LỜI CHÚA THỨ HAI TUẦN XVII THƯỜNG NIÊN NĂM LẺ (31/7/2017) – (Mt 13, 31-35) – DỤ NGÔN HẠT CẢI

“HẠT CẢI TRỞ THÀNH CÂY ĐẾN NỖI CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ”.

BÀI ĐỌC I: Xh 32, 15-24. 30-34
“Dân này đã phạm tội nặng nề, và họ đúc bò vàng”.
Trích sách Xuất Hành.

Trong những ngày ấy, Môsê từ trên núi trở xuống, Tay cầm bia đá có khắc chữ cả hai mặt; và đó là công trình của Thiên Chúa tác tạo, vì chính Chúa đã khắc chữ vào hai bia đá đó. Bấy giờ Giosuê nghe tiếng dân chúng la lối om sòm, nên thưa cùng Môsê rằng: “Có tiếng la giao chiến trong trại”. Môsê đáp: “Đó không phải là tiếng kêu la giao chiến, cũng không phải tiếng kêu la thất trận, nhưng tôi nghe tiếng người ta ca hát”. Khi đến gần trại, người thấy con bê đực và những người múa. Người quá tức giận, liền ném hai bia đá xuống chân núi và nó bể nát ra. Người đem đốt con bê chúng đã đúc, rồi tán ra thành tro, bỏ vào nước, bắt con cái Israel phải uống.

Người nói cùng Aaron rằng: “Dân này đã nói gì với ông mà ông để nó phạm tội nặng nề như thế?” Aaron thưa: “Xin ngài chớ tức giận, nào ngài không biết dân này hay hướng chiều về đàng tội đó sao? Chúng đã nói với tôi rằng: ‘Xin ông hãy đúc cho chúng tôi những vị thần để dẫn dắt chúng tôi đi, vì ông Môsê, người dẫn chúng tôi ra khỏi đất Ai-cập, chúng tôi không biết chuyện gì đã xảy đến cho ông’. Tôi liền nói với họ: ‘Ai trong các ngươi có vàng, hãy mang đến cho tôi. Họ mang đến, tôi quăng vàng vào lửa và đúc nên con bê này'”.

Hôm sau Môsê nói với dân: “Các ngươi đã phạm một tội rất lớn, nhưng bây giờ ta sắp lên với Giavê: có lẽ ta sẽ xin được Người xá tội cho các ngươi!” Môsê trở lại với Giavê và nói: “Phải! dân này đã phạm một tội rất lớn, chúng đã làm cho mình những thần bằng vàng! Nhưng bây giờ, ước gì Người miễn chấp tội chúng. Bằng không, xin Người hãy xoá con đi khỏi sách Người đã viết”.

Giavê phán với Môsê: “Ai phạm tội chống lại Ta, Ta sẽ xoá nó khỏi sách của Ta! Còn bây giờ, ngươi hãy đi, hãy dẫn dân đến nơi Ta đã phán với ngươi! Này thần sứ của Ta sẽ đi trước ngươi, và đến ngày truy phạt của Ta, Ta sẽ trừng phạt chúng vì tội của chúng”.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 105, 19-20. 21-22. 23
Đáp: Hãy ca tụng Chúa, bởi Người nhân hậu (c. 1a).

1) Dân chúng đúc hình bò con tại Horéb, và lễ bái thần tượng đã đúc bằng vàng. Họ đem vinh quang của mình đánh đổi lấy hình tượng con bò ăn cỏ. – Đáp.
2) Họ đã quên Thiên Chúa là Đấng cứu độ mình, Đấng đã làm những điều trọng đại bên Ai-cập, Đấng đã làm những điều kỳ diệu trên lãnh thổ họ Cam, và những điều kinh ngạc nơi Biển Đỏ. – Đáp.
3) Chúa đã nghĩ tới tiêu diệt họ cho rồi, nếu như Môsê là người Chúa chọn, không đứng ra cầu khẩn với Ngài, để Ngài nguôi giận và đừng tiêu diệt họ. – Đáp.

Alleluia: Ga 17, 17b và a

Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, lời của Chúa là chân lý, xin hãy thánh hoá chúng con trong sự thật. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Mt 13, 31-35
“Hạt cải trở thành cây đến nỗi chim trời đến nương náu nơi ngành nó”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán một dụ ngôn khác cùng dân chúng rằng: “Nước trời giống như hạt cải người kia gieo trong ruộng mình. Hạt ấy bé nhỏ hơn mọi thứ hạt giống, nhưng khi mọc lên, thì lớn hơn mọi thứ rau cỏ, rồi thành cây, đến nỗi chim trời đến nương náu nơi ngành nó”.

Người lại nói với họ một dụ ngôn khác nữa mà rằng: “Nước trời giống như nắm men người đàn bà kia lấy đem trộn vào ba đấu bột, cho đến khi bột dậy men”.

Chúa Giêsu dùng dụ ngôn mà phán những điều ấy với dân chúng. Người không phán điều gì với họ mà không dùng dụ ngôn, để ứng nghiệm lời tiên tri đã chép rằng: “Ta sẽ mở miệng nói lời dụ ngôn: Ta sẽ tỏ ra những điều bí nhiệm từ lúc dựng nên thế gian”.

Đó là lời Chúa.
___________________________

PHẦN MỞ ĐẦU:

Trong thực tế, biết bao ví dụ đã chứng minh: càng sung sướng hạnh phúc bao nhiêu, con người càng dễ dàng quay lưng lại với Thiên Chúa và chạy theo những cám dỗ của ba thù bấy nhiêu.

Vì thế, con người cần học hỏi để biết làm chủ vật chất, trước khi đương đầu với sự thành đạt cuộc đời. Một khí cụ tối cần thiết để con người có thể làm chủ cuộc đời là sự vững mạnh của đức tin và cuộc sống kết hợp mật thiết với Thiên Chúa.

Các Bài Đọc hôm nay dẫn chứng cho chúng ta thấy sự cần thiết của đức tin trong việc đối đấu với những chước cám dỗ.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Xuất Hành, con cái Israel bỏ quên Thiên Chúa để tự tạo cho mình một con bê bằng vàng để thờ lạy, đang khi Thiên Chúa và ông Moses vất vả để thiết lập Thập Giới cho họ.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Mattheu, Chúa Giêsu đưa ra hai dụ ngôn để dẫn chứng sự cần thiết phải làm cho đức tin vững mạnh.

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:
________________________________

BÀI CHIA SẺ (Mt 13, 44-52)

BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG:

Hôm nay thứ Hai Tuần XVII Thường niên, Phụng vụ cho ta nghe lại 2 dụ ngôn ngắn về Nước Trời: Dụ ngôn Hạt cải – Dụ ngôn Men trong bột.

Hai dụ ngôn này luôn liên kết với nhau, có nghĩa khi Phụng vụ đưa ra dụ ngôn này thì cũng đưa ra dụ ngôn kia.

Hai Dụ ngôn này nói về sự lớn mạnh của Nước trời, nhưng xét theo 2 khía cạnh khác nhau:

Dụ ngôn hạt cải nói đến sự tăng trưởng của Nước Trời theo chiều rộng.

Dụ ngôn nắm men trong bột ám chỉ Nước Trời theo chiều sâu, tức là sự biến đổi bên trong.

Có nghĩa, ban đầu Nước Trời rất nhỏ bé, khiêm tốn, giống như hạt cải được gieo xuống, “nhưng khi mọc lên, thì lớn hơn mọi thứ rau cỏ, rồi thành cây, đến nỗi chim trời đến nương náu nơi ngành nó”

Nước Trời cũng guống như một nắm men nhỏ bé, khiêm tốn được trộn vào trong 3 đấu bột. Nhưng nó lại đủ sức để làm cho các thúng bột dậy men.

Chúa Giêsu trình bày 2 dụ ngôn này cho dân chúng để mọi người hiểu được chân lý: Nước Thiên Chúa sẽ biến đổi thế giới này. Chính Thiên Chúa là sức mạnh nội tại bên trong, chính quyền năng Thiên Chúa đưa thế giới và vũ trụ này về với Ngài. Tất cả chúng ta có quyền tin tưởng và hy vọng vào điều đó.

Không có quyền lực nào trên thế gian, cho dù là Satan có thể chặn đứng tiến trình này, cho dù là bách hại, là cấm cách, là tận diệt nhưng Nước Thiên Chúa luôn lớn mạnh, vì sức mạnh của Nước đó nằm ở chính Thiên Chúa.

Đó là bối cảnh Bài Tin mừng hôm nay.

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:

I/. DỤ NGÔN HẠT CẢI:

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN MỘT DỤ NGÔN KHÁC CÙNG DÂN CHÚNG RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ HẠT CẢI NGƯỜI KIA GIEO TRONG RUỘNG MÌNH. HẠT ĐÓ BÉ NHỎ HƠN MỌI THỨ HẠT GIỐNG, NHƯNG KHI MỌC LÊN, THÌ LỚN HƠN MỌI THỨ RAU CỎ, RỒI THÀNH CÂY, ĐẾN NỖI CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ.

Nếu Dụ ngôn Cỏ lùng nhiễm màu sắc bi quan về một thế giới lúa và cỏ lùng mọc xen kẽ với nhau, mà Thiên Chúa cứ để cho cỏ lùng tồn tại.

Thì sang đến Dụ ngôn Hạt cải, nó mang đến cho ta niềm phấn khởi tột bực. Nó mang chiều hướng tích cực về sự lớn mạnh của Nước Thiên Chúa.

Chúa Giêsu đã ví “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ HẠT CẢI NGƯỜI KIA GIEO TRONG RUỘNG MÌNH”.

Khác với Dụ ngôn Người gieo giống, hạt giống được gieo vãi khắp nơi, kể cả bên vệ đường, bụi gai,…

Trong Dụ ngôn Hạt Cải, hạt giống được gieo vào một nơi xác định rõ ràng, đó là “RUỘNG CỦA MÌNH”, có nghĩa đó là mảnh đất tốt đã được chuẩn bị sẵn.

Ở đây Chúa không nói đến chi tiết: Hạt sẽ nảy nở thành 30, 60 hạt khác, mà Ngài nói về chính bản thân hạt giống đó, “NHƯNG KHI MỌC LÊN, THÌ LỚN HƠN MỌI THỨ RAU CỎ, RỒI THÀNH CÂY, ĐẾN NỖI CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ

Hạt cải bên nước Do Thái không như hạt cải ở Việt Nam. Hạt cải đó có một tiềm năng rất lớn mà nó đang ẩn chứa trong sự tầm thường nhỏ bé.

Hạt cải nhỏ bé nhưng lại có tiềm năng thành cây lớn: Giống như một hạt cải bé nhỏ nhưng Thiên Chúa đã cho nó một tiềm năng để trở thành cây lớn;

Hạt cải trong Dụ ngôn này, Chúa Giêsu ám chỉ về chính Ngài. Thực vậy, Chúa Giêsu đã phán: “Thật, Thầy bảo thật anh em, nếu hạt lúa gieo vào lòng đất mà không chết đi, thì nó vẫn trơ trọi một mình; còn nếu chết đi, nó mới sinh được nhiều hạt khác.” (Ga 12, 24).

Chúa Giêsu chính là hạt giống được gieo vào lòng đời. Ngài cũng phải chấp nhận chết đi, thối đi (Mầu nhiệm Vượt Qua), thì hạt giống đó mới trổ sinh nhiều bông hạt.

Đức Giê-su ví lời của mình và chính bản thân mình với hạt giống. Như thế, trong thiên nhiên, còn ghi khắc mầu nhiệm Vượt Qua của Đức Kitô.

“CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ”

Tiềm năng được ban cho để sinh lợi cho Thiên Chúa, chứ không ích kỷ giữ cho mình. Như cây cải cung cấp chỗ ở cho chim trời, con người cũng phải dùng ơn thánh Thiên Chúa ban để bảo vệ những người yếu ớt bé nhỏ, chứ không chỉ biết lo lắng cho mình. “Người yếu ớt nhỏ bé” đó được diễn tả bằng hình ảnh “chim trời”. Nếu ai cũng chỉ biết vun xới cho mình thì Nước Thiên Chúa lan rộng thế nào được?

Nước Thiên Chúa cũng vậy, khởi đi từ một nhóm người Do-Thái bé nhỏ hay từ Nhóm Mười Hai, nay đã chiếm khoảng 1/5 dân số thế giới và vẫn còn đang tiếp tục lan rộng cho đến tận cùng trái đất.

Nhưng hạt cải không tự động nẩy mầm, phải có tác nhân nào bên trong mới làm cho nó có khả năng này, tác nhân đó, chính là Thiên Chúa. Nếu không có Ngài thì hạt cải muôn đời vẫn là hạt cải.

Muốn sinh hiệu quả, hạt cải phải được “gieo xuống” lòng đất.

Chính Thiên Chúa mới là tác nhân chính làm cho hạt nảy mầm còn nỗ lực của chúng ta là cộng tác vào Công trình của Ngài. Thiên Chúa luôn cần đến sự cộng tác của mỗi chúng ta để làm cho Nước Thiên Chúa phát triển và lớn mạnh để cả nhân loại được đón nhận Tin mừng hầu biến đổi thế giới này.

Như Thánh Phaolô trong Thư thứ I Côrintô đã viết: “Tôi trồng. Apollo tưới. Nhưng Thiên Chúa mới làm cho lớn lên” (1 Cr 3,6).

Chúa Giêsu đã diễn tả rất sinh động về sự lớn mạnh của Nước Thiên Chúa: “HẠT ĐÓ BÉ NHỎ HƠN MỌI THỨ HẠT GIỐNG, NHƯNG KHI MỌC LÊN, THÌ LỚN HƠN MỌI THỨ RAU CỎ, RỒI THÀNH CÂY, ĐẾN NỖI CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ.

Ban đầu thì hạt cải nhỏ bé hơn mọi thứ hạt khác. Nhưng đó không phải là thực tại cuối cùng. Cái thực tại cuối cùng còn nằm ở đàng xa mà ta không thấy, nó sẽ lớn lên và thành cây, đến nỗi chim trời có thể đến nương náu nơi ngành của nó.

Đến ngày Cánh chung cũng thế, Nước Thiên Chúa sẽ lớn mạnh, quy tụ mọi dân nước dưới gầm trời này.

Vì thế ta đừng bao giờ bi quan trước sự bách hại và đàn áp, mà hãy phóng cái nhìn về tương lai, ta sẽ thấy từng đoàn người đông đảo, lũ lượt đến dự Bàn tiệc Nước Trời.

Vấn đề là ta sẽ làm gì để cộng tác với Thiên Chúa để làm cho Nước Chúa lớn mạnh, chứ đừng ngồi đó chờ sung rụng. Mội người đều có bổn phận và trách nhiệm làm cho Nước Thiên Chúa lớn lên.

II/. DỤ NGÔN MEN TRONG BỘT

“NGƯỜI LẠI NÓI VỚI HỌ MỘT DỤ NGÔN KHÁC NỮA MÀ RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ MEN NGƯỜI ĐÀN BÀ KIA LấY ĐEM TRỘN VÀO BA ĐẤU BỘT, CHO ĐẾN KHI BỘT DẬY MEN”.

Men là một tác nhân, chất lên men, được cho vào khối bột để gây nên sự nở cho bột. Với chỉ một nắm men, nhưng được vùi trong cả ba thúng bột, chứ không phải một thúng, và cả ba đều dậy men. Như vậy có một sự biến đổi sâu xa, biến đổi tận căn, trước đó bột vẫn là bột, nhưng khi được ủ men, bột sẽ trở thành men.

Nắm men tuy bé nhỏ nhưng lại có tiềm năng làm nổi ba thúng bột: Giống như hạt cải bé nhỏ, Thiên Chúa cũng cho men một tiềm năng để làm dậy những khối bột lớn. Và cũng tương tự như thế về Nước Thiên Chúa.

Như vậy, những ai ở trong Nước Thiên Chúa cũng phải ý thức: Mình phải là men để biến đổi môi trường mình sống. Phải là men, có nghĩa phải làm chứng nhân cho người xung quanh bằng đời sống của mình. Nếu ai cũng ý thức được như vậy, người này làm men cho người kia, cứ tiếp tục như thế Nước Thiên Chúa sẽ được rộng mở.

“CHÚA GIÊSU DÙNG DỤ NGÔN MÀ PHÁN NHỮNG ĐIỀU ẤY VỚI DÂN CHÚNG. NGƯỜI KHÔNG PHÁN ĐIỀU GÌ VỚI HỌ MÀ KHÔNG DÙNG DỤ NGÔN, ĐỂ ỨNG NGHIỆM LỜI TIÊN TRI ĐÃ CHÉP RẰNG: “TA SẼ MỞ MIỆNG NÓI LỜI DỤ NGÔN: TA SẼ TỎ RA NHỮNG ĐIỀU BÍ NHIỆM TỪ LÚC DỰNG NÊN THẾ GIAN”.

Sau khi trình bày các dụ ngôn cho dân chúng, Matthêu mới ghi lại lời giải thích của Chúa Giêu: Tại sao Ngài lại dùng dụ ngôn mà không nói thẳng ra để cho dân chúng hiểu.

Chúa Giêsu làm như vậy là “ĐỂ ỨNG NGHIỆM LỜI TIÊN TRI ĐÃ CHÉP RẰNG: “TA SẼ MỞ MIỆNG NÓI LỜI DỤ NGÔN: TA SẼ TỎ RA NHỮNG ĐIỀU BÍ NHIỆM TỪ LÚC DỰNG NÊN THẾ GIAN”.

Có nghĩa sứ mệnh, con người của Chúa Giêsu không những đã được các tiên tri loan báo trong Cựu Ước mà tiên tri Isaia còn tiên báo cả cách giảng dạy của Ngài nữa.

Như vậy Chúa Giêsu đã ứng nghiệm từng chi tiết nhỏ nhất trong các lời tiên tri nói về Ngài. Điều đó chứng thực Chúa Giêsu là Đấng được Chúa Cha sai đến.

Chính nhờ cách giảng dạy bằng dụ ngôn mà Chúa Giêsu mới tỏ cho ta biết “NHỮNG ĐIỀU BÍ NHIỆM TỪ LÚC DỰNG NÊN THẾ GIAN”. Những điều bí nhiệm này không thể nói bằng ngôn ngữ con người.

Ngày hôm nay, khi đọc lại những dụ ngôn về Nước Trời, mỗi người chúng ta mới cảm nhận Nước đó thật rõ ràng, và ta thật hạnh phúc khi được sống trong Nước đó.

Amen.
_________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

LỜI CHÚA THỨ HAI TUẦN XVII THƯỜNG NIÊN NĂM LẺ (31/7/2017) – (Mt 13, 31-35) – DỤ NGÔN HẠT CẢI – DỤ NGÔN MEN TRONG BỘT