“ÄỨA CON THỪA Tá»° KIA Rá»’I, NÀO ANH EM, CHÚNG TA HÃY GIẾT NÓ”.
BÀI ÄỌC I: St 37, 3-4. 12-13a. 17b-28
“Nà y thằng chiêm bao đến kia rồi, anh em hãy lại đây, chúng ta bắt giết nó”.
TrÃch sách Sáng Thế.
Israel mến thương Giuse hÆ¡n má»i đứa con khác, vì ông sinh ra Giuse trong lúc tuổi già . Ông may cho Giuse má»™t chiếc áo nhiá»u mầu. Các anh cá»§a Giuse thấy cha mình thương Giuse hÆ¡n má»i đứa con, nên sinh lòng ghen ghét và không thể nói chuyện thân máºt vá»›i Giuse.
Khi các anh Giuse Ä‘i chăn những Ä‘oà n chiên cá»§a cha mình tại Sikem, thì Israel nói vá»›i Giuse: “Có phải các anh con Ä‘ang chăn chiên ở Sikem không? Con hãy lại đây, cha sai con Ä‘i tìm các anh con”.
Giuse Ä‘i tìm các anh mình và gặp các anh tại Äôtain. Khi các anh thấy Giuse từ đằng xa tiến lại gần, há» liá»n âm mưu tìm cách giết Giuse. Há» nói vá»›i nhau rằng: “Nà y thằng chiêm bao đến kia rồi, anh em hãy lại đây, chúng ta bắt giết nó, ném xác nó xuống má»™t cái giếng cạn và nói nó bị thú dữ ăn thịt, rồi xem các Ä‘iá»m chiêm bao cá»§a nó sẽ ra sao?”
Ruben nghe nói thế, liá»n định cứu Giuse khá»i tay anh em, nên nói rằng: “Chúng ta đừng giết nó, đừng là m đổ máu, song ném nó xuống giếng nÆ¡i hoang vu nà y, và như thế, tay các em không phải vấy máu”. Ruben nói như thế, vì có ý muốn cứu Giuse khá»i tay các anh em, để Ä‘em Giuse vá» cho cha mình. Khi Giuse vừa đến gần, các anh liá»n cởi áo dà i Giuse Ä‘ang mặc, và bắt ném xuống giếng cạn.
Äang khi các ông ngồi ăn bánh, thì thấy má»™t Ä‘oà n ngưá»i Ismael từ Galaad tiến vá» Ai-cáºp, các con lạc đà cá»§a há» chở đầy hương liệu, nhá»±a thÆ¡m và dầu thÆ¡m. GiuÄ‘a nói vá»›i các anh em rằng: “Chúng ta giết em chúng ta và giấu máu nó Ä‘i, thì có Ãch lợi gì? Tốt hÆ¡n là chúng ta Ä‘em bán nó cho ngưá»i Ismael và tay chúng ta không phải vấy máu, vì Giuse là em ruá»™t thịt chúng ta”. Các anh em nghe theo lá»i GiuÄ‘a, nên khi các ngưá»i lái buôn từ MaÄ‘ian Ä‘i ngang qua đó, các ông kéo Giuse lên khá»i giếng và đem bán cho các ngưá»i Ismael vá»›i giá hai mươi đồng bạc, và há» dẫn Giuse sang Ai-cáºp.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 104, 16-17. 18-19. 20-21
Äáp: Các ngươi hãy nhá»› lại những Ä‘iá»u kỳ diệu Chúa đã là m (c. 5a).
Xướng:
1) Chúa đã gá»i cảnh cÆ¡ hà n vá» trên đất nước, và rút Ä‘i má»i sá»± nâng đỡ bằng cÆ¡m bánh. Ngà i đã sai má»™t ngưá»i Ä‘i trước há»: Giuse đã bị bán để là m nô lệ. – Äáp.
2) Thiên hạ đã lấy xiá»ng để trói chân ngưá»i, và cổ ngưá»i bị cá»™t bằng xÃch sắt, cho tá»›i khi ứng nghiệm lá»i tiên Ä‘oán cá»§a ngưá»i, lá»i cá»§a Chúa đã biện minh cho ngưá»i. – Äáp.
3) Vua đã sai cởi trói cho ngưá»i, Chúa cá»§a chư dân cÅ©ng đã giải phóng ngưá»i. Vua đã tôn ngưá»i là m chá»§ cá»§a mình, và là m chúa trên toà n diện lãnh thổ. – Äáp.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC PHÚC ÂM: Tv 94, 8ab
Hôm nay các ngươi đừng cứng lòng, nhưng hãy nghe lá»i Chúa phán.
PHÚC ÂM: Mt 21, 33-43. 45-46
“Äứa con thừa tá»± kia rồi, nà o anh em, chúng ta hãy giết nó”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các thượng tế và các kỳ lão trong dân rằng: “Các ông hãy nghe dụ ngôn nà y: Có ông chá»§ nhà kia trồng được má»™t vưá»n nho. Ông rà o dáºu chung quanh, đà o hầm ép rượu và xây tháp canh; Ä‘oạn ông cho tá Ä‘iá»n thuê, rồi Ä‘i phương xa. Äến mùa nho, ông sai đầy tá»› đến nhà tá Ä‘iá»n để thu phần hoa lợi. Nhưng những ngưá»i là m vưá»n nho bắt các đầy tá»› ông: đánh đứa nà y, giết đứa kia và ném đá đứa khác. Chá»§ lại sai má»™t số đầy tá»› khác đông hÆ¡n trước, nhưng há» cÅ©ng xá» vá»›i chúng như váºy. Sau cùng chá»§ sai chÃnh con trai mình đến vá»›i há», vì nghÄ© rằng: Há» sẽ kÃnh nể con trai mình. Nhưng bá»n là m vưá»n vừa thấy con trai ông chá»§ liá»n bảo nhau: “Äứa con thừa tá»± kia rồi: Nà o anh em! Chúng ta hãy giết nó Ä‘i và chiếm lấy gia tà i cá»§a nó”. Rồi há» bắt cáºu, lôi ra khá»i vưá»n nho mà giết. Váºy khi chá»§ vá», ông sẽ xá» trà vá»›i bá»n há» thế nà o? Các ông trả lá»i: “Ông sẽ tru diệt bá»n hung ác đó và sẽ cho ngưá»i khác thuê vưá»n nho để cứ mùa ná»™p phần hoa lợi”. Chúa Giêsu phán: “Các ông chưa bao giá» Ä‘á»c thấy trong Kinh Thánh sao:
” ‘ChÃnh viên đá bá»n thợ loại ra, đã trở nên viên đá góc; đó là việc Chúa là m và là việc lạ lùng trước mắt chúng ta’? Bởi váºy, Ta bảo các ông: Nước Thiên Chúa sẽ cất khá»i các ông để trao cho dân tá»™c khác biết là m cho trổ sinh hoa trái”.
Các Thượng tế và biệt phái nghe dụ ngôn đó, thì hiểu Ngưá»i ám chỉ vá» mình. Há» liá»n tìm cách bắt Ngưá»i, nhưng lại sợ dân chúng, vì thiên hạ Ä‘á»u tôn Ngưá»i là Tiên tri.
Äó là lá»i Chúa.
__________________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Mt 21, 33-43. 45-46)
“ÄỨA CON THỪA Tá»° KIA Rá»’I, NÀO ANH EM, CHÚNG TA HÃY GIẾT NÓ”.
Hôm nay thứ Sáu tuần II Mùa Chay 2021. Phụng vụ đưa chúng ta bước và o Chương 21 Phúc âm Matthêu.
Bước và o Chương 21, có nghÄ©a Chúa Giêsu đã và o thà nh Giêrusalem, vì mở đầu Chương 21, Matthêu đã tưá»ng thuáºt cuá»™c và o Thà nh cá»§a Chúa Giêsu rất long trá»ng và hoà nh tráng.
Chúa Giêsu và o Giêrusalem vá»›i tư cách là Äấng Messia (Mt 21,1 – 11).
Matthêu viết:
“Má»™t đám ngưá»i rất đông lấy áo choà ng trải xuống mặt đưá»ng, má»™t số khác lại chặt nhà nh chặt lá mà rải lên lối Ä‘i. Dân chúng, ngưá»i Ä‘i trước, kẻ theo sau, reo hò vang dáºy: Hoan hô Con vua Äa-vÃt! Chúc tụng Äấng ngá»± đến nhân danh Äức Chúa! Hoan hô trên các tầng trá»i.
“Khi Äức Giê-su và o Giê-ru-sa-lem, cả thà nh náo động, và thiên hạ há»i nhau: “Ông nà y là ai váºy? ” Dân chúng trả lá»i: “Ngôn sứ Giê-su, ngưá»i Na-da-rét, xứ Ga-li-lê đấy†(Mt 21. 8 – 11).
Và o thà nh Giêrusalem, cÅ©ng đồng nghÄ©a Chúa chuẩn bị bước và o cuá»™c khổ nạn. Vì thế các bà i Ä‘á»c Lá»i Chúa hôm nay ta thấy hiện lên má»™t bầu khà chết chóc, máu và nước mắt.
TRONG BÀI ÄỌC I, TrÃch sách Sáng Thế, tác giả đã thuáºt lại cuá»™c truy sát tổ phụ Giuse do các anh em cá»§a ông thá»±c hiện, ông được gá»i là ÄỨA CON THỪA Tá»°, thằng chiêm bao.
Tổ phụ Giuse được gá»i là đứa con thừa tá»±, vì ông được cha là Tổ phụ Giacóp, Israen thương hÆ¡n những đứa con khác, chÃnh vì thế mà các anh em ghen ghét, và muốn giết chết Giuse.
Sách Sáng thế viết:
“”Nà y thằng chiêm bao đến kia rồi, anh em hãy lại đây, chúng ta bắt giết nó”.
Nhưng Thiên Chúa đã cứu Giuse thoát khá»i tay anh em và ông được anh em bán sang Ai Cáºp, vô tình thá»±c hiện kế hoạch cá»§a Thiên Chúa cứu dân Israen thoát khá»i nạn đói kinh hoà ng sau đó.
TRONG BÀI TIN MỪNG, trÃch Phúc âm Matthêu, cụm từ “ÄỨA CON THỪA TỰ†cÅ©ng được lặp lại và ám chỉ và o chÃnh Chúa Giêsu. Ta cÅ©ng bắt gặp lại những gì đã xảy ra trong Bà i Ä‘á»c I:
“”ÄỨA CON THỪA Tá»° KIA Rá»’I, NÀO ANH EM, CHÚNG TA HÃY GIẾT NÓ”.
CÅ©ng như Tổ phụ Giuse, theo kế hoạch cá»§a Thiên Chúa, Giuse đã trở thà nh ngưá»i cứu Israen.
Còn Chúa Giêsu trong Bà i Tin mừng, Matthêu viết:
“’ChÃnh viên đá bá»n thợ loại ra, đã trở nên viên đá góc; đó là việc Chúa là m và là việc lạ lùng trước mắt chúng ta’?
Khi Chúa Giêsu bị các Thượng tế loại bá» và giết chết, Chúa đã trở thà nh VIÊN Äà GÓC cá»§a tòa nhà là Giáo há»™i, cứu nhân loại thoát khá»i xiá»ng xÃch cá»§a tá»™i lá»—i và sá»± chết.
““”ÄỨA CON THỪA Tá»° KIA Rá»’I, NÀO ANH EM, CHÚNG TA HÃY GIẾT NÓ”.
“ÄỨA CON THỪA TỰ†trong bà i Tin mừng hôm nay là đứa con trai cá»§a ông chá»§ vưá»n nho trong Dụ ngôn “Những tá Ä‘iá»n sát nhânâ€, ám chỉ Chúa Giêsu, Con Má»™t Thiên Chúa
Äứa con thừa tá»± trong dụ ngôn đã bị các tá Ä‘iá»n giết chết để cố ý chiếm Ä‘oạt vưá»n nho.
Chúa Giêsu, Con Má»™t Thiên Chúa cÅ©ng bị các Thượng tế, Kỳ lão, những ngưá»i lãnh đạo Do Thái giáo giết chết để chiếm Ä‘oạt dân Do Thái, dân Chúa chá»n, dân cá»§a giao ước.
Như váºy ta có thể nói DỤ NGÔN NHá»®NG Tà ÄIỀN SÃT NHÂN là dụ ngôn kinh Ä‘iển trong Kinh thánh diá»…n tả Công trình cứu chuá»™c, nó cÅ©ng diá»…n tả lịch sá» Israel.
Cà ng đến gần Tuần thánh, Phụng vụ đỠcáºp đặc biệt đến Dụ ngôn “Những tá Ä‘iá»n sát nhân†nà y, để là m nổi báºt cuá»™c Khổ nạn cá»§a Chúa.
VƯỜN NHO
Äó là hình ảnh Kinh Thánh ưa dùng khi diá»…n tả vá» dân Israel. Thiên Chúa đã chá»n Israel là m dân riêng cá»§a Ngà i và đã ký giao ước vá»›i các tổ phụ cá»§a há».
Chúa đã là m tất cả những gì cho dân để dân phát triển thà nh một quốc gia hùng mạnh.
Tiên tri Isaia đã diá»…n tả vá» vưá»n nho cá»§a Thiên Chúa rất hay.
Tiên tri Isaia viết:
“Ngưá»i tôi yêu có má»™t vưá»n nho trên đồi xinh tươi. Ngưá»i rà o giáºu, nhặt đá, trồng cây chá»n lá»c, xây tháp giữa vưá»n, láºp máy ép trong vưá»n, và trông mong nó sinh quả nho, nhưng nó lại sinh toà n nho dại.
Váºy giỠđây, hỡi dân cư Giêrusalem và ngưá»i GiuÄ‘a, hãy luáºn xét giữa ta và vưá»n nho ta. Nà o còn việc gì phải là m cho vưá»n nho ta mà ta đã không là m? Sao ta trông mong nó sinh quả nho, mà nó lại sinh quả nho dại!
GiỠđây ta tá» bà y cho các ngươi biết ta sẽ là m gì đối vá»›i vưá»n nho ta: Ta sẽ phá hà ng rà o, để nó bị tà n phá, sẽ phá tưá»ng để nó phải bị già y đạp. Ta sẽ bá» nó hoang vu, không cắt tỉa, không vun xá»›i; gai góc sẽ má»c lên, và ta sẽ khiến mây không mưa xuống trên nó. Vưá»n nho cá»§a Chúa các đạo binh là nhà Israel, và ngưá»i GiuÄ‘a là chồi cây Chúa vui thÃch. Ta trông mong nó thá»±c hà nh Ä‘iá»u chÃnh trá»±c, nhưng đây toà n sá»± gian ác. Ta trông mong nó thá»±c hà nh đức công bình, nhưng đây toà n là tiếng kêu oan.†(Is 5, 1 – 7).
“TRÔNG MONG NÓ SINH QUẢ NHO, NHƯNG NÓ LẠI SINH TOÀN NHO DẠIâ€.
Äó là tình trạng bi đát cá»§a vưá»n nho. Thiên Chúa than thở tất cả những gì cần là m, Ngà i đã là m hết rồi, nhưng vưá»n nho không chịu phát triển như ý Thiên Chúa muốn, dân Israel dã không Ä‘i theo đưá»ng lối Chúa mà chỉ chạy theo các tà thần.
Tất cả những gì Tiên tri Isaia mô tả vá» vưá»n nho Thiên Chúa đã được Chúa Giêsu đưa và o dụ ngôn cá»§a Bà i Tin mừng hôm nay.
Dân Israel đã Ä‘i xa đưá»ng lối Chúa, nhưng Ngà i không bá» rÆ¡i, Thiên Chúa đã sai các tiên tri và ngôn sứ đến vá»›i dân để nhắc nhở, Chúa sai hỠđến không những má»™t lần mà rất nhiá»u lần. Nhưng không những không nghe theo, mà há» còn đối xá» vá»›i các tiên tri rất tà n nhẫn.
Sau cùng, Thiên Chúa đã sai chÃnh Con Má»™t cá»§a Ngà i, là Chúa Giêsu đến vá»›i há», hy vá»ng há» sẽ nể nang. Nhưng hỠđã manh tâm giết cả Con cá»§a Ngà i.
Nhưng chÃnh khi giết chết “Äứa con thừa tự†để chiếm Ä‘oạt vưá»n nho, há» tưởng rằng đã loại bỠ“Äứa con đó†để chiếm Ä‘oạt dân Israel, thì Äứa con thừa tá»±, Chúa Giêsu đã trở thà nh VIÊN Äà GÓC.
‘ChÃnh viên đá bá»n thợ loại ra, đã trở nên viên đá góc; đó là việc Chúa là m và là việc lạ lùng trước mắt chúng ta’? (Mt 21, 42).
VIÊN Äà GÓC:
Có lẽ độc giả sẽ thắc mắc:
VIÊN Äà GÓC LÀ VIÊN Äà GÃŒ ? Nó có quan trá»ng không?
Như ta biết: Viên đá góc không phải là viên đá nằm trong góc theo như tên gá»i cá»§a nó, VIÊN Äà GÓC CHÃNH LÀ VIÊN Äà ÄẦU TIÊN
VIÊN Äà ÄẦU TIÊN (hoặc VIÊN Äà GÓC TƯỜNG) là viên đá được đặt xuống đầu tiên khi xây dá»±ng các công trình kiến trúc, đặc biệt là phần móng nhà , để từ đó là m ná»n sắp đặt cho tất cả các viên đá khác tạo nên toà n bá»™ cấu trúc cá»§a công trình.
Nhưng ngà y nay, viên đá góc trở thà nh má»™t hình thức lá»… nghi mang tên LỄ ÄẶT VIÊN Äà ÄẦU TIÊN, và viên đá nà y (hoặc là má»™t tấm biển bằng đá) hầu như không còn tham gia và o cấu trúc cá»§a công trình nữa, nó được tách riêng và được chạm khắc chữ trên đó vá»›i những thông tin vá» ngà y tháng bắt đầu xây dá»±ng, tên cá»§a kiến trúc sư và các nhân váºt liên quan.
Nguồn gốc cá»§a truyá»n thống nà y đến nay chưa rõ, nhưng được nhắc đến trong các công trình kiến trúc cá»§a Do Thái giáo và Kitô giáo. Có lẽ hai tôn giáo nà y thá»±c hiện theo chỉ dẫn trong sách Cá»±u Ước: Tảng đá thợ xây nhà loại bá» lại trở nên đá tảng góc tưá»ng. (Thánh Vịnh 118:22), và nhắc đến sáu lần trong Tân Ước (Mattheu 21:42, Marcô 12:10, Luca 20:17, Công vụ Tông đồ 4:11, Êphêsô 2:20 và 1 Phêrô 2:7).
(Theo Wikipedia).
Trong sách Tông đồ Công vụ (Cv 4, 1-12) Thánh Phêrô đã nói vỠViên đá góc nà y như sau:
Lúc bấy giá» Phêrô được đầy Thánh Thần đã nói: “Thưa chư vị thá»§ lãnh toà n dân và kỳ lão, xin hãy nghe, nhân vì hôm nay chúng tôi bị Ä‘em ra xét há»i vá» việc thiện đã là m cho má»™t ngưá»i tà n táºt, vá» cách thức mà con ngưá»i đó đã được chữa khá»i, xin chư vị tất cả, và toà n dân Israel biết cho rằng:
ChÃnh nhá» Danh Äức Giêsu Kitô Nadarét, Chúa chúng tôi, Ngưá»i mà chư vị đã đóng Ä‘inh, và Thiên Chúa đã cho từ cõi chết sống lại, chÃnh nhá» danh Ngưá»i mà anh nà y được là nh mạnh như chư vị thấy đây.
ChÃnh Ngưá»i là viên đá đã bị chư vị là thợ xây loại ra, đã trở thà nh viên Äá Góc tưá»ng; và ơn cứu độ không gặp được ở nÆ¡i má»™t ai khác. Bởi chưng không má»™t Danh nà o khác ở dưới gầm trá»i đã được ban tặng cho loà i ngưá»i, để nhá» và o Danh đó mà chúng ta được cứu độ”.
“ơn cứu độ không gặp được ở nÆ¡i má»™t ai khácâ€, đó là lá»i khẳng định mạnh mẽ cá»§a thánh Phêrô vá» Chúa Giêsu.
Trong Mùa Chay thánh 2021 nà y, Kitô hữu khi Ä‘á»c lại “Dụ ngôn những tá Ä‘iá»n sát nhânâ€. chúng ta có dịp ôn lại Sứ mệnh và cuá»™c khổ nạn cá»§a Chúa và cà ng cá»§ng cố niá»m tin cá»§a ta và o Chúa.
Ngà i là ‘ChÃnh viên đá bá»n thợ loại ra, đã trở nên viên đá góc; đó là việc Chúa là m và là việc lạ lùng trước mắt chúng ta’? (Mt 21, 42).
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
___________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Mt 21, 33-43. 45-46)
MỘT ÄIỂM CẦN LƯU Ã: Câu 44 (Mt 21, 44)
Nếu độc giả tinh ý má»™t chút, sẽ thấy Bà i Tin mừng hôm nay đã bá» sót má»™t câu không trÃch.
Có nghĩa Bà i Tin mừng hôm nay (Mt 21, 33-43. 45-46), đáng lý phải là (Mt 21, 33 – 46). Nhưng vì bị thiếu câu 44 nên đã trở thà nh (Mt 21, 33-43. 45-46).
Váºy câu (Mt 21, 44) là câu gì ? Và tại sao Phụng vụ lại bá» không trÃch ?
Thưa câu 44 đó là : “Ai ngã xuống đá nà y, kẻ ấy sẽ tan xương; đá nà y rÆ¡i trúng ai, sẽ là m ngưá»i ấy nát thịt†(Mt 21, 44).
Sở dÄ© Bà i Tin mừng hôm nay bá» không trÃch câu 44, vì câu ấy có tÃnh chất Ä‘e doạ mạnh mẽ. Chúa Giêsu muốn nói: Giáo há»™i cá»§a Chúa sẽ như tảng đá mà ai xúc phạm đến Giáo há»™i, ngưá»i đó sẽ bị tan xương nát thịt.
Lá»i Ä‘e doạ đó có lẽ không thÃch hợp cho Giáo há»™i cá»§a Chúa vì đó là má»™t cá»™ng Ä‘oà n yêu thương, chẳng Ä‘e doạ và tiêu diệt bất cứ ai mà trái lại còn kêu gá»i má»i ngưá»i gia nháºp và o Giáo há»™i để sống trong yêu thương và chan hoà vá»›i nhau.
Vì thế Bà i Tin mừng đã bá» câu 44 không trÃch.
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC THƯỢNG TẾ VÀ CÃC KỲ LÃO TRONG DÂN RẰNG: “CÃC ÔNG HÃY NGHE DỤ NGÔN NÀY: CÓ ÔNG CHỦ NHÀ KIA TRá»’NG ÄÆ¯á»¢C MỘT VƯỜN NHO. ÔNG RÀO DẬU CHUNG QUANH, ÄÀO HẦM ÉP RƯỢU VÀ XÂY THÃP CANH; ÄOẠN ÔNG CHO Tà ÄIỀN THUÊ, Rá»’I ÄI PHÆ¯Æ NG XA.â€
KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC THƯỢNG TẾ VÀ CÃC KỲ LÃO TRONG DÂN RẰNG
Bối cảnh cá»§a Bà i Tin mừng hôm nay, Chương 21 cá»§a Phúc Âm Matthêu, cho biết Chúa Giêsu đã và o thà nh Giêrusalem và và o Äá»n thá».
CÅ©ng tại Giêrusalem nà y, Chúa Giêsu không còn tranh luáºn vá»›i Luáºt sÄ© và Biệt Phái nữa, mà Ngà i sẽ đụng chạm đến chÃnh những ngưá»i lãnh đạo Do Thái giáo, tức các Thượng tế và kỳ lão. Những cuá»™c đụng chạm đến giá»›i chóp bu nà y sẽ đưa Ngà i đến cái chết.
Chúa Giêsu đã đưa 2 dụ ngôn: Dụ ngôn 2 ngưá»i con (Mt 21, 28 – 32) và Dụ ngôn “Những tá Ä‘iá»n sát nhân†mà Bà i Tin mừng hôm nay mô tả. Trong 2 dụ ngôn nà y Chúa Giêsu đã gá»i đến các Thượng tế và Kỳ lão má»™t thông Ä‘iệp rất rõ rà ng.
DỤ NGÔN NHá»®NG Tà ÄIỀN SÃT NHÂN:
“CÓ ÔNG CHỦ NHÀ KIA TRá»’NG ÄÆ¯á»¢C MỘT VƯỜN NHO. ÔNG RÀO DẬU CHUNG QUANH, ÄÀO HẦM ÉP RƯỢU VÀ XÂY THÃP CANH; ÄOẠN ÔNG CHO Tà ÄIỀN THUÊ, Rá»’I ÄI PHÆ¯Æ NG XAâ€
Các nhân váºt trong dụ ngôn nà y Chúa Giêsu muốn nhắm đến:
VƯỜN NHO: là nhà Israel, dân tộc Do Thái.
CHỦ NHÀ là Thiên Chúa.
Tà ÄIỀN là những ngưá»i lãnh đạo trong Israel.
Tá Ä‘iá»n hiểu cho đúng nghÄ©a là ngưá»i được chá»§ giao đất canh tác, há» phải có trách nhiệm trên mảnh đất được giao cho mình, sinh hoa kết quả theo đúng ý chá»§ chứ không để đất hoang vu cằn cá»—i, rồi đến cuối mùa ná»™p hoa mà u cho chá»§ theo quy định, phần còn lại là cá»§a mình.:
Chúa Giêsu khẳng định rằng: Thiên Chúa đã kêu gá»i Tổ phụ Abraham để gầy dá»±ng nên má»™t dân tá»™c, đó là dân Do Thái, là dân riêng cá»§a Ngà i. ChÃnh Thiên Chúa đã đưa dân ra khá»i Ai Cáºp và đưa đến miá»n đất hứa.
Tương tá»± trong dụ ngôn: ông chá»§ đã trồng được má»™t vưá»n nho, đã rà o giáºu chung quanh, đà o bồn đạp nho và xây má»™t tháp canh, có ý muốn nói:
Má»™t dân Do Thái đã sẵn sà ng, Ngà i đã xây má»™t tháp canh để phòng há» trá»™m cắp, đó là các lá» luáºt được ban cho dân qua Môsê, để ngăn ngừa các ná»n văn hoá ngoại lai, các tà thần, ngẫu tượng xung quanh luôn là m xói mòn, băng hoại lòng đạo đức cá»§a dân Do Thái.
Thiên Chúa trao dân đó cho những vị lãnh đạo tôn giáo chăm sóc. Như váºy, những ngưá»i lãnh đạo phải ý thức rằng: mình chỉ là ngưá»i thay mặt Chúa để chăm sóc dân theo thánh ý Chúa, theo đưá»ng lối Chúa, chứ không phải là ông chá»§ mà mình muốn là m gì thì là m, vì há» chỉ là những tá Ä‘iá»n..
SỰ NGỘ NHẬN TAI HẠI:
Trong xã há»™i luôn xảy ra các ngá»™ nháºn, những ngưá»i lãnh đạo cứ nghÄ© rằng: má»™t khi có quyá»n hà nh thì mình muốn là m gì thì là m, kẻ dưới phải tuân lệnh.
Nhưng thá»±c ra há» phải biết, má»i quyá»n bÃnh Ä‘á»u xuất phát từ Thiên Chúa. Há» chỉ là ngưá»i quản lý thôi, chứ không phải là ông chá»§. Ta còn nhá»› khi Äức Giêsu trả lá»i cho Philatô: “Nếu Bên Trên không ban cho ngà i thì ngà i chẳng có quyá»n gì trên tôi”.
“Rá»’I ÄI PHÆ¯Æ NG XAâ€.
Sau khi chuẩn bị tất cả, giao ngưá»i coi sóc vưá»n nho, ông chá»§ trảy Ä‘i phương xa, đó là thá»i gian Thiên Chúa ẩn mình, để cho những ngưá»i được giao phó, thá»±c hiện trách nhiệm, đó cÅ©ng là thá»i gian cá»§a Cá»±u Ước.
“ÄẾN MÙA NHO, ÔNG SAI ÄẦY TỚ ÄẾN NHÀ Tà ÄIỀN ÄỂ THU PHẦN HOA LỢI. NHƯNG NHá»®NG NGƯỜI LÀM VƯỜN NHO BẮT CÃC ÄẦY TỚ ÔNG: ÄÃNH ÄỨA NÀY, GIẾT ÄỨA KIA VÀ NÉM Äà ÄỨA KHÃC. CHỦ LẠI SAI MỘT Sá» ÄẦY TỚ KHÃC ÄÔNG HÆ N TRƯỚC, NHƯNG HỌ CŨNG XỬ VỚI CHÚNG NHƯ VẬYâ€.
ÄẦY TỚ: ở đây được hiểu là các ngôn sứ và các tiên tri.
Hiểu theo nghÄ©a nà o đó: đầy tá»› là ngưá»i nhà cá»§a chá»§, còn các tá Ä‘iá»n là ngưá»i ngoà i.
Như váºy ông chá»§ trảy Ä‘i phương xa, nhưng ông vẫn quan tâm đến vưá»n nho cá»§a mình. CÅ©ng váºy, mặc dù Thiên Chúa ẩn mình Ä‘i nhưng Ngà i vẫn sai các ngôn sứ và tiên tri đến.
Các Tiên tri và các ngôn sứ là ngưá»i cá»§a Thiên Chúa, được Chúa sai đến vá»›i những nhà lãnh đạo Do Thái để khuyên bảo, nhắc nhở há» vá» sứ mệnh mà Thiên Chúa trao cho há», để cảnh tỉnh há» không được sai đưá»ng lối và những huấn lệnh cá»§a Chúa.
ÄÃNH ÄỨA NÀY, GIẾT ÄỨA KIA VÀ NÉM Äà ÄỨA KHÃC
Trong quá trình lãnh đạo dân, những ngưá»i lãnh đạo nà y đã phạm rất nhiá»u sai lầm, Ä‘i sai đưá»ng lối Chúa, không những há» Ä‘i sai mà còn kéo theo cả má»™t dân tá»™c rá»i xa Chúa để chạy theo các tà thần, Nhưng khi Thiên Chúa sai các vị ngôn sứ, các tiên tri đến nhắc nhở há», không những há» không nghe mà còn đối xá» tệ bạc vá»›i các ngà i, có khi còn giết chết.
Äó là số pháºn cá»§a các Ngôn sứ và tiên tri mà Chúa Giêsu đã có lần nói: “Tôi bảo tháºt các ông: không má»™t ngôn sứ nà o được chấp nháºn tại quê hương mình.†(Lc 4, 24). “Không má»™t ngôn sứ nà oâ€, có nghÄ©a tất cả các ngôn sứ Ä‘á»u bị giết chết bằng nhiá»u cách thức khác nhau: “đánh, giết, ném đáâ€,….
CHỦ LẠI SAI MỘT Sá» ÄẦY TỚ KHÃC ÄÔNG HÆ N TRƯỚC, NHƯNG HỌ CŨNG XỬ VỚI CHÚNG NHƯ VẬY.
Thiên Chúa sai các vị nà y không phải chỉ má»™t lần mà sai đến rất nhiá»u lần, Nhóm đầy tá»› thứ hai cÅ©ng chịu chung số pháºn.
Việc ông chá»§ sai đầy tá»› đến nhiá»u lần, và lần sau đông hÆ¡n lần trước đã nói lên lòng nhân háºu, sá»± kiên trì cá»§a ông. Ông không xá» phạt há» ngay, nhưng chỉ nhắc nhở để mong há» hồi tâm chuyển ý. Như váºy, ông chá»§ vẫn không thất vá»ng trước sá»± độc ác cá»§a các tá Ä‘iá»n. Äó là tất cả những gì xảy trong thá»i Cá»±u Ước.
Ta có thể nói đây là thái độ chai lì trong sai lầm của các thượng tế.
Ở Ä‘á»i dá»… có mấy ngưá»i biết lắng nghe lá»i chỉ bảo cá»§a ngưá»i khác để sá»a sai, không những không sá»a sai mà còn ghét luôn ngưá»i đến nhắc nhở mình. Äó cÅ©ng là thái độ cá»§a bá»n tiểu nhân đắc chÃ. Ngưá»i quân tá» thì Ãt, còn kẻ tiểu nhân nhiá»u vô kể.
“SAU CÙNG CHỦ SAI CHÃNH CON TRAI MÃŒNH ÄẾN VỚI HỌ, VÃŒ NGHĨ RẰNG: HỌ SẼ KÃNH NỂ CON TRAI MÃŒNH. NHƯNG BỌN LÀM VƯỜN VỪA THẤY CON TRAI ÔNG CHỦ LIỀN BẢO NHAU: “ÄỨA CON THỪA Tá»° KIA Rá»’I: NÀO ANH EM! CHÚNG TA HÃY GIẾT NÓ ÄI VÀ CHIẾM LẤY GIA TÀI CỦA NÓ”. Rá»’I HỌ BẮT CẬU, LÔI RA KHỎI VƯỜN NHO MÀ GIẾTâ€
“SAU CÙNG CHỦ SAI CHÃNH CON TRAI MÃŒNH ÄẾN VỚI HỌâ€
Sang đến thá»i Tân Ước, Thiên Chúa sai chÃnh Con Má»™t cá»§a Ngà i đến vá»›i há», vá»›i mong ước há» sẽ nghe lá»i Ngưá»i Con nà y (Ngưá»i Con nà y chÃnh là Äức Giêsu Ä‘ang nói vá»›i há»), nhưng hỠđã nảy ra má»™t ý định khác, đó là giết chết ngưá»i con nà y để cướp luôn vưá»n nho, tức chiếm Ä‘oạt luôn dân tá»™c Do Thái.
ÄỨA CON THỪA Tá»° KIA Rá»’I: NÀO ANH EM! CHÚNG TA HÃY GIẾT NÓ ÄI VÀ CHIẾM LẤY GIA TÀI CỦA NÓ”
Hà nh động nà y đã được tiên báo trong Cá»±u Ước mà trong Bà i Ä‘á»c I đã tưá»ng thuáºt, Ông Giuse, ngưá»i con thừa tá»±, đã bị các anh cá»§a mình giết chết. Há» muốn từ ngưá»i là m thuê nhảy lên thà nh ông chá»§, gạt Thiên Chúa sang má»™t bên, từ đây há» không cần Thiên Chúa nữa, chÃnh há» sẽ là chúa cá»§a dân.
Bây giá» sá»± gian ác đã Ä‘i đến đỉnh Ä‘iểm và ông chá»§ vưá»n nho và o thế phải có má»™t hà nh động quyêt liệt và kịp thá»i.
Sau cùng, ông đã sai chÃnh con trai mình đến vá»›i há». Äứa con thừa tá»± cÅ©ng chẳng được nể nang, còn bị lôi ra khá»i vưá»n nho và giết Ä‘i. Khi kể dụ ngôn nà y Äức Giêsu muốn nói mình chÃnh là ngưá»i con ấy, ngưá»i Con cá»§a ông chá»§ vưá»n nho là Thiên Chúa.
Ngà i tiên báo vá» cái chết sắp đến cá»§a Ngà i bởi tay những tá Ä‘iá»n sát nhân là các nhà lãnh đạo Do thái giáo đương thá»i. Cái chết cá»§a Äức Giêsu nằm trong chuá»—i những cái chết cá»§a các ngôn sứ là các đầy tá»› đã được Thiên Chúa sai đến vá»›i dân Israen trong dòng lịch sá».
Tuy nhiên, cái chết ấy đặc biệt cao quý vì là cái chết cá»§a chÃnh Ngưá»i Con. HÆ¡n thế nữa, cái chết ấy không phải là má»™t dấu chấm hết. Nó là cánh cá»a mở ra má»™t trang sá» má»›i, không phải chỉ là lịch sá» cá»§a dân tá»™c Ãraen, mà còn cho cả nhân loại.
“VẬY KHI CHỦ VỀ, ÔNG SẼ XỬ TRà VỚI BỌN HỌ THẾ NÀO? CÃC ÔNG TRẢ LỜI: “ÔNG SẼ TRU DIỆT BỌN HUNG ÃC ÄÓ VÀ SẼ CHO NGƯỜI KHÃC THUÊ VƯỜN NHO ÄỂ CỨ MÙA NỘP PHẦN HOA LỢI”.
“VẬY KHI CHỦ VỀ, ÔNG SẼ XỬ TRà VỚI BỌN HỌ THẾ NÀO?â€
Sau khi kể xong dụ ngôn, Chúa đã đặt ra cho các Thượng tế má»™t câu há»i: “Váºy theo các ông, khi chá»§ vá», chá»§ sẽ xá» trà thế nà o vá»›i bá»n há» thế nà o?â€.
Chúa Giêsu đặt cho há» má»™t câu há»i, có nghÄ©a Ngà i muốn cho hỠđược quyá»n bà y tá» quan Ä‘iểm cá»§a mình khi chứng kiến sá»± ác độc cá»§a bá»n tá Ä‘iá»n. à cá»§a Chúa Giêsu rất sâu sắc, Ngà i muốn há» tá»± tố cáo há».
“ÔNG SẼ TRU DIỆT BỌN HUNG ÃC ÄÓ VÀ SẼ CHO NGƯỜI KHÃC THUÊ VƯỜN NHO ÄỂ CỨ MÙA NỘP PHẦN HOA LỢI”.
Äây chÃnh là đỠnghị cá»§a các Thượng tế. Äó cÅ©ng là cách xá» sá»± thông thưá»ng và là giải pháp duy nhất, không còn giải pháp nà o hay hÆ¡n nữa. Chúa Giêsu cÅ©ng tán đồng ý kiến nà y.
Ông sẽ đến tiêu diệt các tá Ä‘iá»n, rồi giao vưá»n nho cho ngưá»i khác. Thiên Chúa sẽ truất quyá»n cá»§a há», Ngà i sẽ ban Nước Trá»i cho má»™t dân khác, đó là Giáo Há»™i.
Như váºy, Nước Trá»i khởi Ä‘i từ má»™t dân được Chúa chá»n, trong thá»i Cá»±u Ước, sang đến thá»i Tân Ước, đó là cá»™ng Ä‘oà n rá»™ng ra khắp thế giá»›i, đó là chÃnh GIÃO HỘI.
“CHÚA GIÊSU PHÃN: “CÃC ÔNG CHƯA BAO GIỜ ÄỌC THẤY TRONG KINH THÃNH SAO: “CHÃNH VIÊN Äà BỌN THỢ LOẠI RA, ÄÃ TRỞ NÊN VIÊN Äà GÓC; ÄÓ LÀ VIỆC CHÚA LÀM VÀ LÀ VIỆC LẠLÙNG TRƯỚC MẮT CHÚNG TA’? BỞI VẬY, TA BẢO CÃC ÔNG: NƯỚC THIÊN CHÚA SẼ CẤT KHỎI CÃC ÔNG ÄỂ TRAO CHO DÂN TỘC KHÃC BIẾT LÀM CHO TRá»” SINH HOA TRÃI”.
“CHÃNH VIÊN Äà BỌN THỢ LOẠI RA, ÄÃ TRỞ NÊN VIÊN Äà GÓC; ÄÓ LÀ VIỆC CHÚA LÀM VÀ LÀ VIỆC LẠLÙNG TRƯỚC MẮT CHÚNG TA’?
Giải pháp: Ông chá»§ sẽ lấy lại vưá»n nho và giao cho ngưá»i khác để sinh hoa lợi, còn Ngưá»i Con Thừa tá»± trong dụ ngôn bị giết chết thì sao?
Kinh thánh khẳng định: ChÃnh Thiên Chúa đã là m cho tảng đá bá» Ä‘i đó, trở thà nh tảng đá góc tưá»ng. Äây là má»™t sá»± kỳ diệu vì cứ tưởng viên đá bá» Ä‘i rồi, có ai ngá» nó lại là ná»n tảng cho má»™t ngôi nhà má»›i, đó là Giáo há»™i.
TA BẢO CÃC ÔNG: NƯỚC THIÊN CHÚA SẼ CẤT KHỎI CÃC ÔNG ÄỂ TRAO CHO DÂN TỘC KHÃC BIẾT LÀM CHO TRá»” SINH HOA TRÃI
Hoa lợi là điá»u mà ông chá»§ nhắm tá»›i khi ông đầu tư cho vưá»n nho. Ông đã không thu được hoa lợi gì từ những tá Ä‘iá»n độc ác, bởi đó ông đã lấy vưá»n nho lại, cho ngưá»i khác là m để lấy hoa lợi. Vưá»n nho bây giỠđược hiểu là Nước Thiên Chúa. Nước nà y không còn nằm trong tay giá»›i lãnh đạo dân Do thái nữa.
Dân má»›i ấy chÃnh là Giáo Há»™i phổ quát, trong đó gồm cả dân ngoại và những ngưá»i Do Thái tin Äức Giêsu và có cả chúng ta là các Kitô hữu.
Chúng ta thuá»™c vá» Giáo Há»™i, thuá»™c vá» Ä‘oà n dân má»›i. Chúng ta hãnh diện vì được trao phó vưá»n nho là Nước Thiên Chúa, và lo lắng trước trách nhiệm phải sinh hoa lợi cho xứng ở Ä‘á»i nà y. Là m thế nà o để Giáo Há»™i ná»™p hoa lợi đúng mùa cho Chá»§? Là m thế nà o để chúng ta không rÆ¡i và o tá»™i cá»§a các tá Ä‘iá»n Ä‘i trước?
“CÃC THƯỢNG TẾ VÀ BIỆT PHÃI NGHE DỤ NGÔN ÄÓ, THÃŒ HIỂU NGƯỜI ÃM CHỈ VỀ MÃŒNH. HỌ LIỀN TÃŒM CÃCH BẮT NGƯỜI, NHƯNG LẠI SỢ DÂN CHÚNG, VÃŒ THIÊN HẠÄỀU TÔN NGƯỜI LÀ TIÊN TRI.â€
Thánh sá» Matthêu mô tả thái độ cá»§a các Thượng tế khi nghe dụ ngôn nà y, há» rất tức giáºn vì há» biết Chúa Giêsu kể dụ ngôn đó ám chỉ vá» há» quá rõ rà ng. Há» cà ng cay cú hÆ¡n khi chÃnh hỠđã đưa ra giải pháp cho Chúa Giêsu khi Ngà i há»i há»: “Váºy khi chá»§ vá», ông sẽ xá» trà vá»›i bá»n há» thế nà o?
Các ông trả lá»i: “Ông sẽ tru diệt bá»n hung ác đó và sẽ cho ngưá»i khác thuê vưá»n nho để cứ mùa ná»™p phần hoa lợi”. Há» Ä‘ang tá»± tố cáo mình trước bà n dân thiên hạ. Ta nên nhá»› cuá»™c tranh luáºn nà y Ä‘ang diá»…n ra ở Äá»n thá» nÆ¡i có nhiá»u ngưá»i chứng kiến.
Váºy hoá ra há» Ä‘ang vạch áo cho ngưá»i xem lưng. Dân Do Thái sẽ nghÄ© gì vá» há»?
HỌ LIỀN TÃŒM CÃCH BẮT NGƯỜI, NHƯNG LẠI SỢ DÂN CHÚNG, VÃŒ THIÊN HẠÄỀU TÔN NGƯỜI LÀ TIÊN TRI
Nhưng há» chưa thi hà nh kế hoạch được, vì giá» cá»§a Ngà i chưa đến. Khi giỠđến, há» sẽ là m theo Kế hoạch Cứu Äá»™ cá»§a Thiên Chúa đã vạch sẵn.
Trong Mùa Chay thánh 2021, Giáo há»™i cho chúng ta nghe lại Dụ ngôn “Những tá Ä‘iá»n sát nhân†để má»™t lần nữa khẳng định Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa, Äứa con thừa tá»±, Ngà i đã chịu khổ nạn và bị giết chết để rồi Ngà i trở thà nh VIÊN Äà GÓC cho tòa nhà Giáo há»™i và cho cả chúng ta.
Chúng ta, là những Kitô hữu, ta có trách nhiệm gì và phải là m gì để cho Giáo hội được lớn mạnh và phát triển ra khắp thế giới.
Ta luôn vững tin và o sá»± trưá»ng tồn cá»§a Giáo há»™i vì có Chúa Giêsu là VIÊN Äà GÓC.
Chúng ta hãy dâng lá»i cầu nguyện:
Lạy Chúa, là Ki-tô hữu, con được vinh dá»± là m việc trong vưá»n nho cá»§a Chúa là Nước Trá»i. Xin giúp chúng con biết nhiệt tâm đóng góp phần mình, và không bao giá» lợi dụng ngưá»i khác, lợi dụng Giáo Há»™i, lợi dụng Chúa để tìm lợi Ãch riêng.
Amen.
____________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

