà y, vì con cái sá»± sáng không thể khôn lanh, khôn lá»i, ba trợn…., cái gì cÅ©ng phải lương thiện, minh bạch, quang minh chÃnh đại, Thà chấp nháºn bị Ä‘uổi việc chứ không thể dùng thá»§ Ä‘oạn để là m hại ngưá»i khác.
Vì thế con cái sá»± sáng thua con cái ma quá»· là như váºy.
Trong xã há»™i ngà y hôm nay, những con cái sá»± sáng thưá»ng khốn khó, cháºt váºt hÆ¡n, nghèo hÆ¡n con cái Ä‘á»i nà y, vì từ trong suy nghÄ© há» luôn sống ngay thẳng, không hối lá»™, tham những, là m thiệt hại ai, há» chấp nháºn mình nghèo Ä‘i, chứ không can tâm là m hà ng gian, hà ng giả, hà ng độc hại, buôn bán, váºn chuyển các chất ma túy, thuốc lắc.
Trong khi con cái Ä‘á»i nà y dám là m tất cả để kiếm cà ng nhiá»u tiá»n cà ng tốt, và há» dá»… tiến thân trong xã há»™i.
Vì thế “CON CÃI ÄỜI NÀY KHI Äá»I XỬ VỚI Äá»’NG LOẠI THÃŒ KHÔN KHÉO HÆ N CON CÃI Sá»° SÃNG”.
Nhưng đối vá»›i Sá»° Sá»NG ÄỜI SAU, Sá»° Sá»NG VĨNH CỬU SAU KHI CHẾT
CON CÃI Sá»° SÃNG KHÔN NGOAN HÆ N HẲN CON CÃI ÄỜI NÀY.
Vì con cái cái sá»± sáng luôn theo Ä‘uổi những giá trị tinh thần, giá trị CHÂN THIỆN MỸ. Há» coi tiá»n bạc chỉ là phương tiện chứ không phải là mục Ä‘Ãch cứu cánh.
Há» cÅ©ng hăng hái và cáºt lá»±c kiếm tiá»n nuôi sống bản thân và gia đình, nhưng đồng tiá»n há» kiếm được là những đồng tiá»n sạch sẽ, lương thiện, chứ không phải cướp giáºt, rá»a tiá»n. Há» luôn đỠcao sá»± công bằng.
Và quan trá»ng, há» biết sá» dụng đồng tiá»n và o những mục Ä‘Ãch chÃnh đáng, há» biết dùng đồng tiá»n để mua lấy anh em, chứ không như cách ngưá»i quản gia bất lương, mua tình cảm ngưá»i khác bằng cách sá»a lại số nợ để những ngưá»i đó chịu Æ¡n anh ta và đón anh ta vá» nhà mình.
Tóm lại:
+Xét theo bình diện Ä‘á»i nà y:
“CON CÃI ÄỜI NÀY KHÔN KHÉO HÆ N CON CÃI Sá»° SÃNGâ€
+ Xét theo bình diện Nước Trá»i:
“CON CÃI Sá»° SÃNG KHÔN NGOAN HÆ N CON CÃI ÄỜI NÀY.
“Khôn khéo†và “Khôn ngoan†khác biệt nhau vỠbản chất.
ÄÆ°Æ¡ng nhiên, không phải những ai được rá»a tá»™i, Ä‘á»u là con cái ánh sáng, con cái Thiên Chúa hết cả đâu.
Nếu được váºy thì quá tốt.
Rất tiếc, nhiá»u ngưá»i được rá»a tá»™i, được là m con Thiên Chúa, nhưng lại sống như con cái ma quỉ. Há» cÅ©ng dùng sá»± khôn ngoan cá»§a mình để trục lợi, để lưá»ng gạt, để cướp công, cướp cá»§a cá»§a anh chị em mình. Có khi há» dám là m Ä‘iá»u mà con cái Ä‘á»i nà y không dám là m. Há» là m tháºt tinh vi và xảo quyệt gấp đôi con cái ma quỉ nữa. Vì có khi há» lấy “Made in bác áiâ€; “Made in Chúa†ra là m bình phong, để che lấp những hà nh vi xấu xa và thá»§ Ä‘oạn cá»§a há».
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch thư Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Rôma, Trình thuáºt hôm nay là phần kết thúc Thư Rôma, Thánh Phaolô đã phải thú nháºn: “tôi đã viết thư nà y cho anh em có phần khá bạo dạnâ€.
Thánh Phaolô phải nhấn mạnh đến Sứ vụ cá»§a mình, chÃnh ông đã được Thiên Chúa chá»n để rao giảng Tin mừng cho dân ngoại, đó là sá»± chÃnh danh, Phaolô viết: “nhỠân sá»§ng Thiên Chúa đã ban cho tôi trở nên ngưá»i giúp việc cá»§a Äức Giêsu Kitô nÆ¡i các Dân ngoại, gánh lấy thiên chức rao giảng Tin Mừng, ngõ hầu cá»§a lá»… Dân ngoại được chấp nháºn và được thánh hoá trong Thánh Thần.â€.
Qua dụ ngôn “Ngưá»i quản gia bất lương†hôm nay, Chúa Giêsu muốn các Kitô hữu há»c nÆ¡i ngưá»i quản gia nà y, không phải há»c cái thói bất lương, nhưng hãy há»c cách biết lo liệu cho phần rá»—i cá»§a mình.
Nếu ngưá»i quản gia biết tÃnh toán tương lai cá»§a mình, thì các Kitô hữu cÅ©ng phải biết hướng đến Ä‘á»i sau mà biết cách lo liệu cho số pháºn cá»§a mình ngay khi còn sống ở Ä‘á»i nà y. Ta phải biết dùng tiá»n cá»§a thế nà o để sinh Ãch phần rá»—i cá»§a mình.
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
___________________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Lc 16, 1-8)
DỤ NGÔN NGƯỜI QUẢN Là BẤT LÆ¯Æ NG:
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ RẰNG: “MỘT NGƯỜI PHÚ HỘ KIA CÓ MỘT NGƯỜI QUẢN LÃ; VÀ NGƯỜI NÀY BỊ Tá» CÃO ÄÃ PHUNG PHà CỦA CHỦ.
ÔNG CHỦ GỌI NGƯỜI QUẢN Là ÄẾN VÀ BẢO RẰNG: ‘TÔI NGHE NÓI ANH SAO ÄÓ. ANH HÃY TÃNH Sá»” CÔNG VIỆC QUẢN Là CỦA ANH, VÃŒ TỪ NAY ANH KHÔNG THỂ LÀM QUẢN Là Ná»®A’.
NGƯỜI QUẢN Là THẦM NGHĨ RẰNG: ‘TÔI PHẢI LÀM THẾ NÀO, VÃŒ CHỦ TÔI CẤT CHỨC QUẢN Là CỦA TÔI? CUá»C ÄẤT THÃŒ KHÔNG Ná»”I, Ä‚N MÀY THÃŒ Há»” NGÆ¯Æ I. TÔI BIẾT PHẢI LIỆU THẾ NÀO ÄỂ KHI MẤT CHỨC QUẢN Là THÃŒ SẼ CÓ NGƯỜI ÄÓN TIẾP TÔI VỀ NHÀ HỌ’.
“MỘT NGƯỜI PHÚ HỘ KIA CÓ MỘT NGƯỜI QUẢN LÃâ€.
Luca giá»›i thiệu 2 nhân váºt trong dụ ngôn: ông Phú há»™ (ông chá»§) và ngưá»i quản lý cá»§a ông.
Cái chức quản lý thì ai cÅ©ng hiểu, đó là ngưá»i thay mặt chá»§ để Ä‘iá»u hà nh tất cả, Ä‘iá»u hà nh kẻ ăn ngưá»i ở trong nhà và ngay cả gia sản cá»§a chá»§. Má»™t ngưá»i có quyá»n hà nh rất lá»›n.
Má»i quyết định cá»§a anh ta cÅ©ng là quyết định cá»§a chá»§, vì anh ta hà nh xá» theo ý chá»§. Anh ta có toà n quyá»n trong má»i giao dịch là m ăn và nhiệm vụ cá»§a ngưá»i quản lý là phải là m sao sinh lá»i cho chá»§, cho gia sản cá»§a ông ngà y cà ng già u thêm.
Nhưng cái chức quản lý ở xã há»™i Do Thái thá»i Chúa Giêsu có má»™t đặc Ä‘iểm, đó là KHÔNG CÓ LÆ¯Æ NG.
Äây chÃnh là nguyên nhân cá»§a má»i nguyên nhân trong Bà i Tin mừng nà y.
Kể ra cÅ©ng lạ: Không có lương thì ngưá»i ta sống bằng gì? Chẳng lẽ “cứ ăn cÆ¡m nhà đi vác tù và hà ng tổng saoâ€.
Tháºt ra anh Quản lý vẫn sống được, vì anh ta được hưởng hoa hồng là số phần trăm trên má»—i giao dịch anh ta thá»±c hiện.
Có nghÄ©a, giả sá» anh mua bán được món hà ng nà o đó, thì anh có quyá»n bá» túi má»™t số phần trăm trong tiá»n lá»i kiếm được. Số phần trăm nà y do chá»§ ấn định. Cà ng giao dịch nhiá»u, anh ta cà ng già u. Äây chÃnh là cách anh ta “mượn đầu heo nấu cháoâ€, dùng tiá»n bạc cá»§a chá»§ để là m già u cho mình.
Như váºy cả 2 bên cùng có lợi. Anh Quản lý sẽ hăng hái và nhiệt tình trong công việc, còn chá»§ thì không phải lo lắng gì vì đã có ngưá»i lo lắng cho mình rồi.
ChÃnh vì thế mà Luca viết: “VÀ NGƯỜI NÀY BỊ Tá» CÃO Äà PHUNG PHà CỦA CHỦâ€.
Con ngưá»i luôn có lòng tham, đồng tiá»n dá»… là m má» mắt. Anh quản lý nà y chắc đã lem nhem tiá»n cá»§a chá»§ mà chá»§ không biết. Nhưng có ngưá»i biết và muốn triệt hạ anh ta nên đã tố cáo vá»›i chá»§.
“’TÔI NGHE NÓI ANH SAO ÄÓâ€.
Äây là cách nói tế nhị cá»§a chá»§, chá»§ không muốn nói ra những việc là m xấu xa cá»§a ngưá»i quản lý. Chỉ cần nói váºy là đủ hiểu rồi, nó đồng nghÄ©a vá»›i “đuổi việc, sa thảiâ€.
“CUá»C ÄẤT THÃŒ KHÔNG Ná»”I, Ä‚N MÀY THÃŒ Há»” NGÆ¯Æ Iâ€.
Có lẽ anh ta sinh ra Ä‘á»i chỉ là m việc quản lý, cái nghiệp cá»§a anh ta là thế, nên những việc phải dùng đến sức thì không hợp và “ăn mà y†lại cà ng không thÃch hợp vì nó liên quan đến sÄ© diện.
TÔI BIẾT PHẢI LIỆU THẾ NÀO ÄỂ KHI MẤT CHỨC QUẢN Là THÃŒ SẼ CÓ NGƯỜI ÄÓN TIẾP TÔI VỀ NHÀ HỌ’
Ngưá»i quản lý trong Dụ ngôn nà y Ä‘ang có vấn đỠđối vá»›i chá»§, Thánh Luca nói rõ: “ngưá»i nà y bị tố cáo đã phung phà cá»§a chá»§â€. Như váºy khi bị chá»§ gá»i đến, anh ta nắm chắc mình sẽ bị Ä‘uổi việc. Trước má»™t tương lai u ám Ä‘ang hiện ra, ngưá»i Quản lý phải lợi dụng cÆ¡ há»™i còn và i phút ngắn ngá»§i tại chức để tÃnh toán cho tương lai cá»§a mình sau nà y.
Nên nhá»› lúc nà y anh ta vẫn là ngưá»i quản lý nên vẫn có toà n quyá»n.
“VẬY ANH GỌI TỪNG CON NỢ CỦA CHỦ ÄẾN VÀ HỎI NGƯỜI THỨ NHẤT RẰNG: ‘ANH MẮC NỢ CHỦ TÔI BAO NHIÊU?’ NGƯỜI ẤY ÄÃP: ‘MỘT TRÄ‚M THÙNG DẦU’. ANH BẢO NGƯỜI ẤY RẰNG: ‘ANH HÃY LẤY VÄ‚N Tá»°, NGá»’I XUá»NG MAU MÀ VIẾT LẠI NÄ‚M MÆ¯Æ I’.
Rá»’I ANH HỎI NGƯỜI KHÃC RẰNG: ‘CÃ’N ANH, ANH MẮC NỢ BAO NHIÊU?’ NGƯỜI ÃY ÄÃP: ‘MỘT TRÄ‚M GIẠLÚA MIẾN’. ANH BẢO NGƯỜI ẤY RẰNG: ‘ANH HÃY LẤY VÄ‚N Tá»° MÀ VIẾT LẠI: TÃM MÆ¯Æ I’
Trong việc kinh doanh, nhất là trong vấn đỠcho vay, ngưá»i quản lý được phép kê thêm phần lãi và ông được hưởng phần lãi nà y. Ngưá»i quản lý trong dụ ngôn bảo những con nợ sá»a lại số nợ trong văn tá»±. Những phần bá» Ä‘i đó là phần lãi mà lẽ ra chÃnh ông quản lý được hưởngâ€.
“Má»™t trăm thùng dầu’….. ‘Anh hãy lấy văn tá»±, ngồi xuống mau mà viết lại năm mươi’ …… “Má»™t trăm giạ lúa miến ……… ‘Anh hãy lấy văn tá»± mà viết lại: tám mươi.
Như váºy ta phải hiểu 2 con nợ nà y ban đầu chỉ vay mượn 50 thùng dầu, 80 giạ lúa thôi. Nhưng khi là m văn tá»±, ngưá»i quản lý bắt ghi 100 thùng dầu, 100 giạ lúa. Không đồng ý thì thôi, còn đồng ý thì phải là m văn tá»±. Số kê khống lên như váºy, ngưá»i quản lý có quyá»n, vì đó là phần lá»i anh được hưởng theo mức hoa hồng chá»§ ấn định.
Có nghÄ©a: vay 50 thùng thì ghi văn tá»± là 100 thùng, ngưá»i quản lý hưởng 50 thùng vay 80 giạ thì ghi là 100 giạ, ngưá»i quản lý hưởng 20 giạ.
Như váºy, ta thấy mặc dù ngưá»i quản lý không hưởng lương, nhưng anh được hưởng hoa hồng quá lá»›n, còn hÆ¡n cả lương nữa.
Bây giá» là lúc phải ghi lại cho đúng vá»›i ban đầu, có nghÄ©a ngưá»i quản lý chấp nháºn mất số lợi đó.
GIẢM Sá» NỢ NHƯNG CHẲNG THIỆT HẠI CHO CHỦ, MÀ CHỈ CÓ LỢI CHO CON NỢ. Phần thiệt hại đó thuá»™c vá» ngưá»i quản lý. Ông sẵn sà ng hy sinh phần lãi đó để đổi lấy tình thân vá»›i ngưá»i khác, nhằm lo cho tương lai ông sau nà y.
Hà nh động của anh quản lý nà y không phải là bất lương, anh ta chỉ bất lương với những gì trong quá khứ thôi, còn bây giỠlà khôn khéo và ông chủ anh khen anh vì anh khéo léo, biết sỠdụng những gì mình đang có để lo cho tương lai.
“VÀ CHỦ KHEN NGƯỜI QUẢN Là BẤT LÆ¯Æ NG ÄÓ Äà HÀNH ÄỘNG CÃCH KHÔN KHÉO: VÃŒ CON CÃI ÄỜI NÀY, KHI Äá»I XỬ VỚI Äá»’NG LOẠI, THÃŒ KHÔN KHÉO HÆ N CON CÃI Sá»° SÃNG”.
Äây là câu kết luáºn cá»§a Chúa Giêsu.
Có lẽ độc giả cảm thấy khó hiểu vì dưá»ng như Chúa Giêsu muốn đưa ngưá»i “quản lý bất lương†nà y ra là m gương trong khi có bằng chứng rõ rà ng anh ta đã lem nhem tiá»n bạc cá»§a chá»§ mình.
Chúng ta khó hiểu và khó chịu cÅ©ng đúng vì Chúa Giêsu từng phê phán những ai coi tiá»n cá»§a là m cùng Ä‘Ãch cuá»™c Ä‘á»i và gá»i há» là ngu xuẩn khi chỉ hưởng thụ cá»§a cải chóng qua Ä‘á»i nà y mà không lo tìm kiếm hạnh phúc vững bá»n là chÃnh Thiên Chúa, vì không phải “mạng sống con ngưá»i được bảo đảm nhá» cá»§a cải đâu†(Lc 12,15).
Thực ra Chúa không khen sự bất lương của anh ta trong quá khứ mà Ngà i khen sự khôn khéo của anh ta trong hiên tại.
“VÃŒ CON CÃI ÄỜI NÀY, KHI Äá»I XỬ VỚI Äá»’NG LOẠI, THÃŒ KHÔN KHÉO HÆ N CON CÃI Sá»° SÃNGâ€
Với con cái sự sáng,
Äó là các môn đệ và cả chúng ta nữa là những ngưá»i tin và đi theo Äức Giêsu. Qua dụ ngôn nà y, Chúa Giêsu muốn dạy cho con cái sá»± sáng má»™t bà i há»c, đó là cÅ©ng phải có sá»± Khôn ngoan như ngưá»i quản lý trong Dụ ngôn khi tÃnh toán cho tương lai, cho cuá»™c Ä‘á»i mai sau cá»§a mình.
Chúa Giêsu dạy các môn đệ là “con cái sá»± sáng†phải biết khôn ngoan trong việc sá» dụng tiá»n cá»§a Ä‘á»i nà y. Sá»± khôn ngoan cá»§a “con cái sá»± sáng†hệ tại ở chá»— biết phân định để sá» dụng tiá»n cá»§a như phương tiện để đạt tá»›i Thiên Chúa là cứu cánh cuá»™c Ä‘á»i, và từ bá» chúng má»—i khi chúng là m phương hại mối liên hệ vá»›i Thiên Chúa và cản trở con đưá»ng đến vá»›i Ngà i.
Khi kể dụ ngôn nà y, Chúa Giêsu muốn dạy chúng ta rằng: Chúng ta cÅ©ng là những ngưá»i quản lý cá»§a Chúa trên trần gian nà y. Chắc chắn, má»™t ngà y nà o đó, Chúa sẽ đến tÃnh sổ vá»›i chúng ta. Vì váºy, má»™t ngưá»i quản lý khéo léo là phải biết táºn dụng tất cả những gì mình Ä‘ang có để chuẩn bị cho tương lai sau nà y, cho ngà y ông chá»§ đến tÃnh sổ vá»›i chúng ta.
Äôi khi chúng ta cÅ©ng phải hy sinh những gì mình đáng hưởng ở Ä‘á»i nà y để chuẩn bị cho Ä‘á»i sau. Cách tốt nhất là dùng những gì mình có lo việc bác ái. Là m như thế, chúng ta Ä‘ang sắm cho mình kho tà n không hư nát trên trá»i.
Lạy Chúa, xin dạy chúng con luôn ý thức mình là ngưá»i quản lý cá»§a Chúa. Xin cho chúng con biết là ngưá»i quản lý khôn ngoan: biết táºn hết sức cho Chúa và biết chuẩn bị cho tương lai cá»§a mình bằng các việc là nh phúc đức.
Amen.
___________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

