“CÃC CON HÃY TỎ LÃ’NG THÆ¯Æ NG XÓT NHƯ CHA CÃC CON HAY THÆ¯Æ NG XÓT”.
BÀI ÄỌC I: Cl 3, 12-17
“Anh em hãy có đức yêu thương, đó là dây rà ng buá»™c Ä‘iá»u toà n thiện”.
TrÃch thư Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Côlôxê.
Anh em thân mến, như những ngưá»i được chá»n cá»§a Thiên Chúa, những ngưá»i thánh thiện và được yêu thương, anh em hãy mặc lấy những tâm tình từ bi, nhân háºu, khiêm cung, ôn hoà , nhẫn nại, chịu đựng lẫn nhau, và hãy tha thứ cho nhau, nếu ngưá»i nà y có chuyện phải oán trách ngưá»i kia. Như Chúa đã tha thứ cho anh em, anh em cÅ©ng hãy tha thứ cho nhau. Và trên hết má»i sá»±, anh em hãy có đức yêu thương, đó là dây rà ng buá»™c Ä‘iá»u toà n thiện.
Nguyện cho bình an cá»§a Chúa Kitô là m chá»§ trong lòng anh em, sá»± bình an mà anh em đã được kêu gá»i tá»›i để là m nên má»™t thân thể. Anh em hãy cảm tạ Thiên Chúa. Nguyện cho lá»i Chúa Kitô cư ngụ dồi dà o trong anh em.
Vá»›i tất cả sá»± khôn ngoan, anh em hãy há»c há»i và nhá»§ bảo lẫn nhau. Hãy dùng những bà i thánh vịnh, thánh thi và thánh ca cá»§a Thần khÃ, cùng vá»›i lòng tri ân, để hát mừng Thiên Chúa trong lòng anh em. Và tất cả những gì anh em là m, trong lá»i nói cÅ©ng như trong hà nh động, tất cả má»i chuyện, anh em hãy là m vì danh Chúa Giêsu Kitô, nhá» Ngưá»i mà tạ Æ¡n Thiên Chúa Cha.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 150, 1-2. 3-4. 5-6
Äáp: Phà m váºt chi có hÆ¡i thở, hãy ngợi khen Thiên Chúa (c. 6).
Xướng:
1) Hãy ngợi khen Chúa trong thánh đà i cá»§a Chúa, ngợi khen Chúa nÆ¡i thanh không cao cả cá»§a Ngưá»i. Hãy ngợi khen Ngưá»i vì những kỳ công vÄ© đại, ngợi khen Ngưá»i bởi sá»± Ngưá»i tuyệt đối oai nghiêm. – Äáp.
2) Hãy ngợi khen Chúa vá»›i tiếng kèn rầm rá»™, ngợi khen Ngưá»i vá»›i cây đà n sắt, đà n cầm, hãy ngợi khen Ngưá»i vá»›i trống rung và ca vÅ©, ngợi khen Ngưá»i vá»›i tÆ¡ đà n, vá»›i ống tiêu. – Äáp.
3) Hãy ngợi khen Ngưá»i vá»›i âm vang não bạt, ngợi khen Ngưá»i vá»›i tiếng rá»n rÄ© mã-la. Phà m váºt chi có hÆ¡i thở, hãy ngợi khen Thiên Chúa. – Äáp.
ALLELUIA: 2 Cr 5, 19
Alleluia, alleluia! – Thiên Chúa ở trong Äức Kitô đã giải hoà thế gian vá»›i Ngưá»i, và đã đặt lá»i giải hoà trên môi miệng chúng tôi. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Lc 6, 27-38
“Các con hãy tá» lòng thương xót như Cha các con hay thương xót”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Thầy bảo các con Ä‘ang nghe Thầy đây: Các con hãy yêu kẻ thù, hãy là m Æ¡n cho những kẻ ghét mình, hãy chúc phúc cho những kẻ nguyá»n rá»§a mình, hãy cầu nguyện cho những kẻ vu khống mình. Ai vả con má bên nà y, thì đưa cả má bên kia; ai lá»™t áo ngoà i cá»§a con, thì con cÅ©ng đừng cản nó lấy áo trong. Ai xin, thì con hãy cho, và ai lấy gì cá»§a con, thì đừng đòi lại.
Các con muốn ngưá»i ta là m Ä‘iá»u gì cho các con, thì hãy là m cho ngưá»i ta như váºy. Nếu các con yêu những kẻ yêu các con, thì còn ân nghÄ©a gì nữa? Vì cả những ngưá»i tá»™i lá»—i cÅ©ng yêu những ai yêu há». Và nếu các con là m Æ¡n cho những kẻ là m Æ¡n cho các con, thì còn ân nghÄ©a gì? Cả những ngưá»i tá»™i lá»—i cÅ©ng là m như váºy. Và nếu các con cho ai vay mượn mà trông ngưá»i ta trả lại, thì còn ân nghÄ©a gì? Cả những ngưá»i tá»™i lá»—i cÅ©ng cho những kẻ tá»™i lá»—i vay mượn để rồi được trả lại sòng phẳng.
Váºy các con hãy yêu kẻ thù, hãy là m Æ¡n và cho vay mượn mà không trông báo Ä‘á»n. Phần thưởng cá»§a các con bấy giá» sẽ lá»›n lao, và các con sẽ là con cái Äấng Tối Cao, vì Ngưá»i nhân háºu vá»›i những kẻ bá»™i bạc và những kẻ gian ác.
Váºy các con hãy ở nhân từ như Cha các con là Äấng nhân từ. Äừng xét Ä‘oán, thì các con sẽ khá»i bị xét Ä‘oán; đừng kết án, thì các con khá»i bị kết án. Hãy tha thứ, thì các con sẽ được thứ tha. Hãy cho, thì sẽ cho lại các con; ngưá»i ta sẽ lấy đấu hảo hạng, đã dằn, đã lắc và đầy trà n mà đổ và o vạt áo các con. Vì các con Ä‘ong đấu nà o, thì cÅ©ng sẽ được Ä‘ong trả lại bằng đấu ấy”.
Äó là lá»i Chúa.
____________________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Lc 6, 27-38)
“CÃC CON HÃY TỎ LÃ’NG THÆ¯Æ NG XÓT NHƯ CHA CÃC CON HAY THÆ¯Æ NG XÓT”.
Hôm nay thứ Năm tuần XXIII Thưá»ng niên , chúng ta vẫn tiếp tục Chương 6 Phúc âm Luca.
Sau bà i giảng khai mạc ấn tượng vá» 4 mối phúc – 4 mối há»a, Bà i Tin mừng hôm nay, Luca tưá»ng thuáºt thêm bà i giảng nữa, vá»›i 2 chá»§ Ä‘á»:
+ YÊU THÆ¯Æ NG KẺ THÙ (Lc 6, 27 – 34)
+ PHẢI CÓ LÒNG NHÂN TỪ (Lc 6, 35 – 38).
Äó là những bà i giảng thiết thá»±c cho Ä‘á»i sống Kitô hữu và cho con ngưá»i. Nếu con ngưá»i biết thá»±c thi giáo huấn cá»§a Chúa thì xã há»™i sẽ trở nên tốt đẹp, nó sẽ hiện thá»±c hóa Nước trá»i ngay trên trần gian nà y mà không cần phải đợi đến Ä‘á»i sau.
Cụ thể các giáo huấn sau đây:
“Các con muốn ngưá»i ta là m Ä‘iá»u gì cho các con, thì hãy là m cho ngưá»i ta như váºyâ€.
“Các con hãy yêu kẻ thù, hãy là m Æ¡n cho những kẻ ghét mình, hãy chúc phúc cho những kẻ nguyá»n rá»§a mình, hãy cầu nguyện cho những kẻ vu khống mìnhâ€.
“Äừng xét Ä‘oán, thì các con sẽ khá»i bị xét Ä‘oán; đừng kết án, thì các con khá»i bị kết án. Hãy tha thứ, thì các con sẽ được thứ tha. Hãy cho, thì sẽ cho lại các con; ngưá»i ta sẽ lấy đấu hảo hạng, đã dằn, đã lắc và đầy trà n mà đổ và o vạt áo các conâ€.
Và còn nhiá»u giáo huấn khác nữa.
Ãức Giêsu đã dạy chúng ta vá» lòng yêu thương vô vị lợi, tha thứ vô Ä‘iá»u kiện và không xét Ä‘oán ngưá»i khác. Trên tháºp giá, Chúa đã xin Chúa Cha tha tá»™i cho những kẻ giết mình. Ãó là những việc thưá»ng trái vá»›i tÃnh tá»± nhiên cá»§a con ngưá»i. Nhưng Ãức Giêsu đã vượt thắng và muốn chúng ta Ä‘i trên con đưá»ng cá»§a Ngà i là thương, và yêu thương tá»›i cùng.
Bà i Tin mừng hôm nay muốn là m nổi báºt chá»§ Ä‘á»:
“CÃC CON HÃY TỎ LÃ’NG THÆ¯Æ NG XÓT NHƯ CHA CÃC CON HAY THÆ¯Æ NG XÓT”.
Cụm từ “NHƯ CHA CÃC CON†ở đây không có nghÄ©a ta phải có lòng thương xót như Chúa Cha trên trá»i, nó cÅ©ng không đòi há»i ta phải yêu như Cha đã yêu
Vì Thiên Chúa là Äấng già u lòng thương xót, cháºm bất bình và đầy lòng khoan dung, còn con ngưá»i chúng ta chỉ là xác đất váºt hèn, má»™t thụ tạo đầy yếu Ä‘uối và tá»™i lá»—i, nên không thể yêu như Chúa yêu được.
Là m sao ta có thể yêu thương, tha thứ, là m Æ¡n là m phúc và cầu nguyện cho kẻ là m khổ là m hại ta được?! Ta có phải là thánh sống đâu mà là m được những Ä‘iá»u Chúa dạy! Chưa cần thấy mặt kẻ là m khổ ta, mà chỉ cần thoáng nghÄ© đến kẻ ấy thôi, thì bao cÆ¡n lôi đình, thịnh ná»™ không biết từ đâu đã áºp tá»›i, ngáºp đầy trong lòng ta rồi! Chỉ cần thoáng nghÄ© đến kẻ ấy thôi, thì láºp tức ná»—i ấm ức, háºm há»±c đã chá»±c dâng lên đến táºn cổ!
Dẫu biết rằng vá»›i tÃnh xác thịt con ngưá»i, ta khó yêu thương, tha thứ cho kẻ thù, nhưng chÃnh khi ta biết tha thứ cho ngưá»i ta, là ta tha thứ cho chÃnh mình. ChÃnh khi ta biết tha thứ là ta há»c biết yêu thương. Yêu thương không ai khác mà là yêu thương trước hết chÃnh mình, không để ná»—i oán háºn gặm nhấm tâm hồn mình. Chỉ có yêu thương, tha thứ thì cánh cá»a thiên đà ng bình an cá»§a Chúa má»›i có thể mở ra trước mắt ta để ta có thể bước và o ngay ở Ä‘á»i nà y. Khi tha thứ, tâm hồn ta không còn bị dà y vò bởi sá»± căm há»n, oán giáºn nữa, và Thiên Äà ng bình an cá»§a Chúa khi ấy có ngay trong lòng ta váºy!
Nhưng cụm từ “NHƯ CHA CÃC CON†luôn là lá»i má»i gá»i tất cả Kitô hữu chúng ta là con cái Cha trên trá»i, má»—i ngà y hãy trở nên giống Cha hÆ¡n. Giống hÆ¡n chứ không phải như Cha.
Cái động lá»±c và lý do cho lá»i má»i gá»i đó theo lá»i Thánh Phaolô: “Thiên Chúa yêu thương ta ngay khi ta còn là tá»™i nhân†(Rm 5, 10)
Ta đã gây ra biết bao yếu Ä‘uối, lá»—i lầm và vấp phạm, ấy váºy Chúa quên tất cả, Ngà i chỉ còn nhá»› đến công cá»§a ta để thưởng mà thôi. Công lá»›n nhất Chúa Ä‘ang chỠđợi ta là m để mà thưởng nước Thiên Äang bình an, hoan lạc ấy là : ta tha thứ, yêu thương kẻ thù!
Cụm từ “LÃ’NG THÆ¯Æ NG XÓTâ€, cÅ©ng là chá»§ đỠnổi báºt trong Phúc âm Luca. Luca đã dà nh hẳn chương 15 để nói vá» LÃ’NG THÆ¯Æ NG XÓT CHÚA vá»›i 3 dụ ngôn:
+ Dụ ngôn Con chiên bị mất (Lc 15, 4 – 7)
+ Dụ ngôn Äồng bac bị mất (Lc 15, 8 – 10)
+ Dụ ngôn “Ngưá»i cha nhân háºu (Lc 15, 11 – 32).
Cả 3 dụ ngôn Ä‘á»u diá»…n tả Lòng Thương xót Thiên Chúa trước những gì bị hư mất, và cÅ©ng diá»…n tả niá»m vui khi được tìm thấy. Má»™t niá»m vui bùng nổ. Bùng ná»—, vỡ òa không những ỡ dưới đất mà cả ở trên trá»i.
Chúa muốn Kitô hữu chúng ta cÅ©ng phải có Lòng thương xót như váºy.
Bà i Tin mừng hôm nay rất phong phú, có nhiá»u ý tưởng mà ta có thể khai triển, nhưng ta chú ý và o giáo huấn sau đây:
“CÃC CON MUá»N NGƯỜI TA LÀM ÄIỀU GÃŒ CHO CÃC CON, THÃŒ HÃY LÀM CHO NGƯỜI TA NHƯ VẬYâ€.
Äây chÃnh là khuôn và ng thước ngá»c cá»§a Chúa Giêsu.
Äức Khổng Tá» cÅ©ng có má»™t khuôn và ng thước ngá»c:
“Ká»¶ SỞ BẤT DỤC, VẬT THI Ư NHÂN†Äiá»u gì mình không muốn thì đừng là m cho ngưá»i khác” (sách Luáºn ngữ).
Nhân được coi là điá»u cao nhất cá»§a luân lý, đạo đức, Khổng Tá» nói: “Ngưá»i không có nhân thì lá»… mà là m gì? Ngưá»i không có nhân thì nhạc mà là m gì?” (sách Luáºn ngữ).
So sánh hai khuôn và ng thước ngá»c nà y ta thấy rõ:
+ Khuôn và ng thước ngá»c cá»§a Khổng Tá» chỉ có GIà TRỊ TIÊU Cá»°C (không muốn, đừng là m).
+ Khuôn và ng thước ngá»c cá»§a Chúa Giêsu có GIà TRỊ TÃCH Cá»°C (muốn, hãy là m).
Như váºy khuôn và ng thước ngá»c cá»§a Chúa Giêsu siêu vượt hÆ¡n hẳn, vì đây là lá»i dạy cá»§a Chúa, còn khuôn và ng thước ngá»c cá»§a Khổng Tá» chỉ là lá»i dạy cá»§a con ngưá»i.
“CÃC CON MUá»N NGƯỜI TA LÀM ÄIỀU GÃŒ CHO CÃC CON, THÃŒ HÃY LÀM CHO NGƯỜI TA NHƯ VẬYâ€.
Chúng ta muốn nhiá»u thứ lắm, ta muốn được ngưá»i khác quan tâm, muốn được yêu thương, muốn được thông cảm, tha thứ, được chia sẻ, giúp đỡ,….
Váºy ta hãy quan tâm, yêu thương, thông cảm, chia sẻ, giúp đỡ ngưá»i khác.
Khi thá»±c hiện những Ä‘iá»u nà y ta sẽ biến tất cả má»i ngưá»i trở thà nh bạn hữu, và cuá»™c Ä‘á»i cá»§a ta sẽ không còn kẻ thù nữa, và như váºy cuá»™c sống sẽ trở nên nhẹ nhà ng, an bình và hạnh phúc. Thế giá»›i sẽ chẳng còn nÆ¡m ná»›p lo sợ chiến tranh.
Trong khi bao lý thuyết gia cứ loay hoay Ä‘i tìm giải pháp hòa bình cho thế giá»›i, cho cuá»™c sống con ngưá»i, thì hỠđã có trong tay khuôn và ng thước ngá»c cá»§a Chúa để lại, mà không ai chịu chú ý và sống theo nguyên tắc đó.
“CÃC CON MUá»N NGƯỜI TA LÀM ÄIỀU GÃŒ CHO CÃC CON, THÃŒ HÃY LÀM CHO NGƯỜI TA NHƯ VẬYâ€.
Chỉ khi nà o con ngưá»i biết sống và áp dụng khuôn và ng thước ngá»c nà y thì lúc đó cuá»™c sống con ngưá»i, thế giá»›i má»›i trở nên tốt đẹp trong tình huynh đệ cá»§a con cùng Cha trên trá»i.
Các Bà i Äá»c hôm nay đưa ra những lý do và dạy chúng ta trở nên trá»n là nh.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch thư Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Côlôsê, thánh Phaolô đưa ra những lý do tại sao phải nên trá»n là nh: vì ngưá»i tÃn hữu đã được tuyển chá»n, thánh hiến, và yêu thương.
Kitô hữu chúng ta cÅ©ng được Chúa má»i gá»i “Hãy nên trá»n là nh như Cha chúng ta là Äấng trá»n là nh. Váºy ta hãy biết cố gắng má»—i ngà y táºp sống yêu thương và trá»n là nh hÆ¡n, đừng xét Ä‘oán, đừng kết án, hãy tha thứ. Có như váºy cuá»™c Ä‘á»i cá»§a ta sẽ được biến đổi.
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
___________________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Lc 6, 27-38)
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ RẰNG: “THẦY BẢO CÃC CON ÄANG NGHE THẦY ÄÂY: CÃC CON HÃY YÊU KẺ THÙ, HÃY LÀM Æ N CHO NHá»®NG KẺ GHÉT MÃŒNH, HÃY CHÚC PHÚC CHO NHá»®NG KẺ NGUYỀN RỦA MÃŒNH, HÃY CẦU NGUYỆN CHO NHá»®NG KẺ VU KHá»NG MÃŒNH. AI VẢ CON Mà BÊN NÀY, THÃŒ ÄÆ¯A CẢ Mà BÊN KIA; AI LỘT ÃO NGOÀI CỦA CON, THÃŒ CON CŨNG ÄỪNG CẢN NÓ LẤY ÃO TRONG. AI XIN, THÃŒ CON HÃY CHO, VÀ AI LẤY GÃŒ CỦA CON, THÃŒ ÄỪNG ÄÃ’I LẠIâ€.
“Thầy bảo các con Ä‘ang nghe Thầy đâyâ€.
Bà i Tin mừng hôm nay bao gồm những lá»i giáo huấn cá»§a Chúa Giêsu vỠđối nhân xá» thế dà nh cho các môn đệ và cho cả chúng ta qua má»i thá»i đại, là những ngưá»i Ä‘ang chăm chú nghe lá»i dạy bảo cá»§a Ngà i. Như váºy, những ai nghe lá»i giáo huấn nà y và đem ra thá»±c hà nh sẽ là những môn đệ cá»§a Chúa.
Qua bà i Tin Mừng Chúa muốn dạy các môn đệ không được trả thù và oán háºn, trái lại phải biết yêu thương và tha thứ cho những kẻ thù nghịch vá»›i mình.
Nhưng Chúa muốn nói kẻ thù là ai? Là kẻ ghét ta hay ta ghét?
Ở đây, Chúa muốn nói đến những kẻ ghét ta, những kẻ bách hại đạo, những kẻ gây thiệt hại cho mình, cho gia đình, cho đất nước mình, những kẻ sống đối kháng lại với mình vì bất kỳ lý do gì.
Có thể nói trước Äức Giêsu, không có ai dạy bảo con ngưá»i như thế. ChÃnh vì váºy, khi có sá»± xuất hiện cá»§a Ngà i dạy ta phải yêu kẻ thù, thì trong ngôn ngữ loà i ngưá»i đã xuất hiện má»™t từ má»›i “agapanâ€Â
(= Tình yêu kẻ thù).
Như váºy, vá» Tình yêu, ta có thể liệt kê các từ vá» nó như sau, trong tiếng Hy Lạp, có 3 động từ YÊU:
+ Thứ nhất, eran, để chỉ tình yêu trai gái
+ Thứ hai, philein, để chỉ tình yêu giữa những ngưá»i trong gia đình, hay tình bằng hữu
+ Sau cùng, agapan, để chỉ thứ tình yêu chỉ có trong khuôn khổ của Kitô Giáo.
AGAPAN (Tình yêu kẻ thù trong Kitô giáo) được định nghĩa thế nà o?
Äức Giêsu đã liệt kê ra các thể hiện cụ thể cá»§a nó:
– Là m Æ¡n cho kẻ ghét anh em;
– Chúc là nh cho kẻ nguyá»n rá»§a anh em;
– Cầu nguyện cho kẻ vu khống anh em;
– Ai vả anh má bên nà y, thì hãy giÆ¡ cả má bên kia nữa;
– Ai Ä‘oạt áo ngoà i cá»§a anh, thì cÅ©ng đừng cản nó lấy áo trong;
– Ai xin, thì hãy cho, ai lấy cái gì cá»§a anh, thì đừng đòi lại.
Nói tóm lại, nếu chúng ta muốn ngưá»i ta là m gì cho mình, thì chúng ta cÅ©ng hãy là m cho ngưá»i ta.
Tình yêu nà o cÅ©ng váºy, mặc dù không định nghÄ©a được, nhưng má»—i loại tình yêu Ä‘á»u có những thể hiện ra bên ngoà i. Không có tình yêu trong trà tưởng tưởng tượng, trong lý thuyết, vì ngay như cụm từ “Yêu†nó đã là động từ, nên luôn bao hà m hà nh động. Riêng Tình yêu kẻ thù (agapan), nó còn đòi há»i ta cả ý chà lẫn lý trÃ, vì phải vượt lên chÃnh mình, vượt lên trên phản ứng tá»± nhiên cá»§a con ngưá»i má»›i thể hiện được nó.
YÊU KẺ THÙ:
Chỉ có thể được đòi há»i nÆ¡i những ngưá»i môn đệ cá»§a Äức Kitô; vì hỠđã được trang bị là m chuyện đó. Chúa không đòi chúng ta yêu kẻ thù vá»›i tình yêu trai gái hay tình yêu gia đình, vì là m như váºy là đi ngược lại tá»± nhiên; nhưng Ngà i đòi chúng ta yêu kẻ thù bằng tình bác ái, vì Ngà i đã phú bẩm và o linh hồn chúng ta nhân đức bác ái nà y, mà chúng ta thưá»ng gá»i là đức mến, má»™t trong ba nhân đức đối thần.
“CÃC CON MUá»N NGƯỜI TA LÀM ÄIỀU GÃŒ CHO CÃC CON, THÃŒ HÃY LÀM CHO NGƯỜI TA NHƯ VẬY. NẾU CÃC CON YÊU NHá»®NG KẺ YÊU CÃC CON, THÃŒ CÃ’N ÂN NGHĨA GÃŒ Ná»®A? VÃŒ CẢ NHá»®NG NGƯỜI TỘI Lá»–I CŨNG YÊU NHá»®NG AI YÊU HỌ. VÀ NẾU CÃC CON LÀM Æ N CHO NHá»®NG KẺ LÀM Æ N CHO CÃC CON, THÃŒ CÃ’N ÂN NGHĨA GÃŒ? CẢ NHá»®NG NGƯỜI TỘI Lá»–I CŨNG LÀM NHƯ VẬY. VÀ NẾU CÃC CON CHO AI VAY MƯỢN MÀ TRÔNG NGƯỜI TA TRẢ LẠI, THÃŒ CÃ’N ÂN NGHĨA GÃŒ? CẢ NHá»®NG NGƯỜI TỘI Lá»–I CŨNG CHO NHá»®NG KẺ TỘI Lá»–I VAY MƯỢN ÄỂ Rá»’I ÄÆ¯á»¢C TRẢ LẠI SÃ’NG PHẲNG.â€
KHUÔN VÀNG THƯỚC NGỌC:
“Các con muốn ngưá»i ta là m Ä‘iá»u gì cho các con, thì hãy là m cho ngưá»i ta như váºyâ€.
Äây là khuôn và ng thước ngá»c cho con ngưá»i trong thá»i đại Tân Ước, nó vượt xa hÆ¡n, cao hÆ¡n khuôn và ng thước ngá»c cá»§a Nho giáo. Äây cÅ©ng là chá»§ đỠchÃnh cá»§a Bà i Tin mừng hôm nay. Tất cả các giáo huấn cá»§a Chúa hôm nay Ä‘á»u xoay quanh chá»§ đỠnà y.
Khổng Tá» dạy: “Ká»· sở bất dục , váºt thi ư nhânâ€. Äiá»u gì các con không muốn ngưá»i khác là m cho mình thì mình đừng là m cho há» ( thiên vá» tiêu cá»±c: KHÔNG MUá»N). Ở đây Chúa dạy: “Các con muốn ngưá»i ta là m Ä‘iá»u gì cho các con, thì hãy là m cho ngưá»i ta như váºy†(thiên vá» tÃch cá»±c: MUá»N).
Chúng ta muốn ngưá»i khác là m gì cho mình? Ai trong chúng ta cÅ©ng muốn được yêu thương, được tha thứ, được là m Æ¡n, được cầu nguyện. Äó là những ước muốn, khao khát cháy bá»ng. Như váºy, Theo lá»i Chúa dạy, chúng ta hãy là m những Ä‘iá»u đó cho ngưá»i khác, ngay cả kẻ thù cá»§a mình.
Trong Ä‘oạn Tin mừng trên, Chúa trả lá»i cho biết: Sở dÄ© ta phải yêu thương kẻ thù là để trở nên tốt là nh như Cha trên trá»i là Äấng Tốt Là nh, và để được phần thưởng Ä‘á»i sau. Ngà i đưa ra 3 lý luáºn:
– Nếu anh em yêu thương kẻ yêu thương mình, thì có gì là ân vá»›i nghÄ©a? Ngay cả ngưá»i tá»™i lá»—i cÅ©ng yêu thương kẻ yêu thương há».
– Nếu anh em là m Æ¡n cho kẻ là m Æ¡n cho mình, thì còn gì là ân vá»›i nghÄ©a? Ngay cả ngưá»i tá»™i lá»—i cÅ©ng là m như thế.
– Nếu anh em cho vay mà hy vá»ng đòi lại được, thì còn gì là ân vá»›i nghÄ©a? Cả ngưá»i tá»™i lá»—i cÅ©ng cho kẻ tá»™i lá»—i vay mượn để được trả lại sòng phẳng.
Trái lại, anh em hãy yêu kẻ thù, hãy là m Æ¡n, và hãy cho vay mà chẳng há» hy vá»ng được Ä‘á»n trả. Như váºy, phần thưởng dà nh cho anh em sẽ lá»›n lao, và anh em sẽ là con Äấng Tối Cao, vì Ngưá»i vẫn nhân háºu vá»›i cả phưá»ng vô ân và quân độc ác. Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Äấng nhân từ.
Chúng ta thấy Chúa không dạy chúng ta chịu đựng, trốn tránh, hay hững há» vá»›i kẻ thù cá»§a mình. Thay và o đó Chúa hướng chúng ta yêu kẻ thù theo hướng tÃch cá»±c: cầu nguyện, là m Æ¡n…cho kẻ thù; tức là muốn và là m Ä‘iá»u tốt nhất cho kẻ thù. Yêu thương kẻ thù là giá»›i luáºt nổi báºt, dấu chỉ để nháºn biết ngưá»i môn đệ Chúa Kitô.
Dù biết thế, nhưng khi ngưá»i khác là m thiệt hại cho chúng ta cách nặng ná», chúng ta tháºt khó quên được những ká»· niệm Ä‘au thương đó. Nhưng để trở nên giống Chúa, chúng ta cần phải có sá»± can đảm, quảng đại tha thứ. Vết thương háºn thù không thể nà o là nh được nếu chúng ta cứ giữ háºn thù trong lòng; nó chỉ có thể là nh khi chúng ta biết yêu thương tha thứ cho kẻ khác. Sá»± tha thứ chứng tá» rằng nÆ¡i thế giá»›i cá»§a chúng ta, tình thương vẫn mạnh hÆ¡n tá»™i lá»—i.
Chúa đưa ra lý luáºn rất thuyết phục, nếu ta không yêu thương kẻ thù, thì ta cÅ©ng chẳng khác gì ngưá»i tá»™i lá»—i, chẳng hÆ¡n gì há». Mặc dù tình yêu kẻ thù nó đòi há»i cả ý chà lẫn lý trà rất khó thá»±c hiện, vì nó luôn Ä‘i ngược lại những gì là tá»± nhiên, song nó là lý tưởng để con cái Chúa hướng đến. Má»™t khi được gá»i là lý tưởng, nó luôn khó và có khi cả cuá»™c Ä‘á»i ta chưa thể đạt được, nhưng ta vẫn được má»i gá»i để sống tình yêu ấy.
Nietzsche (NÃt-chÆ¡), má»™t triết gia ngưá»i Äức, đã gá»i nhân đức hiá»n là nh trên cá»§a Ki-tô giáo là hà nh động cá»§a những ngưá»i hèn kém.
Theo bản tÃnh tá»± nhiên, ngưá»i ta dá»… dà ng niá»m nở vá»›i ngưá»i có thiện cảm vá»›i mình mà không cần má»™t cố gắng nà o; Äức Giê-su bảo những kẻ tá»™i lá»—i cÅ©ng là m được như thế.
Nhưng sẽ không dá»… chút nà o khi phải nhoẻn miệng cưá»i thân ái vá»›i ngưá»i mình không hy vá»ng gì được chà o đáp lại hay phải tha thứ cho má»™t ngưá»i đã cho mình thấm thÃa kinh nghiệm “là m Æ¡n mắc oánâ€.
Vì thế, sống nhân đức yêu thương Ki-tô giáo không phải là việc dà nh cho những ngưá»i khiếp nhược, trái lại phải dÅ©ng cảm và ná»— lá»±c vượt trên tÃnh tá»± nhiên. Ngưá»i ki-tô hữu nhá» Æ¡n Chúa giúp, ý thức mình được Thiên Chúa tha thứ, hiểu rõ Chúa Ä‘ang dùng Ä‘á»i hỠđể trải dà i tình yêu cá»§a Ngà i, và bằng ý chà kiên vững, há» dám sống như Äức Giê-su sống, “ngưá»i mẫu†cá»§a đức yêu thương.
“VẬY CÃC CON HÃY YÊU KẺ THÙ, HÃY LÀM Æ N VÀ CHO VAY MƯỢN MÀ KHÔNG TRÔNG BÃO ÄỀN. PHẦN THƯỞNG CỦA CÃC CON BẤY GIỜ SẼ LỚN LAO, VÀ CÃC CON SẼ LÀ CON CÃI ÄẤNG Tá»I CAO, VÃŒ NGƯỜI NHÂN HẬU VỚI NHá»®NG KẺ BỘI BẠC VÀ NHá»®NG KẺ GIAN ÃC.
Chúa Giêsu đưa ra lý do cho tất cả các hà nh xá» trên là : “Phần thưởng cá»§a các con bấy giá» sẽ lá»›n lao, và các con sẽ là con cái Äấng Tối Caoâ€.
“VẬY CÃC CON HÃY Ở NHÂN TỪ NHƯ CHA CÃC CON LÀ ÄẤNG NHÂN TỪ. ÄỪNG XÉT ÄOÃN, THÃŒ CÃC CON SẼ KHỎI BỊ XÉT ÄOÃN; ÄỪNG KẾT ÃN, THÃŒ CÃC CON KHỎI BỊ KẾT ÃN. HÃY THA THỨ, THÃŒ CÃC CON SẼ ÄÆ¯á»¢C THỨ THA. HÃY CHO, THÃŒ SẼ CHO LẠI CÃC CON; NGƯỜI TA SẼ LẤY ÄẤU HẢO HẠNG, Äà DẰN, Äà LẮC VÀ ÄẦY TRÀN MÀ Äá»” VÀO VẠT ÃO CÃC CON. VÃŒ CÃC CON ÄONG ÄẤU NÀO, THÃŒ CŨNG SẼ ÄÆ¯á»¢C ÄONG TRẢ LẠI BẰNG ÄẤU ẤYâ€.
Trong Ä‘oạn Tin mừng nà y, Thánh sá» Luca đã đưa ra 4 Ä‘iểm: hai lệnh cấm là “XÉT ÄOÃN†và “KẾT ÃN†(vá»›i các háºu quả) và hai lệnh truyá»n là “THA THỨ†và “CHO†(vá»›i các kết quả).
“Xét Ä‘oán†ở đây không phải là hà nh vi tư pháp tại tòa án, nhưng là khuynh hướng cá»§a con ngưá»i thÃch chỉ trÃch và tìm ra Ä‘iá»u lá»—i nÆ¡i ngưá»i khác. Nhân từ trong xét Ä‘oán thì cÅ©ng đưa tá»›i sá»± quảng đại trong hiến tặng. Lòng quảng đại cá»§a con ngưá»i sẽ được Thiên Chúa ban thưởng dồi dà o gấp bá»™i.
Con ngưá»i dá»… xét Ä‘oán tha nhân theo những gì xảy ra bên ngoà i; nhưng Äức Giêsu truyá»n: “Anh em đừng xét Ä‘oán, thì anh em sẽ không bị Thiên Chúa xét Ä‘oán. Anh em đừng lên án, thì sẽ không bị Thiên Chúa lên án. Anh em hãy tha thứ, thì sẽ được Thiên Chúa thứ tha.” Äây là luáºt tổng quát cho má»i ngưá»i.
Nhưng có những ngưá»i có nhiệm vụ phải xét Ä‘oán như: các nhà lãnh đạo tinh thần, cha mẹ, bá» trên, quan tòa…. Khi phải xét Ä‘oán, những ngưá»i nà y phải có đủ bằng chứng, phải hiểu rõ hoà n cảnh, và nhất là phải biết xét Ä‘oán cách rá»™ng lượng như lá»i Chúa dạy: “Anh em hãy cho, thì sẽ được Thiên Chúa cho lại. Ngưá»i sẽ Ä‘ong cho anh em đấu đủ lượng đã dằn, đã lắc và đầy trà n, mà đổ và o vạt áo anh em. Vì anh em Ä‘ong bằng đấu nà o, thì Thiên Chúa sẽ Ä‘ong lại cho anh em bằng đấu ấy.”
Lạy Chúa, chúng con biết rằng yêu thương kẻ thù là má»™t Ä‘iá»u rất khó vì nó Ä‘i ngược lại vá»›i bản tÃnh cá»§a chúng con, những con ngưá»i yêu Ä‘uối tá»™i lá»—i. Xin ban cho chúng con thêm sức mạnh, lòng can đảm và vị tha để chúng con sống đúng theo lá»i Chúa dạy là yêu thương và tha thứ cho những ngưá»i giáºn ghét chúng con.
Amen.
___________________
Giuse Vĩnh Tâm.

