LỜI CHÚA THỨ NĂM TUẦN XVII THƯỜNG NIÊN NĂM LẺ (03/8/2017) – (Mt 13, 47-53)

“NGƯỜI TA LỰA CÁ TỐT BỎ VÀO GIỎ, CÒN CÁ XẤU THÌ NÉM RA NGOÀI”.

BÀI ĐỌC I: Xh 40, 14-19. 32-36 (Hr 16-21. 34-38)
“Một đám mây che phủ nhà xếp chứng từ, và vinh quang của Chúa tràn ngập nhà xếp”.
Trích sách Xuất Hành.

Trong những ngày ấy, Môsê thi hành tất cả những điều Chúa đã truyền dạy. Vậy ngày mùng một tháng Giêng năm thứ hai, đã dựng nhà xếp xong. Ông Môsê đã dựng nhà xếp, lắp ván, đặt trụ, xà ngang và dựng cột, rồi căng mái nhà xếp và màn che trên mái như Chúa đã truyền dạy. Ông đặt bia chứng từ vào hòm, xỏ đòn khiêng vào hai bên, và để toà phán dạy trên hòm. Khi đã rước hòm bia vào nhà xếp, ông treo màn trước hòm để hoàn tất lời Chúa đã truyền dạy. Sau khi mọi việc đã hoàn tất, thì có một đám mây bao phủ nhà xếp chứng từ, và vinh quang của Chúa tràn ngập nhà xếp.
Vì mây che phủ nhà xếp, và uy linh Chúa sáng rực trong nhà, nên ông Môsê không thể vào trong nhà giao ước, vì có đám mây che phủ mọi sự. Hễ mây lên khỏi nhà xếp, thì con cái Israel kéo nhau đi từng đám, còn khi mây che phủ nhà xếp, thì họ ở lại tại chỗ. Vì ban ngày, đám mây của Chúa che phủ nhà xếp, và ban đêm, có lửa trong mây, nên toàn dân Israel trông thấy suốt thời gian xuất hành của họ.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 83, 3. 4. 5-6a và 8a. 11
Đáp: Ôi Chúa thiên binh, khả ái thay cung điện của Ngài (c. 2).

1) Linh hồn con khát khao và mòn mỏi, mong vào hành lang nhà Đức Thiên Chúa. Tâm thần và thể xác con hoan hỉ tìm đến cùng Thiên Chúa trường sinh. – Đáp.
2) Đến như chim sẻ còn kiếm được nhà, và chim nhạn tìm ra tổ ấm, để làm nơi ấp ủ con mình, cạnh bàn thờ Chúa, ôi Chúa là Thiên Chúa thiên binh, ôi Đại vương là Thiên Chúa của con. – Đáp.
3) Ôi Thiên Chúa, phúc đức ai ngụ nơi nhà Chúa: họ sẽ khen ngợi Chúa tới muôn đời. Phúc thay người Chúa con nâng đỡ, họ tiến lên ngày càng thêm hăng hái. – Đáp.
4) Thực một ngày sống trong hành lang nhà Chúa, đáng quý hơn ngàn ngày ở nơi đâu khác. Con ưa đứng nơi ngưỡng cửa nhà Chúa, hơn là cư ngụ trong lều bọn ác nhân. – Đáp.

ALLELUIA: Tv 24, 4c và 5a
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin dạy bảo con về lối bước của Chúa và xin hướng dẫn con trong chân lý của Ngài. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Mt 13, 47-53
“Người ta lựa cá tốt bỏ vào giỏ, còn cá xấu thì ném ra ngoài”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng dân chúng rằng: “Nước trời lại giống như lưới thả dưới biển, bắt được mọi thứ cá. Lưới đầy, người ta kéo lên bãi, rồi ngồi đó mà lựa chọn: cá tốt thì bỏ vào giỏ, còn cá xấu thì ném ra ngoài. Đến ngày tận thế cũng như vậy: các thiên thần sẽ đến mà tách biệt kẻ dữ ra khỏi người lành, rồi ném những kẻ dữ vào lò lửa: ở đó sẽ phải khóc lóc nghiến răng. Các ngươi có hiểu những điều đó không?” Họ thưa: “Có”.

Người liền bảo họ: “Bởi thế, những thầy thông giáo am tường về Nước trời cũng giống như chủ nhà kia, hay lợi dụng những cái cũ, mới trong kho mình”. Khi Chúa Giêsu phán các dụ ngôn đó xong, thì Người rời khỏi nơi ấy.

Đó là lời Chúa.
_________________________

PHẦN MỞ ĐẦU:

Người khôn ngoan phải là người có con mắt tinh đời để giữ lại những tinh hoa nền tảng của truyền thống và tìm cách thích ứng cho hợp với đà tiến của xã hội.

Các Bài Đọc hôm nay tập trung trong thái độ khôn ngoan này.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Xuất Hành, ông Moses cho xây dựng Nhà Tạm trong Lều Hội Ngộ như Thiên Chúa truyền. Mục đích là để cho con cái Israel luôn ý thức được sự hiện diện của Thiên Chúa ở giữa họ và hướng dẫn họ qua “cột mây” trước Nhà Tạm.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu bảo các môn đệ: sở dĩ họ hiểu được các mầu nhiệm Nước Trời là vì họ đã có những kiến thức căn bản của Lề Luật và Ngôn Sứ. Trong thời gian hiện tại, Thiên Chúa muốn cả người lành và kẻ dữ chung sống với nhau; nhưng trong Ngày Tận Thế, các thiên thần của Ngài sẽ phân biệt hai loại người và sẽ tiêu diệt kẻ dữ.

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:
________________________________

BÀI CHIA SẺ (Mt 13, 47-53)

BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG:

Hôm nay thứ Năm tuần XVII Thường niên, Phụng vụ cho chúng ta nghe lại Dụ ngôn Chiếc lưới.

Có lẽ khi đọc dụ ngôn Chiếc lưới này ai cũng có cảm nghĩ nó giống Dụ ngôn Cỏ lùng mà ta đã nghe, nhưng thực ra nó có sự khác biệt đôi chút.

2 DỤ NGÔN NÀY GIỐNG NHAU VÀ KHÁC NHAU Ở ĐIỂM NÀO?

Khi đưa ra 2 Dụ ngôn Cỏ lùng và Chiếc lưới, Chúa Giêsu đã đưa ra 2 mốc thời gian cho Nước Trời, đó là:

+ Giai đoạn trước ngày Tận thế
+ Giai đoạn xảy ra tận thế và sau Tận thế.

Trước khi xảy ra tận thế, Thiên Chúa vẫn để cho Cỏ lùng sống chung với lúa, có nghĩa người lành, kẻ dữ cùng tồn tại, đó là do Tình yêu Thiên Chúa dành cho kẻ tội lỗi, cho họ có đủ thời gian để làm cuộc trở về, mà Thiên Chúa không trừng phạt ngay về những việc họ đã làm. Cũng như trong Dụ ngôn Chiếc lưới: Cá tốt và cá xấu cùng tồn tại.

Nước Trời ở đây được ví như Giáo hội Chúa trên trần gian. Như vậy, khi chưa đến thời gian ấn định, Giáo hội của Chúa không chỉ là những người công chính, người thánh thiện mà còn cả những người bất chính, người tội lỗi.

Chúa muốn nói với chúng ta: đừng bao giờ ngây ngô nghĩ rằng: Giáo hội của Chúa toàn những người thánh thiện.

Chúa vẫn để cho Giáo hội thánh thiện của Chúa tồn tại cả người thánh thiện và người tội lỗi. Giáo hội thánh thiện là thánh thiện trên giáo lý và tín lý chứ không phải thánh thiện trên những con người mỏng dòn và yếu đuối. Giáo hội còn thánh thiện vì có Chúa Giêsu là Đấng thánh, Ngài là Đầu Giáo hội.

Nhưng khi xảy ra Tận thế thì cả 2 Dụ ngôn cùng giống nhau ở điểm: Sẽ có sự sàng lọc, tách biệt người lành ra khõi kẻ xấu, tách biệt lúa ra khỏi cỏ lùng và tách biệt cá tốt ra khỏi cá xấu.

CÓ MỘT VẤN ĐỀ ĐẶT RA:

Nếu 2 dụ ngôn này giống nhau như vậy, thì cần gì Chúa Giêsu phải trình bày thêm một dụ ngôn nữa, chỉ cần Dụ ngôn Cỏ lùng là đủ rồi.

Sở dĩ Chúa Giêsu trình bày thêm Dụ ngôn Chiếc lưới, Ngài muốn nói đến sự kinh khủng của ngày Tận thế.

+ Ở dụ ngôn Chiếc lưới, Chúa Giêsu đã ví: “NƯỚC TRỜI LẠI GIỐNG NHƯ LƯỚI THẢ DƯỚI BIỂN, BẮT ĐƯỢC MỌI THỨ CÁ”

Có nghĩa khi chưa tới thời gian ấn định, thì đã có MỘT CHIẾC LƯỚI ĐÃ ĐƯỢC GIĂNG SẴN RỒI, giăng sẵn trên cả cá tốt lẫn cá xấu.

Chiếc lưới này sẽ được chụp xuống bất cứ lúc nào tuỳ theo Thiên Chúa ấn định, và chiếc lưới này đủ lớn để không một con cá nào có thể thoát được.

Sự bất ngờ này, đáng để cho mọi người phải lưu ý và quan tâm, vì chính họ không biết giờ nào, ngày nào chiếc lưới sẽ chụp xuống. Vì thế thái độ khôn ngoan của chúng ta là phải chuẩn bị sẵn sàng.

+ Còn trong Dụ ngôn Cỏ lùng, nó có vẻ hiền hoà hơn, nó không bất ngờ kinh khủng vì người ta sẽ nhổ lúa ra khỏi cỏ lùng, hành vi nhổ này cho ta thấy từng ngọn cỏ lùng sẽ được nhổ ra, chứ không phải nhổ cùng một lúc, hay nhổ bằng một động tác dứt khoát và bất ngờ.

Như vậy khi trình bày thêm Dụ ngôn Chiếc lưới, Chúa Giêsu muốn khuyên chúng ta đừng sống trong tâm trạng chần chừ, mà hãy làm cuộc hoán cải ngay từ bây giờ coi chừng không còn kịp nữa. Đừng bao giờ nghĩ rằng: Ngày Tận thế cho vũ trụ và cho cuộc đời mỗi người còn lâu mới xảy ra, cứ hưởng thụ đi, đến ngày đó sám hối cũng chưa muộn.

Đó là bối cảnh Bài Tin mừng hôm nay.

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG DÂN CHÚNG RẰNG: “NƯỚC TRỜI LẠI GIỐNG NHƯ LƯỚI THẢ DƯỚI BIỂN, BẮT ĐƯỢC MỌI THỨ CÁ”.

“GIỐNG NHƯ LƯỚI THẢ DƯỚI BIỂN”.

Hôm nay Chúa Giêsu trình bày cho dân chúng và cho chúng ta dụ ngôn cuối cùng trong một loạt 7 dụ ngôn, đó là Dụ ngôn CHIẾC LƯỚI.

Dụ ngôn này không còn hiền hoà và nhẹ nhàng, nhưng lại kinh khủng, hãi hùng như lời tiên báo của Chúa Giêsu về ngày tận thế.

Luca viết: “Vậy anh em phải đề phòng, chớ để lòng mình ra nặng nề vì chè chén say sưa, lo lắng sự đời, kẻo Ngày ấy như một chiếc lưới bất thần chụp xuống đầu anh em, vì Ngày ấy sẽ ập xuống trên mọi dân cư khắp mặt đất (Lc 21, 34-35).

Luca nói, ngày đó như một chiếc lưới bất thần chụp xuống trên đầu tất cả mọi người, mọi dân cư trên mặt đất, không một ai thoát được vì tính bất ngờ của nó và do động tác chụp xuống. Nó không như chiếc lưới từ từ được thả xuống.

Tại sao Chúa Giêsu lại dùng dụ ngôn chiếc lưới để nói về Nước Trời?

Thưa vì đó là thời điểm Nước trời được thể hiện trọn vẹn. nó không còn “đã gần đến” nữa mà đã đến. Khi Nước Trời đến sẽ xảy ra một cuộc thanh lọc một cách chớp nhoáng, và tách biệt để người lành được vào và kẻ dữ bị vất ra ngoài.

Kinh thánh thường ví trần gian này với mọi cư dân sống trên đó như một biển cả đại dương bao la và chiếc lưới Thiên Chúa dùng để chụp xuống đủ lớn để không một ai thoát ra ngoài.

“BẮT ĐƯỢC MỌI THỨ CÁ”

Ở đây Matthêu không nói “bắt được nhiều cá” mà là “bắt được mọi thứ cá”, hay “mọi loại cá”, “mọi giống cá”. Mỗi giống cá sẽ có vô số con cá. Như vậy “bắt được mọi thứ cá”. Có nghĩa bắt được tất cả mọi con cá trên biển. Nó tượng trưng cho mọi chủng tộc, mọi màu da: da trắng, da vàng, da đen, da đỏ,… mọi giai cấp: từ “tư bản đỏ” đến nông dân nghèo nàn khố rách áo ôm, mọi tầng lớp: từ trí thức đến hạng bình dân.

Ở đây có bao nhiêu loại cá?

Matthêu không đề cập. Nhưng trong phép lạ, sau khi Chúa Giêsu phục sinh hiện ra với các môn đệ trên biển hồ Galilê. Vâng lời Thầy, các ông đã thả lưới và bắt được nhiều cá, Gioan viết: “Lưới đầy những cá lớn, đếm được một trăm năm mươi ba con” (Ga 21, 11).

153 con ở đây, có nghĩa là 153 loại cá. Ngành Hải dương học lúc bấy giờ cũng xác nhận: thời Chúa Giêsu có tất cả 153 loại, giống cá.

Sở dĩ Matthêu không xác định bao nhiêu “thứ cá” để dụ ngôn thích hợp cho mọi thời đại, vì đến ngày tận thế, không còn là 153 loại cá nữa mà gấp ngàn lần con số đó.

“LƯỚI ĐẦY, NGƯỜI TA KÉO LÊN BÃI, RỒI NGỒI ĐÓ MÀ LỰA CHỌN: CÁ TỐT THÌ BỎ VÀO GIỎ, CÒN CÁ XẤU THÌ NÉM RA NGOÀI”

Sau khi chiếc lưới chụp xuống bắt tất cả mọi thứ cá, bây giờ là lúc người ta sàng lọc.

Dụ ngôn “Chiếc lưới” phảng phất Dụ ngôn “Cỏ lùng”, có nghĩa có sự tách biệt giữa cá tốt, cá xấu.

Nhưng dụ ngôn này đi ngược lại với Dụ ngôn : Kho tàng và viên ngọc quý.

Vì trong dụ ngôn Kho tàng, Chúa Giêsu đề cập đến “CHẤT” mà không chú ý đến “LƯỢNG”. Nước Trời được ví như viên ngọc quý, nó chỉ là viên ngọc thôi chứ không phải nhiều viên ngọc. Nó quý đến độ người ta sẵn sàng bán tất cả để có được viên ngọc đó.

Còn trong Dụ ngôn “Chiếc lưới” Chúa Giêsu lại chú ý đến “ LƯỢNG”, có nghĩa bắt được mọi thứ cá chứ không phải chỉ một con.

“CÁ TỐT THÌ BỎ VÀO GIỎ, CÒN CÁ XẤU THÌ NÉM RA NGOÀI”

Không một ngư dân nào lại dại dột chọn cá xấu cho vào giỏ mà chỉ chọn cá tốt. Chiếc giỏ này cũng đủ lớn như chiếc lưới vậy. Cá xấu ở đây có nhiều nghĩa: Hoặc là cá còn nhỏ, hoặc là không đủ chất lượng, nó tượng trưng cho kẻ xấu, những người èo uột trong nhân cách và đạo đức.

“NÉM RA NGOÀI”

Ném đi đâu? Chắc chắn không phải ném vào lại chiếc giỏ được dùng để lựa cá.

Ta đừng nghĩ tức người ta sẽ ném con những con cá nhỏ chưa đủ tuổi về lại với biển cả để cho nó tiếp tục phát triển, sau này sẽ bắt nó.

Dụ ngôn không có ý như vậy, vì đây là THỜI KỲ CUỐI, không còn cơ hội nào cho người ta ăn năn sám hối để cải thiện đời sống. Mọi thời gian khoan hồng đã chấm dứt.

“ĐẾN NGÀY TẬN THẾ CŨNG NHƯ VẬY: CÁC THIÊN THẦN SẼ ĐẾN MÀ TÁCH BIỆT KẺ DỮ RA KHỎI NGƯỜI LÀNH, RỒI NÉM NHỮNG KẺ DỮ VÀO LÒ LỬA: Ở ĐÓ SẼ PHẢI KHÓC LÓC NGHIẾN RĂNG”

Đây là phần kết thúc Dụ ngôn và Chúa Giêsu đã nêu bật ý nghĩa của nó.

Cũng như trong dụ ngôn “cỏ lùng”. Công việc tách cỏ lùng ra khỏi lúa không phải là việc của người thợ ông chủ mà là việc của Chúa, của các thiên thần. Chỉ có Thiên Chúa mới nhìn thấu suốt con người nên Ngài mới có thể tách biệt người lành kẻ dữ.

Cũng vậy, trong Dụ ngôn “Chiếc lưới”, công việc tách biệt cá xấu, cá tốt cũng không phải của các ngư dân mà là công việc của các Thiên thần. Chúa Giêsu nói rõ: “CÁC THIÊN THẦN SẼ ĐẾN MÀ TÁCH BIỆT KẺ DỮ RA KHỎI NGƯỜI LÀNH.

Số phận của kẻ dữ cũng được nêu ra trước: “RỒI NÉM NHỮNG KẺ DỮ VÀO LÒ LỬA: Ở ĐÓ SẼ PHẢI KHÓC LÓC NGHIẾN RĂNG”.

Cụm từ “ Khóc lóc nghiến răng” Kinh thánh thường dùng đễ diễn tả Hoả ngục.

Vâng, ở đấy người ta chỉ còn đay nghiến và cay cú về mình, nguyền rủa Thiên Chúa. Lòng căm thù tột độ đến nỗi chỉ còn biết nghiến răng. Họ cay cú mình, vì nếu biết có ngày phải vào đây thì tại sao ta cứ làm điều xấu, điều có hại cho người khác khi còn sống!

Những ông quan tham nhũng, lo vơ vét cho mình bằng nhiều thủ đoạn, không chừa bất kỳ thủ đoạn nào, “ăn không chừa thứ gì”, những người chuyên lừa đảo, làm hàng gian, hàng giả, hàng đôc hại; Những kẻ treo đầu heo bán thịt chó, chuyên sản xuất thực phẩm bẩn; những kẻ lừa đảo bán hàng đa cấp, thực phẩm chức năng,…. gây bệnh hoạn khắp nơi, họ hãy chú ý đến dụ ngôn này.

Chiếc lưới Thiên Chúa dành cho ngày Tận thế đã được treo sẵn trên đầu rồi. Nó sẽ bất ngờ chụp xuống, không kẻ nào có thể thoát được. Sự công bằng của Thiên Chúa sẽ được thể hiện.

“CÁC NGƯƠI CÓ HIỂU NHỮNG ĐIỀU ĐÓ KHÔNG?” HỌ THƯA: “CÓ”.

Dụ ngôn này thật dễ hiểu và mọi người có thể lãnh hội được, Chúa Giêsu không cần phải giải thích.

Như vậy trong 7 dụ ngôn Chúa Giêsu đưa ra, Ngài chỉ giải thích 2 dụ ngôn theo yêu cầu các môn đệ. Đó là:

+ Dụ ngôn Người gieo giống
+ Dụ ngôn Cỏ lùng.

Một khi hiểu được 2 dụ ngôn này, các môn đệ có thể hiểu được các dụ ngôn còn lại.

“NGƯỜI LIỀN BẢO HỌ: “BỞI THẾ, NHỮNG THẦY THÔNG GIÁO AM TƯỜNG VỀ NƯỚC TRỜI CŨNG GIỐNG NHƯ CHỦ NHÀ KIA, HAY LỢI DỤNG NHỮNG CÁI CŨ, MỚI TRONG KHO MÌNH”.

Chúa Giêsu muốn khuyên chúng ta một điều, đó là hãy bắt chước các thầy thông giáo am hiểu về Nước trời biết lợi dụng cái cũ và mới trong kho của mình.

“KHO CỦA MÌNH” có nghĩa gì?

Đó là kho tàng Kinh thánh, gồm 2 phần cũ và mới: “CỰU ƯỚC – TÂN ƯỚC”. Ta phải say mê đọc và nghiền gẫm Kinh thánh, vì trong đó chứa đựng Lời Chúa nói về Nước trời.

Chúa Giêsu muốn nói rằng: Để hiểu được các Dụ ngôn Nước Trời mà Ngài đưa ra, Ngài cần chúng ta phải quay về lại với Cựu Ước để tìm nơi đó các giáo huấn của các Tiên tri và các ngôn sứ. Phải lợi dụng những sự dạy dỗ này để ta có một căn bản hiểu được các dụ ngôn Nước trời.

Đó là thái độ khôn ngoan biết “LỢI DỤNG NHỮNG CÁI CŨ, MỚI TRONG KHO MÌNH”.

Trên phương diện tâm linh cũng thế, nếu chúng ta biết lợi dụng tinh tuý trong Cựu Ước và Tân Ước, chúng ta mới có được sự hiểu biết trọn vẹn về Nước Trời.

Amen.
__________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

LỜI CHÚA THỨ NĂM TUẦN XVII THƯỜNG NIÊN NĂM LẺ (03/8/2017) – (Mt 13, 47-53) – DỤ NGÔN CHIẾC LƯỚI.