“KẺ NGHE LỜI GIẢNG MÀ HIỂU ÄÆ¯á»¢C, NÊN SINH HOA KẾT QUẢ”.
BÀI ÄỌC I: Xh 20, 1-17
“Luáºt do Môsê đã ban ra”.
TrÃch sách Xuất Hà nh.
Trong những ngà y ấy, Chúa phán bảo những lá»i sau đây: “Ta là Thiên Chúa ngươi, Äấng đã dẫn dắt ngươi ra khá»i vùng Ai-cáºp, khá»i nhà nô lệ. Ngươi không được thá» thần nà o khác trước mặt Ta, đừng chạm trổ tượng gá»—, hay vẽ hình các váºt trên trá»i, dưới đất, trong nước, dưới lòng đất. Äừng thá» lạy và phụng sá»± các hình tượng ấy, vì Ta là Chúa, Thiên Chúa ngươi, Chúa hùng mạnh, Chúa ganh tị, trừng phạt con vì tá»™i lá»—i cha, cho đến ba bốn Ä‘á»i, những kẻ ghét Ta; Ta tá» lòng nhân là nh đến ngà n Ä‘á»i đối vá»›i những ai kÃnh mến Ta, và tuân giữ các giá»›i răn Ta.
“Ngươi đừng lấy danh Chúa, Thiên Chúa ngươi, mà lưá»ng gạt, vì Chúa không thể không trừng phạt kẻ nà o lấy danh Ngưá»i mà lưá»ng gạt.
“Ngươi hãy nhá»› thánh hoá ngà y Sabbat. Ngươi là m lụng và là m tất cả má»i việc trong sáu ngà y, còn ngà y thứ bảy là ngà y Sabbat, thì thuá»™c vá» Chúa, Thiên Chúa ngươi; trong ngà y đó, ngươi, con trai, con gái, tôi tá»› nam nữ, súc váºt, ngoại kiá»u trá» trong nhà ngươi, tất cả không được là m việc gì. Vì trong sáu ngà y, Chúa đã tạo dá»±ng trá»i, đất, biển, và tất cả má»i váºt trong đó, rồi Ngưá»i nghỉ trong ngà y thứ bảy: cho nên Chúa chúc phúc và thánh hoá ngà y Sabbat.
“Ngươi hãy tôn kÃnh cha mẹ, để ngươi được sống lâu dà i trong xứ mà Thiên Chúa sẽ ban cho ngươi.
“Ngươi chá»› giết ngưá»i; chá»› phạm tá»™i ngoại tình; chá»› trá»™m cắp; chá»› là m chứng dối hại anh em mình; chá»› tham lam nhà cá»§a kẻ khác, chá»› ham muốn vợ bạn hữu, tôi tá»› nam nữ, bò, lừa và bất cứ váºt gì cá»§a bạn hữu”.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 18, 8. 9. 10. 11
Äáp: Lạy Chúa, Chúa có lá»i ban sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i (Ga 6, 69).
1) Luáºt pháp Chúa toà n thiện, bồi bổ tâm linh; chỉ thị Chúa cố định, phá ngu kẻ dốt. – Äáp.
2) Giá»›i răn Chúa chánh trá»±c, là m hoan lạc tâm can; mệnh lệnh Chúa trong ngá»i, sáng soi con mắt. – Äáp.
3) Lòng tôn sợ Chúa thuần khiết, còn mãi muôn Ä‘á»i; phán quyết Chúa chân thá»±c, công minh hết thảy. – Äáp.
4) Những Ä‘iá»u đó đáng chuá»™ng hÆ¡n và ng, hÆ¡n cả và ng ròng; ngá»t hÆ¡n máºt, và hÆ¡n cả máºt chảy tá»± tà ng ong. – Äáp.
ALLELUIA: Gc 1, 13
Alleluia, alleluia! – Do ý định cá»§a Thiên Chúa, Ngưá»i đã sinh chúng ta bằng lá»i sá»± tháºt, để chúng ta nên như cá»§a đầu mùa các tạo váºt. – Alleluia.
BÀI TIN MỪNG: Mt 13, 18-23
“Kẻ nghe lá»i giảng mà hiểu được, nên sinh hoa kết quả”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Váºy các con hãy nghe dụ ngôn vá» ngưá»i gieo giống: Kẻ nà o nghe lá»i giảng vá» Nước Trá»i mà không hiểu, thì quá»· dữ đến cướp lấy Ä‘iá»u đã gieo trong lòng nó: đó là kẻ thuá»™c hạng gieo dá»c đưá»ng. Hạt rÆ¡i trên đá sá»i là kẻ khi nghe lá»i giảng, thì tức khắc vui lòng chấp nháºn, nhưng không đâm rá»… sâu trong lòng nó: đó là kẻ nông nổi nhất thá»i, nên khi cuá»™c bách hại, gian nan xảy đến vì lá»i Chúa, thì láºp tức nó vấp ngã. Hạt rÆ¡i và o bụi gai, là kẻ nghe lá»i giảng, nhưng lòng lo lắng việc Ä‘á»i, ham mê cá»§a cải, khiến lá»i giảng bị chết ngạt mà không sinh hoa kết quả được. Hạt gieo trên đất tốt, là kẻ nghe lá»i giảng mà hiểu được, nên sinh hoa kết quả, đến ná»—i có hạt được má»™t trăm, có hạt sáu mươi, có hạt ba mươi”.
Äó là lá»i Chúa.
______________________________
PHẦN MỞ ÄẦU:
Các Bà i Äá»c hôm nay muốn nói lên sá»± quan trá»ng tuyệt đối cá»§a Lá»i Chúa.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Xuất Hà nh, Thiên Chúa đã thân hà nh hiện ra và ban Tháºp Giá»›i cho dân Israel qua Moses trước khi há» và o Äất Hứa.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu cắt nghÄ©a cho các môn đệ dụ ngôn “Ngưá»i gieo giống.” Ngà i đưa ra những lý do tại sao tất cả cùng nghe Lá»i Chúa, thế mà có ngưá»i chẳng được lợi Ãch chi cả; trong khi những ngưá»i khác sinh hoa kết trái, ngưá»i được 30, được 60, hay được 100.
(theo Lm. Anthony Äinh Minh Tiên, OP)
Chúng ta bắt đầu đi và o Bà i Tin mừng:
________________________________
BÀI CHIA SẺ (Mt 13, 18-23)
Bá»I CẢNH BÀI TIN MỪNG:
Trong bà i Tin mừng hôm qua, thứ Năm tuần XVI Thưá»ng niên (Mt 13, 10 – 17).
Sau khi nghe Chúa Giêsu đưa ra Dụ ngôn Ngưá»i gieo giống cho dân chúng, các môn đệ đến đặt vấn đỠvá»›i Ngà i: “”Sao Thầy lại dùng dụ ngôn mà nói vá»›i há»? ” (Mt 13, 10).
Dân chúng là giới bình dân là m sao hỠcó thể hiểu được.
Thá»±c ra, chÃnh các môn đệ cÅ©ng không hiểu dụ ngôn đó. Nhưng các ông đã khéo léo đưa dân chúng ra là m bức bình phong để che Ä‘áºy cho mình.
Chúa Giêsu cÅ©ng biết được thâm ý đó nên Ngà i phán: “Ngưá»i đáp: “Bởi vì anh em thì được Æ¡n hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trá»i, còn há» thì không†(Mt 13, 11). Có nghÄ©a, các môn đệ phải được hiểu chÃnh xác rõ rà ng dụ ngôn đó để sau nà y các ông cắt nghÄ©a lại cho các tÃn hữu.
Nếu Chúa nói: “BỞI VÃŒ ANH EM THÃŒ ÄÆ¯á»¢C Æ N HIỂU BIẾT CÃC MẦU NHIỆM NƯỚC TRỜI†thì ta phải hiểu rằng:
ÄÆ°á»£c Æ¡n hiểu biết là má»™t chuyện, nhưng hiểu thế nà o cho đúng thì lại là chuyện khác, vì Mầu nhiệm Nước Trá»i không thể do tá»± sức con ngưá»i nắm bắt được. Ná»— lá»±c, trà khôn cá»§a con ngưá»i cùng lắm chỉ có thể đưa hỠđến được Cá»a Nước trá»i thôi, còn và o được trong đó, hiểu được Mầu nhiệm trong đó phải được do chÃnh Chúa mạc khải.
Như váºy, Bà i Tin mừng hôm nay (Mt 13, 18-23) Chúa Giêsu sẽ chÃnh thức cắt nghÄ©a cho các môn đệ hiểu vá» Dụ ngôn Ngưá»i gieo giống.
Äó là bối cảnh Bà i Tin mừng hôm nay.
Chúng ta bắt đầu bước và o Bà i Tin mừng.
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ RẰNG: “VẬY CÃC CON HÃY NGHE DỤ NGÔN VỀ NGƯỜI GIEO GIá»NGâ€
Chúa Giêsu má»i các môn đệ nghe lại dụ ngôn Ngưá»i gieo giống.
Trong phần giải thÃch nà y, Chúa không cần nhắc lại ná»™i dung dụ ngôn mà đi và o ngay ý nghÄ©a cá»§a nó. Tức nói đến “phản ứng cá»§a 4 mảnh đất, tức phản ứng cá»§a con ngưá»i trước sá»± tiếp nháºn hạt giống là Lá»i Chúa
VẤN ÄỀ ÄẶT RA:
Nhưng trước khi đi và o ý nghĩa Dụ ngôn, có một vấn đỠđặt ra như sau:
Tại sao “Ngưá»i gieo giống†trong Dụ ngôn lại “ngốc†đến độ gieo hạt giống và o những miá»n đất chết mà há» biết chắc nó sẽ không thể sinh hoa kết quả.
Có bác nông dân nà o lại gieo hạt giống và o bụi gai, và o miá»n sá»i đá như dụ ngôn nói đến không?
Chắc chắn là không, không có bác nông dân nà o lại ngốc như váºy.
Nếu không có ai là m váºy, thì tại sao dụ ngôn lại chú trá»ng đến sá»± kiện nà y?
Thá»±c ra Chúa Giêsu Ä‘ang đỠcáºp đến kỹ thuáºt canh tác cá»§a ngưá»i Do Thái thá»i cá»§a Ngà i, đó cÅ©ng là má»™t kinh nghiệm phổ biến
Tháºt thế, và o thá»i Chúa Giêsu, đất Palestin vốn khô cằn, ngưá»i nông dân thá»i đó không cà y bừa dá»n đất trước khi gieo trồng, nhưng gieo vãi trước, rồi sau đó má»›i cà y đất xá»›i bón. Thà nh ra, có hạt rÆ¡i xuống đất tốt, có hạt rÆ¡i trên vệ đưá»ng, có hạt rÆ¡i và o bụi gai.
Như váºy kỹ thuáºt canh tác thá»i đó khác xa bây giá».
Ngà y nay, ngưá»i ta cà y bừa, bón phân, dá»n đất trước, để mảnh đất sắp được gieo trồng đã được chuẩn bị sẵn, nên khi gieo hạt xuống, chắc chắn đó phải là vùng đất tốt.
Như váºy, Dụ ngôn Ngưá»i gieo giống không xa lạ gì quan niệm cá»§a ngưá»i Do Thái
Dù kỹ thuáºt có khác, dù tiến trình canh tác có khác nhau, nhưng ngưá»i nông dân ở thá»i đại nà o cÅ©ng giống nhau ở chá»— há» luôn có TINH THẦN LẠC QUAN. Ãất Ä‘ai có tươi tốt hay khô cằn, thiên nhiên có ngược đãi hay thuáºn lợi, mùa gặt tươi tốt vẫn luôn là niá»m hy vá»ng cá»§a kẻ gieo trồng.
Chúa Giêsu đưa ra 04 loại miá»n đất, tương ứng vá»›i thái độ cá»§a 04 loại ngưá»i đối vá»›i Lá»i Chúa:
1/. MIỀN VỆ ÄÆ¯á»œNG:
“KẺ NÀO NGHE LỜI GIẢNG VỀ NƯỚC TRỜI MÀ KHÔNG HIỂU, THÃŒ QUá»¶ Dá»® ÄẾN CƯỚP LẤY ÄIỀU Äà GIEO TRONG LÃ’NG NÓ: ÄÓ LÀ KẺ THUỘC HẠNG GIEO DỌC ÄÆ¯á»œNGâ€
“MÀ KHÔNG HIỂUâ€.
Thá»±c ra thái độ Chúa Giêsu muốn đỠcáºp ở đây: KHÔNG PHẢI LÀ KHÔNG HIỂU mà là Cá» TÃŒNH KHÔNG HIỂU, KHÔNG MUá»N HIỂU.
Tháºt váºy, vì từ trước đến nay, má»—i khi nghe Lá»i Chúa trong Thánh lá»…, ta Ä‘á»u được nghe các Linh mục giảng giải và cắt nghÄ©a rõ rà ng, rồi còn biết bao buổi chia sẻ, bao bà i viết cắt nghÄ©a trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Như váºy, không thể nói há» không hiểu mà là không muốn hiểu.
Tại sao hỠkhông muốn hiểu?
Thưa vì Lá»i Chúa luôn đòi há»i con ngưá»i phải thay đổi, phải từ bá» lối sống cÅ© để bắt đầu Ä‘á»i sống má»›i, nó đòi há»i gay gắt con ngưá»i phải là m cuá»™c bÆ¡i ngược dòng, Ä‘i ngược lại vá»›i những bản tÃnh Ãch ká»· cá»§a mình.
Con ngưá»i thì luôn ngại khó, không muốn dấn thân, nên dá»… chấp nháºn thái độ KHÔNG HIỂU VÃŒ KHÔNG MUá»N HIỂU.
Miá»n đất bên vệ đưá»ng nó thuá»™c vá» lãnh vá»±c ý chÃ, quyết tâm, chứ không thuá»™c vá» lý trÃ, trà hiểu.
Như váºy, không thể nói là không hiểu mà là “Cá» TÃŒNH KHÔNG HIỂU, KHÔNG MUá»N HIỂUâ€.
Và Chúa Giêsu nhấn mạnh đến háºu quả cá»§a nó: Má»™t khi đã không hiểu thì “QUá»¶ Dá»® ÄẾN CƯỚP LẤY ÄIỀU Äà GIEO TRONG LÃ’NG NÓ†để không cho nó hiểu nữa.
Äây là những ngưá»i có thái độ khinh thưá»ng hay không quan tâm đến những gì Chúa dạy:
Những ngưá»i tham dá»± Thánh Lá»… cách chiếu lệ, Ä‘i lá»… trá»… khi Lá»i Chúa đã bắt đầu, ra ngoà i hút thuốc, hay nói chuyện, hay ngá»§ gáºt, hay để trà óc viá»…n du, khi linh mục cắt nghÄ©a Lá»i Chúa.
Những ngưá»i không bao giá» chịu tham dá»± các dịp tÄ©nh tâm giáo xứ hay há»c há»i Lá»i Chúa dưới bất cứ hình thức nà o. Vá»›i thái độ khinh thưá»ng Lá»i Chúa như thế, là m sao Lá»i Chúa có thể và o trong tâm hồn để sinh lợi Ãch được! vì ma quá»· đã đến cướp rồi.
2/. MIỀN SỎI ÄÃ:
“HẠT RÆ I TRÊN Äà SỎI LÀ KẺ KHI NGHE LỜI GIẢNG, THÃŒ TỨC KHẮC VUI LÃ’NG CHẤP NHẬN, NHƯNG KHÔNG ÄÂM RỄ SÂU TRONG LÃ’NG NÓ: ÄÓ LÀ KẺ NÔNG Ná»”I NHẤT THỜI, NÊN KHI CUỘC BÃCH HẠI, GIAN NAN XẢY ÄẾN VÃŒ LỜI CHÚA, THÃŒ LẬP TỨC NÓ VẤP NGÃâ€
“TỨC KHẮC VUI LÃ’NG CHẤP NHẬN, NHƯNG KHÔNG ÄÂM RỄ SÂUâ€.
Äó là thái độ cá»§a những kẻ nông nổi, bốc đồng, theo thá»i. Äón nháºn lá»i Chúa ngay trong sá»± vui vẻ, nhưng không dà nh thá»i gian để đà o sâu, để suy nghÄ© và để sống, như váºy Lá»i Chúa không thể bén rá»… trong cuá»™c Ä‘á»i cá»§a há».
ChÃnh vì Lá»i Chúa không thể bén rá»… sâu trong tâm hồn, nên há» không thể đứng vững trước những gian nan thá» thách.
Háºu quả dà nh cho những ngưá»i nà y như Chúa nói: “KHI CUỘC BÃCH HẠI, GIAN NAN XẢY ÄẾN VÃŒ LỜI CHÚA, THÃŒ LẬP TỨC NÓ VẤP NGÃâ€.
Äó là những con ngưá»i dá»… dà ng chối Äạo, chối Chúa khi thấy quyá»n lợi, hay sinh mạng cá»§a mình bị Ä‘e doạ vì đức tin.
Lịch sá» Giáo há»™i đã chứng minh Ä‘iá»u đó. Nếu đã có vô số gương anh hùng tá» Äạo trung kiên vì Äức tin thì không thiếu những kẻ hèn nhát chối Äạo.
Thá»i nà o cÅ©ng thế, vì thế những con ngưá»i “miá»n sá»i đá†thá»i nay đầy nhan nhản ra đấy.
3/. MIỀN BỤI GAI:
” HẠT RÆ I VÀO BỤI GAI, LÀ KẺ NGHE LỜI GIẢNG, NHƯNG LÃ’NG LO LẮNG VIỆC ÄỜI, HAM MÊ CỦA CẢI, KHIẾN LỜI GIẢNG BỊ CHẾT NGẠT MÀ KHÔNG SINH HOA KẾT QUẢ ÄÆ¯á»¢C.”
“LÃ’NG LO LẮNG VIỆC ÄỜIâ€
Có lẽ không có thá»i nà o như thá»i nay, có vô số ná»—i lo lắng cho cuá»™c sống.
Nhìn vá» tương lai cá»§a đất nước, sá»± sụp đổ vá» kinh kế, sá»± lụn bại vá» thuần phong mỹ tục, nhìn vá» Giáo há»™i vá»›i bao cuá»™c bách hại, nhìn vá» gia đình,… ai mà chẳng lo lắng.
Rồi đây đất nước nà y sẽ ra sao khi nhìn đâu cũng chỉ thấy cảnh đổ vỡ, xuống dốc. Rồi đây mình sẽ sống ra sao khi kinh tế ngà y cà ng khó khăn.
Äã có nhiá»u trăn trở, mà chỉ biết ngồi đó trăn trở nhưng không biết là m cách nà o cho hết trăn trở. Äã có nhiá»u đêm phải thức trắng, mất ngá»§.
Trước những tâm trạng lo lắng như váºy là m sao con ngưá»i có thể đón nháºn hạt giống Lá»i Chúa.
Tâm hồn con ngưá»i ngà y nay là cả bụi gai, toà n là gai.
Miá»n bụi gai nà y Chúa Giêsu muốn nói đến những ngưá»i chỉ quan tâm hay quá đặt nặng sá»± quan trá»ng cá»§a Ä‘á»i sống váºt chất:
HỠđặt những mối lợi váºt chất trên sá»± kÃnh mến Thiên Chúa và hiểu biết Lá»i Chúa. Há» chá»n Ä‘i lá»… nà o cha giảng ngắn nhất, giá» lá»… tiện nhất, mặc dù chẳng hiểu gì Lá»i Chúa hay Bà i Giảng; để còn kịp giá» là m hay có nhiá»u giá» Ä‘i chÆ¡i, giải trÃ. Äây cÅ©ng là những ngưá»i đặt lợi lá»™c váºt chất trên tình nghÄ©a anh em. Há» không dám hy sinh lợi lá»™c váºt chất để sống và là m chứng cho Lá»i Chúa.
4/. MIỀN ÄẤT Tá»T:
” HẠT GIEO TRÊN ÄẤT Tá»T, LÀ KẺ NGHE LỜI GIẢNG MÀ HIỂU ÄÆ¯á»¢C, NÊN SINH HOA KẾT QUẢ, ÄẾN Ná»–I CÓ HẠT ÄÆ¯á»¢C MỘT TRÄ‚M, CÓ HẠT SÃU MÆ¯Æ I, CÓ HẠT BA MÆ¯Æ I.”
Äây là những ngưá»i luôn đặt Thiên Chúa trên hết má»i sá»±, ham muốn há»c há»i, và thi hà nh Lá»i Chúa. Há» biết chuẩn bị tâm hồn, Ä‘á»c trước và suy gẫm Lá»i Chúa trước khi tá»›i nhà thá» tham dá»± Thánh Lá»….
HÆ¡n nữa, há» luôn tìm dịp để há»c há»i và nghiên cứu thêm; đồng thá»i biết áp dụng Lá»i Chúa trong má»i trưá»ng hợp cá»§a cuá»™c Ä‘á»i. Không lạ gì khi Ä‘á»i sống cá»§a há» luôn tăng trưởng vá» má»i phương diện: tâm linh, trà tuệ, tình cảm, và nhân bản.
TINH THẦN LẠC QUAN:
Chúa Giêsu dưá»ng như muốn gieo chÃnh niá»m lạc quan ấy và o tâm hồn các môn đệ khi đưa ra dụ ngôn ngưá»i gieo giống: có hạt rÆ¡i bên vệ đưá»ng, có hạt rÆ¡i trên đá sá»i, có hạt rÆ¡i và o bụi gai, nhưng kết quả cá»§a mùa gặt vẫn gấp trăm, gấp ngà n.
Qua muôn thế hệ, hạt giống Nước Trá»i vẫn được gieo vãi: có hạt rÆ¡i và o vệ đưá»ng, sá»i đá, bụi gai cá»§a những chống đối và bách hại, hạt giống ấy vẫn nẩy mầm tươi tốt sinh nhiá»u bông hạt. Ngưá»i môn đệ Chúa Giêsu luôn tiếp tục gieo vãi hạt giống Lá»i Chúa, há» luôn được má»i gá»i đặt trá»n niá»m tin và o Thiên Chúa và kiên trì, dù thà nh công hay thất bại.
Trong thư thứ nhất Corintô. thánh Phaolô đã diá»…n tả đúng tinh thần lạc quan và kiên trì cá»§a ngưá»i gieo giống: “Tôi đã trồng, Apollô đã tưới, nhưng Thiên Chúa má»›i là m cho má»c lên. Cho nên kẻ trồng hay ngưá»i tưới chẳng là gì cả, nhưng có là gì ấy là Thiên Chúa, Ãấng là m cho má»c lên. Kẻ trồng và ngưá»i tưới chỉ là má»™t, ai sẽ lÄ©nh công nấy, chiếu theo công khó cá»§a mình. Quả thế, chúng tôi là những ngưá»i cá»™ng sá»± vá»›i Thiên Chúa. Anh em là cánh vưá»n cá»§a Thiên Chúa, là lâu đà i cá»§a Thiên Chúa†(I Cr 3,6-9)..
Vệ đưá»ng, sá»i đá, bụi gai vẫn tiếp tục cản trở công việc gieo trồng, nhưng ngưá»i nông dân cá»§a Nước Trá»i không vì thế mà bá» cuá»™c. Có những gieo vãi qui mô ồ ạt, nhưng cÅ©ng có những gieo vãi âm thầm: âm thầm trong thinh lặng hằng ngà y, âm thầm trong những khước từ, âm thầm trong những bách hại dưới má»i hình thức, nhưng đó vẫn là sá»± âm thầm cÆ¡ bản nhất trong bất cứ sá»± gieo vãi nà o, hay nói theo
Ãức Phaolô VI trong Tông huấn Loan Báo Tin Mừng: “đó là má»™t sá»± công bố thinh lặng Tin Mừng, nhưng rất hiệu nghiệmâ€.
Lạy Chúa, xin giúp con biết chăm sóc mảnh đất tâm hồn con má»—i ngà y, để Lá»i Chúa đủ sức vươn lên và sống mạnh mẽ qua cách thức con sống cuá»™c Ä‘á»i Ngà i đã tặng ban cho con.
Amen.
__________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

